Главная страница
Контакты

    Басты бет


Төкеев Бертай Есмаханұлы ГҮл сезім шымкент 2009 Гүл сезім

жүктеу 0.96 Mb.



жүктеу 0.96 Mb.
бет1/7
Дата23.02.2020
өлшемі0.96 Mb.

Төкеев Бертай Есмаханұлы ГҮл сезім шымкент 2009 Гүл сезім


  1   2   3   4   5   6   7
Төкеев Бертай Есмаханұлы ГҮЛ СЕЗІМ ШЫМКЕНТ 2009 Гүл сезім. Қыстың ең соңғы аптасы Манасқа ерекше сезіліп, келесі аптада басталар келісті көктемнің келбеті әсер еткендей көңілі алаңдай берді. Бүгін де бір ерекше күн. Ақпанның жиырма үшінші жұлдызы Кеңес одағы кезінде Әскери теңіз флоты күні ретінде аталып, әсіресе Германия жерінде әскери борышын өтеп жүрген жауынгерлерге құрмет ерекше көрсетілетін.
Әсер - адамға не өзге жанды-жансыз дүниеге сырттағы құбылыстан, іс-әрекеттен болатын ықпал.
Кеме - мұхитта немесе теңізде не су астында жүзе алатын, жүк немесе жолаушылар тасуға және басқа да істерге арналған су көлігі.
Борыш (ағылш. debt, liability, arrears; - этиканың маңызды категорияларының бірі, индивидтің өзге адамдар мен қоғам алдындағы жауапкершілігінің көрінісі. Борыш - ар өлшемі, адамгершіліктің жоғарғы талабы. Оған мағынасы жақын ұғым - парыз. Борыш ұғымы кісілік қасиеттер мен адамгершіліктің жалпы ережелерін орындаумен тікелей байланысты ізгілікті жамандықтан айыру қажеттілігінен туындайды. Борыш - кәсіби этиканың негізгі категориясы (жауынгерлік, дәрігерлік, ұстаздық, құқық қорғау қызметкерлерінің Борыштары, т.б.)
Ақпан - қазіргі Григориан күнтізбесіндегі 2-ші келетін феурал айына сай қазақша атауы.
Жауынгер - Қарулы Күштер қатарында қызмет ететін адам. Әскери терминологияда “қатардағы жауынгер” деп те аталады. Ағылшын тіліне “militant” деп аударылады.
Сезім - адамдардың бір-бірімен қатынас жасау қажеттігінен туындайтын және біртіндеп дамып қалыптасып отыратын жан қуаты. Мәселен, достық, адалдық сезімдері, адамда бірден қалыптаса қоймайтын белгілері.
Құрмет - жеке адамға өзге адамдар тарапынан көрсетілетін қошемет. Адамға құрмет көрсету оның жеке басы қасиеттеріне, ішкі құндылықтарына, кейде жас мөлшеріне, отбасы жағдайына, лауазымына орай орын алады.
Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы (Кеңес Одағы, КСРО) - Еуропада және Азияда 1922 жылдан 1991 жылға дейiн өмір сүрген мемлекет. КСРО Еуразияның 1/6 бөлiгiнде орналасты және 1917 жылдан дейін Ресейлiк империя Финляндия, Поляк патшалығының бөлiгiнсiз орналасатын және (Карстың жерi, қазіргі Түркия) кейбiр басқа аумақтағы әлемiнiң елдері арасында орналасқан ауданы бойынша өте iрi болды.
Жалпы әскер қатарында болғандар үшін беделді күн бұл күндері ұмытылған. Әскерде шетелде болған екі дос сол шуақты күндерді еске алып, жымия күліп келе жатты. Оқушы кездеріндегі қыздардың құттықтау қағаздары да бір ғанибет дүние, ғаламат кезең екен-ау... Ондай құттықтаулардан биыл да құр қалған екі дос өздерінше мәз, көңілдері тоқ. Алакөлеңкелеу, енсіз, ұзақ, тар дәлізде тұрған топтан өте бере көпшілікті білгісі келді ме, әлде бір беймәлім күш әсер етті ме, бәлкім жігіт желеңдік пе, Манас тұрған жандармен жақын тарта амандасып, сұрақты қойып қалған: -Бұл қай пән Алдағы адамдардан жауап күткен оған ту сыртынан: -Русский язык и литература!
Кезең - тау жотасы қырқаларының биік бөліктері мен кейбір төбелердің аралығында орналасқая ояң бөліктер. Олардың едәуір белігі тау жоталарының бір жағынан екінші жағына өтуге мүмкіндік туғызады. Кезең - тектоникалық немесе эрозиялық-денудациялық генезисті тау жотасы төбелерінің аралығындағы қырқалар; бар өрісіндегі жоғары қысымды екі атырап пен төмен кысымды екі атыраптың арасындағы кеңістік.
Бүгінгі түсінігімізде - ер жеткен, кәмелетке толған ер азамат, бозбала. «Елемес - аузынан мәйегі шығып тұрған жас жігіт» (С. Омаров, Қайырлы.). «Жігіт» сөзінің ертедегі, алғашқы мағынасы өзгешерек болған.
-деген жауап саңқ ете шығып, қаталдау естілген дауыс шыққан жаққа жалт қараған. Жарығы аз дәлізде жас арудың жалын жанары жарқырап, келісті келбеті күн шуақтай көрініп, тіп-тік қарар бейнесі тығырыққа тіреп, аузына сөз түспей үнсіздікте тұрып қалған жігіттер амалсыз қалып,ақырын алыстай берді. Сол қадалған жанар жалында жандырып, бейжай етіп, тыныш қалдырмай Манасты беймаза күйге түсірді де қойды. Аз ғана уақыттағы елес ерекше еміренте езілтіп, елік мүсіннің еркелік назы елітіп, сұлулық сиқырына сүріндірді.
Қалып құрылыс алаңында тұрғызылатын монолит бетонды немесе темір-бетонды құралымдар мен ғимараттар пішіндерін жасауға арналған бөлшектер мен элементтер жиынтығы. Ағаштан, металдан, фанерадан, темір-бетоннан, пластмассадан, т.б.
Қой (лат. Ovis aries) - қуысмүйізділер тұқымдасына жататын, күйіс қайыратын жұптұяқты мал.
Әсемдік - адамды эстетикалық ұғым, материалдық және рухани дүниенің ләззатқа бөлейтін сипаты. Әсемдік әдемілікпен тектес. Бірақ әдемілік объектілердің сыртқы және ішкі қырларын бірдей қамтыса, әсемдік құбылыстардың сыртқы көзге түсетін және пішіндік ерекшеліктерін эстетик.
Уақыт - өлшемдер жүйесінің оқиғаларды реттеу, олардың ұзақтығын және араларындағы интервалдарын сипаттауда, және нәрселердің қозғалысын сипаттауда пайдаланатын маңызды мүшесі. Уақыт мифология, философия және ғылымның әр салада пайдалану үшін қарама-қайшылысыз сипаттау, зерттеу нысаны болып, талай-талай ұлы ғалымдарды өмірге әкелген.
Миын мың ой мазалап, санасын сансыз сұрақ шырмады.Айдай аруды бұрын қай жерден көрді Сол әдемі көрініс, тылсым күй қай жерден бастау алып еді Жүректегі дүрбелең жанға маза бермей, қыз жанарындағы жылылыққа тартылыс бірте-бірте күшейе берді. Алғаш сәтте жігіт өзін түсіне алмады. Бейнебір ауа жетпегендей жанталасып, ауру жандай алаңдап, сағыныштың салмағы сананы басып, аты жөнін білмейтін аруға аңсары ауды да тұрды.
Бастау, өзен бастауы - өзеннің бастау алатын орны (картада - нүкте); әдетте, ағынның тұрақты арнасы басталатын орынға сәйкес келеді. Өзеннің бастауы жер астынан қайнап шығатын бұлақ, батпақ, көл, мұздық немесе екі саланың косылатын орны болуы мүмкін.
Жанталасу , агония (грекше agonіa - күрес, жанталас) - адам ғұмырының соңғы сәтіндегі қатты қиналуы. Бұл кезде организмде қан айналу процесі бұзылып, гипоксия дамиды. Науқастың кенеттен дем ала алмай қалуы, яғни жанталасу алды мен жанталасудың аралығын терминальді үзіліс деп атайды.
Салмақ - Жер бетіне жақын тұрған денеге әсер ететін ауырлық күшінің сандық шамасы: P=mg, мұндағы m - дене массасы, g - еркін түсу үдеуі (немесе ауырлық күшінің үдеуі). Дененің массасы тұрақты шама, ал g мәні Жер бетіндегі ендікке және теңіз деңгейінен есептелетін биіктікке байланысты (мысалы, Алматы үшін g=9,804м/с2) өзгеретіндіктен, оған сәйкес дененің салмағы да өзгереді.
Екі дос түскі үзілісте бөлмеде аяқ созып, демалып алатын ескі әдеттерімен өз кереуеттеріне жайғасты. -Адамды осынша сұлу етіп жаратады екен-ау а, бірақ әттең біз үшін қол жетпес ару ғой –деп күрсініп салған досына Манас не дерін білмей ішіндегі алай-дүлей дауыл оймен алысып әлек. Артынша бірден қорылға басқан досына «Неткен бейқам, бақытты жан»-деп жымия күліп, шарасыз қалып, тұнжырай қалған. Көздегі елес, көңілдегі құштарлық, жандағы жалын айдай көрінген аруға алаңдатып, тылсым тартылыс басталды. Тірі жан иесі құрсақта жатқаннан сыртқы дүниеге елеңдеп, анасының бар болмысымен, жан күйзелістері мен қуаныштарында бірге өмір сүріп, қалыптасар. Тіршілік өмірде басталысымен сезіммен сезіну, жүрекпен езілу қатар жүрмек. Ал махаббат сезімі-құдіретті құбылыс. Баланы дана етіп, дананы бала ететін де, ішті күйдіріп, күйікті ететін де, адамның санасына сұлулықты сыйдырып,өзін сүйікті ететін де-сол сезімнің арқасы.
Мән және құбылыс - дүниедегі объектілер мен процестердің қажетті жақтарын, танымның сатыларын бейнелейтін философиялық категориялар.
Арқа (лат. dorsum) - кекірек керегесінің жоғарғы (адамда - артқы) жағындағы дене аумағы. Арқаның сүйектік негізін көкірек омыртқалары мен екі бүйіріндегі қабыртқалар құрайды. Дене аумағы ретінде арқа - аталған сүйектер ден басқа, олардың бұлшық еттерінен және сыртындағы теріден, олардағы қан және лимфа тамырлары мен жүйкелерден құралған.
Құрсақ (абдомен); (лат. abdomen - құрсақ) - ішкі мүшелер орналасқан дене қуысы. Құрсақтың сүйектік негізін бел омыртқалары құрайды. Оның алдыңғы жағын көкет (диафрагма) шектейді. Ал бүйір және төменгі қабырғаларын құрсақ бұлшықеттері мен тері құрайды.
Махаббат - адам жанының асыл қасиеті, асқақ мұраты, риясыз, ынтық, нәзік сезімі.
Бала - әке-шешенің перзенті, ұрпағы. Жыныс ерекшелігіне қарай ұл, қыз, жас шамасына қарай: нәресте, сәби, бөбек, балдырған, жеткіншек, жасөспірім болып жіктеледі. Ұл-қыздың жарық дүниеге келген сәтінен бастап кәмелетке толғанға дейінгі кезеңі Бала ұғымына сияды.
Сүйген адамы ең сүйікті болып көрініп, басқалар көзге ілінбей, өмірдің суығы мен ыстығы білінбей, адам өзін ұшып жүргендей сезініп, бүкіл әлем оған күліп тұрғандай көрінетіні тағы бар. Сезім семсерге ілікпеген тіршілік иесі бұл өмірдің ғаламатын сезінбес те. Жүрек қалауына ешнәрсе жетпес. Адамның тағдырымен ойнауға болмайды. Сезімсіз дүние сергелдеңге апарар. Сезіммен құралған әлем сенімге берік сертте ұсталып, өмір сыйластығымен қымбат! Ұялы телефондағы қойылған қоңырау белгілі уақытта шырылдап, жұмыс басталса, қарбалас өмір жүйрік уақытпен жарысып, сырғып өтіп жатты.
Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
"Еңбек" - өзінің тұтынушылығын қамтамасыз етуге қажетті бүкіл заттар жиынтығын жасайтын адам әрекетінің негізгі формасы.
Аты жөнін сұрап алмаған жігітке сол ару қызды көру- арман, сөйлесу-мұң екені анық сезілді. Компъютеріндегі әдемі әннің әуенімен езілген жігіт өзінің ынжықтығына қынжылып, терезе әйнегіне телміре қарап, далаға көз тастаған. Жұмыс бөлмесіне иілген алып ағаштың бұтақтары желмен басын изегендей, жапырақтары жүрегін жая түсініп тұрғандай әсер қалдырды. Жүлік дауыл бұлттарды қуып әкеп, түнере түскен аспаннан кенеттен шыққан найзағай үні естіліп, адамның ішкі жан дүниесінің жарылысындай болып, көктемнің алғашқы белгісіндей жауын жауа бастады. Жігіттің сол сәттегі болмысы мен табиғат үндестігі жан тебірентерлік еді.
Найзағай - бұлттар не бұлт пен жер арасында болатын ұзындығы бірнеше км, диаметрі ондаған см және ұзақтығы секундтың ондаған үлесіндей болатын алып электрлік ұшқынды разряд. Найзағай - кешенді атмосфералық құбылыс.
Жел - ауаның жер бетіне қатысты көбінесе горизонталь бағытта қозғалуы; метеорологияның негізгі ұғымдарының бірі.
Дала - Жер бетіндегі, негізінен, шөптесін өсімдіктер, оның ішінде шым топырақтық астық тұқымдастары (селеу, қау,боз, бетеге, қоңырбас, т.б.) өсетін ландшафтық-белдемдік өңірлердің жалпы атауы. Дала жер шарының қоңыржай белдеулеріне, қара және қоңыр топырақты аймақтарға тән.
Жапырақ (лат. folіum, гр. phyllon) - жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. Ол негізгі өркеннің жанама бұтақтарының қысқаруынан пайда болады.
БҰТАҚ - ағаш діңінің, өсімдік сабағының және тамырының тармағы.
Бізді қоршаған орта: жан-жануарлар мен өсімдіктер, Жер мен Ай, Күн мен алыстағы жұлдыздар - осылардың барлығы да табиғат деген ауқымды ұғымды білдіреді.
Бірте-бірте күшейе бастаған жауын қатты нөсерге айналып, бүкіл әлем тазарып, бөлмеге енген таза ауа жан рахатын сезіндірген. «Адамдардың да қайғы мұңын, уайымын, жан күйзелісін жуып, шайып кетер ақ жауын болса екен» деген оймен тұрған Манасты ерекше сезім биледі. Қиялы жарыққа жетеледі. Көкірегінде қызға деген үміт ұялады. Таң шапағымен оянған Айзере үшінші қабаттағы өз бөлмесінде. Терезеден қараған ол таңғажайып көрініске таңдана, ойлана қалды. Жарыса өскен ағаштардың жарық іздей көкке талпынғаны, сол сәтте төгілген сәуленің жапырақтарға сән бере түскені көңіліне көрік қосты. Терезе әйнегіне иіліп тұрған жүрек жапырақтар аруға сәлем бергендей желмен жәй ғана тербеліске түсті. Құлаққа жағымды естілген бұлбұлдар үні өн бойын алабұртып, елеңдетіп еді, қанша қарағанымен тал арасынан ешнәрсе көрінбей-ақ қойды. Желдеткіштен төгілген таза ауа оның жан сарайын тебірентіп, ерекше шуаққа бөледі. Айзере сол сәт кешегі бүкіл болмысымен беріле сәлемдесіп, жылы шырай танытқан жігіт ағасын тылсым күйде жақын тарта есіне алған. Кірпік қағар қақпас сәтте үзіліп кеткен сол ерекше кездейсоқ кездесу оны бейжай қалдырмағандай. Жасыратыны жоқ қыз жаны бір сырлы толқынға оранып, ыстық ағынның арнасында бір түсінбес сезімді өткеріп, алаңдап еді.
Кірпік (лат. Cilia) - сүтқоректілердің көздің жоғарғы және төменгі бөліміне шекаралас. адамдардың қабақтарының еркін жиегінің жетекші шетіндегі 2-3 жолдарында орналасқан түк. Олардың артында "meibomian" деп аталатын бездері болып табылады.
Толқын - ай мен күннің тартылыс күштерінен, желдің әсерінен, атмосфералық қысымның ауытқуларынан, су асты жер сілкіністері мен жанартау атқылауларынан немесе кеме қозғалыстарынан пайда болатын теңіздер мен мұхиттардағы сулы ортаның тербелмелі қозғалысы.
Өзінің тектілігіне салып, тез бойын жинап, қыз қалпын қатал қадағалағанмен мына керемет көріністе елжіреп, кешегі күннің көркем келбетін ынтызар көңілімен еске алған ару бір ғанибет,ғажап күй кешті... Қыз жаны қашан да жұмбақ. Жаныңда жүрсе де, жадырай күлсе де, мөлдір көзінде сыр тұнып, ашылмас құлыптай көрінер. Бүкіл әлемге нұрын шашып, жарқырай көрінетін жандардың сырларын толық ұғу мүмкін ерлердің маңдайына жазбаған болар. Құпия сырын ашпай, сұлу қыз қалпын сақтар, мың күйзелсе де нұрын төге талпынып, намысты бағалап, арды аялап,бақыт жолына бастар аяулы жандарды осы өмірде ардақтау керек-ақ!
Сақтар (сақалар) - б.з.б. 1-мыңжылдықта Орта Азия мен Қазақстан, Шығыс Түркістан аумағын мекен еткен ежелгі тайпа. Олар қуатты тайпалық одақтары массагеттер, исседондар, аландар, каспийлер, сарматтардан тұрған.
Қыз тағдыры қиын. Қыз болмысы жылдың төрт мезгілімен сәйкес келіп, үндестік табады. Қыз-қызғалтақ өзі сондай сұлу болса да көктемдей көріктілікті қалап, жаздай жылылықты үнемі жанына тілеп, күздей мол жемісімен танылып, қыстағы әппақ тазалыққа талпынбақ. Алыптық анадан десек, қыз-қылық өмірді құлпыртар. Манас қыз жанының соншалықты нәзік жаратылыс бола тұрып, өмірдің барлық ауыртпалығының аруларға артылып қойғанына таңырқай, қыздарымыздың ұлттың қасиетімен ұлы болып сақталуына бірден бір себепкер екенін ұққан. Ықылым заманнан сақталып келе жатқан тектіліктің, қасиеттіліктің, имандылықтың бастауы адамдық-алыптық анадан құралатынын түсініп, «Қырық қыз және күйеу тас» аңызын толғау ретінде жазып шықты. Орны бөлек Қазығұрттың аймағы, Аңыздарға толы әрбір тау тасы.
Барлық - Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы ауыл, Коробиха ауылдық округі құрамында.
Тас, табиғи тас - шығу тегі табиғи болып келетін, құм мен металдан өзге минерал немесе қатты тау жынысы.
Қазығұрт - Оңтүстік Қазақстан облысы Қазығұрт ауданындағы ауыл, аудан және Қазығұрт ауылдық округі орталығы.
Қорғандар-ай, үйіндіде қаңқасы, Аңыздар да ақиқатқа жақындау, Осы маңда сұлулықтың қаймағы.
Ақиқат– таным теориясының негізгі категориясы, адам ойының өмір шындығымен сәйкестілігі. Ақиқат - танушы кісінің объектіні дұрыс, дәл бейнелеуі, адам санасынан тыс және тәуелсіз күйінде, өмір сүрген қалпында көрсетуі.
Жазу жеткен балбал тастың арқасы. Жартас шыңдар жаудан қорған қалқасы.
Балбал - ежелгі түрік дәуірінде жиі кездесетін тастан қашап жасалған адам бейнесіндегі ескерткіш. Қазақ даласының барлық аймақтарында кездеседі.
Қалқа (Маска; overlay) - пернетақтаның картоннан немесе пластмасадан жасалған жабуы. Онда символдардың, сөздердің немесе оның астында орналасқан пернеге қатысты қызметтердің белгілері көрсетілген.
Ұлылықты жөн болады мақұлдау. Сенбегендер балбал тастан үй салып, Жиһаз жинап айналдырған сарайға. Зәулім үйі құт болмаған алайда, Тыныштығын әруақ бұзып, мазалар. Тастап қашқан, күйінішті күй қалып, Ашкөзділік опа бермес маңайда, Қасиетті қаралаған талайға, Түптің түбі жаза бар. Ұқсас аңыз, нұр құйылып санамда, Өгем, Таңмен, Қаржантаулар үндескен. Үш аңыз бар бір-бірімен үйлескен. Жанға жақын табиғаттың ғажабы. Тіл жетпейтін керемет көп ғаламда. Не айтамыз кешегіні білместен Өткен күндер, небір қайғы мұң кешкен. Қатар жүрген рахаты азабы. Ел аузында аңыз былай сақталған: Серуенге шыққан қырық қыз гүл теріп, Ару қыздар иманына шын берік. Әрбір ауыз дуалы еді ол заман. Қызғалтақтар көз қуантар тәтті арман, Кенет шыққан жаулар жылдам үнге еріп, Жалмауыздық жыртқыш аңдық күйге еніп, Дәмеленген оңай түсер олжадан. Мөлдіреген табиғатта сыр тұнған, Осы маңда батыр жігіт қырағы. Бақылайтын, көрші ауылда тұрағы.
Ауыл - дәстүрлі қазақ қоғамында ежелден қалыптасқан қауымдастық. Қазақ халқындағы “Ауыл түбі - бірлік, қауым түбі - тірлік” деген мақал ауылдың этникалық, экономикалық және рухани маңыздылығын білдіреді.
Сырттай ғашық, сездіре алмас ынтығып, Жауды көріп, үміт жібі қырқылған. Құтқаруға жанын сала ұмтылған. Ер екенін көрсететін күн туып. Жанұшыра қыздар қашып жаулардан, Құтқармасын біліп, дұшпан азабын, Сезіп тағы арды таптар мазағын, Бір Құдайдан жылап тілек тілеген.
Құдай - құдіретті күшті Жоғарғы Болмыс. Монотеизмде - әлемнің жаратушысы, түсініксіз, танымсыз, ұқсасы жоқ Абсолют. Әртүрлі киелі кітаптарда әртүрлі есімдері бар: Авестада - Ахурамазда; Тәуратта - Яхве; Інжілде - Иеһова; Құранда - Аллаһ.
Пана таппай небір әсем баулардан, Бірте-бірте тасқа айналды ғажабым. Қара түнек тұрып алды азалы үн, Не тілесең тәңір берер шын екен. «Құтқарам»-деп жеткен батыр соңынан, Тасқа айналған бірте-бірте ол дағы. Бар амалын жасағанмен қолдағы, Қорған болып, тас мүсінге айналған. Заманымның туса да айы оңынан, Зерттей алмай тұр ғой ұлы олжаны. Бірі болып көз тартатын жолдағы, Сыры жұмбақ тас түйін боп байланған. Осы аңыздан тазалықты ұққамыз, Ар намыстың туы жеткен желбіреп. Арулардың рухы елес мөлдіреп. Табиғатта әз таңбасын қалдырған.
Таңба (знак; character, symbol) - есептеуіш техникасында қолданылатын алфавиттің жеке символы. Арифметикалық амалдар таңбасы (знак арифметической операции; arithmetic operation character) - арифметикалық амалдарды анықтайтын алфавит белгісі (әдетте, +,-,*,/ ).
Жаңғырық боп даламызда бұл аңыз, Сол заманнан жүрек келер елжіреп. Әр уақытта елге, жерге ер тірек. Ерлігімен санаға ой салдырған. Бұлжымайтын дала заңы, тау салты, Есті жанды ерліктерге бастаған. Құпияда қаншама жыр дастан ән. Алыптықты айқын ете алдық па Болашаққа сақтала ма сол қалпы Жалғана ма үзіп, кесіп тастаған Неге келді бұл өмірге баста Адам Ойланбаймыз, тасқа айналып қалдық па Өткен шуақты күннің елесінде келе жатқан Манас сол баяғы жалын құшқан дәлізден елеңдей өтіп, баспалдақтан түсіп бұрыла бергені сол еді, көзіне ерекше бейне шалынып, өзгеше күйге еніп, тұрып қалды. Көркем жаратылған бойжеткен орындыққа жайғасқан күйде қолындағы ажырамас ұялы телефонына шұқшия қадала қарап, ойланып отырған. Қуаныштан жүрегі жарылып кете жаздаған жігіт өткендегі сұлуды айнытпай танып, көкірегін күй кернеп, өзін әзер ұстап, қызға қысыла жақындап, үнсіздікті бұзған. -Саламатсыз ба Қалай жағдайыңыз Жігіт дауысының қалай шыққанын білмей, өзін басқарудан қалып, жүрегі аузына тығылған. Жалт қараған қыз атып тұрып амандасқанда, ұсынылған жалпақ күректей алақанда нәзік саусақтары көрінбей де кетті. Қолына ток ұрғандай сезінген Манас бүкіл денесі шымырлап, қызбен жанарлары түйісе қалғанда өн бойы өртене жаздаған. Басы айналып, тілі байланып сөзі құралмаған жігіт әр нәрсенің басын шалып, әзер дегенде қыз есімін білді-ау әйтеуір. Біраздан соң бойжеткенге бойы үйреніп, ынтыға қараған ол әсем көрініске көзі тоймай балқи түсті. Айзеренің үстіндегі спорт киімі өзіне керемет жарасып, елік мүсінін айқындай түскен.
Есім, ат - адамға туған кезінде берілетін дербес атау. Арнаулы заң талаптарына сәйкес әр азамат өз атынан құқылар мен міндеттер иеленіп, әрекет етуге тиіс. Кей реттерде лақап (бүркеншік) атты пайдалануы мүмкін.
Спорт (фр. desport - жалқу) - белгілі ережелер немесе дәстүрлерге сай көбінесе жарыс күйінде өтетін әрекет. Спорт жалпы алғанда физикалық мығымдығы өте маңызды болатын (жеңіске немесе жеңіліске әкелетін) әрекетті сипаттағанымен, ақыл-ой немесе құрал-жабдық сапасы да маңызды рөл атқаратын ақыл-ой спорты және мотор спортына қатысты айтылады.
Қыздың тал бойынан спортпен беріле айналысатыны анық байқалған. Күлгенде көктемнің келбетіндей нұр шашар ару жанының шуағымен тартып, сүйкімділігімен сүйінтіп, қайталанбас сұлулығымен баураған. Ерекше емірене езілген, ғашықтық ғаламатын сезінген жігіттің бар есінде қалғаны бойжеткеннің үшінші қабатта әпкесімен тұратындығы, бұл жаққа уақытша оқуға келгендігі. «Енді көре алмай қалам ба»- деген өткен күндердегі сары уайым, алаңдаушылығын жеткізгенде кермаралдай керілген көркем қыз Манасқа мейірлене қарап, ақкөңіл, ашық мінезді жанға ризашылық сезіммен наздана жымиған. Өткенде ғана сұсты болып көрінген бойжеткеннің жылы шырайы жігітті ерекше тартып, қимастық сезімімен артына бұрыла қарайлап, жұмысына асығып бара жатты. «Адам сөйлескенше, жылқы кісінескенше», «Жақсыда жаттық жоқ» деген даналық сөздер тағы да расталды. Уәдесіне берік Манас жұмыс уақыты аяқтала сала Айзереге қарай асықты. Ішімдікке жаны қас жігіт құр қол баруға ұялып, өзі сүйетін шырын сусындарды ала жүрген.
Сусындар - ертеден сусындарды екі топқа бөлген: (алкогольсіз) салқындатқыш, сусынды қандырғыш немесе алкогольді. Ғылыми және аспаздық-тағамдық түрде құндылығы бірдей емес. Ең құндысы бауыр, ми, тіл, бүйрек, жүрек, сиыр желіні, сиыр етінің сүйекті құйрығы болып саналады.
Көңілі көтеріңкі, қуанышында шек жоқ, көкте ұшып жүргендей сезінген. Талдырмаш қыздың таңғажайып
  1   2   3   4   5   6   7

  • Кеңес одағы
  • Кірпік
  • Қазығұрттың

  • жүктеу 0.96 Mb.