Главная страница
Контакты

    Басты бет


Тақырыбы: Электр энергиясын пайдалану және сақтық шаралары. Мақсаты: Білімділік

жүктеу 48.87 Kb.



жүктеу 48.87 Kb.
Дата13.10.2018
өлшемі48.87 Kb.

Тақырыбы: Электр энергиясын пайдалану және сақтық шаралары. Мақсаты: Білімділік


Оқушылардың «Электр энергиясын үнемдеп пайдаланайық» атты апталықтан алған білімдерін жинақтау, ой - өрісі мен танымдылық қасиеттерін дамыту, адамгершілікке, әдептілікке, шығармашылыққа баулу өз ойларын еркін жеткізуге дағдыларын қалыптастыру мақсатында «дөңгелек стол» өткізгелі отырмыз.
Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.
Тақырыбы: Электр энергиясын пайдалану және сақтық шаралары. Мақсаты: Білімділік: Оқушыларды электр энергиясын үнемдеп пайдалануға үйрету және электр тогымен жұмыс істеген кездегі сақтық шараларын білуге баулу. Дамытушылық: Оқушылардың ой - өрісі мен танымдылық қасиеттерін дамыту. Байқау және шығармашылық қабілеттерін жетілдіру. Тәрбиелік: Пәнге деген қызығушылығын, ізденімпаздылығын арттыру. Түрі : Дөңгелек стол Әдісі: Сұрақ – жауап Көрнекіліктер: Плакаттар, компьютер, интерактивті тақта Жүрісі: І .
Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.
Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.
Ұйымдастыру Оқушыларды дөңгелетіп отырғызу. ІІ. Негізгі бөлім Оқушыларға сұрақтар беріледі. 1 сұрақ. Электр тогы дегеніміз не Жауап: 9 сынып оқушысы Әбілхайыр Нұрболат: Электр зарядтары бар еркін бөлшектердің реттелген қозғалысы электр тогы деп аталады. 2 сұрақ. Электр тогы бар екенін қалай байқауға болады Жауап: 10 сынып оқушысы Қаражанова Жұлдыз: Электр тогы бар екенін оның жылулық (өткізгіштің қызуы), химиялық (ток өтетін заттың химиялық құрамы өзгеруі ) және магниттік ( тогы бар өткізгіштің төңірегінде магнит тілшесінің ауытқуы ) құбылыстарды туғызатын әрекетінен байқауға болады.
Мән және құбылыс - дүниедегі объектілер мен процестердің қажетті жақтарын, танымның сатыларын бейнелейтін философиялық категориялар.
3 сұрақ. Электр энергиясын қалай аламыз Жауап: 11 сынып оқушысы Қоспақова Әсем: Электр энергиясы айнымалы токтың индукциялық генераторларынан әр түрлі электр станцияларында өндіріледі. Электр станциялары көмір мен мұнай қорларының жанында ( жылу электр станциялары) немесе өзен – сулардың бойында ( су электр станциялары ) тұрғызылады. Электр станцияларында отынның ( мысалы, көмірдің ) жылу энергиясы электр энергиясына түрленеді. Жоғары қысымда қызған бу ағыны бу турбинасының роторын айналдырады, сонда онымен бір оське орнатылған генератордың роторы да айналады. Су электр станцияларында судың механикалық энергиясы электр энергиясына түрленеді.
Генератор(Generator) - 1) кіріс тілі проблемалы-бағытталған тіл болып табылатын аударғыштың бір түрі; 2) машиналық командаларды генерациялауды орындайтын аударғыштың құрамдас бөлігі. Жазбалар генераторы (Генератор записей; rekord generator) - тестілеуге қажетті жазбаларды құрастыруға арналған машиналык программа.
Айнымалы ток, кең мағынасында - бағыты мен шамасы периодты түрде өзгеріп отыратын электр тогы. Ал техникада айнымалы ток деп ток күші мен кернеудің период ішіндегі орташа мәні нөлге тең болатын периодты ток түсініледі.
Физикада механикалық энергия потенциалдық және кинетикалық энергияның қосындысына тең. Механикалық энергия - объекттiң жылжуы немесе орнымен байланысты энергия.
4 сұрақ. Электр энергиясы тұтынушыларға жетпей қалуы мүмкін бе Жауап: 9 сынып оқушысы Жәрдемғалиева Жанаргүл: Егер желіге берілетін кернеу жеткілікті түрде жоғары болмаса, уақыт бірлігі ішінде сымдардағы шағын генератордың қуатынан асып кетуі мүмкін, онда энергия тұтынушыға мүлдем жетпей қалады.
Кернеу бөлгіш - шығыс кернеуді (кіріс кернеумен салыстырғанда) төмендететін электрлік схема.
5 сұрақ. Біздер күнделікті өмірде неше вольт кернеу қолданамыэ Жауап: 9 сынып оқушысы Қойбақова Гүлназ: Біздер күнделікті өмірде 220 В кернеу қолданамыз. 6 сұрақ. Трансформатор дегеніміз не Жауап: 10 сынып оқушысы Шыманов Болатбек: Трансформатор электр энергиясын тарататын желілерде кернеуді көтеру және төмендету үшін қолданылады. 7 сұрақ. Электрмен қоректендіру ісінің бұзылуына не себеп Жауап: 11 сынып оқушысы Достлеуов Ақылбек Электрмен қоректендіру ісінің бұзылуына көптеген себептер бар, мысалы, жақын жердегі қуатты электр приборын іске қосу өшіру немесе кенеттен атмосфералық электрлендірудің пайда болуы ( жай түсуі ), т.б. осындай құбылыстар электр желісіндегі кернеудің шамадан тыс күрт өсуінен немесе төмендеуінен, өткізгіштерде жоғары вольтті импульстардың, электрлік шуылдардың пайда болуынан туындайды. Егер электрмен қоректендіру мәселесі үйдегі немесе жұмыстағы электр желісінің бір – ақ рет өшуінен тұратын болса, онда резервтегі үздіксіз қоректендіру блогын пайдаланумен шектелеміз. 8 сұрақ. Электр тогын жақсы өткізетіндерге нелер жатады Жауап: 9 сынып оқушысы Бітан Нұрбек: Көптеген заттар электр тогын жақсы өткізеді, сондықтан оларды өткізгіштер деп атайды. Өткізгіштерге металдар, иондалған газдар, тұз, қышқыл және сілті ерітінділері жатады. 9 сұрақ. Электр тогын мүлде өткізбейтін заттар бар ма Жауап: 10 сынып оқушысы Қаракеш Еламан: Электр тогын мүлде өткізбейтін заттар бар. Оларды диэлектриктер немесе изоляторлар деп атайды. 10 сұрақ. Лабораториялық жұмыстар жасау кезінде не істеуіміз керек Жауап: 11 сынып оқушысы Қиялбаев Айдар: Ұқыпты, тәртіпті, сақ болу керек! Мұғалімнің берген нұсқауларын бұлжытпай орындау керек.
Диэлектрик (dielectric) - поляризацияға қабілеттілігі негізгі электрлік қасиеті болып табылатын, металлдар мен шалаөткізгіштерге қарағанда электр тогын нашар өткізетін, үлестік электр кедергісі өте үлкен (j = 10^6/10^16 Ом • м) қатты, сұйық және газ тәріздес заттар.
Ион (грек. iоn – жүріп келе жатқан) - кристалдардың дербес бөлігі ретінде немесе ерітінді құрамында, кейде газ түрінде ұшырасатын он (катион) немесе теріс (анион) зарядталған атом (кешенді ион, яғни атомдар тобы).
Мұғалім немесе оқытушы - болашақ ұрпақтарды қоғамдық өмірге тез әрі жеңіл қосылу үшін және сол қоғамның сол мақсаттарды орындайтын адамдарды қамтамасыз ету қабілетін арттыру үшін тәрбиелеу мен оқыту қажеттілігі себебінен әлемдегі ең кең тараған мамандықтардың бірі.
Жұмыс жасап отырған орындарын мұғалімнің рұқсатынсыз тастамау керек. Приборларды, материалдар мен жабдықдарды жұмыс орындарына мұғалім көрсеткен тәртіпте қою керек.
Прибор - 1) өлшеуге, өндірістік бақылауға, құрал-жабдықтарды қорғауға, машиналар мен қондырғыларды басқаруға, технол. процестерді реттеуге, есептеуге, санауға, есепке алуға арналған құрылғылардың үлкен тобының жалпы атауы.
Тапсырманы орындауда қажеті болмайтын нәрселерді жұмыс орынында ұстамау керек. 11 сұрақ. Электр тізбектерін құрастырғанда ток көзін қай кезде қосу керек Жауап: 11 сынып оқушысы Оразаев Жанұзақ: Электр тізбектерін құрастырып, ауыстырып, қосу тетігін жалғап болғасын ток көзін қосуға рұқсат етіледі. 12 сұрақ.Тізбек құрастырылғаннан кейін электр тетіктерін жөндеу керек болса Жауап: 10 сынып оқушысы Мақсотова Айзада: Тізбек құрастырылғаннан кейін электр тетіктерін жөндеу ток көзі ағытылған соң ғана рұқсат етіледі. 13 сұрақ. Кернеу түсіп тұрған электр құралдарының бұзылған жері байқалса Жауап: 11 сынып оқушысы Ахметов Азамат: Кернеу түсіп тұрған электр құралдарының бұзылған жері байқалса оларды дереу ток көзінен ағытып, ол жайлы мұғалімге ескерту қажет. 13 сұрақ. Оқушы электр тогымен зақымданған жағдайда алғашқы дәрігерлік көмекті қалай көрсетеміз Жауап: 11 сынып оқушысы Қадір Айдана: Токты өшіру Зақымданушыны ток әсерінен босату Дәрігер шақыру Зақымданушыны қарап шығып, оған алған жарақатына байланысты көмек көрсету керек.
Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
14 сұрақ. Күйген жағдайда ше Жауап: 9 сынып оқушысы Қоспақова Альбина: Ауырғанды сездірмейтін дәрілер беру; Күйген жерге арнайы май жағу; Зақымданған жерге суық су құю; Алдын – ала жараланған жерді, микробтар түспес үшін мөлдір жұқа қағазбен орау. 15 сұрақ. Есінен танып қалған жағдайда ше Жауап: 10 сынып оқушысы Алуарова Данагүл: Зақымданушыны жауырынымен тегіс жерге жатқызып, басын бір жағына қаратып, қырымен орналастыру керек. 16 сұрақ. Тыныс алысы тоқтаған жағдайда ше Жауап: 11 сынып оқушысы Қарекешова Ботакөз: Ауызды ашып тілдің орналасу жағдайын тексеру керек, егер тіл күрмеліп қалған болса, оны қолмен дұрыс қалпына келтіру қажет. Дем алыс жағдайына келгенге дейін, қолдан дем алдыру ( ауызбен ауызға) немесе дәрігер келгенге дейін жаттығулар жасау. ІІІ. Қорытынды бөлім Қазір өміріміздің электр тогын қажет етпейтін саласы кемде – кем. Адамзаттың өмір сүруін жеңілдетуге негізделген дүниелердің барлығы электр энергиясының көмегімен жұмыс істейді. Осыған байланысты алдағы уақытта да электр энергиясымен бетпе – бет келетін сәттеріміз жиілей түсуі мүмкін. Сондықтан шәкірттердің электр тогына деген қызығушылығын ояту, электр құралдарымен жұмыс істеуге үйрету, ұқыптылыққа, тиянақтылыққа және іскерлікке баулу – дәрістің тәрбиелік міндеті етіп белгіленді. Сабақты оқытудағы міндет – электр құбылыстары туралы білімдерін жетілдіру, есте сақтау және ойлау қабілеттерін дамыту.
Есте сақтау - жадында түту. Ес үрдістерінің бірі, жаңадан түсіп жатқан ақпаратты жадыға енгізуді белгілейді. Есте сақтау динамикасын психодиагностикалау әдістемесі - адамның есте сақтауының динамикалық сипаттарын анықтауға көмектесетін психодиагностикалық әдістемелер, көбіне бұл әдістемелер адам қаншалықты тез есте сақтайтынын және ақпаратты өндеуін анықтайды.
Қауіпсіздік ережелерін сақтау.
Ереже - дәстүрлі халық құқығының қайнар көзі, нормативтік-құқықтық қағидалар. Ежелгі дәуірде және орта ғасырларда жөн-жосық, ата-баба жолы деп аталған. Ережелер сырт пішімі жағынан мақал-мәтелге, қанатты сөзге ұқсас болғанымен, нақтылығымен, дәйектілігімен ерекшеленеді.
Сонда ғана білімді, аман – сау боламыз.


жүктеу 48.87 Kb.