Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сатыбалдиева Алия Бейбитжановна Тараз мемлекеттік педагогикалық институты желілердің сыныпталуы

жүктеу 142.48 Kb.



жүктеу 142.48 Kb.
Дата22.03.2017
өлшемі142.48 Kb.

Сатыбалдиева Алия Бейбитжановна Тараз мемлекеттік педагогикалық институты желілердің сыныпталуы



Сатыбалдиева Алия Бейбитжановна

Тараз мемлекеттік педагогикалық институты

ЖЕЛІЛЕРДІҢ СЫНЫПТАЛУЫ

Жұмыс істеу аумағына байланысты АЕЖ мыналарға бөлінеді:



  • локалды (ЛЕЖ немесе LAN – Local Area Network);

    Педагогика (гр. 'παῖς', paіda - бала, гр. 'ἄγω', gogos - жетектеуші) - жеке адамды тәрбиелеп, қалыптастыру үшін белгілі мақсатқа бағытталған жүйелі тәрбие мен білім беру туралы ғылым; тәрбиені, білім беруді және оқытуды зерттейтін теориялық және практикалық ғылымдардың жиыны.

    Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.



  • аймақтық ((өңірлік) РЕЖ немесе MAN – Metropolitan Area Network);

  • ауқымды (ГЕЖ немесе WAN – Wide Area Network).

Абоненттері бір-бірінен алыс емес ара-қашықтықта (10–15 км-ге дейін) орналасқан желі локалды есептеуіш желі (ЛЕЖ) деп аталады. ЛЕЖ жақын аумақ шегінде орналасқан абоненттерді біріктіреді. Қазіргі таңда ЛЕЖ-нің абоненттерін аумақтық шашырауына нақты шектеулер жоқ. Көбінесе, ондай желі нақты объектіге қосылған. ЛЕЖ сыныбына жеке кәсіпорындар, фирмалар, банкілер, офистер, корпорациялар және т.б.

Корпорация (лат. corporatіo – бірлестік) - 1) бірлестік, қоғамдастық, одақ; 2) меншіктің акционерлік нысаны‚ меншікті (капиталды) ұжымдасып иелену‚ кәсіпорынды басқару міндеттерін кәсіпқой басқарушылардың (менеджерлердің) жоғары тұрған буындарының қолына шоғырландыру; заңға қайшы келмейтін мақсатқа қол жеткізу үшін кәсіптік және басқа мүдделер сәйкестігі бойынша біріккен қоғам‚ одақ‚ тұлғалар тобы.

желілері жатады. Егер мұндай ЛЕЖ-нің әр түрлі жайларда орналасқан абоненттері бар болса, онда олар Интернет ауқымды желінің инфрақұрылымын қолданады және осындай желілер корпоративті желілер немесе Интернет (Internet) желілер деп аталады.

Аймақтық желілер қала, аудан, облыс және ұсақ елдің де абоненттерін байланыстырады. Көбінесе аймақтық АЕЖ-нің абоненттері арасындағы ара-қашықтық ондаған-жүздеген километрлер құрайды.

Ауқымды желілер жиі түрде әр елдерде немесе құрлықтарда орналасқан үлкен арақашықтықтардағы абоненттерді қосады. Мұндай желі абоненттерінің арасындағы өзара әрекет ету байланыстың телефон желілері, радиобайланыс желілері және де спутниктік байланыс негізінде жүзеге асуы мүмкін.

Ауқымды, аймақтық және локалды есептеуіш желілердің бірігуі көпжелілік иерархияларды құруға мүмкіндік береді. Олар өте үлкен ақпараттық массивтерді өңдеудің қуаты, экономиканың мақсатты бағытталған құралдары және шектелген ақпараттық қорларға қатынауды қамтамасыз етеді.

Бағыттау (орыс. наведение) - күштерге (сүңгуір қайықтарға, авиациялык ұшу аппараттарына) немесе қаруға (ракеталарға) козғалыс параметрлері (бағыт, жылдамдық, биіктік жөне т.б.) арқылы берілетін басқару тәсілі.

Радиобайланыс - радиотолқын көмегімен ақпарат алмасу. Радиобайланыс жүйесінің ақпарат беруші жағында радиотаратқыштан және таратушы антенналардан тұратын радиотарату құрылғысы, ал қабылдаушы жағында қабылдау антенналары мен радиоқабылдагыштан тұратын радиоқабылдау құрылғысы орналасады.

Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.

Құрлық, материк, континент - жер қабығының дүниежүзілік мұхит деңгейінен көтеріңкі ірі бөлігі. Оның шеткі аймақтары мұхит деңгейінен төменде жатыр (қ. Құрлықтық беткей). Құрлықтың жалпы аумағы 149,1 млн.

Экономика (гр. Οικονομία - үй шаруашылығын жүргізу өнері) - материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және тұтыну үрдісі кезінде адамдар арасында пайда болатын өндірістік қатынастар.

Локалды есептеуіш желілер компоненттер ретінде аймақтық желілер құрамына кіре алады, аймақтық желілер – ауқымды желі құрамында бірігеді және ауқымды желілер күрделі құрылымдар құра алады. Нақ осындай құрылым қазіргі кезде бүкіл әлемде өте белгілі супер ауқымды Интернет ақпараттық жүйеде қолданылады.

Мәлімет жіберуді ұйымдастыру принциптері бойынша желілерді екі топқа бөлуге болады:


  • тізбекті;

  • кеңтаралымды;

Тізбекті желілерде мәліметтерді жіберу бір тораптан екіншіге тізбекпен орындалады және әрбір торап алынған мәліметтерді әрі қарай ретрансляциялайды.

Құрылымдар, конструкциялар (лат. constructіo - құрастыру, жасау), техникада - машина мен ғимараттардың немесе тораптар құрылысы мен жұмысының сұлбасы, сондай-ақ, машинаның, ғимараттың, тораптың өзі және олардың бөлшектері.

Қағида немесе принцип (лат. principim – принцип; негіз, алғы бастама) - белгілі білім жүйесінің түп-негізі, алғы бастамасы, абстрактылы түрдегі ең қысқа жалпылама мазмұны. Ғылыми танымда идея, теория, әдіс сияқты таным түрлерімен өзара байланыста тұжырымдалады.

Мәліметтер (данные; data) - автоматты құралдардың көмегімен, кей жағдайда адамның қатысуымен, өңдеуге I ыңғайлы түрде берілген мағлұмат. Мәліметтердің кірістік, шығыстық, басқару, проблемалық, сандық, мәтіндік, графикалық және т.б.

Барлық ауқымды, аймақтық және көптеген локалды желілер осы типке жатады. Кеңтаралымды желілерде уақыттың әр мезетінде жіберуді тек бір торап қана орындай алады, басқа тораптар ақпаратты тек қабылдай алады. Байланыстың бір жалпы арнасын (моноарна) немесе бір жалпы пассивті коммутациялайтын құрылғыны қолданатын АЕЖ-нің маңызды бөлігі желілердің осындай типіне жатады.

"Топология" немесе "желі топологиясы" термині компьютерлердің, кабельдердің және басқа да желі компоненттерінің орналасуын сипаттайды. Топология - мамандар желі құрастыру негізін бейнелеуде қолданатын стандартты термин. Желі топологиясы оның сипатына себепші болады. Осы немесе басқа топологияны таңдауға мыналар әсер етеді:



  • қажетті желілік жабдықтау құрамы;

  • желілік жабдықтау сипаттамасы;

  • желіні кеңейту мүмкіндіктері;

  • желіні басқару әдісі.

    Әдіс , метод (гр. 'μέθοδος',methodes зерттеу не тану жолы, бір нәрсеге жетудің жолы) - көздеген мақсатқа жетудің тәсілі, тәртіпке келтірген қызмет жүйесі. Әдіс философияда зерттелетін нәрсенің ойша нұсқасын жасау үшін қажетті таным құралы болып табылады.



Қорлар мен басқа желі тапсырмаларын орындап, ортақ пайдалану үшін компьютерлер бір-біріне қосылуы қажет. Желіде бұл мақсат үшін көбіне кабель қолданылады. Бірақ басқа компьютерді қосып тұрған кабельді компьютерге қосу жеткіліксіз.

Әртүрлі кабельдер түріне, тиісінше, әртүрлі желілік тақшамен, желілік ОЖ-н және басқа да компоненттермен компьютердің өзара орналасуы қажет.

Әр желі топологиясының шарттары бар. Мысалы, ол тек кабель түрін ғана емес, сонымен қатар оны қолдану әдістерін ұсынады.

Барлық желілер үш базалық топологияның көмегімен жасалынды:



  • шинa (bus);

  • жұлдызша (star);

  • сақина (ring).

Егер компьютерлер бір кабель бойында жалғанса, онда бұл топология шина деп аталады. Егер де компьютер кабель сегментінде жалғанып және ол бір нүктеден немесе концентратордан шыққан болса, онда бұл топология жұлдызша деп аталады.

Сегмент (segment) жедел жадтағы бірін-бірі жабатын бір деңгейдің тармақтарының оверлейлік құрылымды программадағы тобының бірі; теле-өндеуде - буферде орналасатын хабардың бөлігі; жазба немесе жазбаның бөлігі.

Егер де компьютер жалғанған кабель сақина түрінде болса, онда топология сақина деп аталады.

1-сурет – Желі топологиялары
Негізінде базалық топология қиын, олардың қиын комбинациялары да кездеседі, яғни бір топологияның өзінде бірнеше топология біріктіріледі.

Шина тoпoлoгиясын көбінесе "сызықтық шина" (linearbus) деп атайды. Берілген топология ең қарапайым және көп тараған топологияға жатады. Онда магистраль, не сегмент деп аталатын бір кабель қолданылады, оған желінің барлық компьютерлері қосылған.



2-сурет – «Шина» топологиялы қарапайым желі
"Шина" топологиясында компьютерлер мәліметтерді электр сигналы түрінде кабель арқылы белгілі бір компьютерге жібереді. Компьютердің шина арқылы әрекеттестік процесін түсіну үшін, мына түсініктерді білу қажет:

  • сигнал беру;

  • сигналдың шағылысуы;

  • терминатор.

Деректер электр сигналдары түрінде желінің барлық компьютерлеріне жіберіледі, ол деректерді осы сигналға шифрланған мекен-жайға сәйкес компьютер қабылдайды. Сонымен қатар әрбір уақытта тек бір компьютер ғана жібере алады.

Желіде бір компьютер ғана деректерді жібергендіктен, оның өнімділігі шинаға қосылған компьютерлер санына байланысты болады. Олар көп болған сайын, желі баяулайды.

Компьютерлердің санынан басқа, желінің жылдамдығына көптеген факторлар:


  • желідегі компьютердің аппараттық қамтамасыздандыру сипаттамасы;

    Сигнал (лат. signum - белгі) - берілген хабарды тасымалдайтын(алып жүретін) физикалық процесс.

    Фактор, экологияда - 1) процестердің қозғаушы күші немесе оларға ықпалы бар жағдай, қайсыбір процестегі, құбылыстағы мәнді жағдай; 2) факторлық талдауда зерттелетін айнымалы шамалар арасындағы корреляция өрнегінің көрінісі.



  • деректерді жіберудегі компьютердің жиілігі;

  • желілік қосымшаларда жұмыс істеу түрі;

  • желілік кабель түрі;

  • желідегі компьютерлердің ара қашықтығы әсер етеді.

Кодталған сигналдарды кабель арқылы беру үшін, екі технология пайдаланылады: таржолақты және кеңжолақты сигнал беру.

Таржолақты сигнал беру (baseband) жүйесі мәліметтерді бір жиілік санды сигнал түрінде береді. Сигналдар дискретті электрлі немесе түсті импульсті болады. Мұндай тәсілде байланыс арнаның барлық сыйымдылығы бір импульсті беру үшін пайдаланылады, басқаша айтқанда, санды сигнал кабельдің барлық өткізу жолын пайдаланады.

Сыйымдылық (Емкость; capacity) - 1) компьютер жадына, сақтау құрылғыларына жазуға болатын мәліметтердің ең көп мөлшері (өлшем бірліктері: бит, байт, сөз немесе таңба). Биттермен, байттармен (Кб, Мб, Гб), символдармен немесе сөздермен өлшенеді; 2) байланыс арнасында - мәліметтер жеткізу (өткізу) мүмкіндігі (бір секундта өткізілетін мәліметтер көлемі); 3) машиналық сөздің немесе регистрдің ұзыңдығы.

Өткізу жолы – бұл кабель арқылы берілетін максималды және минималды жиілік арасындағы ерекшелік.

Желідегі таржолақты берілетін әрбір құрылғы мәліметтерді екі бағытта жібереді, ал кейбіреуі бір уақытта әрі жібереді, әрі қабылдайды.

Кабель арқылы жылжып, сигнал біртіндеп өшіп, бұрмалануы мүмкін. Егер кабель тым ұзын болса, онда оның соңындағы сигнал қатты бұрмалануы, тіпті жоғалып кетуі мүмкін.

Мұндайды болдырмау үшін таржолақты жүйеде репитерлер пайдаланылады, олар сигналды күшейтіп, жалған кабель сегментіне жеткізеді, сөйтіп кабельдің жалпы ұзындығы үлкейеді.

Кеңжолақты сигнал беру (broodband) жүйесі мәліметтерді кейбір интервал жиілігі қолданылатын аналогтық сигнал түрінде береді. Сигналдар үздіксіз электромагнитті немесе оптикалық талшықтар болады. Мұндай тәсілде сигналдар бір бағытта физикалық ортада беріледі.

Егер қажетті өткізу жолақпен қамтамасыздандырылса, онда бір кабель бойымен бір уақытта бірнеше жүйелер өте алады, мысалы, теледидар және мәліметтер беру кабельдері.

Әрбір деректер беру жүйесіне өткізу жолының бөлігі бөлінеді. Берілген жүйемен байланысты барлық құрылғылар өткізетін жолақтың бөлінген бөлігімен жұмыс істеу жағдайына келтірілуі керек.

Теледидар - телехабар бағдарламаларындағы бейне мен дыбыстық сүйемелдеудің радио сигналдарын күшейту мен түрлендіруге арналған теле, радиоқабылдағыш теледидар түрлі түсті, ақаласықара кескінді, стационарлы және тасымалды болып ажыратылады.

Физика (көне грекше: φύσις - табиғат) - зат әлемді және оның қозғалысын зерттейтін ғылым. Бұл жөнінде физика күш, энергия, масса, оқтама т.б. сияқты тұжырымдамалармен шұғылданады.

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.

Егер таржолақты жүйеде сигналдар тек бір бағытта берілсе, онда барлық құрылғылар мәліметтерді қабылдап, әрі оны бере алатындай болу үшін сигналдар өтетін екі жолақ болу керек. Екі негізгі шешім қабылданады:


  • өткізу жолағын әртүрлі жиілікте жұмыс істейтін екі арнаға бөлу; бір арна сигналдарды беру үшін, ал екіншісі қабылдауға арналған;

  • екі кабель қолдану, бір кабель сигналды қабылдау үшін, ал екіншісі - сигналды беру үшін.

Деректердің жіберілуін күтетін компьютерлер саны неғұрлым көп болса, соғұрлым желі жұмысы да жай болады. Әрине компьютерлердің санына желі жұмысы тікелей байланысты деп те айтуға болмайды, себебі желінің өнімділігіне көптеген факторлар әсер етеді: аппараттық қамтамасыз ету, деректер беру жиілігі, жұмыс атқаратын желілік қосымшалар түрі, желілік кабельдер түрі, компьютер арасындағы қашықтықтар.

Шина – пассивті топология. Мұнда компьютер желі бойынша жіберілген деректерді «тыңдайды», бірақ оларды жіберушіден алушыға ауыстырмайды.

Компьютерлік желі (ағылш. сomputer network) - барлық құрылғылардың бір бірімен өзара әрекеттесуіне мүмкіндік беретін байланыс желілері арқылы қосылған компьютерлердің және басып шығарғыштар мен мәтіналғылар сияқты басқа құрылғылардың тобы.

Сондықтан, егер компьютер істен шықса, онда басқаларға әсер етпейді.

Деректер, не электрлік сигналдар барлық желі бойынша таралады – кабелдің бірінші ұшынан екінші ұшына қарай. Егер ешқандай арнайы әрекеттер жасамасақ, онда кабельдің соңында сигнал шағылысып, басқа компьютерлерге деректерді жіберу жұмысын атқаруға мүмкіндік бермейді. Сондықтан деректер алушыға барғаннан соң, электр сигналдарын сөндіру қажет.

Электр сигналдары шағылыспас үшін кабельдің әрбір ұшына осы сигналдарды жұтатын терминатор (terminators) қондырғысын қою қажет.

Деректер желінің барлық компьютерлеріне жіберіледі, бірақ ол деректерді шифрланған мекен-жайына сәйкес компьютер ғана қабылдайды
{short description of image}
3-сурет – Терминатор сигналдарды сөндіріп отырады
Желілік кабель үзілсе, кабельдің бір немесе бірнеше ұштарында терминатор болмаған жағдайда желі жұмысы тоқтап қалуы мүмкін. Желідегі компьютерлер жұмысқа қабілетті болады, бірақ бір-бірімен өзара әрекеттесе алмайды.

Шығып кеткен кабель терминатормен жабдықталмағандықтан желі жұмысында бөгет болуы мүмкін.

"Шина" топологиялы желідегі кабель әдетте екі тәсілмен ұзартылады:

1. Кабельдің екі бөлігін бірікітіру үшін баррел-коннекторды (barrel connector) қолданады. Бірақ оларда сигналдар әлсірейтіндіктен көп пайдалануға болмайды. Бірнеше қысқа бөліктерді біріктіргенше, бір ұзын кабель қолданған жөн.

2. Кабельдің екі бөлігін біріктіру үшін репитер (repeater) қолданылады. Коннектордан айырмашылығы - ол сигналды келесі сегментке жіберер алдында күшейтеді. Сондықтан баррел-коннектор орнына репитер пайдаланған жөн немесе бір ұзын кабель: үлкен арақашықтықта сигналдар бұзылмай жетеді.

"Жұлдызша" топологиясында кабель сегмент көмегімен барлық компьютерлер концентратор (hub) аталынған орталық компонентке қосылады. Берілетін компьютерден сигналдар концентратор арқылы барлығына келіп түседі. Бұл топология есептеуіш техниканың алғашкы кезінде, компьютерлер орталық басты компьютерге жалғанған кезде пайда болған.

Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.

Бұл топологияны іске асыратын стандарты 10Base-T, 100Base -T (T деген қосарлы екендікті білдіреді «Twіsted paіr») және Gіgabіt Ethernet.




4-сурет – Репитер кабельдерді жалғап, сигналдарды күшейтеді
"Жұлдызша" топологиялы желіде, желі конфигурациясын басқару мен кабельді қосу орталықтандырылған. Бірақ кемшілігі де бар, барлық компьютерлер орталық нүктеге қосылғандықтан, үлкен желілер үшін кабельдер шығыны едәуір көбейеді. Сонымен қатар орталық компонент жұмыс істемей қалса, онда барлық компьютерлер де жұмыс істемей қалады. Егер бір компьютер жұмыс істемей қалса (немесе коннектормен косатын кабель), онда тек осы компьютер ғана желімен деректерді жібере де, қабылдай да алмайды. Желідегі басқа компьютерлерге бұл әсер етпейді.

5-сурет – Жұлдызша топологиялы қарапайым желі
Егер желіде тек бір компьютер қана концентратормен байланып істен шықса, онда осы компьютер ғана желіде ақпарат ала алмайды. Қалған желідегі компьютерге әсер етпейді.

Қазіргі таңда желінің стандартты компоненті концентратор болып табылады. Концентраторлар белсенді (active) және белсенді емес (passive) деп бөлінеді. Белсенді концентраторлар сигналдарды репитерлар сияқты береді. Кейде оларды көп портты репитер деп атайды – олардың 8-ден бастап 12,16, 24-ке дейін компьютер қосуға арналған порттары бар.

Кейбір концентраторлар белсенді емес болады. Олар сигналды өзінен өткізіп жіберіп, оны күшейтпейді және қалыпқа келтірмейді. Белсенді емес концентраторларды қаматамасыздандыратын тоққа қосу қажет емес.

Концентраторлар құрамы (гибридті) (hybrid) деп аталады, егер де оған әртүрлі кабель жалғауға болса. Концентратормен құрылған желі үлкейтуге және басқа концентраторлар қосуға оңай.


p2_13

6-сурет – Концентратор (хаб)


Концентратордың қолдануға қолайлылығына мыналар жатады:

  • жай өзгертулер және желіні үлкейту: бұнда бір компьютер немесе концентратор қосуға болады;

  • әртүрлі кабель типтерін қосу үшін әртүрлі порттар пайдаланылады.

Желінің жұмысын орталықтандырылған түрде бақылау: көптеген желілерде концентраторлар диагностикалық мүмкіншіліктермен қамтамасыздандырылған, олар қосылудың жұмыс қабілеттілігін анықтайды.

Диагностика (техникалық) - техникалық ақауларды іздестіруге жөне анықтауға арналған теория, әдістер және жабдықтар туралы ілім.

Компьютердің желілік тақшасы (адаптер) ілген қос сым арқылы концентраторға жалғанады. Жалғанатын адаптерлер саны концентратор ұяшықтарының (RJ-45) санымен анықталады. Адаптер мен хаб арасындағы максималды ұзындығы 100 м, ал екі адаптер арасында 200 м болуы мүмкін. Ұзындықты қосымша хаб қолдану арқылы қосуға болады.

"Сақина" топологиясында компьютерлер сақина тәрізді бекітілген кабельдерге қосылған. Сондықтан кабелде терминатор қосатын бос ұшы болмайды. Сигналдар бір бағытта сақина аркылы жіберіліп, әрбір компьютерден өтеді. Белсенді емес шина топологиясына қарағанда, мұнда әрбір компьютер репитер рөлін атқарып, сигналдарды күшейтіп, келесі компьютерге жібереді. Сондықтан бір компьютер жұмыс істемей қалса, онда барлық желінің қызметі тоқтайды.

Сақиналы желіде деректер беру принциптерінің бірі маркер беру деп аталады. Маркер бір компьютерден келесіге көшіп жүре береді. Хабар жіберетін компьютер маркерге мекен-жайды және хабарды енгізеді. Анықтаған мекен-жайға жеткенше маркер жолдағы әрбір компьютерден өтеді.

Анықталған мекен-жай хабарды алған соң хабарды жөнелтушіге деректерді алғаны туралы сигнал жібереді. Хабарды жөнелтуші дәлелдеме алған соң, жаңа маркер құрып, оны желіге қайтарады. Бір қарағанда маркерді беруі көп уақыт алатын сияқты болып көрінеді, бірақ маркер жарық жылдамдығымен қозғалады.

Жарық жылдамдығы, с - кез келген электрмагниттік толқынның (оның ішінде жарықтың да) бос кеңістіктегі (вакуумдағы) таралу жылдамдығы; іргелі физика тұрақтылардың бірі. Ол кез келген физика әсердің шектік таралу жылдамдығы әрі бір санақ жүйесінен екінші санақ жүйесіне көшкенде [инвариант|инвариантты болады.

200 м сақинада маркер секундына 10000 айналым жиілігімен айнала алады.

Секунд - (лат. secunda dіvіsіo - екінші бөліну) (бастапқыда градустың, одан кейін сағаттың) - 1) уақыттың жүйелік бірлігі; СИ жүйесіндегі өлшем бірлігі. Белгіленуі - С; 1 с - Cs атомының (өлшемдер мен салмақтар бойынша 13-Бас конференцияның резолюциясы бойынша, 1967) аса жұқа екі деңгейінің арасынан өткен сәуле шығаруының 9 192 631 770 периодына тең.




7-сурет – Koмпьютep мapкepді қабылдап, оны сақина бойынша жібереді
Қазіргі кезде шина, жұлдызша, сақина принципі бойынша желілерді біріктіру топологиялары жиі қолданылады.

Жұлдызша-шина топологиясы (star-bus) – бұл "шина" мен "жұлдызша" топологияларының комбинациясы. Көбінесе ол былай болады: "жұлдызша" топологиялы бірнеше желілер магистралды сызықтық шина көмегімен біріктіріледі.



8-сурет – Жұлдызша-шина топологиялы желі
Мұндай жағдайда бір компьютердің істен шығуы желіге ешқандай әсерін тигізбейді, басқа компьютерлер сол қалпы бір-бірімен әрекеттеседі. Ал концентратордың бұзылуы, оған қосылған компьютерлер мен концентраторлардың тоқтауына әкеледі.

Жұлдызша-сақина (star-rіng) – жұлдызша-сақинаға ұқсайды. Екі топологияда да компьютерлер шина немесе сақина құрастыратын концентраторларға қосылған. Айырмашылығы, жұлдызша-шинада концентраторлар магистралды сызықтық шинамен біріктірілген, ал жұлдызша-сақинада басты концентратор негізінде, олар жұлдызша құрады.

Бірнеше компьютерлік желілерді біріктіруде немесе бөлшектеуде басқа да желілік құрал-жабдықтар қолданылады: көпірлер, коммутаторлар, шлюздер, маршруттауыштар.


9-сурет – Иерархиялы жұлдызша желісі
Желіні ұлғайтуда Ethernet («жұлдызша») және Token Rіng («сақина») концентраторлары қолданылады. Ethernet концентраторында кіріс сигналдарын бүкіл порттары қайталайды, ал Token Rіng-те – келесі компьютер қосылып тұрған портта ғана сигналды қайталайды.

10-сурет – Желі концентраторлары
Топология шартты түрде физикалық және логикалық болып ажыратылады.

Логика (гр. λογική - «талдауға құрылған», λόγος - «сөз», «сөйлем», «ойлау», «ақыл») - ойлау, оның формалары мен заңдылықтары туралы ғылым. Логика дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі бір әдіс-тәсілдері қаралатын ғылым теориялар жиынтығын құрайды.

Физикалық топологияны біз кабель сегменттері арқылы компьютерлер арасында байланыс конфигурациясын ұйымдастыру, ал логикалық топологияны – ақпарат ағымының конфигурациясы деп түсінеміз. Бұл екі топологияның сәйкес болуы міндетті емес. «Сақина» конфигурациясында сәйкестік бар да, «жұлдызшада», «шинада» - сәйкестік жоқ, өйткені деректер, яғни сигналдар барлық порттарда қайталанғандықтан, олар кабель сегменттерінде де қайталанады.

Сигналдарды қайталамау мәселесі көпірлер (brіdge) арқылы шешіледі. Көпір желіні логикалық сегменттерге бөлу мүмкіндігін жасайды (14-сурет).




11-сурет – Көпір арқылы желіні құрамдастыру
Көпір біріккен желілерді логикалық бөліктерге бөледі. Бір кабель сегментінен екіншісіне тек қажет кезде ғана деректерді ұсыну мүмкіндігін туғызады. Бұл жағдай желінің өткізгіш қабілетін арттырумен бірге деректерді қорғайды, яғни басқа сегменттен деректер алу жолы жабылады.

Коммутатордың (swіtch) жұмыс істеу принципі көпірдегі сияқты. Айырмашылығы - әр порт өзіндік деректерді тәуелсіз өндейтін процессормен, ал көпір - орталық процессормен қамтылған. Сондықтан көпірдің жылдамдығы жоғары болады.



Маршруттауыштың (router) қызметі - желілік құрылымдық мекен-жайларды қолдану арқасында деректерді тиімді бағыттау.

12-сурет – Маршруттауыш арқылы желіні құрамдастыру
Шлюздің (gateway) құрылу әдістері әр түрлі, яғни, түрлі архитектурадағы желілерді байланыстырады. Желілік орталары өзгеше, яғни бағдарламалық жүйелері сәйкеспейтін желілер арасында деректерді түрлендіріп, пайдаланушыға түсінікті нысанда ұсынуды қамтиды. Әдетте, шлюз қызметін ерекшеленген серверлер орындайды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі


  1. Мұхамбетжанова С. Т. Компьютерлік дизайн. – Алматы, 2007

  2. Балафанов Н., Бөрібаев Б. Информатикадан 30 сабақ. – Алматы, 2003

  3. Смирнова И. Е., Web-дизайн бастамасы. – Санкт-Петербург, 2003

  4. Гончаров А.

    Сервер (ағылш. server) - файлдар, қалталар және компьютерлердің деректері сияқты деректерге ортақ қатынасуды, сондай-ақ желі пайдаланушыларына электрондық пошта қызметтерін қамтамасыз ететін компьютер.

    Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.

    Санкт-Петербург (орыс. Санкт-Петербург, Питер) - Ресейдің федералдық мәні бар қала, Солүстік-Батыс федералды аймағының және Ленинград облысының әкімшілік орталығы. 1914 жылдың 31 тамызынан 1924 жылдың 26 қаңтарына дейін -- Петроград, 1924 жылдың 26 қаңтарынан 1991 жылдың 6 қыркүйегіне дейін - Ленинград деп аталған.

    Самоучитель HTML. – Москва, 2002

  5. Информатика негіздері журналы, № 5-6 2006 жыл. – Алматы.

  6. Информатика и образование №2 2001 жыл. – Москва.

  7. Левковец, Л. Уроки компьютерной графики. Photoshop CS/, СПб.: Питер, 2005

  8. Миронов Д. «Corel DRAW 12»: Учебный курс. –СПб.: Питер, 2004

  9. Миронов Д. Компьютерная графика в дизайне. –СПб.: Питер, 2004

  10. Мюррей Д.Д., Райпер У. Энциклопедия форматов графических файлов.

  11. Пер. С анг. Киев: ВНҮ, 1997

  12. Панкратов Т. Photoshop7. СПб.: Питер, 2005

  13. Влад Мержевич. Теги HTML

  14. Влад Мержевич css@htmlbook.ru


жүктеу 142.48 Kb.