Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сандық құрылғыларды синтездеу Кәзіргі заманғы есептеу техникасының құрылысы

жүктеу 49.01 Kb.



жүктеу 49.01 Kb.
Дата30.03.2017
өлшемі49.01 Kb.

Сандық құрылғыларды синтездеу Кәзіргі заманғы есептеу техникасының құрылысы



Сандық құрылғыларды синтездеу
Кәзіргі заманғы есептеу техникасының құрылысы.

1.Ақпаратты компьютерде беру.

Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.

2.Компьютердің логикалық схемасы.

Логика (гр. λογική - «талдауға құрылған», λόγος - «сөз», «сөйлем», «ойлау», «ақыл») - ойлау, оның формалары мен заңдылықтары туралы ғылым. Логика дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі бір әдіс-тәсілдері қаралатын ғылым теориялар жиынтығын құрайды.

3.Логикалық схемалар және логикалық машиналар.

Есептеуіш машиналарда екілік сандарды көрсетудің екі түрі қолданылады.

1.табиғи формасы немесе нүктесі тұрақты.

Форма (Қалып; form) - 1) мәліметтерді ұсыну тәсілі; 2) мәліметтер базасын басқару жүйелеріңде (мысалы, Access-Te) - мәліметтер базасындағы ақпаратты (мәліметтерді) енгізу мен редакциялауға пайдаланылатын дисплей экранына көрнекі түрде ұсыну тәсілі.

2. номиналды формасы немесе нүктесі жылжымалы.

Нүктесі тұрақты көрсетуде нүкте барлық сандарға қарағанда бір позицияда орналасып , бүтін және бөлшек бөліктерін айырады.

Позиция (лат. posіtіo - орны, жағдайы, орналасқан жері) - Қандай да бір нәрсенің орны, орналасуы (мысалы, шахмат тақтасындағы фигуралардың позициясы); Шекті музыкалық аспаптың мойнындағы сол қолдың бір жерде тұрып, дыбыстардың белгілі бір кезектігін орындайтын орны; Классикалық бидегі қолды ұстап тұру мен аяқтарды қоюдың бұлжымас ережелері.
Бұл форма қарапайым бірақ сандарды көрсету диапзоны кішкентай. Сондықтан бұл форма кәзіргі компьютерде тек қана бүтін сандрды көрсетуге пайдаланылады.

Нүктесі жылжымалы формасында әр сан екі цифрлар тобымен көрсетеді. Цифрлардың 1- мантиса, 2 тобы – рет (дәреже, порядок)

Мантиса әрдайым бірден кіші болады. Ал рет бүтін сан болады N= -M* P -P

Мұндағы M саны - санның мантиссасы, яғни M<1, P саны - сан рет д.а. P- санау жүйесінің негізі.

Компьютерде барлық сандар нүктесі жылжымалы формасында нормальді түрінде сақталады. Монтисаның үлкен разяды 1 –ге тең санды нормальды сан д.а. Дербес нормальдың ішінде ақпарат екілік немесе екілік ондық санау жүйесінде көрсетіледі.

Мантисса (латынша mantіssa - үстеме) - ондық логарифмнің бөлшек бөлігі. Логарифмдік таблицаларда келтірілген ондық логарифмдердің мантиссалары белгілі бір ондық таңбаға дейінгі дәлдікпен жуықтап есептеледі.
Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.

Екілік ондық санау жүйесі 0 –ден 15 дейін төрт екілік цифрмен беріледі.


сан

код

сан

код

сан

код

0

0000

5

0101

A

1010

1

0001

6

0110

B

1011

2

0010

7

0111

C

1100

3

0011

8

1000

D

1110

4

0100

9

1001

E

1111

Кез келген ақпаратты енгізуде немесе шығару кезінде ақпаратты кескіндеуге арнайы кодтар пайдаланылады. Ол кодтар жүйесі ASCII , яғни ақпаратты алмастыруға пайдаланатын Американдық стандарттық код.




0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F



0 0 @ P ‘ P A P a P

1 ! 1 A Q a е Б С Б С

2 “ 2 B R в r B T В Т

3 # 3 С S С S Г У r y

4 $ 4 В Т d t Д Ф D Ф

5 % 5 Е U е u Е Х Е X

6 & 6 F V f v Ж Ц Ж Ц

7 ) 7 G W g w З Ч З Ч

8 ( 8 H X h x И Ш И Ш

9 ) 9 I Y i y Й Щ Й Щ

A * : J Z J z К Ъ К Ъ

B ; K L k Л Н Л Ы

C , < H / I I М Ь М Ь

D - = M J M J Н Э Н Э

E . > N . N O ю О Ю

F / ? О - О n я П Я

Сенімділік және өнімділік мақсатында компьютерде 2 санау жүйесі қолданылады.

Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.
Компьютердегі информация арнайы программалар арқылы автоматты түрде 0 және 1 цифрлар арқылы кодталады. Екілік алфавитте 0 немесе 1 белгілерін ондық алфавиттен ажырату үшін екілік код деп атаймыз. Кодталатын символдардың тобын кодтау кестесі деп атаймыз.
Символ (грекше symbolon - танымдық белгі, таңба, рәміз, пернелеу) лингвистика, логика, математика ғылымдарында таңба ұғымын береді; өнерде, философияда нәрсенің, құбылыстың қасиетін, сыр-сипатын бейнелеп, астарлап білдіретін әмбебап эстетикалық категория.

П А Р Т А

F8 08 09 29 08

11111000 00001000 00001001 00101001 00001000

H Y P U Л Я

D8 39 09 88 B8 F9

11001000 00111001 00001001 10001000 10111000 111111001
Кодталған кесте 16 жатық ,16 тік жолдан тұрады. Кестедегі символдың орны 16-лық код арқылы кодталған кесте 2 бөліктен тұрады.

1.стандартты

2.альтернативті

Стандартты бөлікке 0-ден 127-ге дейінгі кодтар цифрлар, латын алфавитінің әріптері компьютер жұмысын басқаратын арнайы символдар орналасқан.

Латын әліпбиі, әлемде кеңінен қолданылады. Б.з.б. 7 ғасырдада Римде грек және этрус әліпбиінің тармағы ретінде пайда болып, б.з. 1 ғасырында қалыптасты. Жазу оңнан солға немесе солдан оңға қарай (брустрофедон бойынша) жазылып, бағыты әрдайым алмасып отырған. Б.з.б.

Альтернативті бөлікте 128-ден 255-ке дейін бұл жерде ұлттық әріптер (орыс, қазақ) кейбір арнайы символдары орналасқан. Жалпы сандарды 2 бөлікке бөлеміз

позициялық

позициялық емес

Позициялыққа: 10

2

8

16

Позициялық емеске римдік жазулар V(5),X(10)


Буль алгебрасы.

1854 жылы Джордан Буль логикалық алгебраны ұсынды. Логика алгебрасы бұл математикалық логиканың бөлігі болып саналады.

Алгебра (араб.: الجبر‎ әл-джәбр) - математиканың алгебралық теңдеулерді шешу жөніндегі есептерге байланысты дамыған негізгі бөлімдерінің бірі. Алгебра атау және жеке ғылым саласы ретінде Мұхаммед әл-Хорезмидің (9 ғасыр) 1-, 2-дәрежелі теңдеулерге келтірілетін есептердің жалпы шешімі көрсетілген “Әл-джәбр уә-л-муқабәлә” атты еңбегінен бастау алады.
Математика (гр. μάθημα - ғылым, білім, оқу; μαθηματικός - білуге құштарлық) - әлдебір әлемнің сандық қатынастары мен кеңістіктік формаларын, пішіндерін өлшейтін, оның ішінде - структуралар, өзгерістер, белгісіздік жөніндегі ғылым.
Мұнда барлық элементтердің мәні екілік жиында анықталады. Логика алгебрасында логикалық айтылымдармен жұмыс атқарылады. Айтылым бұл ақиқат немесе жалған (мәні 0-ге) мәнді болатын кез-келген сөйлем.

Базалық логикалық операциялар.

Коньюнкция

AND F=A*B



AB F


  1. 0

  2. 0

  1. 0

  2. 0

Егер екі айнымалының мәні 1-ге тең болса тек қана сонда коньюнкцияның мәні 1-ге тең болады.
Айнымалы - әріп түрінде немесе әріптер тобы түрінде программаға енгізілетін және уақыт, ұзындық, баға, түс және т.б. әр түрлі мәндерді қабылдайтын программадагы сандық шама; белгілі бір мәліметтер типін сақтай алатын және программаны атқару барысында мәнін өзгертуге болатын атауы белгілі объект.

Дизьюнкция


OR F=A B АB F

00 0


01 1

10 1


11 1

Егер кез-келген айнымалының немесе екеуінің де мәні 1-ге тең болса, онда дизьюнкцияның мәні 1-ге тең болды.


Инверсия

NOT F= A F

F=A 0 1


1 0

Айнымалының мәнін инверсиялайды (0-ді 1-ге, 1-ді 0-ге ауыстырады)


Басқада жиі қолданылатын логикалық операциялар.
АB F

00 1


NAND 01 1

10 1


11 0
Пирс бағыттаушысы немесе пирс стрелкасы AND операциясының инверсиясы б.т.

Сонымен қатар NOR



АB F

00 1


01 0

10 0


11 0

Шеффер штрихы



Бұл OR операциясының инверсиясы б.т.
Кез-келген цифрлық құрылғының базалық қалау блоктары ретінде ауыстырғыш логикалық элементтер пайдаланылады. Оларды-вентиль деп атайды. Вентиль-бұл электрондық схема. Оның кеңістік нүктесіне берілген сигнал. Буль операциясы көмегімен өңделіп, шығыстық нүктесінде түрлендіріп шығарылады.


жүктеу 49.01 Kb.