Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сабақтың тақырыбы: Ақпарат енгізу манипуляторы. Басу құрылығысы. Бағдарламалық оетс, Windows ож

жүктеу 60.18 Kb.



жүктеу 60.18 Kb.
Дата23.03.2017
өлшемі60.18 Kb.

Сабақтың тақырыбы: Ақпарат енгізу манипуляторы. Басу құрылығысы. Бағдарламалық оетс, Windows ож



Мерзімі «___» _____________________
Сабақтың тақырыбы: Ақпарат енгізу манипуляторы.

Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.

Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.



Басу құрылығысы.

Бағдарламалық – ОЕТС, Windows ОЖ.

дидактикалық Оқулық.

қамсыздандыру: Жұмыс дәптері.

Сабақтың мақсаты: 1. Ақпаратты енгізу манипуляторымен таныстыру

( маус, трекбол, тәрте (джойстик), сканер).

Принтердің түрлерімен, оның жұмысының ерекшеліктері мен принциптерімен таныстыру

2. Оқушылардың манипулятордың түрлері мен міндетін,

принтерлердің түрлері мен міндетін білу қабілеттерін дамыту.

3. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру.



Сабақтың типі: Көрсете отырып, түсіндіру

Білім – білікке Оқушылар білуі тиіс

қойылатын талаптар: - манипулятордың түрлері мен міндетін;

- принтерлердің түрлері мен міндетін;

- принтерге шығаратын ақпараттың типін;

- принтерге жұмысының принциптерін Сабақтың барысы: I.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.

Қағида немесе принцип (лат. principim – принцип; негіз, алғы бастама) - белгілі білім жүйесінің түп-негізі, алғы бастамасы, абстрактылы түрдегі ең қысқа жалпылама мазмұны. Ғылыми танымда идея, теория, әдіс сияқты таным түрлерімен өзара байланыста тұжырымдалады.

Ұйымдастыру кезеңі



II. Үй тапсырмасын тексеру

III. Жаңа сабақты түсіндіру
АҚПАРАТ ЕНГІЗУ МАНИПУЛЯТОРЫ
Маусманипулятор типті басқару құрылғысы. Маусты көлбеу жатқан кілемшенің бетінде жылжыту маус нұсқағашының экранда жылжуЫмен синхрондалғанын (үйлестірілген).

Жылжыту (Подкачка; paging, swapping) - виртуальдық жадтың беттерін немесе сегменттерін ауыстыру; осы сәтте жедел жадқа қажетті ақпаратты орналастыруды жасақтайтын жедел жад пен сыртқы жад арасындағы мәселелер тіркесін ауыстыру.

Маустың пернетақтадан айырмашылығы, маус стандартты басқару құралы емес. Ол арнайы жүйелік бағдарламаның - маустың драйверінің қолдауын қажет етеді. Маустың оң және сол жақ батырмасын тез басуды шерту деп атайды, бұл компьютердің жұмысын басқарады. Шертулерді талдап, драйвер оқиға (маус батырмасын басу), қай кезде болды және бұл кезде маус нұсқағашы экранның қай бөлігінде болғанын анықтайды. Бұл деректер пайдаланушы жұмыс істеп отырған қолданбалы бағдарламаға беріледі. Олар бойынша бағдарлама пайдаланушыға қажет командаларды анықтайды да, оны орындауға кіріседі.

Пайдаланушы (Пользователь; user, subscriber) - 1) асқа жүйенің ресурстарын пайдаланатын программа немесе жүйе; 2) терминал(пернетақта мен экран) арқылы электрондық машинамен бірлесіп әрекет жасайтын адам.

Команда (command, instruction) - 1) программалау тілдерінде - кез келген операцияны орындауды және оған керекті мәліметтерді (операндыны) бейнелейтін өрнек; компьютер атқаруға тиіс операция сипаты; 2) ақпаратты өңдеу процесіне байланысты атқару құрылғысында жүйенің белгілі бір операцияны орындауын талап ететін басқару сигналы; 3) программа орындау процесінің адымын анықтайтын ұйғарым.

Әдеттегі маустан басқа да манипулятордың түрлері бір, мысалы: трекболдар, маустар, инфрақызыл маустар.



- Трекболдың маустан айырмашылығы, ол тұрақты түрде орналастырады және оның шаригі алақанмен қозғалысқа келтіріледі.Трекболдың артықшылығы ол беті тегіс жерде қажет етпейді, сол себепті олар портативті компьютерлерде қолданылады.

- Пенмаус шарикті автоқаламға ұқсас, оның ұшындағы жазу түйірінің орнына жазу мөлшерін тректейтін түйін (торап) орналастырылған.



- Инфарақызыл маустың әдеттегі маустан айырмашылығы –оның жүйелік блокпен өткізгіш сымсыз байланысқан құрылғысы болуында. Компьютерлік ойындар үшін рычагты басу типті тәртелер (джойстиктер), джойпадтар, геймпадтар және штурвалды-педальді құрылғылар қолданылады.

Компьютерлік ойын - ойнауға арналған компьютерлік бағдарлама. Оларға сондай-ақ видеоойындар мен мобильді ойындар да жатады.


2.2.13. Тапсырма. Анықтамасын жаз және суретін сал.

Анықтама тақырыпты оқулықтан оқығанда немесе мұғалімнің түсіндіруі кезінде есте көпке сақтап қалу үшін жазылады.

Мұғалім немесе оқытушы - болашақ ұрпақтарды қоғамдық өмірге тез әрі жеңіл қосылу үшін және сол қоғамның сол мақсаттарды орындайтын адамдарды қамтамасыз ету қабілетін арттыру үшін тәрбиелеу мен оқыту қажеттілігі себебінен әлемдегі ең кең тараған мамандықтардың бірі.

Оқушылардың көңіл күйін көтеру үшін, құрылғының «портретін» ерікті түрде салу ұсынылады.

Маус - бұл манипуляторлық типті енгізу құрылғысы,оның тегіс кілемше бетінде жылжу экранда бейнеленеді. Меңзерді экранда тез жылжытуға (қозғалатуға) және объектілерді басқаруға арналған.

Терікбол - бұл маустың функцияларын орындайтын және портативты компьютерлерде қолданылатын құрылғы.

Джойстик(тәрте) - кішкене рычагты манипулятор, ол экрандағы жылжитын объектілерді басқару үшін қолданылатын енгізу құрылғысы.
Графикалық деректерді енгізу құрылғысы.

Графикалық ақпаратты енгізу үшін, сканерлерді, графикалық планшеттерді (дигитайзерлерді) және цифрлық фотокамераларды қолданады.

Планшет (фр. planchette тақтайша) - топографиялық суретке , түсіруге арналған аспаптар жиынтығына кіретін тегіс төрт бұрышты ағаш тақта және тақтаны үш аяқты мосыға бекітуге арналған құрылғы; Далалық топографиялық суретке түсіру кезіндегі карта бетінің түпнұсқасы; Графикалық сызбалар мен олар бойынша есептеулер жүргізуге арналған тендес көрсеткішпен қосылатын сызық торлары бар географиялық карта (сызба қағазының парағы) бекітілген тақта. Бұлар артиллериялық атыс, гидрографикалық жұмыстар жүргізуде және басқа жағдайларда қолданылады; Әуедегі және теңіздегі жағдайларды суреттеуге, маневр жасау міндеттерін орындауға, нысананы көрсетіп беруге және т.б. арналған әскери-теңіз флоты (ӘТФ) және әуе шабуылына қарсы қорғаныс (ӘШҚҚ) авиацияларындағы басшылық пункттерінің жауынгерлік-ақпараттық постарындағы арнайы құрылғы. Координаттың тік бұрышты немесе полярлы жүйесінде орындалған ашық (мөлдір) негізді координаталық тор оның құрама бөлігі болып табылады. Бұл құрылғылар механикаландырылған немесе автоматтандырылған болуы мүмкін.

Манипулятор (французша manіpulateur; латынша manіpulus - уыс, manus - қол) - 1) кеңістіктегі нысанды (бұйым, дайындама, зат) өңдеуде, орнын өзгертуде, т.б. адам қолының қимылына ұқсас қозғалыс функцияларын атқаратын жұмыс органымен жабдықталған механизм.

Графика - (гр. graphein, тырнау, жазу, салу дегеннен) Жазуда қолданылатын таңбалардың (әріп және тыныс белгілерінін) жиынтығы. Жазу танбалары жүйесі мен тілдін фонетикалық жүйесінің ара қатынасын, байланысын білдіреді.

Сканерлердің көмегімен таңбалық ақпаратты да енгізуге болады. Бұл жағдайда алғашқы деректер графикалық түрде енгізіледі де, бейне тану бағдарламалары оны өңдейді.



  • Планшетті сканелер келесі принцип бойынша жұмыс істейді: арнайы элементтер материалдың бетінен шығалған жарық сәулесін белгілейді.

  • Қол сканерлерінің планшетті сканерден айырмашылығы, созу қолмен орындалады. Бұл жағдайда бір қалыптылығы мен дәлдігі жеткілікті дәрежеде болмайды.

  • Барбандық сканерлер. Бұл типті сканерлерде алғашқы материал өте жоғары жылдамдықпен айналатын барабанның цилиндр сияқты бетіне бекітіледі.

    Барабан - 1) архитектурада- ғимарат күмбезін көрнекі әрі әсерлі көрсету үшін салынатын күмбезасты қабырға. Барабаннан ғимарат ішіне жарық түсіретін ойықтар қалдырылады. Ғибадат орындары мен ескерткіш құрылыстарында кең қолданылған.

    Өте жоғары сапалы сканерлеуге жетуге болады.

  • Штрих-сканері. Бұл штрих-код түрінде котталған деректерді енгізуге арналған қол сканерінің бір түрі. Саудада қолданылады.

  • Формалар сканерлері «қолдан» толтырылған стандартты формалардан деректерді енгізуге арналған құрылғы. Сканердің бұл түрі халық санағын жүргізгенде, сайлау нәтижелері мен анкета мәліметтерін өндеуде қажет болады. Сканерлеудің жоғары дәлдігі керек емес, тез әрекеттілігі - оның негізгі параметрі.

  • Графикалық планшеттер (дигитайзерлер) - көркемдік графикалық ақпараттарды енгізуге арналған.

- Цифрлық фотокамералар. Олар сканерлер сияқты графикалық деректерді қағаз бетінен емес, тікелей қоршаған ортадан қабылдайды.
БАСУ ҚҰРЫЛҒЫСЫ

Принтерлер – басу құрылғылары, олар деректерді шығару құрылғылары ретінде қолданылады және құжаттардың көшірмесін қағаз бетінде алуға мүмкіндік береді. Әрекеттерінің принципі бойынша олар матрицалық, сия бүріккіш және лазерлік принтерлерге бөлінеді.

- Матрицалық принтерлер – бұл қарапайым басу құрылғылары. Деректер қағазға инелердің бояйтын таспа арқылы соғуының нәтижесінде пайда болатын оттисктер түрінде шығарылады.

- Лазерлік принтерлер полиграфиялық баспадан кем емес баспа сапасын қамтамасыз етеді.

Полиграфия (поли… және …графия)- мәтіндік және графикалық материалдарды басып шығаруға арналған техникалық құралдар жиынтығы; техника саласы. Полиграфияның негізі 1440 ж. неміс өнер тапқышы И.Гутенбергтің (1406 - 1468) кітап басуды ойлап табуынан бастап қаланды.

Олар минутына бет баспаға шығу жылдамдығымен өлшенеді.

Лазерлік принтерлердің жұмыс істеу принциптері:

- Түсетін деректерге сәйкес лазерлік бастиек жарық сезгіш барабанның сыртына түсетін жарық импульстарын жібереді.

- Кескіннің көлденең қашауы айнаның айналуы арқылы орындалады.

Кескін (изображение; display image pict (picture) - 1) ақпаратты бейнелеу, мәліметтерді көзге көрінетіндей ұсыну; көзбен көру бетіне бір уақытта шығаруға болатын шығу мен сегменттер примитивтерінің жиынтығы; 2) apple фирмасының macintosh компьютерлеріне арналған мәліметтердің көлемін кішірейтіп тығыздауға мүмкіндік беретін, қозғалмайтын мультимедиа-кескіндерге арналған пішім.

- Жарық импульсін алған барабанның бетінің жарық сезгіш учаскелері статикалық заряд алады.

- Айналғанда барабан бояйтын құраммен толтырылған контейнер арқылы өтеді, сонда тонер статикалық заряды бар учаскелерде бекиді.

Контейнер - автомобиль, темір жол, теңіз, әуе көлігімен жүктерді тасымалдауға және бір көлік құралынан екінші көлік құралына механикаландырылған түсіріп-тиеу үшін икемдестірілген стандартты көп айналымды ыдыс (тара).

- Барабан ары қарай айналғанда оның үсті қағаз бетіне тиеді, нәтижесінде тонер қағаз бетіне ауысады.

- Үстіне тонер түскен қағаз беті жылыту элементі арқылы тартылады, нәтижесінде тонер бөлшектері балқып бірігеді де, қағаз бетінде бекітіледі.

- Жарық диодты принтерлер. Жарық диодты принтерлердің жұмыс істеу принципі лазерлік принтерлер принципіне ұқсайды. Мұнда жарық көзі лазерлі бастиек емес, басатын қағаздың бүкіл ені бойы орналасқан жарық диодтар сызғышы болып табылады.Көлденең қашауды қалыптастыру механизмнің керегі жоқ және бұл конструкция қарапаайым, сенімді, арзан болады.

Механизм (гр. mehane - құрал, мәшине) - бір немесе бірнеше қатты денелерді басқа қатты денелер арқылы қажетті қозғалысқа келтіретін денелер жүйесі. Механизм құрылымдық белгілері бойынша топсалы (иінтіректі), бағдартқышты, тісті, сыналы, бұрамалы, ыңғайландырғыш, арнайы, шыбық қысқыш, иілгіш буынды, гидравликалық, пневматикалық және электрлі құрылғылары бар және т.б.

- Сия бүріккіш принтерлер. Кескін бояудың тамшыларының қағазға түсуінің нәтижесінде пайда болған дақтардан қалыптасады. Бояудың микротамшылары басу бастиегіндегі қысыммен шығарылады. Басу сапасы лазерлік принтерлерге қарағанда біршама төмен және ол тамшының көлеміне, оның пішініне, бояғыштың қоюлығына және қағаз сапасына тәуелді. Сия бүріккіш принтерлер түрлі түсті баспада кеңінен қолданылады.
Принтер-ақпаратты қағазға басып шығару құрылғысы.
Қандай ақпараттары 1. мәтіндік

принтерге 2. графикалық

шығаруға болады? 3.кестелік

2.2.14.Тапсырма. Қай принтер қандай принцип бойынша жұмыс істейтінін бағдаршалармен көрсет.

Принтер (ағылш. printer) - мәтін мен кескіндерді қағазға немесе басқа да басып шығарылатын арқауларға шығаруға арналған құрылғы, ЭЕМ-ның ақпарат басып шығаруға арналған перифериялық құрылғыларының бір түрі.



Принтерлердің үш түрі болады. Оқушыларға принтерлердің жұмыс істеу принциптерін талдап, тапсырманы бекіту ретінде орындауы керек. Тапсырманы тақырыпты игеруін тексеру үшін пайдалануға болады.

Сия ағыны қағаздың қажет жеріне кішкене тесіктері арқылы тиеді.

Арнайы инелер бояйтын таспа арқылы қағаз бетінде із қалдырады.

Арнайы ұнтақ электр өрісінің әсерімен қағазға тартылады да, оған жоғары температурада жабысады.



матрицалық

лазерлік

Сия бүріккіш


2.2.15.Тапсырма(Ү).

Матрицалық принтерде әріптер мен сандар қалай басылуы мүмкін, соны сал.



Бұл шығармашылық тапсырма. Оқушыларға қандай символдар бейнелеу керек екенін нұсқауға болады және өз таңдауы бойынша жұмыс істеуге мүмкіндік беруге де болады.

Символ (грекше symbolon - танымдық белгі, таңба, рәміз, пернелеу) лингвистика, логика, математика ғылымдарында таңба ұғымын береді; өнерде, философияда нәрсенің, құбылыстың қасиетін, сыр-сипатын бейнелеп, астарлап білдіретін әмбебап эстетикалық категория.


IV. Жаңа тақырыпты бекіту

2.2.13, 2.2.14– тапсырмаларды орындау
V. Қорытындылау

1)Үйге тапсырма

Ақпарат енгізу манипуляторы. Басу құрылығысы.

Оқу, қайталау ( манипулятордың түрлері мен міндетін;принтерлердің түрлері мен міндетін;

принтерге шығаратын ақпараттың типін; принтерге жұмысының принциптерін)



2.2.15 - тапсырма

2)Оқушыларды бағалау

  • Басу құрылығысы. Бағдарламалық
  • Сабақтың типі
  • II. Үй тапсырмасын тексеру III. Жаңа сабақты түсіндіру АҚПАРАТ ЕНГІЗУ МАНИПУЛЯТОРЫ Маус
  • Пенмаус
  • 2.2.13. Тапсырма.
  • Терікбол
  • Графикалық деректерді енгізу құрылғысы.
  • БАСУ ҚҰРЫЛҒЫСЫ Принтерлер
  • Лазерлік принтерлердің жұмыс істеу принциптері
  • Сия бүріккіш принтерлер .
  • Принтер-ақпаратты қағазға басып шығару құрылғысы.
  • 2.2.14.Тапсырма. Қай принтер
  • 2.2.15.Тапсырма(Ү).
  • IV. Жаңа тақырыпты бекіту 2.2.13, 2.2.14

  • жүктеу 60.18 Kb.