Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сабақтың мақсаты: Оқушыларды

жүктеу 69.32 Kb.



жүктеу 69.32 Kb.
Дата25.03.2017
өлшемі69.32 Kb.

Сабақтың мақсаты: Оқушыларды



Пән: Информатика

Сынып: 5 «А», «Б», «В»

Сабақтың тақырыбы: Компьютер – әмбебап есептеуіш машина

Сабақтың мақсаты: Оқушыларды «компьютер» түсінігімен таныстыру, компьютердің құрылымы, қызметі туралы алғашқы түсінік қалыптастыру.
Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.


Білімділік:

  • Оқушыларды ДК-мен, оның негізгі блоктарымен және олардың міндетімен таныстыру. ЭЕМ

нің мүмкіндіктерін көрсету. Компьютердің негізгі құрылғылары – процессормен, ЖЖҚ

мен,ТЖҚ-мен таныстыру.



Дамытушылық:

  • Деректерді бағдармалап, өңдеуге арналған электронды құрылғының негізгі блоктарына

түсінік беру, оны құраушы құрылғыларымен таныстыру және қосып-өшіруді көрсету

арқылы, оқушылардың ойлау қабілетін, логикалық-абстракциясын дамыту.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.



Тәрбиелік:

  • Оқушыларды тәрбиелікке, ұқыптылыққа, тиянақтылыққа тәрбиелеу. Сабақта қолданылатын

көрнекті құралдар: компьютер, оқулық, жұмыс дәптері, электронды оқулық.

Сабақтың барысы:

I. Оқушыларды ұйымдастыру.

Оқушылармен амандасып, түгендеу.



II. Сабақтың мақсаты мен міндеттерін қою

III. Үй тапсырмасын тексеру.

$ 4 мазмұндау Ақпараттың көлемі және оның өлшем бірліктері



IV.
Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.
Білімді өзектендіру

1/ Ақпараттың минималды бірлігін атаңдар.

2/ Ақпараттың өлшем бірліктерін атаңыз.

3/ Кодтауда 1 символ неше байтқа тең



V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

Компьютер – аќпараттыќ процестерді аќпаратты ќабылдау, саќтау , өңдеу, жіберу, тасымалдау компьютердегі жүзеге асырылатын техникалыќ ќұрылғы.

1974 ж АЌШ-тыњ Альбукерка ќаласындағы MIIS шағын фирмасы жасаған.

«АЛЬТАИР-8800» машинасын американдаќтар ең алғашќы дербес компьютер деп есептеледі.

Символ (грекше symbolon - танымдық белгі, таңба, рәміз, пернелеу) лингвистика, логика, математика ғылымдарында таңба ұғымын береді; өнерде, философияда нәрсенің, құбылыстың қасиетін, сыр-сипатын бейнелеп, астарлап білдіретін әмбебап эстетикалық категория.
Дербес компьютер (қысқаша ДК) - компьютердің қазіргі уақытта ең кең тараған түрі болып табылады. Дербес компьютер бір мезгілде бір адамның пайдалануына арналған. Дербес компьютерлердің негізгі екі санаты бар: стационарлық және тасымалы компьютерлер.
Ол ќазіргі ұғыммен салыстырғанда өте ќарапайым болды.


Компьютердің құрылысы

Кез келген дербес компьютер бірнеше құрылғылардан тұрады. Бұл құрылғылардың кейбірі өте маңызды – бұлар монитор, жүйелік блок пен пернетақта, өйткені компьютер оларсыз жұмыс істемейді. Басқа құрылғылар да пайдалы міндеттер атқарады, бірақ компьютер оларсыз жұмыс істей алады.





Жүйелік блок

Жүйелік блокқа дербес компьютердің негізгі құрылғылары жинақталған, олар деректерді өңдеуді, электр тогының қосылуын қамтамасыз етеді. Жүйелі блоктың алдыңғы тақтасында: компьютерді қосу/өшіру батырмасы, компакт-дискіден CD-ROM оқитын орналастырылған.



Монитор

Дисплей – компьютердің экранына ақпаратты шығаратын құрылғы. Сыртқы пішіні бойынша дисплей кәдімгі түрлі түсті теледидардан аумайды, сондықтан оны жиі телевизиялық техникадағыдай Монитор деп атайды.

Теледидар - телехабар бағдарламаларындағы бейне мен дыбыстық сүйемелдеудің радио сигналдарын күшейту мен түрлендіруге арналған теле, радиоқабылдағыш теледидар түрлі түсті, ақаласықара кескінді, стационарлы және тасымалды болып ажыратылады.
Алғаш рет 1982 жылы жасалды.



Процессор

Процессор-ақпараттарды өңдеуге арналған құрылғы. Ол жүйелік блокта орналасқан. Компьютердің ең басты бөлігі. Ол – компьютердің “миы”.


Принтер

Мәтіндік және графикалық ақпаратты қағазға шығару құрылғысы.

Графика - (гр. graphein, тырнау, жазу, салу дегеннен) Жазуда қолданылатын таңбалардың (әріп және тыныс белгілерінін) жиынтығы. Жазу танбалары жүйесі мен тілдін фонетикалық жүйесінің ара қатынасын, байланысын білдіреді.


Сканер

Компьютерге мәтіндік және графикалық ақпаратты енгізу құрылғысы



Баған /Колонка/

Дыбыстық ақпаратты шығару құрылғысы

/DVD/ CD-ROM- лазерлік дискілерді көруге арналған құрылғы
Тышқан

Компьютермен жұмыс істеуге арналған ыңғайлы құрылғы



Пернетақта

Пернетақта – бұл ақпараттарды енгізуге арналған құрылғы. Функционал, символдық, цифрлық немесе қосымша, меңзерді басқару пернелерінен тұрады.

Функционал - бір не бірнеше функцияға тәуелді болатын айнымалы шаманы білдіретін математикалық ұғым. Ол алғаш рет вариациялық есептеуде пайда болған. Берілген тұйық қисық сызықпен шектелген аудан, белгілі бір жол бойындағы күш өрісінің жұмысы, т.б.


Жедел жад

Жедел жад – бұл компьютердің ішкі жады (ОЖҚ). Жедел жад қажет ақпараттарды өзіне жылдам жазуға және одан оқуға мүмкіндік береді. Бірақ онда ақпараттар уақытша сақталады, яғни компьютерді өшіргенше. Егер компьютерді өшірсе, онда жедел жадтағы барлық ақпарат жойылады.

Компьютердің ішкі жадының екі түрі бар: тұрақты жадтайтын құрылғы (ТЖҚ)-бұл компьютердің ішкі жады, оны компьютердің ішіне құрастырушы фирма орнатады. Жедел жадтайтын құрылғы (ЖЖҚ) – ақпараттарды уақытша сақтауға арналған жады.



Жline 6line 7line 8line 9едел жад екіге бөлінеді


ТЖҚ: Тұрақты жадтайтын құрылғы.

Ақпаратты тұрақты сақтауға арналған жад.

Компьютер өшіргенде ТЖҚ- дағы ақпарат бұзылмайды.

Мұнда сақталған командаларды тек оқуға болады, бірақ жаңа ақпарат жазуға болмайды.



ЖЖҚ: Жедел жадтайтын құрылғы.

Ақпарпатты уақытша сақтауға арналған жад.

Компьютерді өшіргенде ЖЖҚ- дағы ақпарат бұзылады.

Мұнда жазылған командалар, ақпарат жазуға болады.



Компьютер сыртқы ортамен қатынасуы үшін, басқа қосымша құрылғылар керек, бұлар – мәліметтерді енгізу мен нәтижелер шығару құрылғылары.

Команда (command, instruction) - 1) программалау тілдерінде - кез келген операцияны орындауды және оған керекті мәліметтерді (операндыны) бейнелейтін өрнек; компьютер атқаруға тиіс операция сипаты; 2) ақпаратты өңдеу процесіне байланысты атқару құрылғысында жүйенің белгілі бір операцияны орындауын талап ететін басқару сигналы; 3) программа орындау процесінің адымын анықтайтын ұйғарым.
Мәліметтер (данные; data) - автоматты құралдардың көмегімен, кей жағдайда адамның қатысуымен, өңдеуге I ыңғайлы түрде берілген мағлұмат. Мәліметтердің кірістік, шығыстық, басқару, проблемалық, сандық, мәтіндік, графикалық және т.б.



Енгізу-шығару құрылғылары. Бұл құрылғылардың көмегімен компьютерге өңделетін ақпарат енгізіледі, сондай-ақ машинадан оның жұмысының аралық және ақырғы нәтижелері адам түсіне алатын түрде шығарылады.

Енгізу құрылғыларына: пернетақта, тышқан, джойстик, өлшеу аспаптары, жарық түсіретін қалам, сканер жатады.
Аспаптар (саймандар) панелі (Панель инструментов; toolbar) - 1) Windows жүйесінің әрекеттерді орындау батырмалары орналасқан басқару тақтасы; құрамында опцияның іске қосылғанын (қосылмағанын) көрсететін, әр түрлі әрекеттерді атқаратын көптеген жалаушалар мен қанатбелгілер болады.


Шығару құрылғыларына: принтер, дисплей, графиксалғыш жатады.

VI. Сабақты бекіту сұрақтары:

1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?



VII. Сабақты қорытындылау.

Үй тапсырмасы: компьютер құрылғыларына байланысты сөзжұмбақ, ребус құрастыру.

$ 5 сұрақтарына жауап беру

Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?
Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?
Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?
Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?
Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?
Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?

5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?
Оқушының аты-жөні___________________________________ Сынып___________ «_____»
1. Қандай құрылғылырсыз компьютер жұмыс жасамайды?

2. Компьютердің барлық жұмысын басқаратын құрылғы қалай аталады?

3. Жедел жад қандай қызмет атқарады?

4. Компьютерді іске қосқанда алдымен ақпарат қайдан алынады?



5. Енгізу-шығару құрылғыларына нелер жатады?

  • Сабақтың барысы: I. Оқушыларды ұйымдастыру.
  • М онитор
  • П роцессор
  • Принтер
  • Сканер
  • П ернетақта
  • Жедел жад Жедел жад
  • ТЖҚ: Тұрақты жадтайтын құрылғы.
  • ЖЖҚ: Жедел жадтайтын құрылғы.
  • Енгізу-шығару құрылғылары.
  • Енгізу құрылғыларына
  • Шығару құрылғыларына
  • VII. Сабақты қорытындылау. Үй тапсырмасы

  • жүктеу 69.32 Kb.