Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сабақтың мақсаты: Білімділік: дк құрылғыларымен таныу. Компьютердің ішкі құрылғылары

жүктеу 48.36 Kb.



жүктеу 48.36 Kb.
Дата18.03.2017
өлшемі48.36 Kb.

Сабақтың мақсаты: Білімділік: дк құрылғыларымен таныу. Компьютердің ішкі құрылғылары



Сабақ тақырыбы: Аппараттық құрылғы, құрылғының мәні. Тышқан құрылғысы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: ДК құрылғыларымен таныу. Компьютердің ішкі құрылғылары.
Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.


Дамытушылық: логикалық ойлауды дамыту.

Тәрбиешілік: информатика пәніне қызығушылықты ояту.

Сабақтың түрі: жаңа тақырып.

Сабақ өткізу әдісі: корсете түсіндіру

Көрнекілік: компьютердің құрылғылары.
І. Ұйымдастыру кезеңі.

Балалар, сендер компьютер ақпараттты сақтау, түрлендіру, беру үшін арнайы есептеуіш машина екендігін білесіңдер. Ал компьютер қалай жұмыс істейді, ол қандай бөліктерден тұратындығын бүгінгі сабақта өтеміз.



ІІ. Жаңа тақырып.

Компьютер сөзі есептеуіш дегенді білдіреді. Яғни есептеуге арналған құрылғы. Компьютер деректерді бағдарламалап өңдеуге арналған электрондық құрылғы. Компьютерлер тек қана есептей қоймай, сонымен қатар мәтінмен, гарфикамен, дыбыспен ж.т.б. жұмыс істей аламыз.

Дүние жүзінде компьютер шығаратын компаниялар көп, бірақ ДК-лердің адаммен қарым-қатынас жасау принципі бәрінде де бірдей. Кез келген компьютер жұмыс істеу үшін негізгі үш блок қажет: жүйелік блок, монитор, пернетақта.

Жүйелік блок – компьютердің негізгі элементі. Онсыз ешбір компьютер жұмыс істемейді. Онда микропроцессор, жедел жады, аналық тақта, адаптерлер ж.т.б. орналасқан.

Монитор –мәтіндік және графикалық ақпараттарды экранға шығаруға арналған.

Микропроцессор - жүйелік тақтаның ең маңызды құраласы, ол деректерді тікелей өңдейді, атап айтқанда, бөлектелген деректермен арифметикалық және логикалық амалдарды орындайды. Микропроцессор - бір немесе бірнеше үлкен интегралды кестеде орындалған, берілісті өңдейтін бағдарламалық құрылғы; көліктердің автоматты басқару агрегатында қолданылады.
Графика - (гр. graphein, тырнау, жазу, салу дегеннен) Жазуда қолданылатын таңбалардың (әріп және тыныс белгілерінін) жиынтығы. Жазу танбалары жүйесі мен тілдін фонетикалық жүйесінің ара қатынасын, байланысын білдіреді.
Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.
Ол теледидарға ұқсас құрылғы.
Теледидар - телехабар бағдарламаларындағы бейне мен дыбыстық сүйемелдеудің радио сигналдарын күшейту мен түрлендіруге арналған теле, радиоқабылдағыш теледидар түрлі түсті, ақаласықара кескінді, стационарлы және тасымалды болып ажыратылады.

Пернетақта – ақпараттар мне ДК-ні басқару командаларын енгізу қызметін атқарады. Бұлардан басқа компьютеде тағы көптеген құрылғылар бар. Оларды енгізу-шығару құрылғылары деп атайды. состав pc

Енгізу құрылғыларына пернетақта, сканер, микрофон, модем жатады. Олар арқылы компьютерге кез келген графикалық, мәтіндік, дыбыстық ақпарат енгізіледі.

Шығару құрылғыларына монитор, принтер, құлақалқа, микрофон жатады.

Ал, компьютер құрылғыларымен қысқаша таныстық. Енді жүйелік блокпен тереңірек танысайық.

Жүйелік блок. Жүйелік блок ішінде ең маңызды құрауыштар орналасқан негізгі торап болып табылады. Жүйелік блоктың ішінде орналасқан құрылғыларды ішкі құрылғылар деп аталады. Компьютердің ішкі құрылғылары:


  • аналық тақта

оған мыналар енгізілген:

  • Жедел жад – компьютер қосылған кезде деректерді уақытша сақтауға арналған микросхемалар жиыны.

  • Процессор – көптеген математикалық және логиклық операцияларды орындайтын негізгі микросхема.
    Математика (гр. μάθημα - ғылым, білім, оқу; μαθηματικός - білуге құштарлық) - әлдебір әлемнің сандық қатынастары мен кеңістіктік формаларын, пішіндерін өлшейтін, оның ішінде - структуралар, өзгерістер, белгісіздік жөніндегі ғылым.


  • Микропроцессорлық комплект(чипсет)- компьютедің ішкі құрылғылардың жұмысын басқаратын микросхемалар жиыны.

  • Шиналар – олар арқылы компьютердің ішкі құрылғыларың арасында сигнал алмасу жүргізілетін өткізгіштер жиыны. (компьтер жүйелік блогын ашып, аналық тақшаны, жадыны, микропрцессорды көрсету, компьютердің негізгі құрылғыларының схемасы).

  • Қатты диск ж.т.б.

Жүйелік блоктың артқы тақтасында енетін желілерді және порттарды (монитор порты, маус, пернетақта), қосымша құрылғыларды(принтер порты, модем, сканер, микрофон)қосатынқосқыштар орналасқан.

Процессор – компьютердің басты бөлігі.

Процессор – компьютердің миы. Ол компьютерді басқарады және прогаммадағы барлық командалырды орындайды. Компьютердің кез келген жұмысы процессордың қатынасынсыз орындалмайды.

Компьютердің атқарасын жұмысының бәрін , шын мағынасында, оның бас микросхемасы – микропроцессор атқарады. Қазіргі кезде ең көп тараған PENTIUM фирмасының процессорлары. Компьютердің негізгі мінездемелерінің бірі – оның амал орындау жылдамдығы, ал жылдамдық жиілікпен өлшенеді. Жиілік қанша жоғары болса, компьютер соншама жақсы болады. Процессор жадпен бірігіп жұмыс атқарады.

Компьютердің екі ішкі жад болады: тұрақты есте сақтау және жедел есте сақтау.

Мағына - сөздердің ұғыммен байланысты мәні, мазмұны. Сөз мағынасының қалыптасуына ұғымнан басқа да жәйттер себеп болады, ол адамның дүниеге көзқарасын, көңіл-күйін білдіреді. Сөз ұғымы тұтас, дербес болғанымен, мағынасы әлдеқайда кең әрі бірнешеу болуы мүмкін.
Есте сақтау - жадында түту. Ес үрдістерінің бірі, жаңадан түсіп жатқан ақпаратты жадыға енгізуді белгілейді. Есте сақтау динамикасын психодиагностикалау әдістемесі - адамның есте сақтауының динамикалық сипаттарын анықтауға көмектесетін психодиагностикалық әдістемелер, көбіне бұл әдістемелер адам қаншалықты тез есте сақтайтынын және ақпаратты өндеуін анықтайды.



Жедел жад. Жедел жад бұл деректерді сақтауға қабілетті кристалды ұяшық сілем.
Кристалл ( гр. Krystallos- мұз; мөлдіртас) - атомдары, иондары не молекулалары кеңістіктік жақтар мен кристалдык торлардың геометриялық заңдылықтарына сәйкес реттеле орналасқан қатты дене. Әдетте минерал кристалдары көпжақты пішіндер түзеді, Бұл пішіндердің біршама тегіс жазықтықтары "Кристалл жақтары" деп аталса, сол жақтардың бір-бірімен шендесу сызықгары "Кристалл қырлары" деген атауға ие.
Жадтың әрбір ұяшығының өзінің адресі болады. Бір адрестелетін ұяшықтың 8 екілік ұяшығы бар, онда 8 бит деректер сақтауға болады.

Жедел жадтың негізгі мінездемесі – оның сыйымдылығы және жылдамдығы.
Сыйымдылық (Емкость; capacity) - 1) компьютер жадына, сақтау құрылғыларына жазуға болатын мәліметтердің ең көп мөлшері (өлшем бірліктері: бит, байт, сөз немесе таңба). Биттермен, байттармен (Кб, Мб, Гб), символдармен немесе сөздермен өлшенеді; 2) байланыс арнасында - мәліметтер жеткізу (өткізу) мүмкіндігі (бір секундта өткізілетін мәліметтер көлемі); 3) машиналық сөздің немесе регистрдің ұзыңдығы.
Процессор мен ЖЕС ЭЕМ-нің негізгі құрылғысы болып табылады. Жедел жад компьютерде модульдер деп аталатын стандартты тақталарда орналасады. Жедел жадтың модульдерін аналық тақтадағы сәйкес ажыратпаларға қондырады. Жедел жадың негізгі сипаттамалары жад көлемі (4,8,16,32Мбайт) және қатынау уақыты.

Компьютерді қосқан кезеңде оның жедел жадында ештеңе – деректер де , бағдарламалар да болмайды, бірақ процессорге әуелі алғашқы қосу кезеңнен кейін командалар керек.



Тұрақты есте сақтау- ол компьютер құрастырушы фирма қондырған схема түрінде жасалған жад. Компьютерді алғаш рет қосқанда ақпарат ТЕС-дан алынады да, содан соң компьютерге орналастырылған операциондық жүйе іске қосылады. Компьютерді сөндіргенде тұрақты есте сақтауда сақталынған ақпарат өшірілмейді.

Жаңа сабақ Ақпарат енгізу манипуляторы. Басу құрылғысы.

Маус – манипулятор типті басқару құрылғысын Маусты кілемшенің бетінде жылжыту маус нұсқағышының экран бетінде жылжуымен үйлестірілген.

Манипулятор (французша manіpulateur; латынша manіpulus - уыс, manus - қол) - 1) кеңістіктегі нысанды (бұйым, дайындама, зат) өңдеуде, орнын өзгертуде, т.б. адам қолының қимылына ұқсас қозғалыс функцияларын атқаратын жұмыс органымен жабдықталған механизм.

Оның пернетақтадан айырмашылығы, ол стандартты басқару құралы емес. Ол арнайы жүйелік бағдарлама – маус драйверінің қолдауын қажет етеді.

Маустың батырмаларының санына қарай екі батырмалы және үш батырмалы болып бөлінеді. Маустың көп қолданылатын батырмасы сол жақ батырмасы.

Маустың оң және сол жақ батырмаларын тез басуды шерту деп атайды.

Маус құрылысына қарай үш түрлі болады.

Оптикалы-механикалық маустың ішінде резинамен қапталған, темір шаригі болады. Ол маустың дөңгелеуі керек. Кейбір беттерде ол дөңгелемей сырғанап кететін болғандықтан, мұндай маустардың арнайы кілемшесі болады. Кілемше беті тұтқыр болып келеді де, шариктің сырғанап кетуіне жағдай туғызбайды.

Ал, оптикалық маустарда мұндай қозғалыс бөлігі жоқ. Бұл маустар айнадан өзге беттерде жұмыс жасай береді. Мұндай маус үшін кілемшенің қажеті жоқ. Ол механикалық маусқа қарағанда қымбаттау, бірақ қазіргі уақытта көп қолданушылар осы маусты қолданады.

Ал жұмыс жасауға провод кесел келтірсе, онда инфрақызыл маустарды қолдануға болады. Тек олардың батареясын ауыстырып отыру керек.

Батарея - жұмыс тиімділігін арттыру мақсатымен бір жүйеге келтірілген бір типтес приборлар, аппараттар, құрылыстар, құрылғылар (мысалы, электр аккумуляторлары, кокс пештері, жылыту радиаторлары, т.б.).



ТЕС: информацияларды тұрақты есте сақтау жады. Компьютерді өшіргенде ТЕС-дағы информация бұзылмайды. Бұнда жазылған командаларды оқуға болады.

ЖЕС: информацияны уақытша сақтау жады. Компьютерді өшіргенде информация өшеді.


ІІІ. Қорытынды.

Сонымен, бүгінгі біз сабақта компьютер құрылымын өттік.



Пысықтау сұрақтары:

  1. Компьютердің ең негізгі құрылымдары?

  2. Компьютедің қосалқы құрылымдары?

  3. Жүйелік блок құрылғылары

  4. Жады түрлері.

  • Дамытушылық
  • Жедел жад.
  • Ақпарат енгізу манипуляторы. Басу құрылғысы.

  • жүктеу 48.36 Kb.