Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сабақ жоспары «Бекітемін» Оқу ісінің меңгерушісі

жүктеу 2.39 Mb.



жүктеу 2.39 Mb.
бет4/16
Дата05.04.2017
өлшемі2.39 Mb.

Сабақ жоспары «Бекітемін» Оқу ісінің меңгерушісі


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16

Сканер - қағаздағы мәтін мен суретті компьютерге автоматты түрде енгізу үшін қолданылады. Сканер кескінді (суретті, т.б.) машина кодына ауыстырып, компьютердің жадына жазады. Сканердің жұмысының принципі былай: жарық сәулесі жол-жолмен жазық суретті сканерлейді, оның жұмыс принципі электрондық сәуленің дисплей экранын сканерлеуіне ұқсайды.
Дисплей (ағылш. display - корсету, калпына келтіру) - электрондысөулелік түтікше (ЭЛТ) экранында ақпаратты корсетіп бейнелеуге арналған құрылғы, бейнетерминал. Әріптер, сандар, мөтін, кестелер немесе графиктер, суреттер, сызбалар түріне байланысты ақпаратты бейнелейтін әріпті-сандық және графикалық дисплей деп бөлінеді.
Сканерлер қара-ақ түсті немесе түрлі түсті болады.
Жаңа сабақты бекіту

IX .Үйге тапсырма.

Желілік принтер



X . Сабақты қорытындылау

Жаңа материалды пысықтау,оқушылардың меңгерген білімдерін талдау,бағалау.



XI . Бағалау.

САБАҚ ЖОСПАРЫ «Бекітемін»

Оқу ісінің меңгерушісі

_________________

«____» ______2015 ж

Пән аты: Информатика

Класы: 10 «Б»

Қоғамдық - гуманитарлық бағыт

I. Сабақтың тақырыбы:Мәтінді тану технологиясы.

Сабақтың мақсаты:



  • Жаңа тақырыпты түсіндіру, сканерлеу эдістерін үйрету.

  • Логикалық ойлау қабілеттерін, іскерлік дағдыларын дамыту.

  • Пәнге деген қызығушылықтарын арттыру. Әдемілікке баулу.

Сабақтың көрнекілігі: желіге қосылған компьютер, мәтіналғы (сканер), принтер, Fine Reader программасы, флипчарт, тапсырма карточкалары.

Сабақтың әдістері: түсіндіру, сұрақ-жауап, көрнекілік қолдану, тәжірибелік әдіс.

Сабақтың типі: тәжірибелік элементі бар жаңа тақырыпты түсіндіру сабағы.

Өтілетін орны: информатика сыныбы.

Оқушылар білуі тиіс: компьютердің қүрылысын.

Оқушылар меңгеруі тиіс: компьютердің қосымша қүрылғыларын баптауды жэне орнатуды.

Сабақтың барысы



  1. ¥йымдастыру кезеңі

Оқушыларды ұйымдастырып, сыныпта оқушыларды түгендеу.

  1. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі

Үйге берілген тапсырманың орындалуын тексеру.

  1. Жаңа такырыпқа кіріспе кезеңі

Адамзат баласы қоғамның даму барысында материя құпиясына кіру кезеңдерінен өтіп, әртүрлі қуат көзін басқаруды үйренді жэне ақпараттандыру дәуіріне кірді.

Ақпараттандыру - дамыған елдердің қоғамдық карым-қатынастары жүйесінде елеулі орын алады. Ол адамдардың барлык жүмыс салаларын қамтиды. Ақпарат - қазіргі қоғамда экономикалық өсудің ең маңызды факторы.
Фактор, экологияда - 1) процестердің қозғаушы күші немесе оларға ықпалы бар жағдай, қайсыбір процестегі, құбылыстағы мәнді жағдай; 2) факторлық талдауда зерттелетін айнымалы шамалар арасындағы корреляция өрнегінің көрінісі.
Экономика (гр. Οικονομία - үй шаруашылығын жүргізу өнері) - материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және тұтыну үрдісі кезінде адамдар арасында пайда болатын өндірістік қатынастар.


Ақпараттық үдеріс - (жиын, алмасу, сақтау, өңдеу жэне ақпарат беру) ақпараттандыру қү- ралдары техникалық базасында жүзеге асырьшады. XIX ғасырдың ортасына дейін ақпаратты жинау, сақтау үдерісі қағаз, қалам, сия көмегімен жүзеге асырылған. XIX ғасырдың аяғында ақпараттық техникалар: жазу машинкасы, телефон, телеграф, қүралдары ақпаратты өндеуге тың өзгерістер әкелді.
Жазу - адамның ой-пікірін, басқа адамға хабарлап айтқысы келген сөзін, мағлұматын таңбалар арқылы жеткізуді қамтамасыз ететін белгілер жүйесі. Оның алғашқы нұсқалары өте ерте заманда жасалды. Жазу қатынас құралы ретінде пайдаланылған суреттер мен шартты белгілерден кейін пайда болған.
Тек көптеген жылдардан кейін ғана ақпаратты сақтау жэне жіберу, өңцеу үдерісімен толықты. Бүл XX ғасырдың екінші жартысында ақпараттық технологиялардьщ басы болған электронды есептеуіш машиналардың пайда болуымен іске асты.


Технологиялық прогресс үлттың эл-ауқатын қамтамасыз етудің факторы ғана емес, сонымен қатар оның бірқалыпты даму үдерісінің негізгі шарты. Катализатордың ерекше қасиетінің арқасында елдің технологиялық ортасымен қатар, басқа да багыттарына эсер ететін осы ақпараттық технология екеніне басты назар аудару керек.
Ақпарат технологиясы (ағылш. information technology, қысқ. IT) - объектінің, процестің немесе құбылыстың күйі туралы жаңа ақпарат алу үшін мәліметтерді жинау, өңдеу, жеткізу тәсілдері мен құралдарының жиынтығын пайдаланатын процесс.


Ақпараттық технология төмендегі техникалық жетістіктерге негізделеді:

  • Электронды тасыгыштарда (магнитті таспа, кинофильмдер, магнитті жэне лазерлі

дисктер жэне т.б.) жиналатын жаңа ақпараттық қорлар;

  • Қашықтықтан ақпарат жеткізу жүйесі (жергілікті желі, телефон желісі, радио байла-

нысы, жерсеріктік байланыс);
Магнит (грек. magnetіs, Magnetіs lіthos - Магнесия тасы; Магнесия - Кіші Азиядағы көне қала) - магниттелушілік қасиеті бар, яғни магнит өрісін туғызатын дене.
Интернет (оқылуы [интэрнэ́т]; ағылш. Internet - International Network) - компьютерлік серверлердің бүкіләлемдік желісі.


Компьютерде алгоритм бойынша автоматты ақпарат өңдеу жүйесі.

Әрине, ақпараттық технология ақпараттық қүрылғылар мен программалардың қамтамасыз етілуінен тұрады. Мамандар компьютерлік техника қүрылгыларын Hardware (қатты темір тауар), ал программалық қамтамасыз етуді Software (жүмсақ тауар) деп атайды.
Маман - ұйымның инженерлік-техникалық, экономикалық және басқа да жұмыстарымен айналысатын қызметкері. Маман, әдетте, жоғары немесе арнаулы орта білімді болады. Атап айтқанда, агроном, бухгалтер, геолог, инженер, математик, механик, техник, физиолог, суретші, экономист, энергетик, мұғалім, дәрігер, т.б.
«
Hardware & Software» термині, аударганда «қатты жэне жүмсақ», кэсіби термин болып саналады. Программа атауын кейде кэсіби сленгте «софтвер», ал компьютер мен оның қүрылгыларын «темір» деп те атауга болады. Ақпараттық технологияда про- граммалар мен қүрылгылардың рөлі талқылауға жатпайды, ойткені, компьютер қандай мықты болса да, программасыз ештеңе жасай алмайды.

Компьютерлер мен оргтехника үйымдардагы жүмыс стилін түбегейлі озгертті. Қазір күнделікті өмірді өндірістік дамуды, жобалауды көптеген жаңалықтар ашуға мүмкіндік беретін ақпараттық технологиясыз елестету қиын. Нарықтағы үсынылатын компьютер кешендері қүрылгыларының алуан түрлілігі дүрыс қолдану жэне интегралдауда біраз мэселе тудыруы мүмкін.
Нарық - тауар өндірісі мен айналымы заңдары бойынша ұйымдастырылатын айырбасты сипаттайтын тауар қатынастарының жиынтығын білдіреді. Басқаша айтқанда, нарық - нақты тауар сатушылар мен оны сатып алушылардың басын қосатын кез келген институт немесе механизм.
Кеңсе жабдығы кешені заманауи техникалық жабдықпен қамтамасыз етіліп қана қоймай, өндірістік тапсырманы шеше алатындай, оңтайлы, қуатты сервиспен ныгайтылған болуы керек.


Қазіргі кезде ақпаратты тез дайындаудың бір тэсілі ол - сканерлеу.

Сканерлеу (сканирование; scanning) - мәтіналғының көмегімен ДК-дің жадына бей- нелерді енгізу үдерісі; материалды сканерлеп жэне оны дискіде файл түрінде, одан кейін мэтіндік проңессордың немесе электрондык беттеудің арнайы баспалық программасы арқылы қүжаттың кез келген жеріне қоюға, графикалық редактормен өңдеп, элемнің кез келген жеріне электронды пошта не телефаксқа факс-модем арқылы жіберуге болатын үдеріс.

Сканерлеу үшін компьютерге қосылған сканерлеу қүрылғысы мәтіналғы қажет. Мэтіналғы дегеніміз (агылшынша «scanner», scan «анықтап қарау, көру» мағынасын береді) - сызбалық ақпаратты қағаздан, фотографиядан оқып, дербес компьютерге сандық пішімде енгізуге арналган құрылғы.

Мәтіналғылар роликті (Sheet-feed), планшет тэрізді (Flatbed), барабанды (Drum) жэне проекциялық (Overhead/Camera) болып бөлінеді.
Планшет (фр. planchette тақтайша) - топографиялық суретке , түсіруге арналған аспаптар жиынтығына кіретін тегіс төрт бұрышты ағаш тақта және тақтаны үш аяқты мосыға бекітуге арналған құрылғы; Далалық топографиялық суретке түсіру кезіндегі карта бетінің түпнұсқасы; Графикалық сызбалар мен олар бойынша есептеулер жүргізуге арналған тендес көрсеткішпен қосылатын сызық торлары бар географиялық карта (сызба қағазының парағы) бекітілген тақта. Бұлар артиллериялық атыс, гидрографикалық жұмыстар жүргізуде және басқа жағдайларда қолданылады; Әуедегі және теңіздегі жағдайларды суреттеуге, маневр жасау міндеттерін орындауға, нысананы көрсетіп беруге және т.б. арналған әскери-теңіз флоты (ӘТФ) және әуе шабуылына қарсы қорғаныс (ӘШҚҚ) авиацияларындағы басшылық пункттерінің жауынгерлік-ақпараттық постарындағы арнайы құрылғы. Координаттың тік бұрышты немесе полярлы жүйесінде орындалған ашық (мөлдір) негізді координаталық тор оның құрама бөлігі болып табылады. Бұл құрылғылар механикаландырылған немесе автоматтандырылған болуы мүмкін.
Проекция (лат. projectio - алға лақтыру) - бұйымның бетке, көбінесе жазықтыққа белгілі бір әдіспен тұрғызылған кескіні.
Мэтіналғы кескінді компьютерге көптеген нүктелер жиынтығы ретінде, эр нүктеге өзіндік координата жэне түс нөмірін бере отырып енгізеді. Осы мәліметтер бойынша кескіннің көшірмесі мониторға шығарылады.
Сканерлеу әдістері

Samsung сканерлеу диспетчері: Бастапқы нұсқаларды басқару тақтасынан

сканерлеңдер. Одан, сканерленген деректер қосылған компьютерлердің Менің құжаттарым бумасына сақталады. Берілген ықшам дискідегі барлық программалык кұралдарды орнатканда, Samsung сканерлеу диспетчері программасы да автоматты түрде компьютерге орнатылады. Бұл мүмкіндікті жергілікті байланыс немесе желі байланысы арқылы қолдануға болады (Samsung сканерлеу диспетчері программасын пайдалануды қараңдар).

  • TWAIN - суретті алдын ала орнату программаларының бірі. Суретті сканерлеу таңдалған программаны іске қосып, сканерлеу үдерісін бақылауға мүмкіндік береді.
    Бақылау - зерттеу не тексеру әдісі. Бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда Бақылаудың мақсаты мен міндеттері, объектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу-тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен жолдары дұрыс көрсетілуі тиіс.
    Бұл мүмкіндікті жергілікті байланыс не желі байланысы арқылы қолдануға болады (
    TWAIN қосылған программалық қүралмен сканерлеуді қараңдар).

  • SmarThru: бұл программада құрылгыға арналған программалық құрал бар. Бұл программаны суреттерді немесе кұжаттарды сканерлеу үшін пайдалануға болады. Бұл мүмкіндікті жергілікті байланыс немесе желі байланысы арқылы қолдануға болады (SmarThru-ды қараңдар).

  • WIA қысқартуы «Windows кескін алу қызметі» дегенді білдіреді. Бұл мүмкіндікті пайдалану үшін компьютер құрылғымен тікелей USB кабелі арқылы косылуы қажет (WIA драйверін пайдалану арқылы сканерлеуді қараңдар).

Сканерлеудің USB қосылған құрылғы үшін алгоритмі (USB қосылған құрылғыға арналған негізгі сканерлеу эдісі):

  • Құрылғының дербес компьютерге жалғанғанын жэне қосулы екенін тексеріңдер.

  • Түпнұсқаның бетін жоғары қаратып, кұжат бергішке немесе бір түпнұсқаның бетін томен қаратып, сканерлеу эйнегіне салыңдар.

  • Басқару тақтасындағы Сканерлеу түймесін басыңдар.

  • Сол/оң жақ көрсеткіні ДК-де сканерлеу параметрі пайда болғанша басып, ОК түймесін басыңдар.

  • Сол/оң жақ көрсеткіні локалді ДК параметрі пайда болғанша басып, ОК түймесін басыңдар.

Байланыстан тыс хабарын көрсеңдер, порт қосылымын тексеріңдер.

  • Көрсеткінің сол/оң жағын кажетті программа пайда болғанша басып, ОК түймесін басыңдар.

  • Әдепкі параметр Менің құжаттарым бумасы.

  • Сканерленген файл сақталған қалтаны қосу немесе жою үшін, Samsung сканерлеу диспетчері => Қасиет => Сканерлеуді баптау тармағының амалдық жүйе программасын қосыңдар немесе жойыңдар.

  • Керекті параметр пайда болғанша сол/оң жақ көрсеткіні басып тұрып, ОК түймесін басыңдар.

Рұксат: Сурет ажыратымдылығын орнатады.

  • Сканерлеу түсі.: Түс күйін орнатады.

  • Сканерлеу пішімі: Сурет сақталатын файлдың пішімін орнатады.
    Сурет, бөлмедегі сурет. Сурет әртүрлі бояулармен: акварельмен (қағазға немесе картон), майлы бояумен (холстқа, картонға, ағашқа), пастельмен (ерекше түрлі-түсті қарындаштармен қағазға немесе картонға) салынады.
    Файл (ағылш. File) - дерек сақтаудың негізгі бірлігі болып табылады.


  • Сканерлеу өлшемі: Сурет өлшемін орнатады.

  • Сканерлеу пішімі параметрі мәтіналғыны тағайындауды Менің қүжаттарым бумасына таңдағанда ғана пайда болады.

  • Егер әдепкі параметрден сканерлеу қажет болса, Старт түймесін басыңдар.

  • Сканерлеу басталады.

  • Сканерленген сурет Менің қүжаттарым => Менің суреттерім => Samsung қалтасына сакталады.

  1. Бекіту кезеңі

Тапсырма:

Өз суреттеріңді сканерлеңдер. Қүжатты компьютердегі өз бумаларыңа сақтаңдар. Суреттеріңді пайдаланып, күнтізбе жасаңдар.

  1. Қорытынды кезең

  1. Бүгін сабақта не білдік?

  2. Не үйрендік?

  1. Бағалау кезеңі

Сабақта тапсырманы орындағанына, меңгерген деңгейіне байланысты бағалаймыз.

  1. Үйге тапсырма

  1. Тақырыпты оқу.

  2. Тақырып бойынша 4 сұрақ ойластырып келу.


САБАҚ ЖОСПАРЫ «Бекітемін»

Оқу ісінің меңгерушісі

___________________

«____» ________2015 ж

Пән аты: Информатика

Класы: 10 «Б»

Қоғамдық - гуманитарлық бағыт

I. Сабақтың тақырыбы:Мәтінді cәйкестендіріп тану технологиясы.

Сабақтың мақсаты:

  • Жаңа тақырыпты түсіндіру, мәтінді сәйкестендіріп тану технологиясы.

  • Логикалық ойлау қабілеттерін, іскерлік дагдыларын дамыту.

  • Пәнге деген қызығушылықтарын арттыру. Әдемілікке баулу.

Сабақтың көрнекілігі: желіге қосылған компьютер, мәтіналғы (сканер), принтер, Fine Reader программасы, флипчарт, тапсырма карточкалары.

Сабақтың әдістері: түсіндіру, сөйлеу, сүрак-жауап, көрнекілік қолдану, тәжірибелік әдіс. Сабақтың типі: тәжірибелік элементі бар жаңа тақырыпты түсіндіру сабағы.

Өтілетін орны: информатика сыныбы.

Оқушылар білуі тиіс: Fine Reader программасында жүмыс істеуді, мәтіналғымен жүмыс істеуді, принтермен жүмыс істеуді.

Оқушылар меңгеруі тиіс: OCR (Optical Character Recognition) жүйесімен жүмыс істеуді, мәтінді суреттен бөлуді.

Сабақтың барысы

  1. ¥йымдастыру кезеңі.

Оқушыларды ұйымдастырып, түгендеу.

  1. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі

Үйге берілген тапсырманың орындалуын тексеру.

  1. Жаңа тақырыпқа кіріспе кезеңі

Теория

Сканерленген қүжатты сурет күйінде сақтап қоюға немесе мэтінді өңдеп, мэтінді-

редакторға сақтап қоюға болатын арнайы программалар жүйесі - OCR (Optical Characte-

Recognition) жүйесі қажет. Бұл үдеріс кескінді компьютерге сканерлеу арқылы немесе басқа да жолдар арқылы енгізгеннен кейін орындалады.

Жалпы сканерлеу жұмысы сурет көбейткіш қүрылғылардың қызмет етуіне негізделеді:

  • Сканерленген кескін электронды түрде сақталады;

  • Мәтіналғы мәтінді суреттен бөлек ажырата алмайды, оларды ақ және қара түс: графикалық кескін ретінде ұсынады.

Егер сканерленген кескін мэтін мен суреттен тұратын болса, онда OCR көмегімен:

  • Мэтінді суреттен белуге;

  • Мэтінді мэтіндік процессордың форматында жазуга болады.
    Формат (фр. format - формаға келтіру) полиграфияда дайын басылымның мөлшері (мысалы 170 • 260 мм) немесе баспа қағазының мөлшері (60x90 см); полиграфияда теру форматы терілген жолдың ұзындығы мен биіктігі; басу қағазының форматы - қағаз рулонының ені немесе парақ қағаздың ені мен ұзындығы.


OCR жүйесінің тарихына көз салатын болсақ, автоматты сэйкестендіру XX ғасырдың 30-жылдарынан басталады, бірақ алгашқы OCR кұрылғыны 1952 жылы америкалық Intelligent Machines Research Corporation компаниясы жасады жэне ол кездегі ОС: құрылғысының компьютерге еш қатысы жоқ еді. 1970 жылы Kurzweil Computer Products компаниясы OCR-дің сапалы дамуына алгашқы қадам жасап, эріпті танып сэі кестендіре алатындай етіп шыгарды. 1986 жылы Calera Recognition Systems компании сы белгісіз эріптермен жүмыс істей алатын жүйені жасады. Бұл жасанды интеллектпе қамтылган бірінші OCR жүйе болды. Жасаушылар программага эр эріптің он мыңдаға үлгісін енгізді.

  • Сәйкестендіру жүйесімен жұмыстың маңызды аспектілеріне мыналар жатады:

  • Сәйкестендіріп танудың дэлдігі - 95%.

  • Құжатты мәтіндік процессорга сақтаудың дэлдігі (MS Word, MS Excel, Word Pr Word Perfect) - 89%.

  • Электронды жариялаудың дәлдігі (PDF, HTML) - 87%.

  • Кестелермен жэне бірнеше бағанды мәтінмен жұмыс - 87%.

  • Қолданудың қарапайымдылығы - 85%.

  • Жұмыстың сенімділігі - 82%.
    Сенімділік - компьютердегі белгілі бір қызмет атқаратын блоктың берілген уақыт кезеңі ішінде нақты жағдайда талап етілген жұмысты орындау қабілеті. Құрылғының тоқтаусыз жұмыс істеу мүмкіндігі, оның орташа тоқтамай жұмыс істеу уақыты, істен шыққан жағдайда қайта қалпына келтірудің орташа уақыты сенімділік көрсеткіштеріне жатады.


  • Түпнұсқамен тексерудегі қатені тез табу қолайлылығы - 80%.

  • Түстермен жұмыс - 63%.

  • Баска косымшага экспорттау -61%.

  • Жылдамдығы - 55%.

  • Көптілді сәйкестендіріп тануы - 25%.

OCR пакеті 2 типке бөлінеді: оқытылатын жэне зияткерлік (интеллектуалдық). Оқытылатын пакетпен жүмыс өте көп уақыт алады, ол OCR жүйесінің алғашк: сатысындагыдай. Ал зияткерлік пакетте, суретті мэтіналгыдан өткіземіз, сосын ОС - жүйесінің программасы арқылы автоматты сэйкестендіреміз. Осы пакет арқылы мі нутына 1200 символды сканерлеп, сэйкестендіріп үлгеруге болады.
Символ (грекше symbolon - танымдық белгі, таңба, рәміз, пернелеу) лингвистика, логика, математика ғылымдарында таңба ұғымын береді; өнерде, философияда нәрсенің, құбылыстың қасиетін, сыр-сипатын бейнелеп, астарлап білдіретін әмбебап эстетикалық категория.
OCR пакетіме жүмыс нэтижесі оның типіне тэуелсіз жэне реттілігінде өңделген қүжат мэтінд: процессорга арналган болса да, ASCII немесе ANSI форматындагы қүжатты ұсынады. Тагы бір кең зерттелетін мәселе, ол қолжазба мәтінді сәйкестендіріп тану. Қазіргі кезі. жеткен дэлдік қолжазба мэтін үшін төмен. Оган Караганда грамматикалық жэне контекст, ақпараты бар мәтінді танып-білудегі дәлдік жоғарырақ.
Дәлдік (Точность; precision) - жылжымалы нүктелі санның машинальгқ түрінің разрядтылық сипаттамасы; Дәлдік (Точность) - процестің, бұйымның және заттың қарастырылған параметрлерінің ақиқат мендерінің олардың теориялық номиналдық мәндеріне жақындық дәрежесі.
Мысалы, сәйкестендіріп танып
білу үдерісінде мәтіннен жеке символды талдағаннан гөрі сөздіктен жеке бүтін сөзді табу оңайырақ.

  1. Бекіту кезеңі

Тапсырма:

Кез келген инфоматикаға қатысты құжатты сканерлеңдер. Құжатты компьютерде өз бумаларыңа сақтаңдар. Мәтінді программаның көмегімен сәйкестендіріп танытыңдар.



  1. Қорытынды кезең

  1. Бүгін сабақта не білдік?

  2. Не үйрендік?

  1. Бағалау кезеңі

Сабақта тапсырманы орындағанына, меңгерген деңгейіне байланысты бағалаймыз.

  1. Үйге тапсырма

  1. Тақырыпты оқу.


САБАҚ ЖОСПАРЫ «Бекітемін»

Оқу ісінің меңгерушісі

___________________

Пән аты: Информатика «_____» ________2015 ж.

Класы: 10 «Б»

Қоғамдық - гуманитарлық бағыт
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


жүктеу 2.39 Mb.