Главная страница
Контакты

    Басты бет


ОҢТҮстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы мейірбике ісі кафедрасы анестезиология және реаниматология курсымен мамандығы : 051101 «Мейірбике ісі»

жүктеу 1.01 Mb.



жүктеу 1.01 Mb.
бет2/8
Дата05.04.2017
өлшемі1.01 Mb.

ОҢТҮстік қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы мейірбике ісі кафедрасы анестезиология және реаниматология курсымен мамандығы : 051101 «Мейірбике ісі»


1   2   3   4   5   6   7   8

Ситуациялық сауалдар:

  1. 4 – V ай күні науқасқа көктамырға тамшылатып енгізу үшін медбикенің ерітіндісі

3 – V ай күні стерильденген және сол күні ол ерітіндіні басқа науқасқа енгізу үшін флакон ашылған.
Ерітінділер- кем дегенде екі құрамдас бөліктерден тұратын құрамы өзгермелі гомогенді (біртекті) жүйелер. Ерітінділер газ тәрізді, сұйық және қатты болуы мүмкін. Олардың ішінде жан-жақты зерттелгені және жиі қолданылатыны сұйық, әсіресе, сулы ерітінділер.
Бұл ерітіндіні қолдануға болады ма?

  1. Таңу бөлмесінде ішек жылан көзімен науқасқа таңу жасау керек, апендэктомиядан кейін жіптерін алу керек және жұлынға пункция жасау керек.
    Жұлын (medulla spіnalіs) - адам мен омыртқалы жануарлардың омыртқа жотасының ішінде орналасқан орталық жүйке жүйесінің бір бөлігі. Жұлын алғаш бассүйексіздерде (ланцентниктерде) жүйке түтігі ретінде пайда болған.
    Пункция(латын тілінде punctіo - егу) - тінді бос инемен не арнайы аспаппен (троакар) тесу.
    Қандай кезектілікте бұл манипуляцияларды орындау қажет?

  2. 7 – X ай күні медбике таңу бөлмесінде жұмыс істеу үшін 5 – X ай күні ашылмаған, стерильденген биксті алып келді. Медбике осы материалды қолдануына болады ма?

  3. Операциялық блоктың медбикесі биксті ашу барысында оның ішінде ақ түсті, стерилизацияның индекаторы барлығын анықтады. Медбикенің іс-әрекеті.

  4. 5 – X ай күні операциялық блоктың медбикесіне операциялық столды жасау үшін

4 – X ай күні стерильденген және ашылған жаймалар салынған биксті алып келді. Бұл жаймаларды қолдануға болады ма?

  1. Операциялық блокта апендэктомия, грыжаны және тік ішектің полипін алып тастау операциялары жоспарлануда. Қандай кезектілікте операцияларды орындау қажет?

  2. Таңу бөлмесінде иығында флегмонасы бар науқасқа таңу жасау керек, грыжасы алынған науқастың жібін алу керек және пункция жасау қажет. Қандай кезектілікте манипуляцияларды орындау қажет?

  3. Грыжасы алынған науқастың жарасы іріңдеп кеткен. Қолданылған банкадан кедгуттан тексеруге алғанда микрофлора өскені анықталды. Хирургиялық инфекцияның қай түрі орын алады және кедгутпен не істеу керек?

  4. 20/01.2005 жылы операцияға жергілікті анестезия үшін заводта 25/01.2005 жылы жасалынған ерітіндіні ұсынды. Флакон ашылмаған. Бұл ерітіндімен жұмыс істеуге болады ма?

  5. Операция бөлімшесінде аш ішектің жарақаты және перетониттің операциясы аяқталды. Іш қуысынан қан кеткен ауыр халдегі науқас келіп түсті. Операция бөлімшесінде жұмысты қалай ұйымдастыруға болады?



2 сабақ

1. Тақырыбы: Жалпы жансыздандыру. Организмге наркотикалық заттардың әсер ету механизмі (жансыздандыру теориясы).
Әсер - адамға не өзге жанды-жансыз дүниеге сырттағы құбылыстан, іс-әрекеттен болатын ықпал.
Жансыздандыру, ауыртпау ((гр. ἀναισθησία - сезімсіз)). Стоматологияда кең қолданылатын әдіс, операция жасайтын органның немесе тканьнің ауыру сезімін уақытша жою. Пульпит, периодонтит т. б. ауруларды емдегенде, болмаса шіріген тісті жұларда керекті нервтерге жансыздандыратын ерітінділер (новокаин, тримекаин, лидекаин т. б.)
Механизм (гр. mehane - құрал, мәшине) - бір немесе бірнеше қатты денелерді басқа қатты денелер арқылы қажетті қозғалысқа келтіретін денелер жүйесі. Механизм құрылымдық белгілері бойынша топсалы (иінтіректі), бағдартқышты, тісті, сыналы, бұрамалы, ыңғайландырғыш, арнайы, шыбық қысқыш, иілгіш буынды, гидравликалық, пневматикалық және электрлі құрылғылары бар және т.б.
Наркотикалық заттардың фармакодинамикасы. Наркоздың клиникалық ағымы. Интубациялы, маскалы наркоз. Наркоз берудегі мейірбикенің рөлі.
2. Мақсаты: Емдік наркоз негіздерін үйрену, реанимация және интенсивті терапияда оны комплексті түрде қолдануға көрсетілімдер. Наркоздың түрі және әдістері. Құрал-жабдықтармен және оның жұмысымен таныстыру. Әсер ету механизмін фармакокинетикасы және фармакодинамикасын, дәрілік заттардың өзара әсерін және олардың асқынуларын түрлі маман дәрігерлер білуі тиіс.
3. Оқыту мақсаты:

Студент білуі тиіс:

  • альгология негіздері (ауру туралы ілім)

  • наркоздың теориялық негіздері

  • миорелаксанттар

  • адреномиметиктер

  • холиномиметиктер және холинолитиктер

Студент істей білуі тиіс:

  • наркоз өткізуге көрсетілімдерін атауды

  • анестезиологиялық – операциялық қауіпті анықтауды

  • Полинаркон – 5, Амбу қапшығы құрал-жабдықтарымен жұмыс істеуді

  • анестезияға арналған дәрілік заттардың дозасын есептеуді

  • науқастың жасын, жынысын ескере отырып, науқасты операция алды психопрофилактик және медикаментозды дайындауды

  • жедел және жоспарлы түрде жасалынатын операцияларға премедикация жүргізуді

  • премедикация нәтижесін бағалауды


4.
Премедикация (лат. prae - алдын ала + лат. medicatio - емдеу)- ем жасар алдында, ауру адамның нерв жүйесін дәрі беріп (триоксазин, седуксен, амидопирин т. б.) тыныштандыратын, үрей, қорқыныш сезімдерден арылтатын амал.
Тақырыптың негізгі сұрақтары:

- Қызметкерлерді және қоршаған ортаны ингаляциялық анестетиктерден қорғау әдістері

- Ингаляциялық наркоздың құрал-жабдығын және құрал-саймандарын дезинфекциялау

- Жалпы және жергілікті ауруды басу.

Қорғау (Защита; protection, security, lock out) - есептеу жүйелерін тұтастай не жекелеген бөліктерін қолдануды немесе оларға қатынас құруды шектеу құралы; программаларға немесе мәліметтерге рұқсатсыз қатынас құрудың заңдылық, ұйымдастыру және техникалық, сондай-ақ программалық сақтық шаралары.
Ауру және оның пайда болу механизмдері

- Анестезия әдістерінің жіктелуі

- Жалпы анестезия түрлері, наркоздың ағымы

- Жергілікті анестезия түрлері

- Жалпы және жергілікті анестезияның асқынулары, олардың алдын алу және емдеу

- Жалпы анестезияның жалпы және специфик компонеттері
5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс-стади және т.б.):

- тақырыптың негізгі сұрақтарын қолданып, топтық – бағытталған оқыту әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау;

- оқытуда техникалық құралдарды қолдану (ПК, мультимедиялық проекторда тақырып презентациясын көрсету)

- ситуациялық есептерді шешу;

- тақырып бойынша тесттер шешу.



6. Әдебиеттер:

Негізгі

  1. С.А.Мухина, И.И.Тарновская «Основы сестринского дела» Учебное пособие.-М; Родник, Москва. 2002-352 стр.

  2. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии.-Самара, 1998-360стр.

  3. Кузнецова А.В. Сестринское дело в хирургии, М., 2000

  4. Шевченко А.А. Клинический уход за хирургическими больными. Учебное пособие.-М., 2008-412 стр.

  5. Левитэ Е.М. Введение в анемтезиологи-реаниматологию. Учебное пособие/под редакцией И.Г.Бобринской.-М., 2007-256 стр.

Қосымша

1. Мухина С.А., Тарновская И.И. Общий уход за больными.-М.: Медицина, 1989.

2. Мухина С.А., Тарновская И.И. Атлас по манипуляционной технике сестринского ухода.-М.: АНМИ, 1995.

3. Мухина С.А., Тарновская И.И. Теоретические основы сестринского дела в 2-х частях.-М.? Исток,1996-98.

4. Профилактика внутрибольничных инфекций. Руководство / Коллектив авторов под ред. Е.П.Ковалевой, Н.А.Семиной.-М.: ТОО,Рарочъ,1993.

5. Роч Д., Болдуин М. Сострадание с компетентностью и смирением, английский хоспис,1994.


7. Бақылау (тесттер, ситуациялық сауалдар)

Тесттер:

1. Реанимация бөлімшесінен науқасты басқа бөлімшеге ауыстырудың негізгі көрсеткіштері:

1. гемодинамиканың тұрақтылығы, өздігінен дем алу және барлық метаболик бұзылыстарды қалпына келтіру

2. жүрек қызметі жұмысының және тыныс алудың қалыпқа келуі

3. негізгі аурудан толығымен айығуы

4. комадан шығуы

5. Гемодинамиканың жақсартылуы, тыныс алу мен метаболик процестерді уақытша қалпына келтіру

2.

Барлық - Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы ауыл, Коробиха ауылдық округі құрамында.
Қалып құрылыс алаңында тұрғызылатын монолит бетонды немесе темір-бетонды құралымдар мен ғимараттар пішіндерін жасауға арналған бөлшектер мен элементтер жиынтығы. Ағаштан, металдан, фанерадан, темір-бетоннан, пластмассадан, т.б.
Уақыт - өлшемдер жүйесінің оқиғаларды реттеу, олардың ұзақтығын және араларындағы интервалдарын сипаттауда, және нәрселердің қозғалысын сипаттауда пайдаланатын маңызды мүшесі. Уақыт мифология, философия және ғылымның әр салада пайдалану үшін қарама-қайшылысыз сипаттау, зерттеу нысаны болып, талай-талай ұлы ғалымдарды өмірге әкелген.
Реанимация бөлімшесінде бір медбикеге науқастарға қызмет көрсетудің максималды жүктемесі:

1. үш кереует

2. бір кереует

3. екі кереует

4. бес кереует

5. алты кереует

3. Реанимация бөлімшесінде бір кереуетке норматив бойынша минимальды аймақ:

1. 14,7 кв.м.

2. 10 кв.м.

3. 20,5 кв.м.

4. 30 кв.м.

5. 40 кв.м.

4. Төменде аталған наркотикалық заттардың жоғары өртену жарылу қасиетіне ие дәрілік зат:

1. циклопропан

2. наркотан

3. фторотан

4. метоксифлюран

5. азот закисі

5. Наркозға және тыныс алу құрал-жабдығынан және оның біріктіруші элементтерінен микробтарды тазалау процессі аталады:

1. деконтаминация

2. деафферентация

3. декарбоксирлеу

4. дератизация

5. деконфронтация

6. Ауруды басу процессінде көк тамырға наркоз енгізуде артериалды қан қысымының көтерілуі сипатталады:

1. кетамин

2. пропанид

3. гексенал

4. натрий тиопентал

5. натрий оксибутират

7. Нейролептоанальгезия – бұл препараттар қосындысы:

1. дроперидол және фентанил

2. промедол және атропин

3. пиполфен және промедол

4. листенон және тубокурарин

5. диазепам және дропередол

8. Тиопентал қауіпсіз дозада:

1. тырысуды кетіреді, ұйқыны келтіреді

2. жүрек жұмысын күшейтеді

3. адреномиметик әсерге ие

4. гипертензия шақырады

5. жақсы анальгезия шақырады

9. Кетамин сипаттамасына жатпайды:

1. жақсы релаксация

2.

Релаксация (лат. relaxatіo - әлсіреу, азаю) - макроскопиялық физ. жүйелердегі (газдардағы, сұйықтықтардағы, қатты денелердегі) термодинамикалық тепе-теңдіктің орнығу процесі. Макроскоп. жүйе күйі параметрлердің көп санымен анықталады және осы параметрлердің әрбірі бойынша тепе-теңдіктің орнығуы әр түрлі өтуі мүмкін.
анық анальгезия

3. жұлындағы қысымның көтерілуі

4. артериалдық қысымның көтерілуі

5. тахикардия

10. Фторотанмен мононаркоздың хирургиялық стадиясында сипатталады:

1. тыныс алу депрессиясы

2. тахикардия

3. артериалды гипотензия

4. бұлшықеттер басаңсуы

Дұрыс жауаптар комбинациясын табыңыз:

а) 1 3 4

б) 2 3 4

в) 1 2 4

г) 1 2 3

д) 1 2 3 4


Ситуациялық сауалдар:

  1. 25 жастағы науқас. Жатырдан тыс жүктілік, түтіктің жыртылуы, ішке қан кету. Терісі бозарған, тахикардия. АҚ – 80/60, гемоглобин – 3,1 ммоль/л. Эритроцит 2 мл. Анестезиологтың іс - әрекетінің кезектілігін атаңыз. Анестезияның қолайлы түрін таңдаңыз.




  1. Бірнеше жарақатпен және іш – қуысы ағзаларының жарақатына күдікпен науқас ауруханаға жеткізілді. Дәстүрлі түрде жарақаттанған, ауру сезімі бар науқасқа анальгетик дәрілік заттар тағайындалады.
    Жатыр (uterus) - адамның және жануарлардың ұрық дамитын аналық жыныс мүшесі. Адам Жатыры кіші жамбас қуысында орналасады. Жатыр денесі алға қарай иіліп, жатыр мойнымен доғал бұрыш жасайды. Оның сырт пішіні алмұрт тәрізді.
    Сезім - адамдардың бір-бірімен қатынас жасау қажеттігінен туындайтын және біртіндеп дамып қалыптасып отыратын жан қуаты. Мәселен, достық, адалдық сезімдері, адамда бірден қалыптаса қоймайтын белгілері.
    Бұл жағдайда ауруды басу үшін қандай дәрілік зат қолданылады?

  1. Промедол

  2. Кетамин

  3. Морфин

  4. Барлығы дұрыс емес




  1. Гведель бойынша наркоздың қай кезеңіне келесі белгілер тиісті:

тері түсінің ақ – қызыл түсті болуы, скелет бұлшықет тонусының жоғарылығы, қарашықтың шамалы кеңеюі, қабақтарының қатты жұмылуы.

    1. 1 – ші кезеңге қатысты

    2. 2 - ші кезеңге қатысты

    3. 3 – ші кезеңге қатысты

    4. 4 - ші кезеңге қатысты

    5. 5 – ші кезеңге қатысты

4. 45 жастағы науқас пышақталған кеуде жарақатымен 1,5 сағат өткенде ауруханаға келіп түсті. Жағдайы ауыр. Терісі бозарған, АҚ - 80/60, пульсі – 136, минутына аритмик. Жүрек тондары тұйықталған, шегаралары кеңейген. Сол өкпесінде дыбыс естілмейді. Алтыншы қабырға аралығында 1Х2 см кесілген жарақаты бар. Іші ауырсынуда. Щеткине сипмтомы теріс. Сол бөлігінде перкуторлы тексергенде сұйықтық анықталады.

Сұйықтық - сұйық агрегаттық күйдегі зат, газ бен қатты күйлердің арасындағы аралықты алып жатыр. Сұйықтықтың басқа агрегаттық күйлерден басты айырмашылығы - көлемін түрақты түрде сақтай отырып жанама күштердің әсерінен өзінің формасын шексіз түрде өзгерте алуы.
Диагноз? Сіздің іс - әрекетіңіз?



3 сабақ
1. Тақырыбы: Қан кету және гемостаз, жедел қан кету. Қан кеткен науқастарға мейірбикелік процесті ұйымдастыру ерекшеліктері.

2. Мақсаты: Студенттерді гемостаздың клиникалық физиологиясы мен жедел қан кетудің белгілерімен таныстыру, қан тоқтатудың әдістерін талдау, медбикелік күтімді ұйымдастыру ерекшеліктері.

3. Оқыту мақсаты:

Студент білуі тиіс:

  • қан кетудің себептерін

  • қан кетудің жіктелуін

  • қан жоғалтудың клиникалық белгілерін

  • естен танудың клиникалық белгілерін

Студент істей білуі тиіс:

  • жгут қоюды

  • артерияны саусақпен басуды

  • басып тұратын таңуды қоюды

  • жарақатқа тампон қоюды

  • буындарды максимальді бүгу арқылы қан тоқтатуды

  • жедел қан кетудің клиникалық белгілерін анықтауды

  • естен тану және коллапс кезінде науқасқа жедел дәрігерге дейін көмек көрсетуді

  • қан жоғалтқан науқасты ауруханаға тасымалдауды

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

- естен тану, коллапстың клиникасы, диагностикасы

- шоктың клиникасы, диагностикасы

- уақытша және біржолата қан тоқтату әдістері

- геморрагиялық шокта жедел жәрдем көрсету

- естен тану жағдайларында жедел жәрдем көрсету



5.
Коллапс (лат. collapsus – әлсіреген, құлаған) медицинада - артерия және вена қан тамырларында қан қысымының күрт төмендеуінен болатын тамыр ауруы. Коллапс мида орналасқан қан тамырларының қызметін бақылап, реттейтін орталық жүйке жүйесі жұмысының әлсіреуінен пайда болады.
“Жәрдем” - Қазақстандағы тұңғыш ұлттық баспахана. Ағайынды Сұлтан, Садық, Хасан Нығметуллиндер “Жәрдем (Ярдам) серіктігі” деген атпен 1912 жылы Семейде ұйымдастырған. Баспаханадан Т.Жомартбаевтың “Балаларға жеміс” өлеңдер жинағы (1912) мен “Қыз көрелік” романы (1912), М.
Естен тану - қатты күюдің, қансыраудың, қатерлі басқалай дерттің, организмде қажетті су мөлшерінің жетіспеушілігінің немесе аса қатты аллергиялық реакцияның салдарынан болатын адам өміріне қауіпті құбылыс.
Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс-стади және т.б.):

- тақырыптың негізгі сұрақтарын қолданып, топтық – бағытталған оқыту әдісі және ми шабуылы әдісі бойынша тақырыпты талдау;

- кіші топтарда жұмыс істеу (2-3 адамнан құралған топтар қан кетудің түрін, себептерін, клиникалық көрінісін, қан кетуді тоқтатудың әдістерін манекенде, бір-бірінде көрсетіп, презентация түрінде таныстырады).

- ситуациялық есептерді шешу

- тақырыптың тесттерін шешу

6. Әдебиеттер:

Негізгі


  1. С.А.Мухина, И.И.Тарновская «Основы сестринского дела» Учебное пособие.-М; Родник, Москва. 2002-352 стр.

  2. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии.-Самара, 1998-360стр.

  3. Кузнецова А.В. Сестринское дело в хирургии, М., 2000

  4. Шевченко А.А. Клинический уход за хирургическими больными. Учебное пособие.-М., 2008-412 стр.

  5. Левитэ Е.М. Введение в анемтезиологи-реаниматологию. Учебное пособие/под редакцией И.Г.Бобринской.-М., 2007-256 стр.

Қосымша

1. Мухина С.А., Тарновская И.И. Общий уход за больными.-М.: Медицина, 1989.

2. Мухина С.А., Тарновская И.И. Атлас по манипуляционной технике сестринского ухода.-М.: АНМИ, 1995.

3. Мухина С.А., Тарновская И.И. Теоретические основы сестринского дела в 2-х частях.-М.? Исток,1996-98.

4. Профилактика внутрибольничных инфекций. Руководство / Коллектив авторов под ред. Е.П.Ковалевой, Н.А.Семиной.-М.: ТОО,Рарочъ,1993.

5. Роч Д., Болдуин М. Сострадание с компетентностью и смирением, английский хоспис,1994.



7. Бақылау (тесттер, ситуациялық сауалдар)

Тесттер:

  1. Қан тоқтататын Эсмарх жгутын дұрыс қою белгілерін атаңыз:

    1. қан кету тоқтайды

    2. переферияда пульстің сезілмеуі

    3. аяқ – қолдың мұздауы

    4. аяқ – қолдың бозаруы

    5. аяқ – қолдың қызаруы

Дұрыс жауаптар комбинациясын табыңыз:

а) 1 3 5

б) 2 3 4 5

в) 1 2 3 4

г) 1 3

д) 1 2 3 4 5



2. Коллапстың белгілерін көрсетіңіз:

1. кенеттен тері қабатының қызаруы

2. тері қабатының кенеттен бозаруы

3. артериалды қысымның төмендеуі

4. Брадикардия

5. мұздай тер

Дұрыс жауаптар комбинациясын табыңыз:

а) 2 3 5

б) 1 3 4 5

в) 2 3 4

г) 1 2 3 4 5

д) 1 2 3


3.
Мұз - Н2 О. Судың қатты түрі. Химиялық құрамы: О 88,8%, Н 11,2%; кейде оның құрамында газ немесе қатты зат қоспалары болады. Қаттылығы 1,5 меншікті салмағы 0,917.
Жгутты қоюға болады:

1. 1 сағатқа

2. 2 сағатқа

3. 3 сағатқа

4. 4 сағатқа

5. 5 сағатқа

4. Артериалды қан кетуді уақытша тоқтатуда қолданады:

1. басып тұрушы таңу

2. тамырды таңу

3. термокоагуляция

4. аяқты жоғары көтеру

5. жгутты қою

5. Қан кету симптомдарына жатады:

1. артериалды қан кету

2. венозды қан кету

Сәйкестікті табыңыз:

а) қан алқызыл түсті

б) қан баяу ағады

в) тамырдың толық қанды соғуы

г) артериалды қысымның кенеттен төмендеуі

д) қан қошқыл түсті

6. Қан тоқтату әдістеріне жатады:

1. уақытша

2. біржолата

Сәйкестікті табыңыз:

а) викасолды енгізу

б) жгутты қою

в) фибриногенді енгізу

г) термокоагуляция

д) тамырды таңу

7. Қандай факторлар қан кетуге себеп болады?

Қан (гр. haemo ;лат. sanguis - қан) - ағзадағы ішкі сұйық ортаның бірі. Ол қантамырларының тұйық жүйесін бойлай ағып, тасымалдау қызметін атқарады. Қан барлық мүшелердің жасушаларына қоректік заттар мен оттегін жеткізеді және тіршілік әрекетінің өнімдерін зәр шығару мүшелеріне тасымалдайды.
Фактор, экологияда - 1) процестердің қозғаушы күші немесе оларға ықпалы бар жағдай, қайсыбір процестегі, құбылыстағы мәнді жағдай; 2) факторлық талдауда зерттелетін айнымалы шамалар арасындағы корреляция өрнегінің көрінісі.

1. термиялық

2. химиялық

3. механикалық

4. психикалық

5. физикалық

8. Артериядан қан кеткенде уақытша қан тоқтату әдісін қолданады:

1. аяғын жоғары көтеру

2. мұзды мұйықты қою

3. саусақпен басу

4. тамырды тігу

5. тамырды басу

9. Жедел қан жоғалтқан науқасты тасымалдау қажет:

1. горизонтальді қалыпта

2. жартылай отырғызып

3. жатқызып, басын шалқайтып, жамбасын көтеріп

4. жатқызып, басын көтеріп, жамбасын түсіріп

5. отырғызып

10. Естен тануда қажет:

1. науқасты отырғызу

2. қан шығару

3. жүрек аймағына қыша қою

4. науқасты аяғын көтеріп жатқызу

5. дибазолды енгізу

11. Асқазан – ішектен қан кеткенде дәрігерге дейінгі алғашқы көмек көрсету:

1.

Қарын, асқазан (лат. ventriculus - гр. gaster - қарын) - азық (ас) қорыту жүйесінің қапшық тәрізді кеңейген қуысты ағзасы. Бөлімдерінің санына қарай қарын - бірбөлімді және көпбөлімді қарындар болып бөлінеді.
кальций хлориді, ауруды басатын дәрілер

2. мұзды мұйық, спазмолитиктер, жүрек препараттары

3. тыныштық, мұзды мұйық, викасол, ауруханаға жатқызу

4. аналгетиктер, қантамырын кеңейтетін дәрілер

5. грелка қою

12. Өкпеден қан кеткенде барлығы қажет мынадан басқа:

1. науқасқа сөйлесуге рұхсат етілмейді

2. аузына лоток беру

3. көкірегіне мұзды мұйық қою

4. физиопроцедуралық ем қабылдау

5. грелка қою

13. Капилярлы қан кету тоқтайды:

1. жгут қою арқылы

2. артерияны саусақпен жарақаттың жоғарғы жағынан басу

3. басып тұрушы таңуды қою

4. мұзды мұйық қою

5. аяқты жоғары көтеру

Дұрыс жауаптар комбинациясын табыңыз:

а) 1 3 4

б) 2 4 5

в) 3 4 5

г) 1 2 3 5

д) 2 3 4 5

14. Венозды қан кетуді тоқтатады:

1. жарақаттың жоғарғы жағынан жгутты қою

2. буынды максимальді бүгу

3. басып тұрушы таңуды қою

4. мұзды мұйық қою

5. аяқты жоғары көтеру

15. Мұрыннан қан кетуді тоқтату:

1. отырғызу, басын артқа максимальді шалқайту, мұрын аймағына мұздай компресс қою

2. отырғызу, басын алға шамалы еңкейту, мұрынға мұзды мұйық басу

3. науқасты бетін төмен қаратып жатқызу, мұрынға мұзды мұйық басу

4. науқасты арқасына жатқызып, мұрынға мұзды мұйық басу

5. тұрғызып қою



Ситуациялық сауалдар:

  1. Терапия бөлімшесінде жатқан науқасты кенеттен қан кету ашылды: аузынан, жөтелген кезде көбікті алқызыл түсті қан ағады. Науқаста қан кетудің қай түрі? Медбике дәрігерге дейінгі жедел жәрдемді қалай жасау керек?

  2. Науқастың оң аяғының башпайларына кірпіш түсіп кетті, соның нәтижесінде езілген жарақат пайда болды, жарақаттың беті қанталауда. Науқаста қан кетудің қай түрі? Бұл қан кетуді қалай тоқтатуға болады?

  3. Сан жарақатынан соққыменен алқызыл түсті көп мөлшерде қан ағуда. Қай тамыр жарақатталған? Науқасқа дәрігерге дейінгі жедел жәржемді қалай көрсету керек?

  4. 25 жастағы науқас хирургия бөлімшесіне келесі шағымдармен түсті: жалпы әлсіздік, бас айналу.
    Әлсіздік - адамның психологиялық жәнефизиологиялық күйін білдіретін ұғым. Психологиялық әлсіздік адамның таным, ақыл-ой, сезім қабілеттерінің нашарлығын аңғартады. Физиологиялық әлсіздік адамның жүйке жүйесі қызметінінің осалдығын білдіреді.
    Бозарған, жабысқақ тер, пульс 120 минутына, әлсіз, АҚ 80/60, ішінің оң жағы ауырады, перкуторлы дыбыс жоқтығы. Бір күн алдын оң қабырға астынан соққы алған. Науқаста қандай жарақат. Диагнозды растау үшін қандай тексеру қажет? Бұл жағдайда медбикенің іс - әрекеті?

  5. Науқас сол иық алды венасын кесіп, өзіне қол жұмсады. Ағып жатқан қанды көріп, науқас есінен танды. Науқасқа не болды? Науқасқа дәрігерге дейінгі жедел жәрдемді көрсету. Бұл қан кетуді қалай тоқтатады?

  6. Көшеден кетіп бара жатып медбике жол апатының куәгері болды. Машина жүргізушісі авария нәтижесінде мойын аймағында кесілген жарақат алды. Жарақаттан алқызыл түсті қан соққылы түрде ағуда. Қандай тамыр жарақатталған? Бұл қан кетуді уақытша қалай тоқтатуға болады? Науқасты ауруханаға дейін дұрыс тасымалдау тәртібі.

  7. Хирургия бөлімшесіне ауыр халде науқас келіп түсті. Тері қабаттары бозарған. Мұздай термен қапталған. Пульс минутына 130, әлсіз, АҚ 80/50, науқас «кофе тұнбасы» түрінде құсқан және нәжісі қара түсті. Асқазан – ішектің қай бөлігінен қан кеткен? Тексерудің қандай түрімен диагнозды растауға болады?

  8. Орви мен ауырған науқастың мұрнынан көп мөлшерде қан кетті.Науқасқа дәрігерге дейінгі жедел жәрдемді қалай көрсетеміз?

  9. Тісін жұлдырған науқастың жұлынған орнынан қан кетті, бұл қан кетудің қай түрі, оны қалай тоқтатамыз?


4 сабақ
1. Тақырыбы: Трансфузиология негіздері. Қан құю. Қан топтары. Резус -фактор. Қан құю түрлері. Қан құю кезіндегі реакциялар мен асқынулар. Дәрігерге дейінгі алғашқы көмек.
2. Мақсаты: Студенттерге қан тобын және резус факторын анықтауды үйрету әдістері, қан және қан компоненттерін құю техникасы, пайда болуы мүмкін асқынулар, гемотрансфузиядан кейінгі асқынудың және шоктың алдын алу және интенсивті терапиясы, инфузионды – трансфузионды терапия негіздерін үйрету, дозасын есептеу, көлемі мен мөлшерін қадағалау, инфузионды терапия асқынуларының алдын алу және коррекциялауды үйрету.
3. Оқыту мақсаты:

Студент білуі тиіс:

  • қан топтары, резус- фактор

  • адам қанының изоагглютинациялық касиеті.

  • гемо- және плазмотрансфузия әдісі

Студент істей білуі тиіс:

  • стандартты сары сулармен қан тобын анықтау

  • стандартты эритроциттермен қан тобын анықтау

  • антирезус сары сумен резус – факторды анықтау

  • жеке сәйкестікке қанды анықтау

  • резус фактор бойынша қанды анықтау

  • қанды құю техникасын меңгеру


4.
Су - сутегі мен оттегінің қалыпты жағдайларда тұрақтылығын сақтайтын қарапайым химиялық қосылысы. Ауыз су, тіршілік көзі, ол Жер шарының 3 / 4 бөлігін алады, тірі ағзалардың 60-70%-ы, ал өсімдіктердің 90 % -ы судан тұрады.
Тақырыптың негізгі сұрақтары:


- қан құю әдістері

- қан құю тәсілдері

- қан құюдың көрсетілімдері

- қан құюдың кері көрсетілімдері

- қан құюдағы асқынулар

- гемотрасфузионды шок

- бактериальді – токсикалық шок, ауа эмболиясы,

- тромбоэмболия, массив гемотрансфузия синдромы

5.
Массив (латынның massa сөзінен туындаған француздың massif сөзі - "жақпартас") - Тектоникада: өзіне іргелес яки көршілес жатқан тектоникалық құрылымдармен салыстырғанда көнелеу, көп уақыттар бойы жоғары көтерілуі нәтижесінде ашылып қалған, қазіргі кезеңде тектоникалық тұрғыдан салғырт тектоникалық құрылым.
Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс-стади және т.б.):


- тақырыптың негізгі сұрақтарын қолданып, топтық – бағытталған оқыту және ми шабуылы әдістері бойынша тақырыпты талдау;

- кіші топтарда жұмыс істеу (2-3 адамнан құралған топтар қан құю техникасын, оған көрсетілімдер мен кері көрсетілімдерді, стандартты сары сулар бойынша қан тобын және резус факторын анықтауды талқылайды, презентация түрінде таныстырады).

- ситуациялық есептерді шешу

- тақырыптың тесттерін шешу


6. Әдебиеттер:

Негізгі

  1. С.А.Мухина, И.И.Тарновская «Основы сестринского дела» Учебное пособие.-М; Родник, Москва. 2002-352 стр.

  2. Галкин Р.А., Двойников С.И. Сестринское дело в хирургии.-Самара, 1998-360стр.

  3. Кузнецова А.В. Сестринское дело в хирургии, М., 2000

  4. Шевченко А.А. Клинический уход за хирургическими больными. Учебное пособие.-М., 2008-412 стр.

  5. Левитэ Е.М. Введение в анемтезиологи-реаниматологию. Учебное пособие/под редакцией И.Г.Бобринской.-М., 2007-256 стр.

Қосымша

1. Мухина С.А., Тарновская И.И. Общий уход за больными.-М.: Медицина, 1989.

2. Мухина С.А., Тарновская И.И. Атлас по манипуляционной технике сестринского ухода.-М.: АНМИ, 1995.

3. Мухина С.А., Тарновская И.И. Теоретические основы сестринского дела в 2-х частях.-М.? Исток,1996-98.

4. Профилактика внутрибольничных инфекций. Руководство / Коллектив авторов под ред. Е.П.Ковалевой, Н.А.Семиной.-М.: ТОО,Рарочъ,1993.

5. Роч Д., Болдуин М. Сострадание с компетентностью и смирением, английский хоспис,1994.


7. Бақылау (тесттер, ситуациялық сауалдар)

Тесттер:

1. Қан құюдан алдын өткізілетін сынамалардың кезектілігін атаңыз:

1. алдымен донор қан тобын анықтау, одан кейін рецепиент тобын анықтау

2. биологиялық сынама өткізу

3. АВО жүйесі бойынша жеке қан тобын тексеру

4. донор және рецепиенттің резус факторын анықтау

5. резус факторы бойынша жеке сәйкестікті анықтау

2. Науқасқа сәйкес келмеген қанды құю барысында реакция пайда болды. Не істеу қажет?

1. қан құюды жалғастыру

2. аллергияға қарсы препараттарды енгізу

3.

Сынама- лабораториялық зерттеулерге арналган материал. Сырткы орта объектілерінен (топырақ, су, тамақ және т. б.) немесе субстраттардан және организмнің тканьдерінен алынады. зерттелмек нысаннан нақтылы ережелерге сәйкес түрлі-түрлі талдауларды жүзеге асыру үшін алына отырып, сол нысанның сыр-сипатын ашып беруге көмектесетін материал; Сынамаларды алудың түрлі-түрлі әдіс-тәсілдері бар.
Аллергия - (көне грекше: ἄλλος- басқаша, ergon - әрекет, жауап) - организмнің қоршаған ортаның кейбір әсерлеріне әдеттегіден тыс сезімталдығы. Аллергия терминін алғаш 1906 жылы Австрия педиаторлары К.Пирке мен Б.
қан құюды тоқтату

4. қан орнын басушы препараттарды құю

5. плазманы енгізу

3. Оң резусты науқасқа теріс резусты қанды құю:

1. мүмкін емес

2. мүмкін

3. бір рет мүмкін

4. көрсетілім бойынша

5. аз мөлшерде құюға болады

4. Жедел қан жоғалтқанда қан құюдың қай әдісі жиі қолданылады:

1. көк тамырға

2. сүйек ішіне

3. еңбекке

4. бұлшық етке

5.

Плазма - оң және теріс зарядтарының тығыздықтары бір-бірімен шамалас, толық немесе ішінара иондалған газ. Плазмада зарядталған бөлшектер қатарына электрондар мен иондар жатады. Олар газды иондау (қыздыру, эл.-магн. толқынмен әсерлесу, зарядталған бөлшектермен соққылау, т.б.)
Бұлшық ет Бұлшық ет - адамда, омыртқалы жануарларда және көптеген омыртқасыздарда денені қозғалысқа келтіретін мүше. Оның негізін бұлшық ет талшықтары құрайды. Бұлшық ет құрамы 75%-і су, 25%-і ақуыз, май, көмірсу және минералды тұздардан тұрады.
артерия ішіне

5.

Артерия, қызылтамыр, күретамыр (arteria; көне грекше: ar - ауа; көне грекше: terein - ішіндегі) - қанды жүректен алып шығып, дене мүшелеріне тарататын тасымалдаушы ірі қан тамыры; оттегімен байытылған қанды жүректен ішкі мүшелерге тасымалдайтын қан тамырлары.
Бірінші қан тобында қандай аглютиноген және аглютинин болады?

1. АВ

2. ав


3. Ва

4. Ав


5. Вв

6. Қан құюға абсолют көрсетілімді атаңыз:

1. интоксикация

2. организмнің қорғаныс қызметінің күшеюі

3.

Қорғаныс аймағы - инженерлік құрылыстармен жабдықталған жергілікті жер ауданы. Қорғаныс аймағы құрамалар (бірлестіктер) ұрыстық ретке (операцияға тізілу) жайылып, қорғаныс ұрысын (шайқасын) жүргізеді. Ұлы Отан соғысы жылдары мен соғыстан кейінгі кезенде қорғаныс аймағы тактикалык және оперативтік болып бөлінген.
жедел қан жоғалту

4. азып-тозып кеткенде

5. қан ауруларында

7. Теріс резусты науқасқа оң резусты қанды құю:

1. болады

2. болмайды

3. бір рет болады

4. тек қана көрсетілім бойынша

5. аз мөлшерде болады

8. 1, 2, 3 қан тобын кім және қашан ашқан?

1. 1889 ж, Соловьев.

2. 1907 ж, Янский.

3. 1901, Ландштейнер.

4. 1914 ж, Оттемберг.

5. 1934 ж, Юдин.

9. 4-ші қан тобын кім және қашан ашқан?

1. 1919 ж, Шамов.

2. 1907 ж, Янский.

3. 1920 ж, Бландель.

4. 1926 ж. Богданов.

5. 1832 ж, Вольф.

10. Қан құюға кері көрсетілім:

1. коллапс

2. іріңді интоксикация

3. бүйрек және бауыр қызметінің бұзылуы

4. шок


5. асқазанның жара ауруы

11. Қан консерванты болып табылады:

1. физиологиялық ерітінді

2. 20 %-ды глюкоза

3. гипертониялық ерітінді

4. натрий хлориді

5.

Глюкоза (жүзім қанты) - Денеге тез және жеңіл сіңетін қанттың қарапайым түрі. Ол жемісжидектерде және балда болады, денедегі суды қалпына келтіруге пайдалануға арналған ақ ұнтақ түрінде сатылады. Глюкоза - моносахарид тобындағы көмірсутек.
Богданов - Башқұртстанның Иглин ауданындағы ауыл, Ауструм ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 22 адамды құрады. Пошта индексі - 452421, ОКАТО коды - 80228805002.
Гипертония - жүрек қан тамырлары жүйесінің ең көп тараған ауруларының бірі. Оның белгісі - тамыр тонусы реттелуінің бұзылуынан туған артериялық қысымның (гипертензия) көтерілуі. Гипертония ауруы жүйке жүйесіне ұдайы күш түсуінен, психикалық зақымданудан, шамадан тыс артық тамақтанудан, жүріс-тұрыстың, жалпы' қимылдың аздығынан болады.
Натрий хлориді (NaCl, аспаздық сода) - натрий мен хлор, тұздың неорганикалық қосындысы, бұл екі компоненттің түрі бәріне таныс ионмен қосылған ақ кристалл. Тұз натрияның дереккөзі ретінде денсаулық үшін қажет; қан мен басқа да физиологиялық сұйықтықтар оны араластыру ерітіндісі болып табылады.
калий хлориді

12. Қан стабилизаторы болып табылады:

1.

Стабилизатор (лат. stabilis -орнықты, тұракты) - электр, қоректену желісі немесе тізбек жүктемесі параметрлері өз еркінше өзгергенде электр тізбегінде кернеу, ток немесе қуаттың нақты мөндерін автоматты түрде тұрақты үстап тұратын құрылғы.
натрий хлориді

2. калий хлориді

3. гипертониялық ерітінді

4. физиологиялық ерітінді



5. натрий цитраты
1   2   3   4   5   6   7   8

  • 2 сабақ 1. Тақырыбы: Жалпы жансыздандыру
  • 3. Оқыту мақсаты: Студент білуі тиіс
  • Студент істей білуі тиіс
  • 5. Білім берудің және оқытудың әдістері (шағын топтар, пікірталас, жағдайлық есептер, жұптасып жұмыс істеу, презентациялар, кейс-стади және т.б.)
  • 6. Әдебиеттер: Негізгі
  • 7. Бақылау (тесттер, ситуациялық сауалдар) Тесттер
  • Ситуациялық сауалдар: 25 жастағы науқас. Жатырдан
  • 3 сабақ 1. Тақырыбы
  • 4 сабақ 1. Тақырыбы
  • Студент істей білуі тиіс: стандартты сары сулармен қан тобын анықтау стандартты эритроциттермен қан тобын анықтау антирезус сары сумен

  • жүктеу 1.01 Mb.