Главная страница
Контакты

    Басты бет


Ms excel-дің графикалық мүмкіндіктерін математика есептерін шешуде қолдану

жүктеу 37.51 Kb.



жүктеу 37.51 Kb.
Дата16.09.2017
өлшемі37.51 Kb.

Ms excel-дің графикалық мүмкіндіктерін математика есептерін шешуде қолдану



MS EXCEL-дің графикалық мүмкіндіктерін математика

есептерін шешуде қолдану

А.Ясауи атындағы ХҚТУ-нің оқытушысы Ж.С.Еркишева

Г.О.Дүйсеева

Білім беруді ақпараттандыру жағдайында мектеп пәндерін оқытуға компьютерді оқыту және дидактикалық құрал ретінде пайдалану қажеттігі туындап отыр.

Графика - (гр. graphein, тырнау, жазу, салу дегеннен) Жазуда қолданылатын таңбалардың (әріп және тыныс белгілерінін) жиынтығы. Жазу танбалары жүйесі мен тілдін фонетикалық жүйесінің ара қатынасын, байланысын білдіреді.
Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.
Математика (гр. μάθημα - ғылым, білім, оқу; μαθηματικός - білуге құштарлық) - әлдебір әлемнің сандық қатынастары мен кеңістіктік формаларын, пішіндерін өлшейтін, оның ішінде - структуралар, өзгерістер, белгісіздік жөніндегі ғылым.
Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.
Аталған қажеттілікті шешу барысында отандық мультимедиялық электрондық оқулықтарды, офистік программалар мен қолданбалы программалық құралдардың мүмкіндіктерін пайдалану керек. Мұндай жағдайда , оқушының пәнгедеген қызығушылығы, өзіндік танымдық қабілеті мен ақпараттық мәдениеті қалыптасуына игі әсерін тигізеді. Әсіресе, математика пәніндегі ең қиын тақырыптардың бірі- функцияның графигін салу тақырыбына компьютердің мүмкіндігін пайдаланып көрсету, оқушының материалды жан-жақты меңгеруіне мүмкіндік береді.
Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.
Бұл тақырыпты меңгерту барысында оқушы функцияларды зерттеп, сол арқылы оның графигін салуды үйренеді, өйткені функцияны зерттеу мәселелерінің бірінші жағы болса, ал графигін салу екінші жағы. Осы екі жақты мәселені ұштастырып, олардың арасындағы үзіліссіз байланыстарды таба білу, біліктер мен дағдыларды қалыптастырып тереңдете түсері сөзсіз.

Сондықтан кестелік процессор деректермен әртүрлі амалдарды орындауға мүмкіндік береді. Адам қызметінің әртүрлі салаларында қарапайым және күрделі есептеулерге дейін жүргізуге мүмкіндік береді.

Мысалы y=kx функциясының графигін -3,x,3 аралығында 0,5 қадаммен тұрғызу үшін мұнда негізгі кестемен бірге қосымша кесте құрылады. Жоғарғы аталған әдіспен аргумент мәндерін енгіземіз.B5= $D$5*A5 Ұяға адресін енгіземіз. Содан кейін тышқанның курсорын осы блоктың оң жақ төменгі шетіне орналастырып, пайда болған қаратүсті қосу белгісін берілген аралықтың соңғы мәніне жеткізген тышқанның батырмасын босатамыз. Мұндағы А5 салыстырмалы адрес, мұның тиімділігі егер В5 ұяшығындағы формуласын В6 ұяшығына көшірсек, В6 ұяшығына = $D$5*A5 формуласы автоматты түрде енгізіледі.

Формула (Formula) - электрондық кестедегі (Excel) математикалық өрнек, оның жұмыс нәтижесі торлардағы мәндерге байланысты болады. Мысалы, D5 торына енгізілген мынадай формула =а5+b5+с5 A5, В5, С5 торындағы сандардың қосындысын D5 торына орналастырады.
$D$5- Абсолюттік адрес, $ белгісінің көмегімен жазылады, бұл формуланы қай орынға орналастырсақ та, сол формулада тұрақты түрде тек D5 ұяшығындағы мән пайдаланылады. Аралас адресте $ белгісі қажетті орында ғана жазылады. Мысалы $D5- бағана мәні тұрақты, қатар мәні өзгереді, D$5 - керісінше қатар тұрақты, бағана мәні өзгереді. Берілген функцияның графигін тұрғызу үшін Диаграмма шеберін қолданамыз, диаграмманың нүктелік түрін таңдаймыз, сәйкесінше әрекеттерді ретімен орындаймыз.





Y= x2, Y= - x2, Y=2 x2, Y= x2/2 функцияларының графигін бір координаталық жүйеде салу
Y= x2 функциясының графигі парабола деп аталады.Көрсетілген функциялардың графигін жоғарыда аталып өткен алгоритм негізінде құрамыз. Аргументтерді енгіземіз, -5

Үш өлшемді кеңістікті салу

Берілгені: z=x2-y2 x €[-2:2] y€ [-1:1]

Жұмыстың орындалу әдістемесі :


  1. А2 ұяшығына -2, А3 -1,8 енгіземіз.
    Әдістеме - педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.
    А2:А3 ұяшықтарын белгілеп,тышқанның көрсету маркерін А4:А22 дейін созамыз.Сонда ч аргументі -2 ден 2 аралығында 0,2 қадаммен толтырылады.

  2. В1 ұяшығына -1,С1 ұяшығына -0,8 мәнін енгіземіз. В1:С1 диапозонын белгілеп,D1:L1 диапозонына дейін тышкан арқылы маркерді созамыз. Сонда у аргументі -1 ден 1 аралығында 0,2 қадаммен толтырылады.

  3. В2 ұяшығына

=$A2^2-B$^2 формуласын енгіземіз.

4. B2 ұяшығын таңдап B2:L22 аралығына тышқанның толтыру маркерін тартамыз.Сонда төмендегі суретте көрсетілген кесте толтырылады.




Диаграмма құру

  1. Вставка менюінен Диаграмма қатарын таңдаймыз.

  2. Шыққан сұхбаттасу терезесінен Мастер диаграмм (шаг 1из 4): Стандартные бөлімінен тип диаграммы қатарынан поверхность мәнін таңдаймыз.Сосын Далее пернесін басамыз.

  3. Келесі сұқбаттасу терезесінде мастер диаграммадан Диапазон данных бөлімінен Ряды в столбцах таңдап,Далее пернесін басамыз.

4. Мастер диаграммы сұқбаттасу терезесінен параметры диаграммы бөлімінде заголовки қатарынан Название диаграммы қатарына поверхность енгіземіз, Ось х категориясына ч,Ось у категориясына у ,ось z категориясына z. Легенда қатарына белгіше қойып готово пернесін басамыз.

2. F7:I7 диапазонын таңдаймыз. Оған =(A11:D11-F8:I8*C11)/B11 Ctrl shift enter .Пернесін басамыз.

3.F6:I6 диапазонын таңдаймыз.оған =(A10:D10-F7:I7*B10-F8:I8*C10)/A10 Ctrl shift enter .Пернесін басамыз.

Excel- де математика пәндерінде жиі кездесетін есептерді шығарып, оны сол пәнді өткізу барысында пайдалана білсек, онда сабақтың тиімділігі арта түседі. Сондықтан компьютерді көмекші құрал ретінде қолдана отырып кезкелген пәннен сабақ өткізуге болады. Мұның өзі компьютерді оқыту және дидактикалық құрал ретінде қолдану қолдану арқылы оқу сапасын арттырумен, эконмикалық жағынан тиімді болатындығы көрсетеді.



Пайдаланылған әдебиеттер

1.

Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.
Microsoft Excel 2003. Самоучитель, Курбатова Екатерина Анатольевна. 2005,1кв.;Диалектика

2. Microsoft Excel 2003. Стислий курс, Курбатова Екатерина Анатольевна. 288с., 2004,Диалектика

3. Анализ данных в Excel : наглядный курс создания отчетов, диаграмм и сводных таблиц. Джинжер Саймон. 528.,2004, Диалектика



4.
Microsoft Corporation (/maɪkrəˌsɒft/) - дүниежүзіндегі ең ірі компаниялардың бірі. Бағдарламалық қамсыздандыру өндірісінің және сервер мен жеке компьютерлер үшін интернет технологияларды құруы мен қызметін көрсететін АҚШ-та тіркелген көпұлтаралық компания.
Диалектика (гр. διαλεκτική – пікірталас, әңгімелесу өнері) - табиғаттың, адамзат қоғамының және ойлаудың қозғалысы мен дамуынын жалпы зандылықтары туралы философиялық ғылым, бір қасиеттен екінші қасиетке секіріс түрінде ауысуына әкелетін ішкі қарама-қайшылықтарын және қарама-қарсылықтардың күресін ашу жолымен қоғам мен табиғаттың әрқашан қозғалыста болатын және өзгеріп отыратын құбылыстарын танудық ғылыми әдісі.
Функции в Excel. Решение практических задач, Сингаевская Галина Ивановна. 880с. 2004, Диалектика.

  • Г.О.Дүйсеева
  • Y= x 2 , Y= - x 2 , Y=2 x 2 , Y= x 2 /2 функцияларының графигін бір координаталық жүйеде салу
  • Үш өлшемді кеңістікті салу
  • Вставка
  • Далее
  • Ось х
  • Пайдаланылған әдебиеттер

  • жүктеу 37.51 Kb.