Главная страница
Контакты

    Басты бет


Мүлік түрлері: Жылжымалы және жылжымайтын мүлік

жүктеу 92.56 Kb.



жүктеу 92.56 Kb.
бет2/2
Дата02.04.2017
өлшемі92.56 Kb.

Мүлік түрлері: Жылжымалы және жылжымайтын мүлік


1   2
Айналмалы және айналымға келмейтін мүліктер. Римдік заңгерлер мүліктерді айналмалы және айналымда жоқ мүліктер деп бөлді. Бірінші категорияға бүкіл мүліктер жатқызылды, жеке меншік объектісін құрайтын және бөлек адамдардың арасындағы айналымды құрайтын мүліктер. Айналымға келмейтін мүліктер мыналар: өзінің табиғи свойства немесе өзіндік ерекше тағайындалудың күшінен жеке құқықтық қатынастың нәрсесі бола алмау. Класскалық заңгерлер omnium communes мүлік тобын мойындады, ал юстиниана институттарында табиғи құқығына сәйкес барлығына жататын мүліктерді қайтарды. Бұған: а) ауа, б) ағымдағы су, в) теңіз онда кіретін барлық нәрселер жатты.

Айналымға кірмейтін мүліктің басқа тобын көпшілік мүліктер құрады. Көпшілік мүліктің басты және негізгі қожасы римдік халық санады. Мүлік қала қоғамдастығы практикада res publicae деп те аталады. Осылайша res publicae, біріншіден мүліктің еркіне қызмет етті немесе қоғамның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін. Екіншіден, res publicae мемлекеттік кірістердің қайнар көзіне қызмет етті және фискальды қажеттіліктерді жапты.

Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.

Мұнда қоғамның мекемелер және бекіністер кірді, басқаруға және қорғанысқа мақсатында қызмет ететін.

Бекініс, қорған, қамал - тұрақты әскері, қару-жарағы бар, қажетті азық-түлік, т.б. нәрселермен қамтамасыз етілген, әскери-стратегиялық тұрғыдан маңызды, жау қоршауында қалған жағдайда ұзақ уақыт қарсыласуға мүмкіндігі мол әскери тұрақ.

Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.

Көпшілік мүліктің келесі категориясына мемлекеттің бүкіл азаматтың барлығы қолдануға болатын немесе қоғамдастықтардың және қоғамдық қажеттіліктермен мақсаттарды қанағатандыру үшін қызмет ететін мүліктер құрады.

Азамат [арабша азамат: 1. ұлылық, мәртебелілік; 2. тәкаппарлық; 3. кереметтілік; 4. ұлы мәртебелілік (сұлтандар титулы)] - 1. ел азаматы; 2. кәмелеттілік; 3. дара тұлға. Азамат ұғымын мемл. деңгейде қарастырғанда, ол қоғамның тең құқықты мүшесі мәніне ие болады.

Бұған алдымен көпшілік жолдар және өзендер кірді. Өзендер римдіктермен glumiha рutlica және pripata деп бөлінді. Көпшіліке сарқылмайтын өзендер кірді. Көпшілік өзен және жолдардан басқа римдіктер жалпы қолданылатын мүліктер тобына театрларды, стадиондарды, моншаларды және тағы басқа жатқызды. Бұл мүліктерді қолдану бүкіл адамға тиісілі. Айналымға келмейтін мүліктер құдайлық құқықтық болып, ол қандайда бір азаматтың құқықтық мүлкі бола алмайды. Мұнда құдайға арналған мүлік храмдар, құдайға қызмет ететін нәрселер отбасы мүшесімен, бөлек адамдарды және құлдарды жерлейтін жерлер кірді. Көпшілік құқық қалалық бекіністер және әрбір қоғамдастықтың варота саналды. Оларға қалалық иелігінде болды. Бірақ айналымға скрытия киін түсе алатын болды. Юстиниан құқығында қасиетті мүліктерді отчуждение жол берілді. Res sacral құлдарды сатып алу үшін немесе қарыздарды төлеу үшін.



Өнім. Өнім табиғи болып оның ең алдымен мүліктерінің органикалық өнімі саналды. Сулы және құрлықтық кеңестікте охота участкасының плод құрады, егер олар арнайы охота үшін болса: жер недр қатысты классиктердің ойлары әр түрлі болды, бірақ көпшілігі жер недр өнімі плод жатқызды.

Құрлық Құрлық, материк, континент - жер қабығының дүниежүзілік мұхит деңгейінен көтеріңкі ірі бөлігі. Оның шеткі аймақтары мұхит деңгейінен төменде жатыр (қ. Құрлықтық беткей). Құрлықтың жалпы аумағы 149,1 млн.

Өнім бөлінеді: а) fructur pendenter – олар өндіріп жатқан мүлікпен байланысты өнім; б) fructus separate – олар өндіріп жатқан мүлікпен бөлек өнім; в) fructu percepti – тек бөлек емес, соған қатысты өзі үшін немесе басқа біреу үшін жаулап алынған плод. Олар өз кезегінде бөлінеді fructus exspantes – табиғи қолма қол плод және fructus consum pri қолданылған немесе қайта өңделген өнім. Өнім заңды мағынасының ұғымы және олардың бөлінуі олардың құқықтық жеке меншіктің құқықтық тағдырларының айырмашылығында болды. Жеке меншік иесінің мүлікті қайтарып алу талабы қолма қол плоды әрқашан мүлікпен бірге жеке меншік иесіне қайтарымға жатты. Қолданылған под қайтарып алушы жауапкершілікті алған жоқ.

Жауапкершілік - адам бойындағы белгілі бір істі , өзіне тапсырылған міндетті орындап, жүзеге асыруынан байқалатын адамгершілік қасиет; тұлғаның қоғамда немесе ұжымда қабылданған әлеуметтік, өнегелі және кұқықтық нормалар мен ережелеріне, борыш сезіміне сәйкес өз қызметін бақылау қабілеттілігі.

Жеке меншік иесінің мүлікке құқықтық шектеу римдік Л.П. Петражицикалық негізінде түсіндірілді, өзі қолданылған.

Өнім байланысты талаптардан иесін шектей отырып, римдік құқық шаруашылық қатынастың тұрақтылығын қамтамасыз етуге тырысты. Кірістер. Өнімнің заңды ұғымы римдік заңгерлермен кеңейтілді және әрбір жиі кірісті қамтыды, мүлікті табиғи жолмен әкеуші ретінде және өнім әкелетін мүлікке байланысты ерекше құқықтық қатынас негізінде алынатын, мысалы пайыздар капиталдан алынатын.



Мүлік. Бірте бірті римдіктер барлық мүліктік комплектің біріккен шаруашылығана келіп тірелді. Азаматтың мүлкінің ең ерте мағынасы кестедегі заңды терминмен берілген, fami/ia pesuniagne құлдардың және малдың бастапқы жиынтығы. Кейінірек fami/ia pesuniagne бүкіл мүліктің жиынтығын құрады. Цивильді құқықта мүліктің құқығы бекітілді. Преторлық құқықта кейбірде «әкелік және аталық жақсылық» деген термин қолданылды. Әрине мүліктің ұғымы сол адамға барлық жататын мүлікті қамтиды, ол мүлікті өзі табылдыма, әлде мұрагерлікпен қалдыма. Жеке меншік иесінің тірі кезінде оның добро қарыздарының төлеуде кредиторларға кепілдік береді. Осыдан Павел қорытынды шығарды, әрбір адамның мүлкі болып кредиторлық қанағаттануынан, берешектерді бергеннен кейінгі мүлік саналды.

Басты және побочный мүліктер. Побочный мүліктер деп нақты бір образбен басты мүліктерін тәуелді және соңғысының заңды жағдайына бағынған мүліктер. Побочный мүліктерінің басты түрлері: мүліктің бөлігі, принадлежность және плод саналды. Мүліктің бөліктері өзіндік заңды өмір сүруі болған жоқ. Мүлік жалпы заңды келісімдерінің объектісі болып табылғанда, онда ол келісімдерінің соңы мүліктерінің бөлігі жалпыдан бөліну жағдайында болуы мүмкін. Римдіктер келесі айырмашылықтарын өткізді: а) егер байланыс қатысатын мүліктерінің негізі өзгеруімен сопровождалось, онда қосылған мүлікке жеке меншік иесі үшін құқығы мүлдем тоқтатылады, мысалы, ертілген вино. б) егер, қосылған, басты мүліктер өзінің негізін өзгертпесе, ал жиынтық мүлік, бөлінбеген болса, онда негізіне қосылғанға мүліктердің бөлінуі кезінде, қосылған мүліктерінің бұрынғы заңды жағдайы қайта қалпына келтіреді. Принадлежность мүлкі деп, басқа мүлікпен физикалық емес, экономикалық байланысатын мүлікті айтамыз. Негізгі мүлік бітпеген мүлік болып саналмайды, егер одан принадлежность бөлінбесе, принадлежность сонымен қатар негізгі мүлікпен бөлек болуы да мүмкін, алайда осы және басқа мүлікті бірігіп қолдануда ғана шаруашылық қорытындыға қол жеткізіледі. (Мысалы, замок және кілт). Өзіндік физикалық өмір сүрудің түріне, принадлежность оған өзіндік құқықтың нәрсесі бола алады. Алайда қызығушы тұлғаның арнайы оговорок жоқ болуынан бүкіл құқықтық қатынастар, негізгі мүлікке қойылатын, таралған болып саналады және оған принадлежность.

Мүліктің құқықтық түрлері. Мүлікке құқық бәрінен бұрын иелену қалыптасты, оның артында жеке меншік құқығы тұрды. Осымен және басқада класскалық заңгерлермен мүліктің үстінен иелік ету деп түсінді. Мүлік қызығушылық білдіріп тұрған адамға жатпағандықтан, бірақ ол мүлікті қолдануға ынта білдіріп тұрғандықтан, басқа адамға жататын кейінгі заңгерлермен басқа біреулердің мүлкіне құқық деп аталған құқық пайда болды. Осымен осыдан кейінгі орналасуы анықталды. Келесі бөлімдерді: а) иелік ету; б) жеке меншік; в) басқа мүлікке құқық қарастырылды.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Батыс Қазақстан инженерлік техникалық - гуманитарлық университеті

Өзіндік жұмыс



Тақырыбы: Рим құқығындағы мүліктік қатынастар

Орындаған: «Құқық және экономика

негіздері» мамандығының ІІІ курс студентті

Ажмуханова Б.С.

Инженер - инженерлік іспен айналысатын, ғылыми білімін, математиканы және өнертапқыштығын қолданып, техникалық, қоғамдық және коммерциялық проблемалардың шешімін табумен айналысатын маман. Инженерлер материалдарды (заттар), құрылымдарды және жүйелерді олардың тиімділігі, заңға сәйкестігі, қауіпсіздік мәселесі және бағасы себепті туындайтын шектеулерді ескере отырып жобалайды.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі - Қазақстан Республикасының Үкіметі құрамына енетін орталық атқарушы органы.



Тексерген: Шынтемирова Б.Г.

Орал, 2009 ж



Пайдаланған әдебиеттер:

1.

Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.

Ермухаметова С.Р, Коввленко Е.Д. «Рим жеке құқығы»



2. Новицкий. И. Б. « Римское право».

3. Дождев. Д. В. «Римское частное право».
1   2

  • Өнім.
  • Басты және побочный мүліктер.
  • Мүліктің құқықтық түрлері.
  • Білім және ғылым министрлігі
  • Тексерген

  • жүктеу 92.56 Kb.