Главная страница
Контакты

    Басты бет


Фсо пгу 18. 2/07 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

жүктеу 407.22 Kb.



жүктеу 407.22 Kb.
бет1/3
Дата22.03.2017
өлшемі407.22 Kb.

Фсо пгу 18. 2/07 Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі


  1   2   3

Опорный коспект

лекции






Ф

ФСО ПГУ 7.18.2/07



Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі


С.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі - Қазақстан Республикасының Үкіметі құрамына енетін орталық атқарушы органы.
Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Физика, математика және ақпараттық технологиялар факультеті

050703 «Ақпараттық жүйелер» мамандығының студенттеріне

«Интеллектуальды ақпараттық жүйелер» пәнінен



Дәрістердің тірек конспектісі

Павлодар




Лист утверждения опорного конспекта лекции





Ф

ФСО ПГУ 7.18.2/11






Бекітемін

ФМ және АТ факультетінің деканы

_____________ Тлеукенов С.К.

Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.
Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.

«__»_________2008ж.


050703 «Ақпараттық жүйелер» мамандығының студенттерінің

«Интеллектуальды ақпараттық жүйелер» пәнінен

дәрістердің тірек конспектісі

Құрастырушы: доцент Байгушева Қ.М. , аға оқытушы Аканова А.С.


Информатика және ақпараттық жүйелер кафедрасы

Оқу формасы: жалпы орта білім негізіндегі күндізгі, түскен жылы-2006

Дәрістер тірек кнспектісі жұмыс бағдарламасы негізінде жасалған

Кафедраның отырысында қарастырылған


«__»_______________________200 ж. №_____ хаттама

Кафедра меңгерушісі ___________ Ж.К.Нұрбекова

(қолы)
ФМ және АТ факультеттің әдістемелік кеңесінде құпталған

______________________________________


«___»___________200 ж. №______ хаттама
ӘК төрайымы ____________ А.З.Даутова

(қолы)


1 Логикалық программаларды оқытудың әдіснамасы.
Әдістеме - педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.
Логика (гр. λογική - «талдауға құрылған», λόγος - «сөз», «сөйлем», «ойлау», «ақыл») - ойлау, оның формалары мен заңдылықтары туралы ғылым. Логика дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі бір әдіс-тәсілдері қаралатын ғылым теориялар жиынтығын құрайды.

Логикалық программалау біздің мектебімізге оқытылатын объект ретінде объектілік программалаудан қарағанда ертерек келді. 1987 ж. бастап 1995 ж. дейінгі уақытта С.Г.Григорьев, Е.А.Ерохина, В.А.Каймин, Н.Д.Угринович, А.Г.Щеголев және тағы басқа да авторлармен бірігіп логикалық программалау бойынша көптеген әдістемелік материалдар жасалған болатын. Бірақ соған қарамастан информатиканың базалық курсын ұйымдастыру бойынша арнайы әдебиет жоқ.

Прологтан басқа логикалық программалауды орындауға арналған басқадай ұғынықты тілдер болғандықтан, бұл курсты «Пролог программалау тілі» деп атауға болады (осылай жиі айтылады).

Прологты кәсіби курс ретінде оқыту тәсілі базалық курсты оқыту барысында оқушылардың Пролог элементтерімен таныс болды ма, жоқ па соған байланысты.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.
Егер оқыған болса, онда оқушылар жалпы логика элементтерімен және білім базасының ұғымы Пролог программасының схемасымен таныс болады. Кез келген жағдайда кәсіби курс көбінде Пролог тілін құрайтын тақырыптардан тұру қажет, бірақ оны оқыту әдіснамасы жоғарыда айтылған жағдайды ескеру қажет.
Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.
Кез келген программалау тілін оқыту барысында мазмұн деңгейін талданатын есептер деңгейімен сәйкестендіру дұрыс болады.
Мазмұн (Оглавление; table of Contents) - 1) мәтіндік құжаттың құрылымдық элементі. Беттердің нөмірі көрсетілген тақырыптардың тізімінен тұрады; 2) объектілердің атауы мен адресінен тұратын кесте.
Пролог тілін қолданатын программалау жүйелерінің бір – бірінен үлкен айырмашылығы болуы мүмкін. Бұл жерде Турбо Пролог ерекшеленеді. Онда тіл стандартымен келіспеушілік жақсы көрсетіледі. Оқыту үшін Arity – Polog – ты ұсынуға болады. Кез келген жағдайда белгілі бір программалау жүйесінің ерекшеліктерін және айырмашылықтарын көрсетіп, берілген материалды стандарт бойынша оқыту ұсынылады.

Курсты жобалау барысында мұғалім оған берілген сағат санын ескеру қажет. Оның бірнеше жағдайы болуы мүмкін: 34-сағаттық таныстыру курсы, 68 – сағаттық толық курс не одан үлкен интеграцияланған курс (мысалы, классикалық логикамен не/ және математикалық логикамен). Төменде осындай жобалаудың нұсқалары көрсетілген.

Ары қарай бөлек тақырыптарды оқыту бойынша ұсыныстар берілген (тақырыптар Прологты қалай оқытады, сол ретімен берілген, бірақ кейбір тақырыптардың орындары ауысқан).

Экспертті жүйелер – бұл күрделі программалық комплекс. Ол нақты ғылыми облыстағы маманның білімін жинақтайды және онша квалификацияланбаған қолданушыларға бұл білім бойынша консультация ретінде таралады.

Экспертті жүйені жасау коллективіне ең азы 4 адам қажет.

- эксперт

- білім инженері

- программист

- қолданушы



Коллективті басқаратын білім инженері.

Экспертті жүйенің құрылымы

Қолданушы - ғылыми облыстың маманы, бірақ оның квалификациясы онша жоғары емес, сондықтан оған ә.ж жағынан көмек керек.

Білім инженері - жасанды интеллект бойынша маман.
Жасанды интеллект (ЖИ, ағылш. Artificial intelligence, AI) - интеллектуалды компьютерлік бағдарламалар мен машиналар жасау технологиясы әрі ғылым.
Ол эксперт пен білім базасы арасында буфер рөлін орындайды. Оған синонимдер: когнитолог, инженер интерпретатор, талдаушы.
Интерпретатор - (Interpreter (лат. Interpretatio) - түсіндіру, түсінікті тілге аудару) - деңгейі жоғары программалау тілінде (алгоритмдік тілде) жазылған программаның алғашқы нұсқасын машина тіліне аударып орындай алатын арнайы программа; программаның бастапқы мәтініне талдау жасайтын және программаны (жүктемелеулік модульге алдын ала түрлендірмей) жеке-жеке оператор бойынша орындайтын аудармалауыш; есептеу процесі кезінде бастапқы программаны жеке-жеке оператор бойынша аудармалайтын және орындайтын қызмет көрсеткіш программа (аудармалауыш-орындауыш). Компьютер жадына енгізілген программа мәтінін интерпретатор жолма- жол қалыпта машиналық кодқа аударады. Программаның алғашқы нұсқасының кезекті бөлігі машиналық тілге аударылғаннан кейін дереу орындалады. Содан кейін келесі бөлігі аударылып, одан әрі процесс қайталанады. Бейсик, Java тіліндегі программалар интерпретатор көмегімен аударылып атқарылады.
Синоним (гр. 'synonymos' - мағыналас, мәндес) - тұлғалары әртүрлі, мағынасы жақын сөздер.




Қолданушы интерфейсі - қолданушы мен ә.
Интерфейс (Interface-inter-өзара, і face-бет жағы) - 1) программалаушылардың кәсіптік тілінде - өзара әрекеттесу "жазықтығы", пайдаланушы мен компьютердің қарым-қатынасы, яғни екі жүйенің немесе адам мен компьютердің өзара мәліметтер алмасуын жасақтайтын аппараттық-программалық құралдардың жиынтығы; 2) есептеуіш жүйе құрылғыларының не (немесе) программалардың өзара әсерлесуін жасақтайтын құралдар мен ережелер жиынтығы; есептеуіш жүйедегі құрылғыларды үйлестіру немесе жүйелер арасында үйлестіруге пайдаланылатын үйлестіргіш техникалық және программалық құралдар жиынтығы; жүйелердің, құрылғылардың немесе программалардың екі арасын бөлу шекарасы; екі қызметтік құрылғының және олардың қосылу, алмасу сигналдары және т.б. сипаттамаларымен анықталған шекарасы; 3) ішкі программаға басқаруды беру мен бастапқы программаға қайту процедурасы туралы сипаттамалар мен келісімдер жиынтығы.
ж арасында сұхбат жасайтын программалар комплексі.

Білім базасы - Э.Ж. ядросы. Экспертке және қолданушыға түсінікті формада, машиналық жинақтаушыға жазылған бір ғылым облысының білім жиыны.

Есептеуіш - білім базасындағы білімдерге негізделген эксперттің ойлау барысын модельдейтін программа.

Түсіндірме жүйесі - «рекомендация қалай алынды?» және “Жүйе неге осындай ұсынысты қабылдады?” сұрақтарына жауап Бере алатын программа.

ББ интеллектуалды редакторы – білім инженеріне білім инженеріне білім базасын сұхбат режимінде жаауға мүмкіндік беретін программа.

Экспертті жүйелерді жіктеу.
  1   2   3

  • Білім және ғылым министрлігі
  • 1 Логикалық
  • Экспертті жүйелер
  • Экспертті жүйенің құрылымы
  • Экспертті жүйелерді жіктеу.

  • жүктеу 407.22 Kb.