Главная страница
Контакты

    Басты бет


Э. А. Байшығашова Болашақ информатика мұғалімі мамандықтарына «Информатика тарихы» курсын оқытудың қажеттілігі

жүктеу 92.63 Kb.



жүктеу 92.63 Kb.
бет1/2
Дата30.03.2017
өлшемі92.63 Kb.

Э. А. Байшығашова Болашақ информатика мұғалімі мамандықтарына «Информатика тарихы» курсын оқытудың қажеттілігі


  1   2

Э.А.Байшығашова
Болашақ информатика мұғалімі мамандықтарына «Информатика тарихы» курсын оқытудың қажеттілігі

Қазіргі уақытта білім беру саласын дамытудың маңызды мәселелерінің бірі – жаңа әлеуметтік мәдени жағдайда жеке тұлғаны дамыту мен оның өзіндік дамуына жауап беретін, жаңа типті білім беруді қалыптастыратын ақпараттық коммуникациялық технология құралдарын оқу процесіне енгізу болып табылады.

Қатынасу, тілдесу (communication) - қатысушының екеуіне де ақпараттың түсініктілік шарты орындалған кезде бір қатысушыдан екінші қатысушыға ақпаратты жеткізудің екі жақты процесі; екі немесе одан да көп адамдардың әлеуметтік-психологиялық өзара әрекет ету процесі.
Мұғалім немесе оқытушы - болашақ ұрпақтарды қоғамдық өмірге тез әрі жеңіл қосылу үшін және сол қоғамның сол мақсаттарды орындайтын адамдарды қамтамасыз ету қабілетін арттыру үшін тәрбиелеу мен оқыту қажеттілігі себебінен әлемдегі ең кең тараған мамандықтардың бірі.
Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
Даму - қайталанбайтын, заңды және бағытты өзгерістерді білдіретін философиялық ғылыим категория. Ол қалыптасу категориясымен салыстырғанда анағұрлым нақты.
Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
Әлеуметтану Әлеуметтану - қоғамның қалыптасуы, жұмыс істеуі және даму заңдылықтары туралы ғылым. Әлеуметтану фактілерді, үдерістерді, қатынастарды, жеке тұлғалардың, әлеуметтану топтардың қызметін, олардың рөлін, мәртебесі мен әлеуметтану мінез-құлқын, олардың ұйымдарының институты.
Білім беру Білім беру - тиісті оқу орны арқылы ғылыми мағлұмат беріп, адамның танымын, білімін, дағдысын, дүниеге көзқарасын жетілдіру процесі; қоғам мүшелерінің мәдениетін дамытудың негізгі шарты; мақсаты - қоғам мүшелерінің адамгершілік, интектуалды, мәдени дамуында және олардың денесінің дамуында, кәсіптік біліктілігінде жоғары деңгейге қол жеткізу болып табылатын тәрбие мен оқытудың үздіксіз процесі; жүйеге келтірілген білім, іскерлік дағды және ойлау тәсілдері көлемін меңгеру процесі мен нәтижесі. Білімділіктің басты өлшемі - білімнің жүйелілігі, ойлаудың жүйелілігі мен логикалылығы.

Білім мазмұнын жаңартуды жүзеге асыруда негізгі рөлді атқаратын тұлға мұғалім екені белгілі. Білім беру саласының дамуы мұғалімнің біліктілігіне, дайындық деңгейіне, жеке тұлғалық сапаларына тәуелді.

Мазмұн (Оглавление; table of Contents) - 1) мәтіндік құжаттың құрылымдық элементі. Беттердің нөмірі көрсетілген тақырыптардың тізімінен тұрады; 2) объектілердің атауы мен адресінен тұратын кесте.
ДЕҢГЕЙ (Уровень; layer, level) - абстракциялы дерексіздік дәреже; иерархиялық құрылым қабаты; осы желімен орындалатын белгілі бір мәселелер кешенін сипаттайтын есептеуіш желі қүрылымының логикалық қабаты,
Бұдан мұғалімнің кәсіби іс–әрекетінің тиімділігіне қойылатын талап артады, ол білім берудің сапалы өзгеруіне қоғам тарапынан қойылатын жаңа талап.

Ақпараттық коммуникациялық технологиялар (АКТ) – оқытудың (оның мүмкіндіктеріне сәйкес келетін) жаңа моделіне енгізілген жағдайда оқу процесін жетілдіруге егер ол оң әсерін тигізеді.

Білім беру технологияларының ішінде оқу процесін басқаруға арналған технологияларды ерекшелеуге болады. Оқу процесін басқару мен құруды талдаудың ақпараттық тәсіліне негізделген бұл технологиялар ақпараттандыру құралдары мен әдістерін пайдаланады, ол мақсат қоюдың жаңа құралдары мен түрлерін, оқу курсының мазмұнындағы іскерліктер мен білімді беруді анықтауға және оқытуды ұйымдастыру әдістерін жетілдіруге байланысты.

АКТ құралдарының негізінде кешенді жоспарланған білім нәтижелерін алуға бағытталған (жеке тұлғалық, әрекеттік, когнитивті) білім беру процесін ұйымдастыру, құру технологияларын меңгеру – мұғалімді қазіргі заман талабына сай әдістемелік тұрғыдан даярлаудың маңызды бөлігі болып табылады.

Бағыттау (орыс. наведение) - күштерге (сүңгуір қайықтарға, авиациялык ұшу аппараттарына) немесе қаруға (ракеталарға) козғалыс параметрлері (бағыт, жылдамдық, биіктік жөне т.б.) арқылы берілетін басқару тәсілі.
Әдістеме - педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.

Сөйтіп, болашақ информатика мұғалімдерін әдістемелік дайындау жүйесін жетілдіру бұл жүйені жаңа сапалы деңгейге – оқыту процесін болжау, жобалау және ұйымдастыруға ақпараттық коммуникациялық технологияларды пайдалануға бағытталған – деңгейге көшіруді талап етеді.

Көтеріліп отырған мәселеге байланысты жүргізілген зерттеулерге көз жүгіртсек, болашақ информатика мұғалімдерін даярлаудың қазіргі әдістемелік жүйесі төмендегідей шарттар ескерілген жағдайда:

біріншіден, егер технологиялар оқыту процесін жобалау жүйелік әдіспен берілетін болса, яғни ол бағалауды, түзетуді және оны ары қарай дамытуды қамтитын болса;

екіншіден, тек оқыту процесіне АКТ құралдарын енгізуғана емес, болашақ мұғалімді даярлаудың әдістемелік жүйесінің барлық құрамдас бөліктерін дамыту қамтылса;

үшіншіден, оқу пәнінің мазмұнының ерекшелігі мен қажеттілігіне ғана бағытталып қоймай, оқушылардың жеке тұлғалық қабілеттерін дамытуға бағдарланған кезде тиімді болатынын атап көрсетеді [1].

Бұл аталған мәселелердің шешімін іздейтін негізгі құжат – мамандар даярлау міндетін жүзеге асыратын мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарты болып табылады. 050111-Информатика мамандығы бойынша мамандарды даярлау «информатика, программалау тілдері және компьютерлік техника мен желілік құралдармен қызмет көрсету» жөніндегі негізгі ақпараттық дайындыққа қажетті білім, іскерліктер мен дағдыларды қамтамасыз ететін базалық пәндермен қатар, таңдау курстарымен толықтырылған.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.
Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.
Компьютер Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.

ҚР ЖМББС 3.08.261-2006 бакалавриаттардың мемлекеттік стандарттарында мамандықтар үшін төмендегідей негізгі құзырлықтар тұжырымдалған:


  • Компьютерлік және ақпараттық технологиялардың даму тенденциялары мен болашағын түсіну;

  • Компьютерді меңгеру, қазіргі инструментальдық құрал–саймандарды пайдалану;

  • Оқыту, тәрбиелеу мен қолданбалы есептерді қою мәселесінде құзырлы болу [2].

ҚР ЖМББС–дағы негізгі пәндер циклындағы қойылған міндеттерді шешу үшін міндетті компонент ретінде информатика пәнін оқыту қарастырылған. Аталған курстың логикалық жалғасы қолданбалы білім мен практикалық іскерліктерді қалыптасытруды, болашақ информатика мұғалімінің кәсіби шеберлігін шыңдауды қамтамасыз ететін таңдау курсы «Информатика тарихы» болуы тиіс.
Логика (гр. λογική - «талдауға құрылған», λόγος - «сөз», «сөйлем», «ойлау», «ақыл») - ойлау, оның формалары мен заңдылықтары туралы ғылым. Логика дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі бір әдіс-тәсілдері қаралатын ғылым теориялар жиынтығын құрайды.

Олай дейтін себебіміз, информатика курсы жоғары оқу орындарындағы барлық мамандықтардың оқу бағдарламасына енгізілген. Соңғы жылдары информатика тарихына деген қызығушылық арта түсуде. Информатика оқу процесіне міндетті пән ретінде енгізілгеннен бергі жинақталған тәжірибені талдап, өткенге көз жүгіртсек, бүгінгі күні информатика ғылымы дамудың негізгі бағыттарын белгілеп, болашағын болжайтындай үлкен дәрежеге жетті. Информатиканың тарихын зерттей отырып, одан ары қарай оны зерттеудің бағыттарын талдап және өңдеп, бірнеше онжылдық бойындағы ғылыми теория мен практиканың дамуындағы оның артықшылықтарын бақылауға болады. Сонымен қатар, информатика тарихын оқу «Информатика» пәніне деген танымдық қызығушылықтарын арттыруды қамтамасыз етеді, оқу материалын терең ұғынуға жағдай жасайды.

Информатика тарихын оқу, әсіресе, педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттері – болашақ информатика пәнінің мұғалімдеріне пайдалы.

Бақылау - зерттеу не тексеру әдісі. Бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда Бақылаудың мақсаты мен міндеттері, объектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу-тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен жолдары дұрыс көрсетілуі тиіс.
Педагогика (гр. 'παῖς', paіda - бала, гр. 'ἄγω', gogos - жетектеуші) - жеке адамды тәрбиелеп, қалыптастыру үшін белгілі мақсатқа бағытталған жүйелі тәрбие мен білім беру туралы ғылым; тәрбиені, білім беруді және оқытуды зерттейтін теориялық және практикалық ғылымдардың жиыны.
Педагог өзінің пән саласының тарихын, негізгі идеялардың тарихи даму жолын, адамзаттың өркендеуінің дамуын сарапқа сала білмесе жоғарғы дәрежедегі маман бола алмайды.

Ұсынылып отырған «Информатика тарихы» курсы, көбінесе, педагогикалық мамандықты таңдаған студенттерге – болашақ информатика мұғалімдеріне – арналған. Сонымен қатар, ол біліктілікті арттыру немесе мамандандырылған факультеттердегі информатика мұғалімдерін қайта даярлау курсы ретінде ұсынылуы мүмкін.

Білік - адамның белгілі бір құбылыс не күрделі мәселе жөнінде ой жүгіртіп, өзінше пайымдай білу қасиеті
Бұл бағыттағы тыңдаушыларды білім саласын компьютерлендірудің тарихын баяндайтын, «Информатика және есептеуіш техника негіздері» пәнінің қалыптасу кезеңдерін, қазіргі уақытта оқу процесіндегі осы пәннің алатын орны ерекше қызықтыруы мүмкін.


  1   2


жүктеу 92.63 Kb.