Главная страница
Контакты

    Басты бет


Білім беру бағдарламасы мамандығы: Кен орындарын пайдалану

жүктеу 2.24 Mb.



жүктеу 2.24 Mb.
бет5/9
Дата21.03.2017
өлшемі2.24 Mb.

Білім беру бағдарламасы мамандығы: Кен орындарын пайдалану


1   2   3   4   5   6   7   8   9

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Физика

Мамандығы: Кен орындарын пайдалану
Біліктілігі: Мұнай, газ және химиялық үрдістерді өңдеу технигі

Астана 2012

Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама 2012ж. «___» _____


ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков
Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

68

2.

Курстың мазмұны

69

3.

Оқыту әдістері

72

4.

Оқыту ресурстары

73

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

73

6.

Курсты бағалау жүйесі

73


1. Түсіндірме жазба
Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Физика» пәні – студенттерді физиканың негіздерімен және теорияларымен таныстыратын курс болып табылады. Курстың көп бөлігі қолданбалы есептерді шешуге арналған.

Модульдердің жалпы саны: 8

Сағаттар саны: 160

Кредиттер саны: 4.0

«Физика» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде оқытудың жаңа технологияларын, электрондық оқу құралдарын, аудио және видео материалдарды, әдістемелік көрнекті құралдарды қолдану, сондай-ақ әртүрлі формаларды, оқу процесінің ұйымдастыру және бақылау әдістерін таңдау ұсынылады.

Бағдарламаны сәтті меңгеру үшін теориялық (дәрістік) сабақтарды зертханалық-практикалық семинарлармен алмастыру қарастырылады.

Арнайы пәндермен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.



2. Курстың мазмұны
Модуль 1. Кинематика
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Ауысу, жылдамдық, жылдамдату және уақыт жағдайларында қозғалысты сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

1.1. Ауысудың, жылдамдықтың және жылдамдатудың теоретикалық және практикалық мағыналарын анықтау

1.2. Скалярлық және векторлық шамаларды тез анықтау, салыстыру және салғастыру

1.3.

Скаляр (лат. scalaris - баспалдақты) - әр мәні бір ғана (нақты) санмен өрнектеле алатын шама. Скаляр үлгілілері ретінде ұзындық, аудан, уақыт, масса, тығыздық, температураны, т.б. келтіруге болады. “Скаляр” терминін 1843 ж. У.

Бағытталған кесінді A B → }} деп A - “бас нүктесінен” бастап екінші B - “соңғы”нүктесіне дейінгі түзу бойындағы нүктелер жиыны.

Сандық және графикалық мәліметтерімен жазбаша сипаттау арқылы біркелкі және біркелкі жылдамдатылған қозғалысты сапалық және сандық түрде түсіндіру

1.4. Ауысу және жылдамдық векторын пайдаланы отырып, бір объектінің басқасына қатысты қозғалысын сандық түрде түсіндіру

1.5. Векторлық компоненттерді пайдалана отырып, горизонтальдік және вертикальдік күйде екі өлшемді қозғалысты сандық түрде түсіндіру


Модуль 2. Атомдардың құрылысы
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Жылдамдыққа қатысты баланстандырылған және баланстандырылмаған күштердің әрекетін түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

2.1. Әрекет етуші күш жылдамдықтың өзгеруіне әкелетінін түсіндіру

2.2. Тыныштықтағы дененің немесе біркелкі қозғалыстың жағдайын сапалық түрде түсіндіру үшін, Ньютонның бірінші қозғалыс заңын қолдану

2.3. Таза күш, салмақ және жылдамдату арасындағы арақатынасты сапалық түрде түсіндіру үшін, Ньютонның екінші қозғалыс заңын қолдану

2.4. Екі күштің шамалары бірдей екендігін және олардың бір-біріне қарама-қарсы орналасқандығын, сондай-ақ бір объектіге әсер етпейтіндігін ескере отырып, екі объекттің арасындағы өзара байланысты сапалық түрде түсіндіру үшін, Ньютонның үшінші қозғалыс заңын қолдану

2.5. Денеге әсер етуші үйкелістің статикалық және кинетикалық энергиясын сапалық және сандық түрде түсіндіру

2.6. Векторлық компоненттерді графикалық және алгебралық түрде қосу көмегімен объектңге әсер ететін бірдей күшті немесе оның құрамдас бөліктерін есептеу

2.7. Ауаның кедергі етуін есепке алмай, Жер қабаты жанындағы горизонтальдік, вертикальдік және бөктерлі қабаттарындағы сызықты қозғалыстың мәселелерін алгебралық түрде шешу үшін, Ньютонның қозғалыстар туралы заңдарын қолдану

2.8. Мәліметтерді талдау және мүмкін болатын шешімдерді бағалауды дамыту үшін математикалық және концептуалдық модельдерді қолдану

2.9. Объектіге әсер ететін күштерді сипаттау үшін бос диаграммаларды қолдану


Модуль 3. Айналмалы қозғалыс, жұмыс және энергия
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Ньютонның қозғалыстар туралы заңдарын пайдаланып, айналмалы қозғалысты түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

3.1. Екі өлшемді қозғалыстың ерекше күйі ретінде біркелкі айналмалы қозғалысты сипаттау

3.2. Біркелкі айналмалы қозғалыстағы жылдамдату шеңбердің ортасына бағытталғанын сандық және сапалық түрде түсіндіру

3.3. Жылдамдықтың, жиіліктің, кезеңділіктің және радиустың айналмалы қозғалыспен өзара қатынасын сандық түрде түсіндіру

3.4. Ньютонның қозғалыстар туралы заңдары жағдайларында біркелкі айналмалы қозғалысты сапалық түрде түсіндіру

3.5. Жақындаған эллиптикалық орбиталарда айналмалы қозғалысты пайдалана отырып, планеталық, табиғи және ғаламшарлық қозғалысты сандық түрде түсіндіру

3.6. Дененің айналасында біркелкі қозғалыста қозғалып жатқан ғаламшардың орбиталық мәліметтерінен аспан денесінің салмағын есептеу

3.7. Ньютонның дүниежүзілік тартылыс туралы заңын жетілдіруде Кеплер заңдарының қалай пайдаланғандығын сапалық түрде түсіндіру


Модуль 4. Тербелмелі қозғалыстар және механикалық толқындар
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Тербелмелі қозғалыстарды құрудың жағдайларын сипаттау.

Ғаламшар немесе Планета (көне лат. planeta, грек. aster planetеs - кезбе жұлдыздар) - өз орбитасы бойынша Күнді не басқа жұлдызды айнала қозғалатын, гравитациялық өріс жасауға өз салмағы жеткілікті, соның нәтижесінде шар тәріздес орбитаға ие аспан денесі.

Толқын - ай мен күннің тартылыс күштерінен, желдің әсерінен, атмосфералық қысымның ауытқуларынан, су асты жер сілкіністері мен жанартау атқылауларынан немесе кеме қозғалыстарынан пайда болатын теңіздер мен мұхиттардағы сулы ортаның тербелмелі қозғалысы.


Модуль тапсырмалары:

4.1. Кезеңдік пен жиілік жағдайларында тербелмелі қозғалыстарды сипаттау 4.2. Қарапайым үйлесімді қозғалысты қалпына келтіретін күшке жататын қозғалыс және тепе-теңдік күйіндегі пропорционалды және қарама-қарсы қозғалыс ретінде анықтау

4.3. Бұрыштық жақындатуды қолдана отырып, тегіс, горизонтальдік, серіппелі жүйе немесе тілшік ретінде сипатталған, қарапайым үйлесімді қозғалыс үшін қозғалыстың, жылдамдатудың, жылдамдықтың және уақыттың өзара қатынасын сандық түрде түсіндіру

4.4. Қарапайым үйлесімді қозғалыстарды орындайтын салмақтың кинетикалық, гравитациялық-потенциалды және жалпы механикалық энергиясының өзара қатынасын сандық түрде анықтау

4.5.

Физикада механикалық энергия потенциалдық және кинетикалық энергияның қосындысына тең. Механикалық энергия - объекттiң жылжуы немесе орнымен байланысты энергия.

Механикалық резонансты анықтау
Модуль 5.

Резонанс (лат. resono, фр. resonance - үн қосу, дыбыс қайтару) - периодты түрде сырттан әсер етуші күштің жиілігі тербелмелі жүйенің меншікті жиілігіне жақындағанда сол тербелмелі жүйедегі еріксіз тербелістер амплитудасының күрт арту құбылысы; мәжбүр етуші күштің жиілігі жүйе тербелісінің меншікті жиілігіне жуықтаған кезде жүйедегі мәжбүр тербеліс амплитудасының кенеттен артып кету кұбылысы.

Импульс
және импульс моменті
Оқудың нәтижесі:

Тұйықталған жүйеде заттардың өзара байланыстары кезінде импульс моментінің қалай сақталатының түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

5.1. Салмақтың көбейтіндісіне және заттың жылдамдығына тең векторлық шама ретінде импульс моментін анықтау

5.2. Ньютонның қозғалыс заңдарын пайдалана отырып, импульс тұжырымдамасын және импульс моменті кезіндегі өзгерістің арақатынасын сандық түрде түсіндіру

5.3. Тұйықталған жүйеде импульс моментінің сақталуын сандық арақатынаста түсіндіру

5.4. Тұйықталған жүйеде бір өлшемді және екі өлшемді өзара әрекеттесу кезінде, импульс моментінің сақталуын сандық арақатынаста түсіндіру

5.5. Кинетиалық энергияны сақтау тұрғысынан арифметикалық мысалдар көмегімен серпінді және серпінді емес қақтығысуларды анықтау, салыстыру және салғастыру


Модуль 6. Ерітінділер, қышқылдар және негіздемелер
Оқудың нәтижесі:

Электрлік өзара әрекеттесуді басқаратын заң арқылы электр зарядтарының әсерлесуін түсіндіру.

Арифметика (грек. arіthmētіkē, arіthmos – сан) - сандар (бүтін және бөлшек) және оларға қолданылатын амалдар туралы ғылым (грекше arіthmetіke, arіthmos – сан).

Ерітінділер- кем дегенде екі құрамдас бөліктерден тұратын құрамы өзгермелі гомогенді (біртекті) жүйелер. Ерітінділер газ тәрізді, сұйық және қатты болуы мүмкін. Олардың ішінде жан-жақты зерттелгені және жиі қолданылатыны сұйық, әсіресе, сулы ерітінділер.


Модуль тапсырмалары:

6.1. Заң тұрғысынан электрлік өзара әрекеттесуді түсіндіру

6.2. Зарядтардың тартылуы және тебілуі тұрғысынан электрлік өзара әрекеттесуді түсіндіру

6.3. Өткізгіштер мен айырғыштардың қабатында зарядтарды бөлуді сандық арақатынас арқылы түсіндіру

6.4. Кулон Заңы көмегімен, екі нүктелі зарядтардың өзара әрекеттесуін сандық арақатынас арқылы талдау

6.5.

Кулон заңы - екі нүктелік электрикалық зарядтардың өзара әсерін сиппаттайтын заң. Тыныштықтағы екі нүктелік зарядталған денелердің өзара әсерлесу заңы бүкіл әлемдік заңға ұқсас деген пікірлер ХVIII-ғасырдың ортасында туа бастады.

Жазықтықтағы екі немесе одан да көп басқа зарядталған зарядтар салдары бойынша нүктелі зарядтағы электр күшінің шамасы мен бағытын сандық арақатынас арқылы анықтау

6.6. Кулон Заңымен және Ньютонның Дүниежүзілік тартылыс заңымен көрсетілгендей, пропорционалдық қайта тәуелділікті сапалық және сандық арақатынас арқылы салыстыру
Модуль 7. Электромагниттік сәулелену (ЭМС)
Оқудың нәтижесі:

Толқындық модельді қолдана отырып, ЭМС-дің табиғаты мен әрекетін түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

7.1. Барлық жылдамдатылған зарядтардың ЭМС тудыратының сапалық түрде сипаттау

7.2. Толқынның жиілігі және ұзындығы негіздерінде электромагниттік спектрлердің құрамдас бөліктерін салыстыру және салғастыру

7.3. Уақыт өте өзгеретін және қайнар көздерден тез ажырайтын перпендикулярлық электрлік және магниттік өрістер жағдайларында ЭМС-нің таралуын түсіндіру

7.4. ЭМС жылдамдығын өлшеудің әртүрлі әдістерін сапалық түрде түсіндіру

7.5. Майкельсон тәжірибесінің мәліметтерін ескеріп, ЭМС-нің жылдамдығын есептеу

7.6. Толық ішкі шағылысуды қосып, шағылысу және сыну түсініктерін сандық түрде сипаттау

7.7. Екі линзаға және иілген айнаға арналған тек қана бір компоненттен тұратын қарапайым оптикалық жүйелерді сандық түрде сипаттау

7.8. Сынуды, интерференцияны және поляризацияны сапалық түрде сипаттау

7.9. Юнга тәжірибесінің нәтижелері жарықтың толқындық үлгілерін қалай қолдайтынын сапалық түрде сипаттау


Модуль 8. Атомдық физика
Оқудың нәтижесі:

Атомның электрлік табиғатын түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

8.1. Дискреттік оң және теріс зарядтары бар деп материяны сипаттау

8.2. Катод сәулелерінің ашылуы атомдық үлгілердің дамуына қалай әсерін тигізгендігін түсіндіру

8.3. Екі ғылым мен технология үшін Томпсон тәжірибесінің және оның нәтижелерінің маңыздылығын түсіндіру

8.4. Ғалымдардың ядро мен атомның біршама өлшемі мен салмағын түсіну тұрғысынан, Резерфордтың «шашырату» туралы тәжірибесі нәтижелерінің маңыздылығын сапалық түрде түсіндіру
3.

Ғалым (араб.: عالِم‎ - а́лим) - сөзі арабтың а́лим: (дінді) оқыған, оқымысты адамдарына арнап қолданылатын сөзі.

Оқыту әдістері:

  • Сыныпта талдау

  • Бағалау

  • Өзіндік жұмыс

  • Зертханалық жұмыс


4. Оқыту ресурстары:

  • Электрондық оқулықтар

  • Үлестірме материалдар

  • Ғылыми және графикалық калькулятор


5. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1. А.Экройд және басқалары. Физика. 2009. АҚШ. Pearson


6. Курсты бағалау жүйесі

Модульдік тесттер

40 %

Қорытынды емтихан

30 %

Топтық зертханалық жұмыстар

15 %

Өзіндік жұмыстар

15 %

Барлығы

100 %


Бағалар шкаласы


Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0



Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Химия

Мамандығы: Кен орындарын пайдалану
Біліктілігі: Мұнай, газ және химиялық үрдістерді өңдеу технигі

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама 2012ж. «___» _____
ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков

Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

78

2.

Курстың мазмұны

79

3.

Оқыту әдістері

84

4.

Оқыту ресурстары

84

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

84

6.

Курсты бағалау жүйесі

84



  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Химия» пәні – студенттерді математикалық, ғылыми және зертханалық стандарттармен, химиялық өлшемдермен, элементтермен және компоненттермен таныстыру курсы; атомарлық теория мен құрылым кіріспесі; қарапайым органикалық емес қосындылары бар элементтердің кезеңдік кестесі; қышқылдар мен негіздемелер; химиялық теңдіктер, газдар мен ерітінділердің стехиометриясы; химиялық байланыстар болып табылады.

Модульдердің жалпы саны: 9

Сағаттар саны: 160

Кредиттер саны: 4.0

«Химия» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде оқытудың жаңа технологияларын, электрондық оқу құралдарын, аудио және видео материалдарды, әдістемелік көрнекті құралдарды қолдану, сондай-ақ әртүрлі формаларды, оқу процесінің ұйымдастыру және бақылау әдістерін таңдау ұсынылады.

Арнайы пәндермен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.




  1. Курстың мазмұны


Модуль 1. Химияның және материяның негіздері
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Химияның негізгі компоненттерін түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

1.1. Ғылымның басты мақсаты жаратылыс туралы білім болып табылатындығын түсіндіру

1.2. Ғылыми білімдер мен теориялар болжамдар, дәлеледемелерді, зерттемелерді жинау және түсіндірме беру қабілеті арқылы дамитынын түсіндіру

1.3. Жаңа дәлелдемелер айқындалғанда, ғылыми білім өзгеруі мүмкін екенін, ал заңдар мен теориялар тексерілетінін және соңында қайта қаралатынын, бекітілетінін немесе қабылданбайтынын түсіндіру

1.4. Тиісті түсініктерді, Халықаралық Бірлік Жүйесінің (БЖ) негізгі және туынды бірліктерін және мәнді цифрларды пайдалану

1.5. Ұқсастық теориясын пайдалана отырып, бірліктер арасында аударуды жүзеге асыру

1.6. Материяның қасиеттерін, оның ішінде жағдайлар мен физикалық өзгерістерді, қоспалардың компоненттерін, атомдарды, элементтер мен құрамдастарды, энергия мен салмақты сақтауды атап өту

1.7. Металдар мен бейметалдардың эмпирикалық түсініктемелерін жазу

1.8.

Бейметалдар - металл еместер қатарына: сутек, бор, көміртек, кремний, фосфор, мышьяк, оттек, күкірт, селен, теллур, галогендер, асыл газдар жататын химиялық элементтер тобы; оларды металдардан бөліп топтауға қолданылатын атау.

Кезеңдік кестенің көмегімен атомдарды және иондарды, зарядтарды, тұқымдастарды, кезеңдерді, элементтерді, өтпелі металдарды анықтау

1.9. Элементтердің белгілері мен атауларын пайдалану

1.10. Электрондарды, протондарды, нейтрондарды, ядроларды, атомарлық сандарды, изотоптарды, салмақты сандарды, иондарды, катиондарды және аниондарды пайдалану
Модуль 2. Материяның әралуандығы және химиялық байланыстар
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Құрылымды түсіндіру мен түсінудегі үлгілеудің, дәлелдеудің және теорияның, химиялық байланыстардың және иондық байланыстар қасиеттерінің рөлін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

2.1. Иондық байланыстарға атаулар беру қағидаттарын еске түсіру

2.2. Иондық байланыстардың формулалары неліктен нәтижесінде нөл болып шығатын, жай және бүтін сандар ретінде көрсетілген иондардың коэффициентіне жататынын түсіндіру

2.3. Валентті электронды, электр қабылдамауды, иондық байланыстарды және ішкі молекулалық күшті анықтау

2.4. Иондық байланыстардың теориясын бекіту және түсіндіру үшін кезеңдік жүйені және электрондардың нүктелі диаграммасын пайдалану

2.5. Қарама-қарсы зарядтарлған иондарды бір уақытта тартқан кезде, иондық байланыстың қалай пайда болатынын түсіндіру

2.6. Иондық байланыстардың торларды қалыптастыратынын және осы құрылымдардың байланысу қасиеттеріне (мысалы: балқу нүктесі, ерігіштік, реакцияшылдық) ие екінгін түсіндіру
Модуль 3.

Ерігіштік - заттың белгілі бір еріткіште еру қабілеті. Белгілі бір жағдайдағы заттың ерігіштігінің сипаттамасы ретінде оның қаныққан ерітіндідегі концентрациясы алынады. Сондықтан ерітіндінің құрамын қалай сипаттаса, ерігіштікті де сан жағынан солай сипаттайды.

Материяның формасы: газдар
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Материяның газ тәріздес күйінің үлгілерін пайдалана отырып, молекулалық әрекетті түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

3.1. Кинетикалық молекулалық теория жағдайларында табиғи және идеалды газдардың әрекеттерін сипаттау және салыстыру

3.2. Цельсия және Кельвин шкалалары арасында температураларды аудару

3.3. Көлемдердің бірігу заңын түсіндіру

3.4. Бойль мен Чарльз заңдарының, бөлек және бірге идеалды газ (PV=nRT) заңына қалай жататынын көрсету
Модуль 4. Материялар ерітінділер, қышқылдар және негіздемелер түрінде
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Физикалық және химиялық қасиеттерді сипаттай отырып, ерітінділерді қарау.


Модуль тапсырмалары:

4.1. Таза заттардың және қоспалардың дәрежелерін еске түсіру, және гомогенді қоспалардың табиғатын түсіндіру

4.2. Суда еритін заттардың неліктен химиялық өзгерістер үшін алдын-ала қажетті шарттар болып табылатынын көрсететін, жанжы және жансыз жүйелерден мысалдар жасау

4.3. Химиялық байланыстардың күйзелуі мен құрылуын ескеріп, еруді эндотермиялық немесе экзотермиялық процесі ретінде түсіндіру

4.4. Электролиттер мен электролиттер еместерді айыра білу

4.5. Ерітіндінің қоюлануын әртүрлі әдістермен, яғни бір литр ерітіндідегі моль, салмақтағы пайыз және миллиондағы бөлшектер арқылы көрсете білу

4.6. Эмпирикалық мәліметтерді пайдалана отырып, бір литр ерітіндідегі мольде ерітіндінің қоюлануын есептеу және осындай қоюланудың салмағы немесе көлемін анықтау

4.7. Еріту кезінде пайдалану үшін, араласқан ерітінділердің қоюлығын және ерітінді мен судың көлемдерін есептеу

4.8. Ерітілу қабілетін және оған жататын факторларды анықтау: температураны, қысымды және араласу қабілетін

4.9. Баланс тұрғысынан қаныққан ерітіндіні, яғни ерітілудің және кристалдануының тең коэффициенттерін сипаттау

4.10. Кестенің мағынасына әсер ететін фактор – температураны ескеріп, ерігіштік кестесін пайдалана отырып, бөлінетін заттардың пайда болуын тексеру

4.11. Ерітінділерді дайындауға және езуге қажетті ресімдер мен есептерді сипаттау


Модуль 5. Химиялық өзгерістердегі сандық қатынастар
Оқудың нәтижесі:

Теңдестірілген химиялық формалалардың әрекет етуші заттар мен өнімдердің арасындағы сандық қатынастарды қалай көрсететіндігін түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

5.1. Реакцияның түріне негізделген, химиялық реакциялардың өнімдерін болжау

5.2.

Химиялық реакциялар - заттардың өзара әрекеттесуі нәтижесінде олардың химиялық құрамы мен құрылысы өзгеріп, басқа заттарға айналуы. Химиялық реакциялар масса сақталу заңы мен эквивалент заңына негізделген.

Атомдар, молекулалар және мольдер аспектісінде химиялық теңдеулердің теңестірілуін еске түсіру

5.3. Сандық және сапалық талдауды қарама-қарсы қою

5.4. Теңестірілген иондық және таза иондық теңдеулерді салу, сондай-ақ су ерітінділеріндегі реакцияларға қажетті бақылаушы-иондарды анықтау

5.5. Ерітінділер мен газдардың гравиметриясын, стехиометриясын пайдалана отырып, химиялық реакцияға түскен, реакторлардың және/немесе өнімдердің сандарын есептеу


Модуль 6. Термохимиялық өзгерістер
Оқудың нәтижесі:

Химиялық реакциялардағы энергетикалық өзгерістерін анықтау және түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

6.1. Жылу алмасу талдауының қолдануын еске түсіру

6.2. Күн сәулесінен пайда болған химиялық байланыстардағы көмірсутегіндегі энергияның қалай сақталатындығын жалпы түсіндіру

6.3. Химиялық реакция үшін энтальпияны және молярлық энтальпияны түсіндіру

6.4. Энергетикалық өзгерістері бар химиялық реакциялар үшін балансталған теңдеулерді жазу

6.5. Химиялық реакциялардағы энергетикалық өзгерістерді ұсыну және есептеу үшін белгілерді пайдалану және түсіндіру

6.6. Реакциялар тізіміндегі таза реакцияға арналған энергетикалық өзгерістерді есептеуде Гесс заңын түсіндіру және пайдалану

6.7. Кулон Заңы мен Ньютонның Дүниежүзілік тартылыс заңымен көрсетілгендей, пропорционалды қайта тәуелділікті сапалық жіне сандық арақатынаста саластыру

6.8. Химиялық реакциялардағы энтальпияның өзгеруін анықтау үшін калориметрдің мәліметтерін пайдалану

6.9. Сұйық су және көмір қышқылды газ фотосинтезде реагенттер және клеткалы тыныс алу өнімі болып табылатынын, және газ тәріздес су мен көмір қышқылды газ ашық жүйедегі көмір қышқылының қышқылдану процесінің өнімдері болып табылатынын анықтау

6.10. Химиялық реакцияларды эндотермиялық немесе экзотермиялық ретінде, сонымен қатар фотосинтез, клеткалы тыныс алу және көмір қышқылының қышқылдану процестеріне қатысты жіктеу
Модуль 7. Электрохимиялық өзгерістер
Оқудың нәтижесі:

Қышқылдану - қалпына келу реакцияларының табиғатын түсіндіру


Модуль тапсырмалары:

7.1. Функционалдық және теориялық тұрғыдан қышқылдануды және қалпына келуді анықтау

7.2. Қышқылдану затын, қалпына келу затын, қышқылдану деңгейін, жартылай реакцияны, өздігінен қышқылдануды, өздігінен қалпына келуді түсіндіру

7.3. Жартылай реакцияларды және/немесе қышқылдану деңгейін пайдалана отырып, қышқылдану - қалпына келу реакциялары мен басқа реакциялары арасындағы айырмашылықты тани білу

7.4. Екі тіршілік ету жүйелеріндегі (яғни, клеткалы тыныс алу, фотосинтез) күнделікті өмірде пайда болатын қышқылдану - қалпына келу реакцияларындағы қышқылдану заттары мен қалпына келу заттарының электрондарды жіберу процесін және жансыз жүйелерді, яғнт коррозияны анықтау

7.5. Тәжірибеге негізделіп алынған мәліметтерді пайдалана отырып, қышқылдану және қалпына келу заттары күштерінің арақатынасын салыстыру

7.6. Қалпына келудің стандартты мүмкіншіліктеріне негізделген қышқылдану-қалпына келу реакцияларының игерусіздігін болжау, және осы болжамдарды тәжірибенің нәтижелерімен салыстыру

7.7. Қалпына келу стандартты ықтимал кестесінен алынған жартылай реакциялардың теңдеулерін пайдалана отырып, қышқылды және бейтарап шешімдердегі қышқылдану - қалпына келу реакциялары үшін қажет болған жағдайларда химиялық реакцияға түсетін қышқылдану деңгейін анықтаудың қышқылдану - қалпына келу реакциялары туралы беріген ақпаратты пайдалана отырып, жартылай реакциялардың қарапайым теңдеулерін құру арқылы, теңдеулерді жазу және баланстау


7.8. Қышқылдану - қалпына келу титрленуіне енгізілген заттардың тепе-теңдігін анықтау үшін есептерді жасау
Модуль 8. Органикалық байланыстардағы химиялық өзгерістер
Оқудың нәтижесі:

Органикалық байланыстарды заттың жалпы үлгісі ретінде оқып үйрену.


Модуль тапсырмалары:

8.1. Органикалық заттарды карбонаттар, цианидтер, карбидтер және көміртегінің оксидтері сияқты органикалық емес ерекшеліктерді тани білетін, құрамында карбон бар заттар деп белгілеу

8.2. Құрылымдық формуламен берілген, гидроқышқылды, күрделі эфирді және галогенді функционалды топтардағы байланыстардың түрін анықтау

8.3. Құрылымдық изомерлерді сондай эмпирикалық формулалары бар, бірақ құрылымдық формулалары әртүрлі байланыстарды анықтау, және изомерлердің өзгеру қасиеттеріне қатысты құрылымдардың арақатынасын орнату

8.4. Гомологиялық қатарлар шеңберінде, сол сияқты әртүрлі функционалдық топтары бар компоненттердің арасында алифатикалық көмірсутегілерінің, хош иісті байланыстарының, спирттер мен карбонды қышқылдар мысалдарының ерігіштігімен аумалы күйдегі нүктелерді салыстыру

8.5. Мұнайды қайта өңдеу, битумды қалпына келтіру сияқты табиғи қоспалар мен ерітінділердегі органикалық байланыстарды ажырату үшін қолданылатын физикалық, химиялық және технологиялық процестерді (фракциондық тазарту және еріткіштің экстракциясы) жалпы сипаттау


Модуль 9. Қышқылды-негізді жүйелерде шоғырланған химиялық өзгерістер
Оқудың нәтижесі:

Химиялық тепе-теңдік жүйелерінде қарама-қарсы реакциялар балансы бар екенін түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

9.1. Тепе-теңдік күйіндегі химиялық жүйеге қолданылатын тепе-теңдікті анықтау және негізгі белгілерін көрсету, яғни, тура және қайта реакцияның жылдамдығына тең тұйықталған жүйесі, қасиеттерінің тұрақтылығы

9.2. Тепе-теңдік күйіндегі жүйелер үшін химиялық теңдеулерді анықтау, жазу және түсіндіру

9.3. Ле-Шателье қағидаттарын сапалық түрде пайдаланып, температураның, қысымның, көлемнің, қоюланудың немесе катализатордың қосылуының саладарынан туындаған тепе-теңдік күйіндегі өзгерістерді есептеу және осы өзгерістердің тепе-теңдік константына қалай әсер ететінін сипаттау

9.4. Портондық (модификацияланған) қышқылдарды, су ерітінділерінде Н3О (еркін шама) тудыратын заттар ретінде анықтау, және анықтаманың шектеулі екенін біліп тану

9.5. Протондық (модификацияланған) негіздерді су ерітінділерінде ОН – (еркін шама) тудыратын заттар ретінде анықтау, және анықтаманың шектеулі екенін біліп тану

9.6. Бренстеда-Лоуридің қышқылдарын, протондардың донорлары ретінде және негіздерін, протондардың акцепторы ретінде сипаттау
3. Оқыту әдістері:


  • Сыныпта талдау

  • Бағалау

  • Сабақтар бойынша тесттер

  • Өздігінен жұмыс

  • Зертханалық жұмыс




  1. Оқыту ресурстары:

  • Электрондық оқулықтар

  • Үлестірме материалдар


5. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1. Альберта Эдукейшн. Химиялық мәліметтер буклеті. 2003

5.2.Дженкинс, және басқалары. Химия (Альберта 20-30) Торонто, Oнтарио: Нельсон. 2007


6. Курсты бағалау жүйесі

Семестрлік жұмыстар


10 %


Зертханалық жұмыстар

10 %

Сабақтар бойынша тесттер

50 %

Қорытынды емтихан

30 %

Барлығы


100 %

Бағалар шкаласы

Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Мұнай-газ ісіне кіріспе
Мамандығы: Кен орындарын пайдалану
Біліктілігі: Мұнай, газ және химиялық үрдістерді өңдеу технигі

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама 2012ж. «___» _____
ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков

Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

90

2.

Курстың мазмұны

91

3.

Оқыту әдістері

93

4.

Оқыту ресурстары

93

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

93

6.

Курсты бағалау жүйесі

93




  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Мұнай-газ ісіне кіріспе» пәні студенттерді мұнай, газ және газконденсат кен орындары туралы негізгі мәліметтермен, мұнайдың және табиғи газдың физикалық-химиялық негіздерімен, сондай-ақ кен орындарын игеру негіздерімен таныстыру курсы болып табылады.

Газконденсат, Газ қоймалжыңы - жер қойнауына тән термодинамикалық жағдайларда газ немесе бу түрінде кездесетін, мұнай көмірсутектерінің тез қайнайтын сұйық түрлері мен газ күйіндегі түрлерінің өзара астаса отырып еруі нәтижесінде түзілетін табиғи жүйе.

Модульдердің жалпы саны: 6

Сағаттар саны: 80

Кредиттер саны: 2.0

«Мұнай-газ ісіне кіріспе» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде оқытудың жаңа технологияларын, электрондық оқу құралдарын, аудио және видео материалдарды, әдістемелік көрнекті құралдарды қолдану, сондай-ақ әртүрлі формаларды, оқу процесінің ұйымдастыру және бақылау әдістерін таңдау ұсынылады.

Арнайы пәндермен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.



2. Курстың мазмұны
Модуль 1. Мұнайдың, табиғи газдың және қабатты судың физикалық-химиялық қасиеттері
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Мұнайдың, табиғи газдың және қабатты судың негізгі физикалық және химиялық қасиеттерін түсіндіру, және осы білімдерді кен орындарын игеру және бұрғылау кезінде қолдану.


Модуль тапсырмалары:

    1. Мұнайдың негізгі физикалық қасиеттерін оқып үйрену

    2. Мұнайдың негізгі химиялық қасиеттерін оқып үйрену

    3. Табиғи газдың негізгі физикалық қасиеттерін оқып үйрену

    4. Табиғи газдың негізгі химиялық қасиеттерін оқып үйрену

    5. Қабатты сулардың құрамы мен қасиеттерін оқып үйрену

1   2   3   4   5   6   7   8   9


жүктеу 2.24 Mb.