Главная страница
Контакты

    Басты бет


Білім беру бағдарламасы мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы

жүктеу 3.57 Mb.



жүктеу 3.57 Mb.
бет10/11
Дата21.03.2017
өлшемі3.57 Mb.

Білім беру бағдарламасы мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Курстың мазмұны


Модуль 1. І Қуатты трансформатор
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Қуатты трансформаторлардың жұмыс сипаттамаларының негізгі компоненттерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

1.1.Трансформатордың паспорттық мәліметтерін және оның функцияларын сипаттау және теңестіру

1.2.Магниттік біліктерде, жойылуда, жерге қодыруда және сынақта ЖҚҚ құрылғысын сипаттау және теңестіру

1.3.Трансформатордың ішкі элементтерін сипаттау және теңестіру

1.4.Салқындату тәсілдерін және оқшаулаушы ортаны сипаттау және теңестіру

1.5.Трансформатордың қорғау құрылғысын сипаттау және теңестіру

1.6.Кернеулі трансформатордың кіретін және шығатын орамдарының ауыстырып-қосқышын сипаттау
Модуль 2. ІІ Қуатты трансформатор
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Қуатты трансформатормен жұмыс кезінде ақаулықтарды табу және жою дағдылары мен сынақты ресімдерін көрсету.


Модуль тапсырмалары:

    1. Үлгілер іріктеуді және газ, май және ағымдағы онлайн бақылауды сипаттау

    2. Трансформатордың электр сынақтарының тәсілдерін сипаттау және теңестіру

    3. Үйлесімді толқындарды және олардың электр жүйесіне әсерін сипаттау

    4. Ақаулықтарды табу мен жоюды және трансформаторлардың істен шығуын сипаттау

    5. Трансформаторларды кептіру тәсілдерін сипаттау

    6. Тербелу жиілігінің жиілік талдауын сипаттау

    7. Инфрақызыл ақаутапқышты және жылусезгішті түсіндіру

    8. Инфрақызыл және жылусезгіш сынақты жабдықтарын пайдаланып, кернеулі тоқ өткізгіштегі шамадан тыс қызу жерді анықтау

    9. Электрондық сынаушыларды пайдаланып, біршама дымқыл және конденсация нүктесін өлшеу және есептеу

    10. Бір фазалық және үш фазалық трансформатордың коэффициенті мен фазалық бұрышын өлшеу

    11. Өндірісшінің жұмыс нұсқаулығына сәйкес, трансформатордағы өшу коэффициентін және сыйымдылығын, көпір тәріздес схема бойынша сынақты орындау

    12. Температураның конверсия факторын пайдаланып, алдындағы сынақпен салыстыруды жүргізу

    13. Трансформатордың бейөткізгіш оқшаулауын өлшеу немесе шынжырларды мегомметрлер және қуаттың сынақты коэффициентімен үзу

    14. Майдың сынамасын алу және бейөткізгіш үзуді, бейтараптау мөлшерін, фаза аралық керуді және түсті сынау

    15. Шығу тоғының және тоқтың немесе трансформаторлардың үшінші орамынсыз толқындар формасын сипаттау және тіркеу


Модуль 3. Автотрансформаторлар
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Автотрансформаторлардың жұмыс тәртібін талдау.


Модуль тапсырмалары:

3.1. Трансформаторлардың жұмыс тәртібін талдау

3.2. Автотрансформаторлардың артықшылықтарын және кемшіліктерін атап шығу

3.3. Трансформаторлардың жұмысымен байланысты есептерді орындау

3.4. Өзгертілген кВа мен шығу кВа-ны есептеу

3.5. Жүйелі және қалыпты орамның ағымдағы мәндерін анықтау

3.6. Трансформаторлармен жеткізіле алатын және жұлдызды жалғанатын номиналдық күшті есептеу

3.7. Есептерді салыстыру үшін бір фазалық және үш фазалық автотрансформаторларды жалғау


Модуль 4. Генератордың кернеу реттеуіші
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Генератордың әртүрлі кернеу реттеуіштерінің жұмыс сипаттамаларын суреттеу.


Модуль тапсырмалары:

4.1. Генератордың кернеу реттеуішінің энергожүйедегі қолданылуын түсіндіру

4.2. Генератордағы кернеуді реттеудің әртүрлі тәсілдерін сипаттау

4.3. Кернеуді сатылай реттеуішінің әртүрлі бөліктерін сипаттау

4.4. Қадам кернеуінің түрлендіру түрлерін сипаттау

4.5. Кернеуді сатылай реттеуішінің техникалық қызметтерінің тәртібін теңестіру

4.6. Кернеулі сатылай реттеуішін қалайша қосу, айыру және сынау керектігін түсіндіру

4.7. Жүйелі және жүйесіз қосымша айырғыштардың жұмыс тәртібін сипаттау

4.8. Кернеуді реттеуші құрылғыны жалғау

4.9. Күшті өзгерту кезінде жұмысын және кернеудің ауысуын анықтау



Модуль 5. І Күшті айырғыштар
Оқудың нәтижесі:

Күшті айырғыштың және тоқайласқан құрылғының сипаттамаларын мазмұндау.


Модуль тапсырмалары:

5.1. Күшті айырғыштардың физикалық сипаттамаларын түсіндіру және сипаттау

5.2. Күшті айырғыштардың және элементтердің ортақ түрлерін, сондай-ақ әр түрінің артықшылықтары мен кемшіліктерін теңестіру

5.3. Металдық жалату мен металмен жалатылған коммутатордың тұрқысын сипаттау

5.4. Газдық оқшаулау жүйесін, қауіптерді және сақтандырғыш реттеуді сипаттау

5.5. Шынжырдың ажыратқышындағы нүктелерді сипаттау

5.6. Шынжырдағы ажыратқыштың әрбір түрінің қолданылу салаларын теңестіру
Модуль 6. ІІ Күшті айырғыштар
Оқудың нәтижесі:

Күшті айырғыштың және тоқайласқан құрылғының сипаттамаларын мазмұндау.


Модуль тапсырмалары:

6.1. Шынжырдың тұйықталуымен байланысты, қалыпты схемалық реттеуіштерді түсіндіру және сипаттау

6.2. Еркін тіректі жазумен жұмыс қағидаттарын түсіндіру

6.3. Талдағыш диаграммаларынан және уақытша ажыратқыш реледен анықталатын ажыратқыштардың әртүрлі сипаттамаларын түсіндіру

6.4. Жалғасудың әртүрлі кедергі жасауы мен омырылуын түсіндіру

6.5. Шынжыр ажыратқышы немесе айырғышы жалғануының кедергі жасауын өлшеу


Модуль 7. Жоғарывольтті беріліс желілері
Оқудың нәтижесі:

Кернеудің реттелуін және жоғарывольтті беріліс желілерінің ПҚК-ін түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

7.1. Нөлден толық күшке дейінгі жоғары беріліс желісіндегі (ЖБЖ) кернеудің реттелуін түсіндіру

7.2. Зарядталған тоқты түсіндіру

7.3. Тұрақты және ауыспалы тоқ желілеріндегі ЖБЖ ПҚК әсер ететін факторларды түсіндіру


Модуль 8. Шамадан тыс кернеуден және найзағайлық ажыратудан қорғау
Оқудың нәтижесі:

Шамадан тыс кернеуден және найзағайлық ажыратудан қорғайтын әртүрлі құралдарды түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

8.1. Найзағайлық ажыратудың әралуан түрлерінің пайда болуын түсіндіру

8.2. Энергожүйедегі өндірісті, қасиеттерді және коммутациялық тоқтың күшеюін түсіндіру

8.3. Найзағайлық ажыратудан қорғау құралдарының түрлерін, соның ішінде жабдықтаушы желінің қалқандарын сипаттау

8.4. Энергожүйеде найзағайлық ажыратудың орналастырылуын және жерге қондырылуын сипаттау

8.5. Найзағайлық ажыратудың кернеу шамаларын, жіктелуін және бақылануын атап шығу

8.6. Найзағайлық ажырату бойынша қажетті сынақтар түрлерін түсіндіру
Модуль 9. Конденсаторлар мен конденсаторлар блогы

Оқудың нәтижесі:

Энергожүйеде конденсаторлардың қолданылуын түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

9.1. Конденсатордың құрылғысын, оқшаулаушы ортасын және номиналдық шамаларын сипаттау

9.2. Қуат пен кернеудің коэффициентін түзетуге қажетті кВАРжәне кВА алу үшін конденсаторлар блогының қалайша жалғанатынын сипаттау

9.3. Конденсаторладың және конденсаторлар блогының жерге қондырылуын сипаттау

9.4. Конденсаторлар мен блоктардағы ерітуді және қорғауды сипаттау

9.5. Конденсаторларды айырғандықтан өтпелі кернеудің және тоқтың өндірілуін сипаттау

9.6. Шынжырдың айырғыштары мен ажыратқаштарына қажетті номиналдық шамаларды түсіндіру

9.7. Статикалық өтемдеушіні (реактивтік қуатты өтемдеушінің статикалық жүйесі) әрекеттерін түсіндіру


Модуль 10. Реактивтік катушкалар
Оқудың нәтижесі:

Энергожүйеде реактивтік катушкалардың пайдаланылуын түсіндіру.



Модуль тапсырмалары:

10.1. Энергожүйеде реактивтік катушкалардың пайдаланылу саласын көрсету

10.2. Тоқ шектеуші және жүйелі реакторлардың қолданылуын түсіндіру
Модуль 11. Генераторлар
Оқудың нәтижесі:

Генератордың негізгі құрылғысын және жұмыс теориясын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

11.1. Генератордың функциясын, жұмысын және роторы мен статорының жалғануын сипаттау

11.2. Электроқозғалтқыш күші (ЭҚК) индукциясының қағидаттарын түсіндіру

11.3. Жылдамдықпен, қарама-қарсылықпен және жиілікпен байланысты сипаттамаларды және параметрлерді сипаттау

11.4. Генератордың кіру кернеуін, толқын формасын және кернеу реттеуішін түсіндіру

11.5. Күштің және шекті ұйғарынды мағынаның қисықтарын түсіндіру

11.6. кВ күтуді және кВар жүктеуді сипаттау

11.7. Генераторлардың өршу тәсілдерін сипаттау

11.8. Үш фазалық генераторды жалғау және оның фазалардың жылжуы мен сыйымдылықты жүктеме жағдайларындағы сипаттамаларын оқып үйрену
Модуль 12. Параллельді қосылған генераторлар
Оқудың нәтижесі:

Генераторларды параллельді қосудың тәсілдерін және негізгі теориясын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

12.1. Жұмыс тәсілдері үшін шарттардың іс-әрекеттерін сипаттау және түсіндіру

12.2. Запастағы блокты, айыру ресімдерін және кері тоқтың қауіптерін сипаттау

12.3. Негізгі генераторды сынауды түсіндіру

12.4. Энергияны кешенді өндірумен байланысты, қағидаттар мен қауіптерді түсіндіру

12.5. Жүктеменің төмендеуі мен секциялануын түсіндіру

12.6. Үш фазалық генераторларды бір-біріне параллельді жалғау
Модуль 13. Синхронды қозғалтқыш
Оқудың нәтижесі:

Синхронды қозғалтқыштың жұмыс тәртібін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

13.1. Синхронды қозғалтқыштың элементтерін атап шығу

13.2. Қозғалтқышты және қуаттың коэффициентін түзетуді пайдалану кезінде жұмыстың басты элементін түсіндіру
Модуль 14. Трансформаторлық шағын бекеттіңбатареялары
Оқудың нәтижесі:

Трансформаторлық шағын бекеттің батареяларын сипаттау, сынау және қолдану.


Модуль тапсырмалары:

14.1. Батареялық блокпен байланысты, батареялар түрлерін және номиналдық көрсеткіштерді теңестіру

14.2. Трансформаторлық шағын бекеттің әралуан батареялық блоктарымен байланысты, қауіптерді, қолдануды және сақтық шараларын сипаттау

14.3. Трансформаторлық шағын бекеттің батареялық блогының пайдаланылуын, сыналуын және зарядталу ресімін түсіндіру

14.4. Батареяның қауіптерінің сынақтарын жүргізу
Модуль 15. Жерге қондыру
Оқудың нәтижесі:

Жерге қондыру жүйесін, тоқ өткізбейтін бөліктерді жерге қондыруды сипаттау және еңісті бақылау.


Модуль тапсырмалары:

15.1. Жерге қондырудың себептері мен мағынасын түсіндіру

15.2. Қауіп түрлерін, соның ішінде бұзылу кезінде пайда бола алатын, жерге тұйықталудың еңісін сипаттау

15.3. Әртүрлі электр жүйелерінде жұмыстағы жерге қондыруға әсер ететін факторларды түсіндіру және сипаттау

15.4. Жерге қондырылмаған жүйелерді және оларға әсер ететін факторларды түсіндіру және сипаттау

15.5. Жердегі қайнар көзінің иректелік немесе жұлдыз-үшбұрышты түрде қалай жүргізетінін түсіндіру

15.6. Жерге қондырылмаған жүйелердегі жерде ойықтарды табуға пайдаланылатын тәсілдерді түсіндіру

15.7. Тоқ өткізбейтін бөліктердің жерге қондырылуын және оған әсер ететін факторларды сипаттау

15.8. Статикалық жерге қондыруды және оған әсер етуші факторларды түсіндіру

15.9. Жерге қондыру жүйесіне әсер ететін функциялар мен факторларды түсіндіру

15.10. Жердің жанында немесе осы жерге жақын жердегі градиентті бақылау себептерін түсіндіру

15.11. Сымдар мен өткізгіштерді жерге қондыратын электрожүйенің өткізгіштері қалайша таңдалатынын сипаттау

15.12. Жерге максималды тұйықтау тоғы қалайша анықталатынын түсіндіру

15.13. Жерге қондырушы өзектің қарысуын және трансформаторлық шағын бекеттің электрлік қарысуын қалайша өлшеу керектігін сипаттау

15.14. Жерге қондыру шағын бекеттерін қоршау бойынша нұсқаулықты атау

15.15.Әуе қалқалаушы сыммен, жер асты шоғырсымымен және жерге қондырудың статикалық контурының жөнделуімен байланысты қауіптерді түсіндіру

15.16. Электрод-жерге қондырушы жердің сынау жабдығымен кедергісін өлшеу
Модуль 16. Оқшаулағыштар
Оқудың нәтижесі:

Энергожүйелерде пайдаланылатын оқшаулауыштарды сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

16.1. Оқшаулауыштардың түрлерін, материалдарын және механикалық сипаттамаларын түсіндіру және сипаттау

16.2. Импульстің, жабынның, тоқтың кемуінің және бейөткізгіш күшінің негізгі деңгейін анықтау
3. Оқыту тәсілдері:


  • Аудиторияда талдау

  • Тапсырмалар мен тесттер

  • Бағалау

  • Өзіндік жұмыс

  • Дәріс


4. Оқыту ресурстары:

  • Электрондық оқулықтар

  • Үлестірме материалдар


5. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1. Роббинс, Сызбаны талдау (с CD), ISBN 978-1-133-28100-9 (Robbins. Circuit

Analysis (w/CD). ISBN 978-1-133-28100-9)

5.2. Босела, Электрлік жүйелерді жобалау, ISBN 978-0-13-975475-3

(Bosela. Electrical Systems Design. ISBN 978-0-13-975475-3)
6. Курсты бағалау жүйесі


Аралық емтихан

50 %

Тапсырмалар мен тесттер

10 %

Өзіндік жұмыс

30 %

Қорытынды емтихан

10 %

Барлығы

100 %


Бағалар шкаласы


Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0



Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Электроника теориясы
Мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы
Біліктілігі: Энергожүйелерді қамтамасыз ету бойынша техник-электрик

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама2012ж. «___» _____


ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков
Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

220

2.

Курстың мазмұны

221

3.

Оқыту әдістері

223

4.

Оқыту ресурстары

223

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

223

6.

Курсты бағалау жүйесі

223



  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Электроника теориясы» пәні оқушыларды электроника, P-N-ауысумен, диодпен, түзеткішпен, сүзгімен, жартылай өткізгішті басқарылатын түзеткішпен таныстырады.

Модульдердің жалпы саны: 6

Сағаттар саны: 40

Кредиттер саны: 1.5

«Электроника теориясы» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде топтағы пікірталастарды, компьютердегі презентацияларды, көрсетулерді, бағалауды, жетекші нұсқаулықты, тәуелсіз оқуды, дәрістерді пайдалану ұсынылады.

Бағдарламаны сәтті меңгеру үшін теориялық (дәрістік) сабақтарды зертханалық-практикалық семинарлармен алмастыру қарастырылады.

«Жылыту және салқындату жүйесі», «Ауыспалы тоқ шынжырының қасиеттері» пәндерімен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.



  1. Курстың мазмұны


Модуль 1. Электроникаға кіріспе
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Электр шынжырының негізгі элементтерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

1.1.Кернеудің негізгі түрленулерін, толқындар формасын, электр шынжырының белгілерін есептеу жән теңестіру

1.2.Параллельді және жүйелі жалғану кезіндегі, кедергі құрылғысының электр қасиеттерін және номиналдық мағыналарын түсіндіру

1.3.Параллельді және жүйелі жалғану кезіндегі, индукторлардың электр қасиеттерін және номиналдық мағыналарын түсіндіру

1.4.Параллельді және жүйелі жалғану кезіндегі, конденсаторлардың электр қасиеттерін және номиналдық мағыналарын түсіндіру

1.5.Электр шынжырында қолданылатын, қалыпты сынау құралдарының дұрыс пайдаланылуын көрсету


Модуль 2. P-N ауысу (Диод)
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Диодтардың P-N ауысуының жұмыс қағидаттарын және қолданылуын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

2.1. P-N ауысудың сипаттамаларын, оның белгіленуін және номиналдық мағыналарын сипаттау

2.2. Спецификация парағынан диодтардың қорытындыларын және номиналдық мағыналарын теңестіру

2.3. Әртүрлі сынау құралдарын қолданып, диодтардың сынау ресімдерін сипаттау

2.4. Диодтың номиналдық мағынасын және спецификация парағы бойынша қорытындылардың сәйкестігін тексеру

2.5. Диодтың жағдайын әртүрлі санау құралдарымен сынау


Модуль 3. Түзеткіштер
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Түзеткіштің шынжырын және оның сипаттамаларын мазмұндау.


Модуль тапсырмалары:

3.1. Жарты толқынның, толық толқынның, бір фазаның, үш фазаның және алты фазаның түзеткіш шынжырының жалпы түрлерін сипаттау

3.2. Диодтың номиналдық мағынасын көрсету және әрбір түзеткіш шынжырмен байланысты толқынның формасын сызу

3.3. Әрбір түзеткіш үшін кернеудің тұрақты тоғының орташа мәнін есептеу

3.4. Жылуды бұру және түзткіш шынжырындағы оқшаулаушы диодтардың тәсілдері мен материалдарын сипаттау

3.5. Бір фазалық және үш фазалық түзеткіштерді құру

3.6. Бір фазалық және үш фазалық түзеткіштердің дабылдарын өлшеу

3.7. Бір фазалық және үш фазалық түзеткіштің тұрақты тоғының орташа кернеудің мағынасын өлшеу


Модуль 4. Сүзгіштер
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Сүзгіш схемасының сипаттамалары мен қолданылуын мазмұндау.


Модуль тапсырмалары:

4.1. Түзеткіш шынжырының сүзгіштердегі және сүзгіштер элементтеріндегі қажеттілігін көрсету

4.2. Конденсатордың сүзгіш схемасына шығатын дабылды көрсету

4.3. Сүзілген шығыс дабылдарының соғу пайызын анықтау және есептеу

4.4. Сүзілген шығыс дабылдары кернеуінің реттелуін анықтау

4.5. Сүзгіштің схемасын құру

4.6. Түзетілген сүзілген шығыс дабылдарынан соғудың кернеуін өлшеу

4.7. Сүзгіш схемасы кернеуінің реттелуін өлшеу


Модуль 5. Жартылай өткізгішті басқарылатын түзеткіш
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Жартылай өткізгішті басқарылатын түзеткіштің негізгі жұмысын және сипаттамаларын мазмұндау.


Модуль тапсырмалары:

5.1. ЖБТ жұмыс тәртібін түсіндіру

5.2. Схемадағы ЖБТ-нің жұмыс тәртібін талдау және номиналдық мағынасын көрсету

5.3. ЖБТ-нің және басқа арнайы құралдардың жалпы қолданылуын сипаттау


Модуль 6. Диодтардың және түзеткіштердің қолданылуы
Оқудың нәтижесі (білімі және қабілеті):

Батареяның зарядтаушы құрылғысындағы түзеткіштің элементтерін және диодтардың қолданылуын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

6.1. Диодтардың практикалық аспектілерін және типтілік қолданылуын сипаттау

6.2. Өндірісшінің спецификациялар парағы бойынша түзеткіштің орнын басатын элементті, соның ішінде диодты, жылу бұратынды және сүзгіштер конденсаторын таңдау

6.3. Батареяның зарядтаушы құрылғысындағы түзеткіш каскадындағы ақаулықтарды табуды және жоюды сипаттау

6.4. Батареяның зарядтаушы құрылғысында пайдаланылатын ЖБТ түзеткішін қамтитын шынжырдағы ақаулықты жалғау, табу және жою
3. Оқыту әдістері:


  • Дәрістер

  • Пікірталастар

  • Мәжілістер

  • Кеңестер


4. Оқыту ресурстары:

  • Электрондық оқулықтар

  • Аудио-визуалдық құралдар




  1. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1. Уилди, Электрлік машиналар, қозғалтқыштар және энергожүйелер

ISBN 978-0-13-177691-3 (Wildi. Electric Machines, Drives and Power

Systems. ISBN 978-0-13-177691-3)

5.2. Роббинс, Сызбаларды талдау (с CD), ISBN 978-1-133-28100-9

(Robbins. Circuit Analysis (w/CD). ISBN 978-1-133-28100-9)
6. Курсты бағалау жүйесі


Емтихандар

50%

Тапсырмалар мен тесттер

10 %

Өзіндік жұмыстар

30 %

Қорытындылау

10 %

Барлығы

100 %

Бағалар шкаласы

Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0



Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Баспа графиктер
Мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы
Біліктілігі: Энергожүйелерді қамтамасыз ету бойынша техник-электрик

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама2012ж. «___» _____


ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков
Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

228

2.

Курстың мазмұны

229

3.

Оқыту әдістері

230

4.

Оқыту ресурстары

230

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

230

6.

Курсты бағалау жүйесі

230



  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Баспа графиктер» пәні баспа график, электр схемасында ақаулықтарды табу және жою түсініктерін қамтиды.

Модульдердің жалпы саны: 2

Сағаттар саны: 30

Кредиттер саны: 1.5

«Баспа графиктер» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде топтағы пікірталастарды, компьютердегі презентацияларды, көрсетулерді, бағалауды, жетекші нұсқаулықты, тәуелсіз оқуды, дәрістерді пайдалану ұсынылады.

Бағдарламаны сәтті меңгеру үшін теориялық (дәрістік) сабақтарды зертханалық-практикалық семинарлармен алмастыру қарастырылады.

«Электротехникалық нормалар мен ережелер. Көк түсті сәуле суреттер» пәнімен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.


  1. Курстың мазмұны


Модуль 1. Баспа графикті түсіну
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Сызбалар мен графиктерден ақпаратты оқу және түсіну.


Модуль тапсырмалары:

1.1. Баспа графиктеріндегі тетіктерді, символдарды, қысқармаларды, IEEE құрылғы нөмірлерін білуді көрсету

1.2. Спецификациялардың тағайындалуын және стандарттардың қолданылуын көрсету

1.3. Шағын бекеттердің құрылыс сызбаларындағы белгілі ақпаратты түсіндіру

1.4. Шағын бекеттердің электрлік баспа графиктеріндегі белгілі ақпаратты түсіндіру

1.5. Үш фазалық сызбада әрбір фазаға жалғанған барлық құрылғыларды теңестіру

1.6. Бірсызықты сызбада әрбір фазаға жалғанған барлық құрылғыларды теңестіру

1.7. Бірінші, екінші және үшінші орамдарды және олардың бірсызықты сызбадағы тиісті кернеулерін теңестіру

1.8. Тоқ және күшті трансформаторларды және олардың бірсызықты сызбадағы өлшеу және сақтандыру құрылғыларына жалғануын теңестіру

1.9. Принциптік схеманы ұсына отырып, әртүрлі электр құралдарын теңестіру

1.10. Принциптік схеманы ұсына отырып, барлық құрылғылардың өзара байланысуын сипаттау
Модуль 2. Электр схемасында ақаулықтарды табу және жою
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Ақаулықтарды табу мен жоюдың ұйымдасқан тәсілін сызбаларды қолдану және схемалық түрде көрсету.


Модуль тапсырмалары:

2.1. Құрылғылар мен жалғасулардың сыртқы өткізгіштеріндегі электрлік баспа графиктерді тексеру

2.2. Бұзылған шынжырда схемаларды және принциптік схемаларды көрсету

2.3. Ақаулықтарды табу мен жоюдың негізгі тәсілдерін көрсетуу

2.4. Ажыратқышпен байланысты, қалыпты басқару шынжырындағы ақаулықтарды табу және жою


  1. Оқыту әдістері:

  • Дәрістер

  • Пікірталастар

  • Мәжілістер

  • Кеңестер

  • Студенттік топтар

  • Кеңестер (on-line және/немесе жеке)




  1. Оқыту ресурстары:

  • Оқу және оқу-әдістемелік оқу құралдары

  • Веб-сайттар

  • Кестелер




  1. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1. Босела, Энергетикалық жүйені жобалау, Баспа: ISBN 978-0-13-975475-

(Bosela. Electrical Systems Design. ISBN 978-0-13-975475-3)




  1. Курсты бағалау жүйесі

Тесттер

20 %

Аралық емтихандар

30 %

Қорытынды емтихандар

30 %

Сынып жұмыстары

10 %

Өзіндік жұмыстар

10%

Барлығы

100 %


Бағалар шкаласы

Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0



Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Өлшеу теориясы
Мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы
Біліктілігі: Энергожүйелерді қамтамасыз ету бойынша техник-электрик

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама2012ж. «___» _____


ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков
Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

234

2.

Курстың мазмұны

235

3.

Оқыту әдістері

240

4.

Оқыту ресурстары

241

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

241

6.

Курсты бағалау жүйесі

241



  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Өлшеу теориясы» пәні өлшеу құралдары, электр тізбе, бір фазалық өлшеуіштің жалғануы, шығын өлшеуіштер, полифазалық өлшеуіштер, өлшеуішті түрлендіргіштер, өлшеуіштерді ауыстыру кезіндегі қауіпсіздік, телеөлшеу мен өлшеуіштердің автоматтандырылған инфрақұрылымы, энергияның ұрлануын ашу және алдын алу сияқты түсініктерді қамтиды.

Модульдердің жалпы саны: 12

Сағаттар саны: 100

Кредиттер саны: 6.0

«Өлшеу теориясы» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде топтағы пікірталастарды, компьютердегі презентацияларды, көрсетулерді, бағалауды, жетекші нұсқаулықты, тәуелсіз оқуды, дәрістерді пайдалану ұсынылады.

Бағдарламаны сәтті меңгеру үшін теориялық (дәрістік) сабақтарды зертханалық-практикалық семинарлармен алмастыру қарастырылады.

«Жұмыс орнындағы қауіпсіздік техникасы», «Үш фаза» пәндерімен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.


  1. Курстың мазмұны


Модуль 1. Өлшеу құралдары
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Негізгі өлшеу құралдарының сипаттамаларын түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

    1. Өлшеу құралдарының негізгі қозғалыс түрлерін және электромагниттік өлшеу құралдарының тұрақты магнитінің шектеулерін және электрондық өлшеуіштерді теңестіру және сипаттау

    2. Ұқсас және электрондық өлшеуіштердің дәлдігін түсіндіру және салыстыру

    3. Вольтметр мен амперметрдің диапазонын ұлғайтуға қолданылатын тәсілдерді түсіндіру

    4. Өлшеуіштің және шынжырдың кернеу әсерін түсіндіру

    5. Басты жұмыс тәртібін және тіркеушті өлшеуішті орнатуды сипаттау


Модуль 2. Электр тізбе
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Электр тізбелерінің сипаттамаларын және жұмыс қағидаттарын түсіндіру.


Модуль тапсырмалары:

2.1. Индуктивтік электр тізбесінің теориясын және жұмыс қағидаттарын сипаттау және түсіндіру

2.2. Электр тізбелердің неліктен температура мен кернеуді түзететін өтемдеуішінде орналасқанын түсіндіру

2.3. Тұрақты Kh, Rg және Rr қалай өлшенеді және электр тізбесіне қатысты пайдаланылатын формуланы түсіндіру

2.4. Өлшеуіш дискіні үйлестіріп, қосылған кернеудің ваттары қалай анықталатынын түсіндіру

2.5. Жеңіл және толық кернеудің сынақтары қандай жағдайларда өтетінін түсіндіру, және өлшеуіштің қандай бөліктері өлшеуіштің дәлдігін жетілдіруге арналғандығын түсіну

2.6. Сандық дискіде өлшеуіштің көрсеткіштерін түсіну

2.7. Зауыт және пайдалану сынақтарының қалайша жүргізілетінін түсіндіру


Модуль 3. Бір фазалық өлшеуіштің жалғануы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Бір фазалық жүйеде өлшеуіш трансформаторды жалғап, вектор формуласы мен схемасын қолданып, әртүрлі өлшеуіштерді сипаттау.


Модуль талаптары:

3.1. Екі немесе үш сымды өлшеуіштің жалғануын тексеру

3.2. Үш сымды шынжырда оқшаулаушы трансформатордың үш сымды өлеуішінің жалғану жұмысын түсіндіру

3.3. Екі сымды электр тізбесін қолданып, үш сымды шынжырдың оқшаулаушы трансформаторды өлшеудің екі тәсілін сипаттау

3.4. Электр тізбесі желісінің жұмысын түсіндіру

3.5. Бір фазалық электр тізбесінің вар-сағат өлшемдерімен жалғануын арқылы өлшенуін түсіндіру

3.6. Стандартты электр тізбені және кернеуді жабдықтаушы желелік блоктты қолданып, вар-сағат өлшемінің негізгі түсінктерін сипаттау

3.7. Вектордың формулалары мен схемаларын қолданып, өлшеуіш жалғануларды түсіндіру

3.8. Үш сымды энергияны, екі сымды кВт өлшемді пайдаланып, бір фазалық жүктемені дұрыс өлшеу үшін үш сымды трансформаторды тексеру және жалғау

3.9. Екі сымды кВт өлшемін қолданып, бір фазалық жүктеменің үш сымды энергиясын дұрыс өлшеу үшін, тоқтың 2 трансформаторының жалғануын тексеру және оларды бір-біріне жалғау

3.10. Жұлдызды жалғанып, жабдықтаудың үш сымды шынжырының энергиясын дұрыс өлшеу үшін пайдаланылатын, кВт өлшемі желісінің нәтижелерін жалғау және тексеру

3.11. Шынжырда оқшаулаушы трансформатормен қолданылатын, нүктені өлшеу үшін есептер көбейткішін анықтау және тексеру

3.12. Оқшаулаушы трансформатордың келесі жалғануларындағы бірінші және екінші орамдардың қисық қарама-қарсылықтарының жалғану нәтижелерін тексеру және түсіндіру
Модуль 4. Үш фазалық өлшеуіштің жалғануы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Вектордың формуласы мег схемасын қолдана отырып, үш фазалық жүйедегі өлшеуіштің әртүрлі жалғануларын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

4.1. Үшбұрышты және жұлдызды жалғану жүйелеріне үш фазалық тұйықталған электр тізбесінің өлшеуішінің екі, екі жарым және үш өлшеуші элементтерінің жалғануын түсіндіру

4.2. Вектордың формулалара мен схемаларын қолданып, өлшеу жалғануын түсіндіру

4.3. Үшбұрышты жалғанған үш фазалық қайнардан алынған екі элементтің кВт өлшеуішінің қуат көзін салыстыру және жалғау

4.4. Жұлдызды жалғанған, төрт сымды қуат көзінің кВт өлшеуішінің 21/2 элементін орнату және тексеру

4.5. Үшбұрышты жалғанған, төрт сымды қуат көзінің кВт өлшеуішінің 21/2 элементін орнату және тексеру


Модуль 5. Шығын өлшеуіш

Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Вектордың формуласы мен схемасын қолданып, шығын өлшеуіштің әртүрлі жалғануларын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. «Шығын өлшеуіш» түсінігіне анықтама беру, және оның энергожүйедегі мағынасын сипаттау

    2. кВА немесе кВ өлшеуіштеріне арналған жылу, блокадалық, жылжымалы терезені және электрондық шығын өлшеуіштерді түсіндіру және теңестіру

    3. Шығын өлшеуіштің тастау ресімін, аталған ресімнің энергожүйелер арасында қалай ажыратылатынын, сондай-ақ аталған өлшеуіштің шығын бөлігі қалайша бұзылатынын түсіндіру

    4. Шығындардың мағынасы қалай қолданылатынын сипаттау, және негізгі тұтыну есептерде анықталады

    5. Арифметика мен қосылған векторды қолданып, «кВА шығын» -ын сипаттау және анықтау

    6. кВА тұтынушыларының элементтері қалайша кВт –ны кВА тұтынуға түрлендіретінін түсіндіру

    7. Өлшеуіштің ең жоғары есебі неге теңестірілмеген күш бойынша есептелген ең жоғары есебінен ерекшеленетінін түсіндіру

    8. 3 және 4 сымды жүктемедегі шығындардың өлшенуіне кВ полифазалық шығын өлшеуішін жалғау

    9. Тоқты, кернеуді және қуаттың коэффициентін өлшей отырып, шығын өлшеуіштің көрсеткіштерін тексеру

    10. Уақытқа байланысты гарфикте шығынды көрсету және ең жоғары жүктемемен салыстыру

    11. 3 және 4 сымды жүктемедегі шығындардың өлшенуіне полифазалық шығын өлшеуішті жалғау

    12. Тоқ пен кернеуді өлшеп, шығын өлшеуіштің көрсеткіштерін тексеру


Модуль 6. Полифазалық өлшеуіш (өлшеуіш трансформаторлар)
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Әртүрлі полифазалық өлшеуіштерді және вектордың формулалары мен схемаларын қолданып, өлшеуіш трансформаторлардың жалғануын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

6.1. Вектордың схемасын қолданып, энергияның дұрыс тұтынуын тіркеу үшін әрбір өлшеуішпен пайдаланылатын, кернеу мен тоқтың дұрыс формуласын көрсету және тексеру

6.2. Өлшеуішке энергияны жіберу үшін оқшаулаушы трансформаторды және кернеу трансформатының дұрыс қарама-қарсылығын теңестіру

6.3. Әлеуетті жағдайлардың жоғалуының өлшеуішке тигізетін әсерін түсіндіру

6.4. Жалғанған өлшеуіштің дұрыстығын тексеру үшін кернеулі тексеруді қалай орындау керектігін түсіндіру

6.5. Сынау ажыратқыштарының қауіптерін, функциясын және жұмысын сипаттау мен түсіндіру

6.6. Сынау ажыратқышы мен өлшеуіші арасындағы сымды монтаждау үшін стандартты түстер жүйесін түсіндіру

6.7. Формула мен векторды қолданып, үшбұрышты жалғанған оқшаулаушы трансформатордың өлшеуіштің екі элементімен қалай пайдаланылатынын түсіндіру, сипаттау және тексеру

6.8. Коммерциялық өлшеуіштердің өзгеруінің мүмкін болатын себептерін атап шығу және өлшеуішті ауыстырғанан кейін өлшеу нүктесін тексеру үшін қандай шаралардың қолдану керектігін сипаттау

6.9. Оқшаулаушы трансформатормен және кернеу трансформаторымен өлшеіштің үш фазасын, үш сымын, екі элементін жалғау және тексеру

6.10. Оқшаулаушы трансформатормен және кернеу трансформаторымен жұлдыз түрінде, үш фазалық жалғануды, үшбұрыш түрінде, төрт сыммен жалғануды тексеру және жалғау

6.11. Түр, жалғану, жерге қондыру және тұтыну нормаларына сәйкес полифазалық өлшеуіштің монтаждалуын тексеру


Модуль 7. Өлшеуішті түрлендіргіштер
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Қуатты өлшеу үшін пайдаланылатын, әртүрлі түрлендіргіштерді сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

7.1. Паспортты мәлеметтерден шыға отырып, түрлендіргіштің шығу және кіру мағыналарын есептеу және түсіндіру

7.2. Түрлендіргіштің шығулары қалай тоқтың шығуынан кернеудің шығуына өзгеруі мүміндігін түсіндіру

7.3. «Холл эффектісі» түрлендіргішті, және оның қазіргі кездегі қолданылуын түсіндіру

7.4. Түрлендіргіштің шығуларын тұрақты тоқ амперметрімен жалғау және олардың кіретін мөлшерін анықтау

7.5. Екі жабдықтаушыны біріктіру үшін түрлендіргіштің шығуын жалғау


Модуль 8. Өлшеу, қосындылау және тіркеу
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Қуатты өлшеу үшін ұқсас және сандық өлшеудің, қосудың және тіркеудің әртүрлі тәсілдерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

8.1. Импульстік түрлендіргіштің қалай жұмыс істейтінін қысқаша сипаттау, және түрлендірудің екі тәсілін атып шығу

8.2. Қосымша солқылдардың қалай өндірілетінін түсіндіру, және олардың өлшеулерді орналастыру кезінде неге қажет болатынын сипаттау

8.3. Солқылдарды өлшеу нүктесінен тіркеуішке жіберу үшін пайдаланылатын жалпы тәсілдерін, және солқыл мағыналарын қалай есептеу керектігін сипаттау

8.4. Электрондық тіркеуіштерде зарядтық сыйымдылық артқан кезде не болатынын және сақталған ақпарат қалай іске қосылатынын түсіндіру

8.5. Механикалық қадағаларға қарағанда, мәліметтерді жіберуші электрондық қадағаның артықшылықтарын түсіндіру

8.6. Механикалық қосындыға қарағанда, электрондық қосындының артықшылықтарын түсіндіру және жалпы қағидаттарын сипаттау

8.7. Солқылдарды қосындылау үшін полифазалық өлшеуіштерді мәліметтерді жіберуші қадағалармен жалғастыру

8.8. Солқыл өлшеулерінің және Кі мағыналарының нәтижелерінің дұрыстығын тексеру

8.9. Өлшеуіштің паспорттық мәліметтеріндегі kh қолданып, қадағаның бір солқылы ішіндегі ватт-сағаттың шамасын және дискінің бір айналымы ішіндегі солқылды есептеу


Модуль 9. Өлшеуіштерді ауыстырған кездегі қауіпсіздік
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Өлшеуіштерді орнату кезіндегі қауіпсіздік шараларын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

9.1. Қауіптердің барлық түрлерін атап шығу және кіріктірме өлшеуішті жаңа орынға көшірген немесе орнатқан кездегі тиісті ресімдерді түсіндіру

9.2. Қауіптердің барлық түрлерін атап шығу және өлшеуіштерді орнату және алып тастау кезіндегі тиісті ресімдерді түсіндіру

9.3. Розеткалардағы және кернеу немесе визуалдық тексеру нәтижесінде тоқайласқан өлшеуіштің шығуларындағы кіріктірме өлшеуіштердің барлық жалғануларын тиісті түрде тексеру

9.4. Тоқайласқан өлшеуіштің кернеу, тоқ, қуаттың коэффициенті және қадағаның дискісі арқылы тексеріле алатындығын көрсету
Модуль 10. Телеөлшеу және өлшеудің автоматтандырылған инфрақұрылымы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Мәліметтерді алу үшін телеөлшеу мен автоматтандырылған инфрақұрылымның тәсілдерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:


    1. Өлшеудің компьютерленген құрылғысын пайдаланып, өлшеу нүктесін қалай өлшеу керектігін түсіндіру

    2. компьютер, ұялы телефон және өлшеуіш немесе тіркеуіш арасындағы қажетті физикалық байланыстарды сипаттау

    3. Аталаған тәсілдерді қолданып, қандай ақпаратты алуға болатынын сипаттау


Модуль 11.
Ұялы телефон - радиожелі арқылы байланыс жасауға арналған құрал.
Мемлекеттік реттеудің органдары

Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Реттеудің үкіметтік және үкіметтік емес органдарын және олардың қуатты өлшеудегі рөлін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

11.1. Коммерциялық өлшеу үшін өлшеу трансформаторларында екінші орам өткізгіштерін жалғаудың қарама-қарсылық белгілері мен сымдар түстері нормаларының негізгі стандарттарын көрсету

11.2. Дәлділіктің қандай мөлшері ұйғарынды, және бақылау органдары өлшеу қондырғыларын қалай сынақтан өткізетінін және тексеретінін түсіндіру

11.3. «Пломбаның кеңеюі» ұғымы нені білдіретінін түсіндіру, және тиісті талаптарды сипаттау

11.4. Даулы сынақтың не екенін түсіндіру, және осы даулы сынақтардың тұтынушылармен қалай жүргізілетінін сипаттау

11.5. Коммерциялық өлшеулерге қандай ережелер әсер ететінін, және реттеу органдарының өлшеу құралдарын қалай бақылайтынын және мақұлдайтынын түсіндіру

11.6. Қуатты жіберу және бөлумен байланысты реттеу органдарының рөлін сипаттау
Модуль 12. Энергияның ұрлануын ашу және алдын алу

Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Энергияның ұрлануын ашу және алдын алу тәсілдерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

12.1. Пломбалардың қалай орнатылатынын, және осы пломбалардың энергияны ұрлаудың алдын алудағы маңыздылығын түсіндіру

12.2. Электрондық – механикалық өлшеуіштерге қандай ішкі ақаулықтар әсер ететінін түсіндіру, және әсерлі қауіпсіздік шараларын сипаттау

12.3. Энергияның ішкі немесе сыртқы ауысуының қалай жүзеге асатынын сипаттау

12.4. Энергияның ұрлануын ашқан жағдайда, жұмысшы қандай шаралар қолдану керектігін түсіндіру
3. Оқыту тәсілдері:


  • Компьютердегі презентация

  • Көрсетулер

  • Жетекші нұсқаулық

  • Өзіндік жұмыс

  • Дәріс


4. Оқыту ресурстары:

  • Электрондық тасушылар (флешкарта)




  1. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1.Курсы бойынша электрондық оқулық.

5.2.Уилди. Электр машиналар, қозғалтқыштар және энергожүйелер,

ISBN 978-0-13-177691-3 (Wildi. Electric Machines, Drives and Power Systems.

ISBN 978-0-13-177691-3)




  1. Курсты бағалау жүйесі

Қорытынды емтихан

50 %

Бекіту

30 %

Презентациялар

20 %

Барлығы

100 %


Бағалар шкаласы

Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Шағын бекеттер
Мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы
Біліктілігі: Энергожүйелерді қамтамасыз ету бойынша техник-электрик

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама2012ж. «___» _____


ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков

Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

246

2.

Курстың мазмұны

247

3.

Оқыту әдістері

254

4.

Оқыту ресурстары

254

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

254

6.

Курсты бағалау жүйесі

255



  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Шағын бекеттер» пәні күшті және тоқ трансформаторларын, электроэнергожүйені, шинаның конфигурациясын, коммутациялық жабдықты, айқас тұйықталу тоқ жүйесін, симметриялық компоненттерді, релелік қорғанысты, тоқтың шамадан тыс артуынан қорғанысты, бағытталған және дифференциалдық қорғанысты, толық кедергіден қорғанысты, блокадалау релесі мен синхронизмді тексеруді, кішігірім процессорлар мен логикалық реле функцияларын, диспетчерлік бақылау жүйесі мен мәліметтерді жинауды, шағын бекеттердің іске қосу және іске қосу алдындағы жұмыстарын қамтиды.

Модульдердің жалпы саны: 22

Сағаттар саны: 145

Кредиттер саны: 6.0

«Шағын бекеттер» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде топтағы пікірталастарды, компьютердегі презентацияларды, көрсетулерді, бағалауды, жетекші нұсқаулықты, тәуелсіз оқуды, дәрістерді пайдалану ұсынылады.

Бағдарламаны сәтті меңгеру үшін теориялық (дәрістік) сабақтарды зертханалық-практикалық семинарлармен алмастыру қарастырылады.

«Шағын бекеттер теориясына кіріспе», «Машиналар теориясы» пәндерімен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.


  1. Курстың мазмұны


Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Күшті трансформаторды, соның ішінде жұмыс қағидаттарын, номиналдық мәндерді, қарама-қарсылықты және дәлдікті сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

1.1. Күшті трансформаторлардың жұмыс қағидаттарын сипаттау

1.2. Күшті трансформаторлардың түрлерін сипаттау

1.3. Күшті трансформаторлардың номиналдық мәндерін және дәлдігін сипаттау

1.4. Күшті трансформаторлардың қарама-қарсылығын түсіндіру

1.5. Күшті трансформаторлардың сынау ресімдерін түсіндіру

1.6. Күшті трансформаторлардың жалғануын түсіндіру

1.7. Күшті трансформаторда трансформацияның және оқшаулаудың коэффициентімен сынақ жүргізу

1.8. Қарама-қарсылық белгілерін ауыспалы тоқтың ажыраған шынжыры және индуктивтік шығару тәсілдерімен тексеру

1.9. Күшті трансформаторларды тиісті қорғаныспен қамтамасыз ету және оларды бір-біріне жалғау


Модуль 2. Тоқ трансформаторлар
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Тоқ трансформаторды, соның ішінде жұмыс қағидаттарын, номиналдық мәндерді, қарама-қарсылықты және дәлдікті сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

2.1. Тоқ трансформаторлардың жұмыс қағидаттарын сипаттау

2.2. Тоқ трансформаторлардың түрлерін сипаттау

2.3. Тоқ трансформаторлардың номиналдық мәндерін және дәлдігін сипаттау

2.4. Тоқ трансформаторлардың қарама-қарсылығын түсіндіру

2.5. Тоқ трансформаторлардың сынау ресімдерін түсіндіру

2.6. Тоқ трансформаторлардың жалғануын түсіндіру

2.7. Сыйымдылықтың өлшенуін сипаттау

2.8. Тоқ трансформаторында қанықтыру, оқшаулау, трансформацияның коэффициентімен сынақтар жүргізу

2.9. Тоқ трансформаторын магнитсіздендіру үшін тиісті тәсілді түсіндіру және көрсету

2.10. Қарама-қарсылық белгілерін ауыспалы тоқтың ажыраған шынжыры және индуктивтік шығару тәсілдерімен тексеру

2.11. Тоқ трансформаторының әралуан түрлерін жалғау


Модуль 3. Энергожүйенің электр қуаты
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Энергияның жіберілу және бөліну жүйесін және оның басқа қарауларға қатынасын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Өндірісте, сондай-ақ жылу электрстанциясында энергожүйенің жалпы түрлерін және функцияларын сипаттау мен теңестіру

    2. Электр қуатының біріктірілген жүйесін сипаттау және теңестіру

    3. Бөлу жүйесінің, сондай-ақ жер үсті, жер асты жүйелерінің және желілердің жалпы түрлерін сипаттау және теңестіру


Модуль 4. Шинаның үйлесімі
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Шинаның әртүрлі үйлесулерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

4.1. Айналмалы шинаның жеке, ауыспалы және қос коммутациялық жүйесін түсіндіру

4.2. Шиналардың бір жарымды жүйесін және шиналардың үштен бір жүйесін түсіндіру және сипаттау
Модуль 5. Коммутациондық жабдық
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Коммутациондық жабдықты сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Жоғары кернеудің, қорғауы бар ажыратқыштың, өткізгіш тұйықталған ауыстырып-қосқыштың қолданылуын, түрлерін теңестіру

    2. Электроқозғалтқыштың басқарылатын ауыстырып-қосқышының жұмыс қағидаттарын түсіндіру

    3. Доғаны өшіру кезіндегі қолданылатын тәсілді сипаттау

    4. Әртүрлі ажыратқыштардың номиналдық мәндерін сипаттау


Модуль 6. Айқас тұйықталған тоқ жүйесі
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Айқас тұйықталған (АТ) тоқты сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. АТ тоқты, сондай-ақ қайнар көздерді, тұрақты тоқтың симметриялық/ассиметриялық құрамдас бөліктерін, X/R қатынасын және жылу кернеуін сипаттау мен теңестіру

    2. Бір фазалық режимді, ажыраған үшбұрышты және бірінші орамда қорғау істен шыққанда, үш фазалық трансформаторлардың әртүрлі жалғануларының қуаты жоғалуын түсіндіру және есептеу

    3. Жерге қондырылған және жерге қондырылмаған жүйелерде, жұлдыз тәріздес жалғанған, кернеу трансформаторының екінші орамындағы кернеуді есептеу

    4. Аса ауыспалы, ауыспалы және синхрондық толқы кедергіні анықтау

    5. Жерге қондырудың желі-желі-желі, желі-желі және желі АТ тоқты анықтау үшін АТ есептеу кезінде пайдаланылатын салыстырмалы бірліктерде есептеу тәсілін түсіндіру және есептеу

    6. Үшбұрыш-жұлдыз, жұлдыз-үшбұрыш түрлендірулерді қолданып, шынжырдың толық кедергісін есептеу

    7. Шынжырды ажыратқыштың (жылу сыйымдылығы 12t), шинаның өткізгіш қабілетінің, релені орнатудың және есептелген бұзылу деңгейінен шыққан қорғаныштың өлшемінің номиналдық мәндерін таңдау үшін құрылғыны сипаттау және теңестіру

    8. Үш фазалық трансформатордың (жұлдыз, жерге қондырылған жұлдыз тәріздес жалғану, үшбұрыш) бірінші орамындағы қорғаныштың бұзылуын үлгілеу және екінші орамдағы кернеуді талдау

    9. Желі-желі-желі, желі-желі және желі және жерге тұйықтау желісі бірлігіне АТ тоқты үлгілеу

    10. күшті трансформатырды қолданып, жерге қондырылған және жерге қондырылмаған жүйеде әрекет ететін, күшті трансформатордың екінші орамындағы кернеуді анықтау

    11. Үлгіленген шынжырдың қуат көзін бақылау, және қуаттың АТ-ның МВА-да есептелген мәндерін өлшенген мәндермен салыстыру

    12. Тарамдалған желідегі бұзылуды бақылау


Модуль 7. Симметриялық компоненттер
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Үш фазалық шынжырдың симметриялық компоненттерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

7.1. Теңдестірілген және теңдестірілмеген жағдайлар үшін компоненттердің оң, теріс және нөлдік жүйелігін анықтау және есептеу

7.2. Симметриялық толық кедергіні қолданып, АТ тоқты есептеу

7.3. І1 және І2 қолданып, балансталмаған тоқ үшін реленің орнатылуын есептеу

7.4. Үлгі-нұсқа ретінде бейтарап жүйені қолданып, «пайдасыз» бейтарап тоқтағы оң, теріс және нөлдік жүйелікті анықтау

7.5. Теңдестірілмеген үш фазалық кернеудегі оң, теріс және нөлдік жүйелікті анықтау

7.6. Сомасы өлшенген тоққа тең екенін көрсету үшін элементтердің жүйеленген векторын салу

7.7. І1 және І2 қолданып, балансталмаған тоқтың % есептеу


Модуль 8. Релелік қорғаныс
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Релелік қорғаныс құрылғысының түрлерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Релелік қорғаныс құрылғысының түрлерін, формасын сипаттау

    2. Белгіленген реленің IEEE құралдар санын анықтау


Модуль 9. Релелік қорғаныс жүйесі
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Қорғаныстың электрлік шынжырын және релелік қорғаныс жүйесін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Алдынғы және артқы релелік қорғаныс жүйесінің жұмыс қағидаттарын және функцияларын сипаттау мен түсіндіру

    2. Ауыспалы тоқтың бірсызықтық және принципалдық схемасын қолданып, қорғаныс зоналарын сипаттау мен теңестіру

    3. Каналдардың, сондай-ақ бақылау желісінің, оптикалық-талшықтық желісінің және кішігірім толқындардың жалпы түрін сипаттау мен теңестіру

    4. Жалпы релелік схемаларды сипаттау және теңестіру


Модуль 10. Тоқтың шамадан тыс артуынан қорғаныс
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Тоқтың шамадан тыс артуынан қорғанысты сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Фазалық және жерге қондырылған қорғанысты сипаттау мен түсіндіру

    2. Тоқтың шамадан тыс артуының қисық сипаттамаларын түсіндіру және сипаттау

    3. Шынжырдағы тоқтың шамадан тыс артуынан қорғаудың жалғануын түсіндіру және сипаттау

    4. Тоқтың шамадан тыс артуынан қорғаныс үшін АТ ажырау уақытын түсіндіру және сипаттау

    5. Оқшаулаушы трансформаторды пайдаланып, тарамдалған желідегі релені, реленің сипаттамасын және шеңберлі шкаладағы уақыттың белгіленуін үйлестіру

    6. Кішігірм процессор мен компьютерге негізделген релені пайдаланып, функцияларды, тоқтың шамадан тыст артуынан қорғанысты, АПВ-ны, жүйелі үйлестіруді және шынжырдың ажырау қабілетін түсіндіру

    7. Тоқтың шамадан тыс артуының электромеханикалық релесінің жұмысын және бөліктерін сипаттау

    8. Электрондық-механикалық және электрондық релені сынау

    9. Электрондық-механикалық және электрондық релелердің айырмашылықтарын және дәлділіктерін салыстыру

    10. Тоқтың шамадан тыс артуының релелерінің арасындағы үйлесімділікті көрсету

    11. Адамдық-машиналық интерфейс (HMI) релесін, тоқты, қажетті мәндерді, бұзылу туралы есептерді және ақаулықтар туралы мәліметтерді талдау


Модуль 11. Бағытталған қорғаныс
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Бағытталған қорғанысты сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Бағытталған қорғаныс әрекетінің теориясын сипаттау және түсіндіру

    2. Қуаттың бағытталған релесінің әсер етуші шамаларын талдауды және қолдануды сипаттау мен түсіндіру

    3. Тоқтың бағытталған релесінің әсер етуші шамаларын талдауды және қолдануды сипаттау мен түсіндіру

    4. Фазалық бағыттың, жерге қондырылып бағытталған және қуаттың бағытталған релесінің жалғануларындағы және қолдануларындағы айырмашылықтарды түсіндіру

    5. Тоқтың шамадан тыс артуының бағытталған релесін сынау

    6. Ауыспалы тоқтың үш фазалық принциптік схемасын салу, бірсызықты схеманы ескеріп, қуаттың бағытталған релесін жалғау және қосу


Модуль 12. Дифференциалды қорғаныс
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Дифференциалды қорғанысты сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Дифференциалды қорғаныс теориясын және оның қолданылуын сипаттау мен теңестіру

    2. Жұлдыз-үшбұрыш схемасы бойынша жалғанған, трансформатордағы оқшауланған трансформатордың жалғануын, реленің ауыстырып-қосқышын жөндеу және сәйкессіздік % анықтау

    3. Генераторды, трансформаторды, шинаның дифференциалды қорғанысын және желілерді сипаттау мен теңестіру

    4. Дифференциалды реледегі еңіспен сынауды және көтеруді орындау

    5. Дифференциалды реле еңістерінің әртүрлі %-нің өндірушілер графиктерін түсіну


Модуль 13. Толық кедергі қорғанысы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Толық кедергі қорғанысын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Толық кедергі қорғанысының әрекет етуші релесінің теориясын сипаттау және түсіндіру

    2. R-X схемасындағы реленің қашықтық сипаттамаларын түсіндіру

    3. Шағын бекеттен көрші станцияға ажыратушы дабылдың жіберілу схемасын түсіндіру және сипаттау

    4. Кезеңнің төрттен бір қорғаныс зонасын түсіндіру және сипаттау


Модуль 14. Блокадалау релесі
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Блокадалау релесін жалғау, сынау және тексеру.


Модуль тапсырмалары:

    1. Блокадалау реленің тағайындалуын сипаттау

    2. Автоблокадалаудың мақсаттары мен қағидаттарын көрсету

    3. Әртүрлі блокадалаушы жүйелікті орындау үшін авто блокадалауды орнату және ажыратушының жұмысын бақылау


Модуль 15. Синхронизмді тексеруші реле
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Синхронизмді тексеруші релені сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

15.1. Синхронизмді тексеруші реленің жалғануын және тағайындалуын түсіндіру


Модуль 16. Жиілік қорғаныс
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Жиілік қорғанысты сипаттау.



Модуль тапсырмалары:

    1. Жиілік реленің әрекет ету теориясын сипаттау және түсіндіру

    2. Жиілік реленің қолданылуын көрсету және түсіндіру


Модуль 17. Шынжыр қорғанысы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Шынжыр қорғанысын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

17.1. Шынжыр қорғанысы схемасының әрекет ету теориясын сипаттау және түсіндіру


Модуль 18. Кішігірім процессорлар және логикалық реле функциялары
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Кішігірім процессорлардың және логикалық реленің функцияларын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Сандық және ұқсас құралдар мен белгілерді салыстыру

    2. Әртүрлі сандық жүйелердің жалпы негізгі қағидаттарын сипаттау

    3. Логикалық схеманың тағайындалуын түсіндіру

    4. Жалпы логикалық схеманың ақиқат кестесі мен Булево теңдеуін көрсету

    5. Тек оқуға арналаған әртүрлі жады түрлерін, жедел жазу мен есептеу функциялары бар жадыларды және олардың қолданылуларын сипаттау

    6. Жедел жазу және есептеу функциялары бар жадының статикалық және динамикалық құрылғыларының арасындағы айырмашылықтарды атап шығу

    7. Кішігірім процессордың тағайындалуы мен функцияларын сипаттау

    8. Пернетақтасы бар интерфейсті қолданып, кішігірім процессордың релесінде қорғаныстың әртүрлі параметрлерін орнату

    9. Пернетақтасы бар интерфейстегі тоқты және қажетті мәндерді бағалау

    10. Компьютердің әртүрлі қорғаныс параметрлерін орнату және оларды релеге көшіріп алу

    11. Компьютерде қажетті мәндерді және реленің тоғын есептеу

    12. Кішігірім процессорға негізделген релені үлгіленген шынжырға жалғау және реленің, шынжырды ажыратқыштың және әртүрлі бұзылу жағдайларындағы қайта қосылу әрекеттерін бақылау

    13. Компьютер арқылы бұзылу туралы есептілікке қол жеткізу және оларды компьютерде сақтау

    14. Ақаулықтар туралы мәліметтерді мұрағатта сақтау

    15. Реленің қажетті мәліметтерін, шынжырды ажыратқыштың жарылу қабілетін (I2t), реленің бағдарламалық жасақтамасын қолданып, ақаулықтар туралы мәліметтерді және компьютердің принтерлерін графикке енгізу


Модуль 19. Ажыратқыштардың бұзылуларын сақтайтын құрылғы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Ажыратқыштардың бұзылуларын сақтайтын құрылғыны сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

19.1. Шынжыр ажыратқышының бұзылу релесі схемасының жұмыс істеу теориясын түсіндіру және сипаттау


Модуль 20. Диспетчерлік бақылау жүйесі және мәліметтерді жинау
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Диспетчерлік бақылау жүйесін және мәліметтерді жинауды (SCADA). сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

20.1.Диспетчерлік бақылау жүйесінің және мәліметтерді жинаудың (SCADA) функциялары мен тағайындалуларын түсіндіру және сипаттау

20.2.SCADA-да қолданылатын коммуникацияның әртүрлі қабілеттерін түсіндіру және сипаттау
Модуль 21. Шағын бекеттердің іске қосу және іске қосу алды жұмыстары
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Шағын бекеттердің іске қосу ресімдерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Жаңа жабдықты алу, хаттау және қабылдауды бақылау маңыздылығын сипаттау

    2. Баспа графиктерді, стандарттарды және қажетті спецификацияларды танып білу, сондай-ақ атқарушы сызбалардың маңыздылығын түсіндіру

    3. Пайдалану жағдайларында орнату, функциялар және тексеру талаптарын түсіндіру


Модуль 22. Қамтамасыз ету бағдарламасы
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Қамтамасыз етудің орынды бағдарламасын сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Жоспарлы тексеру мен сынау бағдарламаларының пайдасы туралы әңгімелеу

    2. Қамтамасыз етудің жалпы талаптарын түсіндіру


3. Оқыту әдістері:

  • Дәрістер

  • Пікірталастар

  • Мәжілістер

  • Кеңестер


4. Оқыту ресурстары:

  • Электрондық оқулықтар

  • Үлестірме материалдар

  • Аудио-визуалдық құралдар




  1. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1.Аллан Х. Роббинс Вильгельм Миллер. Электр шынжырларының теориясы.

Баспа: Delmar Cengage Learning. 2003.

5.2.Босела, Энергетикалық жүйені жобалау. ISBN 978-0-13-975475-3

(Bosela. Electrical Systems Design. ISBN 978-0-13-975475-3)


6. Курсты бағалау жүйесі

Аралық емтихан

50%

Тапсырмалар мен тесттер

10 %

Өзіндік жұмыстар

30 %

Қорытынды емтихан

10 %

Барлығы

100 %



Бағалар шкаласы


Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Техникалық және кәсіптік білім

ЭКСПЕРИМЕНТТІК БАҒДАРЛАМА

Электрлік нормалар мен ережелер. Жұмыс орнындағы қауіпсіздік және оқыту дағдылары
Мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы
Біліктілігі: Энергожүйелерді қамтамасыз ету бойынша техник-электрик

Астана 2012


Бағдарлама ҚР БҒМ Техникалық және кәсіптік білім департаментінің Оқу-әдістемелік кеңесімен қаралды және мақұлданды.

№____хаттама2012ж. «___» _____


ОӘК төрағасы ___________ Қ. Бөрібеков

Мазмұны

бет











1.

Түсіндірме жазба

260

2.

Курстың мазмұны

261

3.

Оқыту әдістері

263

4.

Оқыту ресурстары

263

5.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

263

6.

Курсты бағалау жүйесі

264



  1. Түсіндірме жазба

Осы эксперименттік білім беру бағдарламасы техникалық және кәсіптік білімнің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына (ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы) сәйкес әзірленді.

«Электрлік нормалар мен ережелер. Жұмыс орнындағы қауіпсіздік және оқыту дағдылары» пәні жұмыс орнындағы дағдыларды, энергожабдықтау нормалары мен ережелерін, жеке қоғау құралдарын, жабдықтарды, жұмысшы қорғау жермесін, коммутациялық бағдарламаларды, бірсызықты схемаларды қамтиды.

Модульдердің жалпы саны: 7

Сағаттар саны: 50

Кредиттер саны: 3.0

«Электрлік нормалар мен ережелер. Жұмыс орнындағы қауіпсіздік және оқыту дағдылары» пәнінің бағдарламасы білім ұйымының жұмыс бағдарламасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

Жұмыс білім беру бағдарламасын әзірлеу кезінде білім ұйымы, жұмыс берушілердің және жергілікті жағдайлардың талаптарын ескеретін, аймақтық компонентті жүргізу бөліміндегі бағдарламалық материалды оқу жүйелігіне негізделген өзгерістерді енгізуге құқығы бар.

Жұмыс бағдарламасын жүзеге асыру кезінде топтағы пікірталастарды, компьютердегі презентацияларды, көрсетулерді, бағалауды, жетекші нұсқаулықты, тәуелсіз оқуды, дәрістерді пайдалану ұсынылады.

Бағдарламаны сәтті меңгеру үшін теориялық (дәрістік) сабақтарды зертханалық-практикалық семинарлармен алмастыру қарастырылады.

«Жұмыс орнындағы қауіпсіздік техникасы», «Электротехникалық нормалар мен ережелер. Жоспарлар мен диаграммалар», «Электротехникалық нормалар мен ережелер. Көк түсті сәуле суреттер» пәндерімен пәнаралық бірлесу студенттердің оқып үйренетін пәнін мамандық, келешек еңбек қызметі масштабтарында толық қабылдауын қалыптастырады, әртүрлі оқу бағдарламаларының өзара байланыстарын түсінуге көмектеседі.



  1. Курстың мазмұны


Модуль 1. Жұмыс орнындағы оқу дағдылары
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Энергожүйенің электромеханигі мамандығын қолдау және дамыту үшін оқушылардың, білікті мамандардың, кәсіби оқу комитетінің рөлін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Кәсіби оқу терминдеріне анықтама беру және энергожүйенің электромеханигі мамандығын меңгеруде оқушылардың көтерілу белгілерін сипаттау

    2. Кәсіпті меңгеруші оқушылардың тапсырмаларды орындауын тексеру және есепке алу үшін сынақ кітапшасының және мәліметтердің жаңғыру процесін түсіндіру және сипаттау

    3. Оқушыларды оқытуда қолданылатын, оқыту дағдыларын сипаттау және көрсету


Модуль 2. Электрожабдықтау нормалары мен ережелері
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Электроэнергетикалық қондырғыларға ең аз көлемде стандарттарды ұсыну үшін энергожабдықтау бойынша ережелер мен нормалардың қалай және неге қолданылатынын түсіну, сондай-ақ желінің электроэнергетикалық қондырғылары үшін кім жауапты екенін білу.


Модуль тапсырмалары:

    1. Энергожабдықтаудың ережелері мен нормаларын түсіну үшін анықтамаларды қолдану

    2. Ережелер мен нормаларды түсіну

    3. Жұмыстарды жүргізуге рұқсат алудың ресімдерін сипаттау

    4. Желілерге жақын жұмыс істейтін адамдар мен жабдықтардың рұқсат етілетін қауіпсіздік шекараларын көрсету

    5. Рұқсат етілетін қашықтықтың қауіпсіздік шекараларын көрсету және олардың энергожүйенің электромеханигі жұмысына қалай әсер ететінін түсіндіру

    6. Әдеттегі жұмыс жағдайын мысал ретінде келтіру және энергожабдықтаудың нормалары мен ережелерін білу


Модуль 3. Жеке қорғаныс құралдары
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Мамандандырылған қорғаныс құралдарын қолдануды және күтуді сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Қорғаушы резеңке қолғаптардың, оқашаулаушы түтіктердің, кернеулі сымдардың және кернеулі сымдар сыртының сақталуы мен пайдаланылуын, орынды күтілуін сипаттау

    2. Қорғаушы резеңке қолғаптардың, оқашаулаушы түтіктердің, кернеулі сымдардың және кернеулі сымдар сыртының күнделікті тексерілуін жүргізу

    3. Қорғаушы резеңке қолғаптардың, оқашаулаушы түтіктердің, кернеулі сымдардың және кернеулі сымдар сыртының визуалдық және бейөткізгіштік сынақтарын сипаттау

    4. Кернеулі жұмыстардың жиі пайдаланылатын штангалардың қолданылуын және қосымша құралдарды атап шығу

    5. Доғаның лап ету қаупін және осындай қауіппен байланысты қауіпсіздік техникасының жабдығын сипаттау


Модуль 4. Монтаждау
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Монтаждаудың негізгі ресімдерін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Қауіпсіз көтерілуге еңіс бұрышының әсерін сипаттау

    2. Арқанды және синтетикалық жіптердің және т.б. кернеуі бойынша шектеулерді көрсету

    3. Монтаждауға екпінді кернеудің әсері мен себептерін сипаттау

    4. Монтаждың беріктігі коэффициентіне қатысты өнеркәсіптік гигиенаны және еңбекті қорғау ережелерін көрсету



Модуль 5. Жұмысшы қорғау жермесі
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Жеке қорғау жермесін сипаттау.


Модуль тапсырмалары:

    1. Жеке қорғау жермесі пайдаланылатын қауіп түрлерін атап шығу

    2. Жеке қорғау жермесінің электрлік және механикалық талаптарын атап шығу

    3. Балама әлеуетті жермесінің қағидаттары мен талаптарын сипаттау мен түсіндіру

    4. Монтаждау ресімін мен жеке қорғау жермесін жоюды жалпы сипаттау

    5. Балама әлеуетті жермені орнату мен жоюдың ресімдерін жалпы сипаттау

    6. Электрожабдықтау бойынша ережелер мен нормаларға сәйкес, жеке қорғау жермесінің орналасу талаптарын түсіндіру

    7. Балама әлеуетті жермені қолданып, жеке қорғау жермесінің қажетті орналасуын түсіндіру


Модуль 6. Электротехникалық нормалар мен ережелер

Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Электроэнергетикалық қондырғыларға ең аз көлемде стандарттарды ұсыну үшін электротехниканың ережелері мен нормаларының қалай және неге қолданылатынын түсіну


Модуль тапсырмалары:

    1. Қорғау құралдары мен бақылау құралдарына қатысты жалпы талаптарды қолдану

    2. Қорғау құралдары мен бақылау құралдарындағы қажеттілік жағдайларын анықтау және құралдардың тиісті түрлерін және номиналдық мәндерін таңдау

    3. Сұйықтық толтырылған жабдықтарға, тарнсформаторларға, найзағайлы ажырау мен аккумуляторлық бөлмелерге қатысты ережелерді қолдану

    4. Генераторларды қорғау мен бақылауға қатысты ережелерді қолдану


Модуль 7. Коммутациялық бағдарламалар/бірсызықты схемалар
Оқу нәтижесі (білімі және қабілеті):

Бірсызықты схемаларды оқу, коммутацияға сұраныс жасау және оқашаулауды кепілдеуге ұйғарым беру.


Модуль тапсырмалары:

    1. Бірсызықты схеманы қарастыру және оқшаулау нүктелерін сызба мен жабдықты оқшаулау орнында көрсету

    2. Жұмыс аралығы немесе бірсызықты схемаларды қолданып, шағын бекет жүйесінің қозған бөліктері үшін коммутациялық бағдарламаны дайындау

    3. Оқшаулауды, жұмыс аралығын және қауіпті энергия көздерінен жабдықты ажырату бойынша ресімдерді кепілдеу ұйғарымының талаптарын түсіндіру


3. Оқыту әдістері:

  • Дәрісханада талдау

  • Бағалау

  • Жетекші нұсқаулық

  • Өзіндік жұмыс

  • Дәріс


4. Оқыту әдістері:

  • Электронлық оқулықтар

  • Үлестірме материалдар

  • Аудио-визуалдық құралдар


5. Ұсынылатын әдебиеттер тізімі:

5.1. Уилди, Электрлік машиналар, қозғалтқыштар және энергожүйелер, ISBN 978-0-13-177691-3

(Wildi. Electric Machines, Drives and Power Systems. ISBN 978-0-13-177691-3)

5.2. Гурак, Инженерлік-техникалық коммуникациялардың қысқаша нұсқаулығы, 2-басылым, ISBN 978-0-205-50039-0. (Gurak. Concise Guide to Technical Communication . 2nd Canadian Ed. ISBN 978-0-205-50039-0)




  1. Курстың бағалау жүйесі

Өзіндік жұмыс

15 %

Аралық емтихан

30 %

Тесттік тапсырмалар

15 %

Оқу тапсырмалары

20%

Қорытынды емтихан

20%

Барлығы

100 %


Бағалар шкаласы


Пайыздық баға

Әріптік баға

Балдық баға

90-100

A

4.0

85-89

A

4.0

80-84

A-

3.7

77-79

B

3.3

73-76

B

3.0

70-72

B-

2.7

67-69

C

2.3

63-66

C

2.0

60-62

C-

1.7

55-59

D

1.3

50-54

D

1.0

Ең төмен өту балы



0-49

F

0.0



ОҚУ ЖОСПАРЫ
Мамандығы: Электроэнергетикалық инжиниринг технологиясы

Біліктілігі: Энергожүйелерді қамтамасыз ету бойынша техник-электрик


Оқу формасы: күндізгі

Оқудың нормативтік мерзімі: 1жыл 10 ай



Базасы: жалпы орта білім


р/с

Циклдер мен оқу пәндерінің атаулары

Бақылау формалары

Оқу уақытының көлемі (сағат, кредит)

Емтихан, сынақ

Курстық жоба

Жалпы сағаттар саны

Кредиттер саны

Олардан:

Курстар мен семестрлер бойынша бөлу

теориялық сабақтар

практикалық сабақтар

курстық жоба


курс

семестр

15 апта

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1

Жалпы гуманитарлық пәндер







640

16.0

400

240




1

1,2




Ағылшын тілі

Е




320

8.0

200

120




1

1,2




Кәсіби ағылшын тілі

Е




320

8.0

200

120




1

1,2

2

Жалпы кәсіби пәндер

Е




640

16.0

430

210




1

1,2




Математика

Е




240

6.0

150

90




1

1,2




Физика

Е




160

4.0

100

60




1

1,2




Химия

Е




160

4.0

100

60




1

1,2




Мұнай-газ ісіне кіріспе







80

2.0

80

-




1

1,2

3

Арнайы пәндер







1100

52.5

350

750













Жұмыс орнындағы қауіпсіздік техникасы







15

1.5

5

10




2

3




Шынжырлар теориясының негіздері

Е




80

3.0

40

40




2

3




Электроқозғалтқыш күштердің көздері

Е




30

1.5

15

15




2

3




Зертхана негіздері

Е




70

3.0

-

70




2

3




Электротехникалық нормалар мен ережелер. Көк түсті сәулелер




КЖ

65

3.0

30

35




2

3




Аыспалы тоқ шынжырының қасиеттері

Е




40

1.5

20

20




2

3




RLC-шынжыры

Е




70

3.0

-

70




2

4




Электротехникалық нормалар мен ережелер. Жоспарлар мен диаграммалар




КЖ

60

3.0

30

30




2

4




Жылыту және салқындату жүйелері

Е




30

1.5

-

30




2

3




Электромагниттік аппараттарды басқару және коммутациялық схемалар

Е




40

1.5

20

20




2

4




Үш фаза

Е




50

3.0

20

30




2

4




Машиналар теориясы

Е




70

3.0

35

35




2

4




Шағын бекет теориясына кіріспе

Е




115

6.0

45

70




2

3,4




Электроника теориясы

Е




40

1.5

20

20




2

4




Баспа графиктер




КЖ

30

1.5

-

30




2

4




Өлшеу теориясы

Е




100

6.0

50

50




2

4




Шағын бекеттер




КЖ

145

6.0

-

145




2

3,4




Электрлік нормалар мен ережелер. Жұмыс орнындағы қауіпсіздік және оқыту дағдылары

Е




50

3.0

20

30







4




Емтихандар







120






















Аралық емтихан







40






















Қорытынды емтихан







80






















Барлығы







2500

84.5

1180

1200











1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


жүктеу 3.57 Mb.