Главная страница
Контакты

    Басты бет


Барлық тәжірибелерді өтуге арналған бағдарлама және әдістемелік нұсқаулықтардың бет парағы

жүктеу 120.11 Kb.



жүктеу 120.11 Kb.
Дата14.04.2017
өлшемі120.11 Kb.

Барлық тәжірибелерді өтуге арналған бағдарлама және әдістемелік нұсқаулықтардың бет парағы



Барлық тәжірибелерді өтуге арналған бағдарлама және әдістемелік нұсқаулықтардың бет парағы




Нысан

ПМУ СҰ Н 7.18.04/11


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі



С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті
Өнеркәсіптік, азаматтық және көлік құрылысы кафедрасы

бағдарлама және әдістемелік нұсқау

5В074500 – Көлік құрылысы мамандығы студенттерінің диплом алдындағы практиканы өтуге арналған

Павлодар


Кегль 14, буквы строчные, кроме первой прописной




Барлық тәжірибелерді өтуге арналған бағдарлама және әдістемелік нұсқаулықтарды бекіту парағы




Нысан

ПМУ СҰ Н 7.18.4/11




Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
С.

Әдістеме - педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.

Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі - Қазақстан Республикасының Үкіметі құрамына енетін орталық атқарушы органы.

Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті






Бекітемін

ОІ жөніндегі проректор

___________ Н.Пфейфер

«___»_____________20__ж.




бағдарлама және әдістемелік нұсқау
5В074500 – Көлік құрылысы мамандығы студенттерінің диплом алдындағы практиканы өтуге арналған
Бағдарлама ҚР Өкіметінің 2012 жылдың 23 тамызында МЖМБС № 1080 қаулысының және ҚР Өкіметінің 2013 жылдың 17 мамырында № 499 жоғары және ЖОО кейінгі қызмет көрсететін мекемелерінің типтік ережелері туралы қаулысының негіздерінде әзірленді.

Ереже - дәстүрлі халық құқығының қайнар көзі, нормативтік-құқықтық қағидалар. Ежелгі дәуірде және орта ғасырларда жөн-жосық, ата-баба жолы деп аталған. Ережелер сырт пішімі жағынан мақал-мәтелге, қанатты сөзге ұқсас болғанымен, нақтылығымен, дәйектілігімен ерекшеленеді.


Құрастырған: _________ т.ғ.к., профессор Қ.Т. Сақанов
Өнеркәсіптік, азаматтық және көлік құрылысы кафедрасы
ӨАКҚ кафедрасының мәжілісінде ұсынылған 20__ж. «___» ,

№____ хаттама.


Кафедра меңгерушісі __________ Қ.Т. Сақанов 20__ж. «____» _____________
Сәулет – құрылыс факультетінің оқу - әдістемелік кеңесімен мақұлданған

20__ж. «_____»_____________, №____ хаттама

ОӘК төрағасы _______________ Г.А. Жукенова 20__ж. «____» ____________

КЕЛІСІЛГЕН:

СҚФ деканы _____________ М.Қ. Кудерин 20__ж. «____» __________

МАҚҰЛДАНҒАН:


КПжЖОБ бастығы ____________ Жанпеисова З.М. «____» _________20__ж.

ОӘБ бастығы ______________ Жуманкулова Е.Н. «____» ________20__ж.


Университеттің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды

20__ ж. «___»_____________№____ хаттама



1 Диплом алдындағы тәжірибе
1.1 Тәжірибе мақсаты мен тапсырмалары

Диплом алдындағы тәжірибе ПМУ және Павлодар қаласы мен Павлодар облысының көлік құрылысы ұжымдары мен мекемелері арасындағы бекітілген келісім шартқа сәйкес жүргізіледі.

Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.

Павлодар - Қазақстанның солтүстік-шығысындағы қала (1861 жылдан), өзімен аттас облыс орталығы (1938 жылдан), ірі темір жол станциясы, өзен айлағы және әуе порты. Тұрғыны 304,5 мың адам (2004). Қала Құлынды даласының оңтүстік-батыс шеті саналатын Ертіс өзенінің оң жағасында, теңіз деңгейінен 135 м биіктікте орналасқан.

Тәжірибе оқу үрдісінің бөлігі болып табылады және студенттердің кезеңді және үздіксіз кәсіби дайындығын қамтамасыз ету мақсатына ие. Диплом алдындағы тәжірибені көлік құрылыс саласындағы мекемелер мен ұйымдарда жүргізеді.


Білу керек:

- жолдардың құрылымдық шешімдері;

- жол элементерінің есептеу және жобалау принциптері;

- жолдардың инженерлік жабдықтары және жасанды имараттары;

- заманауи материалдар және оларды дайындау , қолдану технологиясы туралы мағлұматтар;

- жол құрылысы кезіндегі технологиялық үрдістер мен жұмыс ұйымдастыру;

- заманауи шарттағы қөлік құрылысының экономикалық негіздері;

- көліктік имараттарды есептеу және жобалау кезіндегі қолданылатын компьютерлік технологиялар.

Мағлұматты қорыту (Обобщение понятия; concept generalization) - тек қорытылған мағлұмат көлеміне кіретін объектілерге жататын нышандарды алып тастау жолымен аз көлемді мағлүматтан үлкен көлемді мағлүматқа өтуге мүмкіндік беретін логикалық операция.

Инженер - инженерлік іспен айналысатын, ғылыми білімін, математиканы және өнертапқыштығын қолданып, техникалық, қоғамдық және коммерциялық проблемалардың шешімін табумен айналысатын маман. Инженерлер материалдарды (заттар), құрылымдарды және жүйелерді олардың тиімділігі, заңға сәйкестігі, қауіпсіздік мәселесі және бағасы себепті туындайтын шектеулерді ескере отырып жобалайды.

Қағида немесе принцип (лат. principim – принцип; негіз, алғы бастама) - белгілі білім жүйесінің түп-негізі, алғы бастамасы, абстрактылы түрдегі ең қысқа жалпылама мазмұны. Ғылыми танымда идея, теория, әдіс сияқты таным түрлерімен өзара байланыста тұжырымдалады.

Құрылым (лат. structura - түзіліс, орналасу, тәртіп) - объектінің тұтастығын, тепе-теңдігі мен негізгі қасиеттерінің сақталуын қамтамасыз ететін байланыстар мен қатынастар жиынтығы. Құрылым жүйе және элемент ұғымдарымен тығыз байланысты.

Экономика (гр. Οικονομία - үй шаруашылығын жүргізу өнері) - материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және тұтыну үрдісі кезінде адамдар арасында пайда болатын өндірістік қатынастар.

Компьютерлік технология (Компьютерная технология; computer technology) - компьютерлік өңдеу базасындагы ақпараттық технология.


Істей білу керек:

- көліктік имараттарды жобалау және құрылымдау;

- көліктік имараттар элементтерін есептеу және құрылымдау;

- инженерлік имараттарды жобалау (құбырлар, көпірлер, путепроводы и т.д.);

- технологиялық үрдістер картасын құрастыру және қөліктік имараттарды ұйымдастыру;

- бизнес-жоспар құрастыру;

- көліктік имараттарды есептеу және жобалау кезіндегі қолданылатын компьютерлік технологиялар.
Дағдылар:

- көліктік имараттардың есептелу негіздерін игеру;

- құрылымдық шешімдер қабылдау;

- жасанды инженерлік имараттардың есептелу негіздерін игеру;

- құрылыс материалдарын,машиналар мен механизмдерін рационалды таңдау;

Бизнес-жоспар - кәсіпорынның алдына қойған экономикалық мақсаты мен оны жүзеге асыру жолдары, міндеттері мен әдіс-тәсілдері баяндалған құжат. Бизнес жасау үшін нарықтық орта жан-жақты зерттеледі. Нарықтық ортаның ағымдағы жағдайы, болуы мүмкін өзгерістер мен кедергілер, жобаны іске асырудан түсетін табыс мөлшері, т.б.

Механизм (гр. mehane - құрал, мәшине) - бір немесе бірнеше қатты денелерді басқа қатты денелер арқылы қажетті қозғалысқа келтіретін денелер жүйесі. Механизм құрылымдық белгілері бойынша топсалы (иінтіректі), бағдартқышты, тісті, сыналы, бұрамалы, ыңғайландырғыш, арнайы, шыбық қысқыш, иілгіш буынды, гидравликалық, пневматикалық және электрлі құрылғылары бар және т.б.

- технологиялық үрдістер картасын, технологиялық карта, көлік құрылысы ұйымдастыру жоспарын құрастыру;

- жұмыс циклінің құнын, көлік құрылыс нысанын анықтау;

- компьютерлік технологияларды қолдану.
Құзыреттілігі:

- көліктік имараттар элементтерін жобалау және құрылымдау негізін білу және түсіну; үрдістер мен жұмыс технологиялық картасын құрастыру; құрылыс материалдарын,машиналар мен механизмдерін рационалды таңдау; жасанды инженерлік имараттарды жобалау; есептеу және жобалауда қолданбалы бағдарламалар қолдану және көлік құрылыс шығынын анықтау.


Пререквизиттер

Базалық және профильді пәндер, кәсіби тәжірибелер.


Постреквизиттер

Бітіруші біліктілік жұмысын (жобасын) жазу және қорғау.

Біліктілік, квалификация - адамның белгілі бір білім жүйесін тәжірибеде пайдалана алу қабілеті. Адамның өзі таңдаған қызметінде өз білімін көтеріп, нені, қалай және не үшін үйренетінін алдын-ала айқындап, білікті маман болуға бағытталуы.


Өту күнтүзбесі

Тәжірибе академикалық күнтүзбе, көліктік сала бойынша мекеме және ұйым келісім шартымен, университет бұйрығы бойынша және жеке тапсырма негізінде жүргізіледі.


Тәжірибе құрамы

Тәжірибе өту барысында студенттер мекеме құрылымымен, құрылыс- өңдеу жұмысының технологиясы мен ұйымдастыруымен (құрастырылып жатқан нысан бойынша) , нысанның жобалық-сметалық құжатнамасымен танысуы тиіс, дипломдық жоба тақырыбы бойынша және жеке тапсырмада көрсетілген сұрақтар жауабын табу үшін қажетті материалдар жинауы тиіс


Тәжірибе бөлімдерін орындау бойынша нұсқаулық

Тәжірибе берілген жеке тапсырма негізінде мекеме тағайындаған жетекшінің жетекшілігімен жүргізіледі. Тәжірибе өтуші мекеменің жетекшісімен және кафедра бекіткен жетекшімен келісе отыра тәжірибе өту жоспарын құрастырады. Күнде орындаған жұмыстары күнделікке жазылуы тиіс. Тәжірибе аяқталғаннан соң мекеме жетекшілігі тәжірибе өтушіге қысқаша мінездеме береді.


Білім алушының міндеттері

Уақытында мекемеке барып, мекеме басшылығымен кездесіп,мекемеде тәжірибе өту жоспарын құрастыру, мекеменің құрылымы мен жұмыс тәртібімен танысу,ішкі тәртіп ережесімен танысуы тиіс.



Оқу құжатнамасын рәсімдеу талаптары

Диплом алдындағы тәжірибе аяқталғаннан соң студент тәжірибе өткен мекемемен бекітілген тәжірибе күнделігін ұсынады және тәжірибе бойынша есебін рәсімдейді. Тәжірибе бойынша есепте төмендегі сұрақтар қарастырылуы қажет (жеке тапсырма бойынша берілген):

а) тәжірибе орнының атауы және оның орналасу мекен-жайы;

б) тәжірибе өткен нысан (мекеме, кәсіпорын) туралы мәлімет;

в) көлік құрылысы мекемесінің құрылымы;

г) мекемедегі қоғамдық ұйымдардың құрылымы, олардың мақсаттары және жұмыстары мен жағдайлары, өндірістегі алдыңғы қатарлы жұмысшылар, рационализаторлар,іздеушілер және т.б.

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.

туралы

д) арнайы сұрақ (әрбір студентке берілген жеке тапсырма бойынша).

Тәжірибе бойынша есептік жұмыстың көлемі 15-20 беттен (А4 форматты) тұрады. Есептік жұмыс мекеменің арнайы стандартының талаптарына сай орындалуы қажет. Бұл жұмыстың мәтіні сұлбалармен,суреттермен және кестелермен толтырылуы мүмкін.

Сұлба (Схема; грек, schema - сыртқы түрі, пішін) - машинада немесе механизмде негізгі немесе қосалқы функцияларды орындайтын элементтер мен байланыстардың жиынтыгын көрсететін масштабсыз Сұлба, сонымен қатар түзілімнің, аспаптың, құрылғының, қондырғының, құрылыстың және т.б.


Тәжірибе қорытындылау тәртібі

Орындалған есептік жұмыс кафедра жетекшісіне ұсынылып, ол қойылған талаптарға және берілген тапсырмаға сай болса, әрі қарай қорғауға жіберіледі. Есептік жұмыс студент кафедра меңгерушісінің үкімімен бекітілген комиссия алдында қорғайды. Тәжірибе қорытындысы бойынша кафедрада барлық студент қатысуымен қорытынды конференция өткізіледі .


Білімді бағалау тәртібі

Комиссия алдында қорғау қорытындысы бойынша есептік жұмысқа баға қойылады. Студентке тәжірибе бойынша қорытынды баға оның мекемеде өткен тәжірибе бағасы мен есептік жұмысты қорғау бағасы екеуі есептелініп қойылады.


Білімді бағалау критерийлері
Оқитындардың білімін бағалау инструменті ретінде бағалау шкаласы алынады. Баллды – рейтингті әріптік жүйе он бір шкала бойынша құрылған: әріптік жүйе түрінде бағалау, оларға сәйкес келетін баллдардың сандық эквиваленті, бағаның пайыздық түрі және дәстүрлі түрде бағалау.

Әріптік жүйенің бағасы ағылшын тілінің А (ең жоғарғы баға) әріпінен F (ең төменгі баға) әріпіне дейін, білімнің деңгейіне байланысты алынады.

ДЕҢГЕЙ (Уровень; layer, level) - абстракциялы дерексіздік дәреже; иерархиялық құрылым қабаты; осы желімен орындалатын белгілі бір мәселелер кешенін сипаттайтын есептеуіш желі қүрылымының логикалық қабаты,

Ағылшын тілі Ағылшын тілі (ағылш. English, English language) - Үндіеуропа тілдері жанұясының батыс герман тобына жататын тіл. Ағылшын тілі ежелгі тіл болып есептеледі, ол қазіргі Ұлыбритания аумағын ежелде басып алған Англосаксондардың тілі, бірақ жауланған кельттердің тілдері де әсерін тигізген.

Баллдардың сандық эквиваленті араб сандарынан ондық жүйеде 4,0 – тен 1,0 –ге дейін ұнамды бағалар және 0 – қанағаттандырылмаған баға алынады.

Бағаның пайыздық түрі пайызбен анықталынады. Бұнда ұнамды бағалар 50% – дан 100% – ға дейін, ал қанағаттандырылмаған баға 0– ден 49% – ға дейін алынады.

Бағаның дәстірлі шкаласы төрттік балл шкаласы арқылы құралады: «өте жақсы», «жақсы», «қанағаттандырылған», «қанағаттандырылмаған». Бағалардың шкаласы 1 – ші кестеде келтірілген.
Кесте 1 – Бағалардың шкаласы


Ұпайлы жалпы баға (И)

Ұпайдың сандық эквиваленті

(Ц)


Әріптік түрдегі баға

Дәстүрлі жүйедегі баға (Т)




95-100

4

А

өте жақсы




90-94

3,67

А-




85-89

3,33

В

жақсы




80-84

3

В




75-79

2,67

В-




70-74

2,33

С

қанағат




65-69

2

С




60-64

1,67

С-




55-59

1,33

D




50-54

1

D




0-49

0

F

қанағат емес



Есептік жұмысты қорғауға жіберу үшін тәжірибенің бағдарламасы орындалуы және тәжірибе өткен кәсіп орнының бағасы оң болуы қажет.

Тәжірибенің қорытынды бағасы тәжірибені өту нәтижесі мен есептік жұмысты қорғау бағасына тәуелді. Студенттің оқу деңгейінің жетістігі әр бөлім бойынша 100 балмен бағаланады. Тәжірибенің қорытынды бағасы (Қ) төменгі өрнек бойынша кәсіпорын бағасы (КБ) және жұмыстық есепті қорағу (ЕҚ) көрсеткіштерін ескере есептелінеді:

Қ= КБ х 0,4 ЕҚ х 0,6.

Студенттің есептік жұмысты қорғауға себепсіз жағдаймен келмеуі «қанағат емес» бағамен бағаланады. Қорытынды баға есептік жұмысты қорғаған күні қорғау комиссия кеңесінен кейін студенттерге хабарланады.
Ұсынылған әдебиеттер тізімі:
Негізгі:


  1. Исингарин Н.К.

    Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.

    Железные дороги Казахстана. Том 2. – Алматы:

ТОО «Экономтрансконсалтиг», 2007. – 694с.

2 Исингарин Н.К. История железных дорог Казахстана. – Алматы: ТОО «Экономтрансконсалтиг», 2011. – 767с.

3 Данаев Ә.Теміржол сүреулері. Оқу құралы.- Алматы: Эверо, 2009. -141 б.

4 Құмар Б.К. Газ мұнай құбырлары мен қоймалары ғимаратттарының құрылыс құралдары. Оқулық.- Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2012.- 162 б.

5 Байнатов Ж.,Тулебаев К., Базанова М. Конструкций зданий и сооружений на железнодорожном транспорте. –Алматы: Фолиант,2009.-292 с.

6 Маилян Л.Р., Маилян Д.Р, Веселов Ю.А. Строительные конструкции. Учебное пособие. – Ростов-на-Дону: Феникс, 2004. – 880 с.



7 Справочник современного проектировщика. Под ред. Л.Р. Маиляна. Серия «Строительство и дизайн». – Ростов-на-Дону: Феникс, 2005. – 544 с.

  1. Заикин А.И. Железобетонные конструкции одноэтажных промышленных зданий. – Изд. М.: АСВ, 2007. - 272 с., ил.

  2. Евстифеев В.Г. Железобетонные и каменные конструкции: В 2 ч. Ч. 1 (1-е изд.) Учебник. - М. : "АКАДЕМИЯ", 2011.

  3. Евстифеев В.Г. Железобетонные и каменные конструкции: В 2 ч. Ч. 2 (1-е изд.) Учебник. - М. : "АКАДЕМИЯ", 2011.

  4. Безпалько В.И.Технология конструкционных и трубопроводостроительных материалов (1-е изд.) учеб. Пособие. – М.: "АКАДЕМИЯ", 2008.

  5. Васильев А.П. Эксплуатация автомобильных дорог: В 2 т.Т. 1 (2-е изд., стер.). Учебник. – М.: "АКАДЕМИЯ", 2011.

  6. Васильев А.П. Эксплуатация автомобильных дорог: В 2 т.Т. 2 (2-е изд., стер.). Учебник. - М.: "АКАДЕМИЯ", 2011.

  7. Добров Э.М. Механика грунтов (1-е изд.) учебник. - М.: "АКАДЕМИЯ", 2008.

  8. Мальцев Ю.А. Экономико-математические методы проектирования транспортных сооружений. (1-е изд.). Учебник. - М.: "АКАДЕМИЯ", 2010.

  9. Саламахин П.М. Инженерные сооружения в транспортном строительстве. В 2 кн.Кн. 1. Учебник. - М.: "АКАДЕМИЯ", 2008.

  10. Саламахин П.М. Инженерные сооружения в транспортном строительстве: В 2 кн.Кн. 2. (2-е изд., стер.). Учебник. – М.: "АКАДЕМИЯ", 2008.

  11. Федотов Г.А. Изыскания и проектирование мостовых переходов (2-е изд., стер.). Учебное пособие. – М.: АКАДЕМИЯ", 2010.

  12. Грифф М.И., Олитский В.С., Ягудаев Л.М. “Транспорт для строительного комплекса. Автобетоносмесители. Автобетононасосы. Стационырные бетононасосы. Выпуск 12”. Справочник. – М.: АСВ, 2007.

  13. Исингарин Н.К. Железные дороги Казахстана. Том 1. – Алматы: ТОО «Экономтрансконсалтиг», 2007. – 694с.

  14. Серов В.М., Серов А.В., Нестерова А.В. Организация и управление в строительстве.-М.:АСВ, 2006.

  15. Хамзин С.К. Монтаж строительных конструкций. Учеб. пособие. -Астана: Фолиант, 2005.

  16. Добромыслов А.Н. (изд.АСВ),“Оценка надежности зданий и сооружений по внешним признакам”. Справочное пособие, второе издание исправлен и дополнен. 2008.

  17. Иванчев И.И., Топуров К.Х., Топилин А.Н., Иваненко Н.И. “Железобетонные автодорожные мосты”. Научное издание. –М.: АСВ, 2008.

  18. Карпиловский ВС, Криксунов ЭЗ, Маляренко А.А. и др. “SCAD OFFICE. Вычислительный комплекс SCAD”. Учебное пособие. – М.: АСВ, 2008.

  19. Карпиловский ВС, Криксунов ЭЗ, Маляренко А.А. и др. “SCAD OFFICE. Формирование сечений и расчет их геометрических характеристик”. Учебное пособие. -М.: АСВ, 2008.

  20. Мазур И.И., Шапиро В.Д., ред., Беляева В.Я., Нефтегазовое строительство: Учебное пособие для вузов. (Современное бизнес-образование). -М.: Омега-Л, 2005.

  21. Каменв С.Н. Строительство автомобильных дорог и аэродромов: Учеб. пособие для ссузов. -Волгоград: ИД "ИН-ФОЛИО", 2010.

  22. Федотов. Изыскания и проектирование автомобильных дорог. В 2 кн. Книга 1, - М.: Высшая школа, 2009.

  23. Федотов. Изыскания и проектирование автомобильных дорог. В 2 кн. Книга 2. - М.: Высшая школа, 2010.


Қосымша:

31 МИ ПГУ 4.01.3-09. Правила оформления учебной документации. Общие требования к текстовым документам.

32 СНиП РК 1.03-05-2001. Охрана труда и техника безопасности в строительстве.

33 СНиП РК 1.03-06-2002. Строительное производство. Организация строительства предприятий, зданий и сооружений.



34 СНиП 2.01.07-85* Нагрузки и воздействия / Госстрой СССР. -М.: ЦИТП Госстроя СССР, 1988. – 32 с.

  1. СНиП РК-5.04.-23-2002. Стальные конструкции. Нормы проектирования. – Астана: 2003.-92 с.

  2. СНиП РК 5.03-34-2005. Бетонные и железобетонные конструкции. Основные положения. – Астана: 2003.- 78 с.

37 СНиП РК 5.02-02-2010. Каменные и армокаменные конструкции. Нормы проектирования. – Астана: 2010. -77 с.

38 СО ПГУ 4.09.1-09. Правила выполнения строительных чертежей. (Коллектив авторов). – Павлодар: Издательство ПГУ «Кереку». – 2009. – 139 с.

  • Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
  • КЕЛІСІЛГЕН

  • жүктеу 120.11 Kb.