Главная страница
Контакты

    Басты бет


Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

жүктеу 1.59 Mb.



жүктеу 1.59 Mb.
бет7/22
Дата14.04.2017
өлшемі1.59 Mb.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   22

№8 Практикалық жұмыс . CorelDRAW векторлық редакторында стандартты фигуралар салу және оларға мәтін енгізу


Тіктөртбұрыш. Тіктөртбұрыш саймандар тақтасындағы Rectangle (тікбұрыш) құралының көмегімен тұрғызылады. Rectangle батырмасын басқан кезде, тышқан көрсеткіші айқас сызыққа айналады. Қалып-күй қатарындағы тышқан көрсеткішін Rectangle құралына апарып, диоганаль бойынша созу керек. Тышқанмен жылжытып болғаннан кейін оның батырмасын жібергенде, экранда тіктөртбұрыштың жан-жақтарына жиектерін белгілеу және орталық маркері шығады. Ал қалып-күй қатарына тіктөртбұрыш тобына жататын обьекті белгіленеді деген хабарлама шығады.

Хабарлама (Донесение) - жоғары тұрған командирге (бастыққа, штабқа) белгілі бір мәліметтерді хабарлау мақсатына арналған жауынгерлік немесе қызметтік есеп-ақпарат құжаты. Соғыс жағдайында төмендегідей хабарламалар даярланады: жауынгерлік, барлау, байланыс бойынша, инженерлік және химиялық қамтамасыз ету, тыл бойынша және басқа.

Бөліп алу жақтауы дегеніміз экранда бөлініп алынған бірнеше обьектілерді белгілейтін 8 қара кішкене шаршыдан құралған топ. Бөліп алу жақтауы қисық крестик түрінде маркер ортасында орналасады.

CorelDRAW-да кез келген графикттік обьектіні құрағаннан кейін ол бөлініп алынған болып табылады және оның айналасында бөліп алу жақтауы пайда болады.



115-сурет. Тіктөртбұрыштармен жұмыс жасаудағы атрибуттар құралы

Тіктөртбұрыштардың атрибуттар құралы (115-сурет) мына қасиеттерден тұрады: төртбұрыштың өлшемін, төртбұрыштың орналасуын, масштаб коэффициенттерін және т.б. қасиеттерін өзгертуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге онда обьектілермен жұмыс жасау батырмалары орналасқан (бұрау, айналық бейнелеу, бұрыштарды дөңгелектеу және т.б)

Объектінің еркін қозғалыспен орталықтан айналдыру жағдайын өзгертуден басқа, тышқанның көмегімен орталықтан айналдыру жағдайының нақты және дәл берілген мүмкіндері бар. Ол үшін 116-суретте көрсетілгендей Өзгерту (Преобразование) атрибуттар тақтасын көрсетіп қою қажет. Өзгерту тақтасы бізге сол тікбұрышты бейненің формасын өзгерту үшін қолданылады.



116-сурет. Өзгерту атрибуттар тақтасы

Бұл атрибуттар тақтасын іске қосу үшін Терезе (Окна) → Тақталар (Панели)

→ Өзгерту (Преобразование) командаларын орындаймыз.

Енді салынған фигуралардың бұрышын дөңестетуге болады. Ол үшін фигураны ерекшелеп, қасиеттер панеліндегі сол жақ және оң жақ бұрышын дөңестету құралдарын пайдалынып, шаршыны немесе тіктөртбұрышты дөңес етіңіз.

Тіктөртбұрышты Shape (Форма) құралы арқылы да түрін өзгертуге болады. Сонда тіктөртбұрышыңыз жағдайда болуы тиіс. Тышқанның курсорын объектінің бір бұрышына апарсаңыз күйге келеді. Оның үстінен ұстап тұрып, төмен қарай тікбұрыштың ішкі жағына қарай тартсаңыз күйінен жағдайына келеді.



Эллипс. Эллипс салғанда мына құралды таңдау керек. Салу әдісі тіктөртбұрышты салумен бірдей. Егер салынған дөңгелекті немесе эллипсті

доғаға немесе секторға айналдыру керек болса, онда фигураны ерекшелеп, қасиеттер панеліндегі батырмаларды басу керек.



Бұл фигураларды эллипстің атрибуттар тақтасынан көре аласыз. Бұлардан басқа эллипс құралын пайданып, әр түрлі өзгерістер келтіруге болатын бірнеше батырмалар орналасқан (117-сурет) .



117-сурет. Эллипстің атрибуттар тақтасы

Эллипстің атрибуттар тақтасының ішінен төменде эллипстің қасиеттер тақтасының параметрлерін қарастырайық:

Сектор (Pie) және Доға (Arc) объектілердің сыртқы түрін анықтайтын келесі параметрлер бар:

Бастапқы және соңғы бұрыштар (Starting and Ending Angles) - доға дөңгелегінің ұзындығының бұрыштық өлшемі.

Сағат тіліне қарсы доға мен сектор (Clockwise/Counterclockwise Arcs or Pies) батырмасы доға мен секторды инверсиалды түрде бейнелейтін санап шығару бағытына сұраныс қояды.

Доға- атты арба не шанаға жеккенде, екі жақ шеті терте мен қамыттың құлақбауын ұстап, бекітіп тұратын ағаш сайман. Доғаны қайың, тал, үйеңкі, емен сияқты мықты ағаштардан иіп жасайды. Ол үшін жұмыр ағаштың иілуге тиісті жерін шауып жұқартып алып, морға салып жұмсартады да, тез арқылы екі жақ басын иіп, қалыпқа салып кептіреді.

Сектор (sector) - пішімдеу кезінде қатқыл немесе иілгіш дискіде жасалған центрлес жолшықтардың біреуінің сегменті; магниттік диск бетіндегі концентрлік шеңбер бойын қуалай орналасқан сызық жолға жазылатын ақпараттың негізгі бірлігін (ең аз көлемін) сақтайтын оның бір бөлігі.

Сұраныс - нарықтық экономиканың аса маңызды санаттарының бірі, нарықта ұсынылған игіліктерге (тауарларға, көрсетілетін қызметтерге) төлем кабілеті бар қажеттіліктерді көрсетеді, яғни тұтынушы белгілі бір бағамен және белгілі бір уақыт кезеңінде сатып алуға келісетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің көлемі, мөлшері.

«Эллипс» құралының көмегімен салынған жаңа объектілердің үнсіз келісім бойынша қасиеттерін өзгерту

Мәзір қатарынан Инструменты → Параметры командасын орындаңыз.

Категориялар тізімінен Рабочее пространство, сонан соң Набор инструментов, келесі ашылған тізімнен эллипсті таңдаңыз.

Жаңа объектілердің формасын өзгерту үшін сектор немесе доғаның біреуін таңдау керек

Бастапқы және соңғы бұрышын көрсету

Сағат тілімен бағыттас немесе қарама-қарсы екеуінің біреуін таңдаңыз. Сонан соң фигураға әрекеттерді орындауға болады.



Қасиеттер тақтасындағы сектормен доғаның бастапқы және соңғы бұрыштарына нұсқау үшін берілген жолдарды қолдануға геометрия ілімін білуді талап етеді. Көбінесе қолданатын ыңғайлы әрекеттің бірі, ол Форма құралын пайдалану болып келеді. (118-сурет)



118-сурет. Бақылау түйін нүктесінің көмегімен доға, сектор және эллипстің өзгеруі

Эллипсті пайдалана отырып, мынадай фигураларды жасауға болады.

Түйіндер – объектінің контурында орналасқан, оны Shape құралымен ерекшелеу кезінде пайда болатын боялған қара квадраттар. Сызықтың сегменті

екі түйіннің арасындағы контурындағы бөлігі.

Түйін және сегмент ұғымдары CorelDRAW-мен жұмыс барысында негізгі ұғымдар.

Сегмент (segment) жедел жадтағы бірін-бірі жабатын бір деңгейдің тармақтарының оверлейлік құрылымды программадағы тобының бірі; теле-өндеуде - буферде орналасатын хабардың бөлігі; жазба немесе жазбаның бөлігі.

Түйіндер мен сегменттерді редактрлеу, сызықтар мен объектілердің формасын өзгертудің үлкен мүмкіндіктерін ұсынады. Түйіндермен жұмыс


жасау үшін Shape (Форма) құралы пайдаланылады. Егер Shape құралымен түйінді шертетін болсақ, ол белгіленіп қара түске боялады, бір немесе екі бақылау нүктелері мен оларды түйінмен біріктіретін үзік сызықтар пайда болады. Бақылау нүктелері контурдың қисық сызықты сегментінің ұзындығы мен формасын береді, ал жанама сызықтар – таңдап алынған түйінге қандай бақылау нүктелері сәйкес келетіндігін көрсетеді (120-сурет).

Сызықтау (Штриховка) - тетіктерді немесе ер түрлі материалдарды (металл, ағаш, бетон, т.б.) жазықтықпен ойша қиғанда қиюшы жазықтықта орналасқан бөлігі (қимасы) шартты түрде сызықталып көрсетіледі. Сызықтау 45°-қа тең бүрышпен көлбейтін және арақашықтығы 2-2,5 мм болатын, ал жуандығы шамамен S/3-ке тең сызықтармен жүргізіледі.

Түзу сызықты қисықтың бақылау нүктесі болмайды.

119-сурет 120-сурет


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   22


жүктеу 1.59 Mb.