Главная страница
Контакты

    Басты бет


Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

жүктеу 0.61 Mb.



жүктеу 0.61 Mb.
бет4/5
Дата13.04.2017
өлшемі0.61 Mb.

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі


1   2   3   4   5

Әдебиет:

1) Коломиец Н.В. Электрическая часть электростанций и подстанций: учебное пособие / Н.В. Коломиец, Н.Р. Пономарчук, В.В. Шестакова- Томск: Изд-во Томского политехнического университета , 2007.-143 с.

3) Расчет коротких замыканий и выбор электрооборудования: Учебное пособие для студентов высших учебных заведений / И.П. Крючков, Б.Н. Неклепаев, В.А. Старшинов и др.; Под ред. И.П. Крючкова и В.А. Старшинова.- М.: Издательский центр «Академия», 2005.- 416с.

4) Рожкова Л.Д. Электрооборудование станций и подстанций: учбник для студ. сред. проф. образования / Л.Д.Рожкова, А.К.Карнеева, Т.В.Чиркова.- М.: Издательский центр «Академия», 2007. -488 с.

5) Леньков Ю.А., Хожин Г.Х. Выбор коммутационных аппаратов и токоведущих частей распределительных устройств электрических станций и подстанций.- Павлодар. Изд-во ПГУ, 2003.-211 с.

6) РД 153-34.0-20.527-98. Руководящие указания по расчету токов короткого замыкания и выбору электрооборудования /Под ред. Б.Н. Неклепаева.- М.: Изд-во НЦ ЭНАС, 2002.- 152с.



4 Тақырып Жоғары кернеудегі электрлік аппараттар

Жоспар:

  1. ЭС ажыратқыштарды таңдау және тексеру.

  2. Электр станцияның түрлі тізбектеріндегі айырғыштарды таңдау мен тексеру.

  3. ЭС түрлі тізбектеріндегі аппараттарды таңдау және тексеру ерекшеліктері.

Тапсырмалар:

1. 35кВ және одан жоғары ТҚ ажыратқыштары мен айырғыштарын таңдау мен тексеру.

2. 6-10кВ ТҚ ажыратқыштары мен айырғыштарын таңдау мен тексеру.

3. Генераторлар мен блоктардың тізбектеріндегі ажыратқыштарды таңдау және тексеру. Таңдау мен тексеру ерекшеліктері.



Тапсырмаларды орындау бойынша әдістемелік ұсынымдар

Ажыратқыштарды таңдау келесі шарт бойынша жүргізіледі:



.

Таңдалған ажыратқыштар тексерілген болу керек:

- ажыратылу қабілеттілігі бойынша.

Ажыратылу қабілеттілігіне ажыратқышты тексеру кезінде алдымен ажыратудың симметриялық тогына тексеру жүргізіледі



.
Симметрия (гр. symmetrіa - мөлшерлес) - Жиі кездесетін математикалық ұғымдардың бірі, центрге немесе өс жазықтығын қатысты алғанда бірдей пішінді.фигуралардың орналасуы.

Ары қарай ҚТ тогының апериодты құраушыларының ажыратылу мүмкіндігіне ажыратқышты тексереді



,

мұндағы - ажыратылған токтағы апериодты құраушылардың қалыпты мәні, %. Егер ажыратқыштың берілген түрі үшін болмаса, онда ол өрнек бойынша анықталады



,

- өрнек бойынша анықталатын ҚТ ажыратылған тогында апериодты құраушылардың пайыздық құрамы

.

Егер шарт орындалса, ал iАt немесе



, онда ҚТ толық тогы бойынша ажыратылу қабілеттілігі бойынша ажыратқышқа тексеру жүргізуге рұқсат етіледі:

.

- қосылу қабілеттілігі бойынша



;

- электродинамикалық тұрақтылығы бойынша



;

- термиялқы тұрақтылығы бойынша



.
Айырғыштарды таңдау мен тексеру келесі шарт бойынша жүргізіледі:

;

.

Әдебиет:

1) Коломиец Н.В. Электрическая часть электростанций и подстанций: учебное пособие / Н.В. Коломиец, Н.Р. Пономарчук, В.В. Шестакова- Томск: Изд-во Томского политехнического университета , 2007.-143 с.

2) Расчет коротких замыканий и выбор электрооборудования: Учебное пособие для студентов высших учебных заведений / И.П. Крючков, Б.Н. Неклепаев, В.А. Старшинов и др.; Под ред. И.П. Крючкова и В.А. Старшинова.- М.: Издательский центр «Академия», 2005.- 416с.

3) Рожкова Л.Д. Электрооборудование станций и подстанций: учебник для студ. сред. проф. образования / Л.Д.Рожкова, А.К.Карнеева, Т.В.Чиркова.- М.: Издательский центр «Академия», 2007. -488 с.

4) Леньков Ю.А., Хожин Г.Х. Выбор коммутационных аппаратов и токоведущих частей распределительных устройств электрических станций и подстанций.- Павлодар. Изд-во ПГУ, 2003.-211 с.

5) РД 153-34.0-20.527-98. Руководящие указания по расчету токов короткого замыкания и выбору электрооборудования /Под ред. Б.Н. Неклепаева.- М.: Изд-во НЦ ЭНАС, 2002.- 152с.

6) Леньков Ю.А. Справочные материалы по выключателям и разъединителям переменного тока высокого напряжения: методическое пособие по курсовому и дипломному проектированию для студентов специальности электроэнергетика.- Павлодар: Кереку, 2012.- 88с.

5 Тақырып Өлшеуіш трансформаторлар

Жоспар

1. Токтың өлшеуіш трансформаторын таңдау және тексеру.

2. Электр қондырғылардың түрлі тізбектері үшін кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау мен тексеру.

3. Өлшеуіш трансформаторлардың екіншілік жүктемелерін есептеу, дәлдік класын таңдау, орама бірікпелерінің сұлбасы.


Тапсырмалар

1. Түрлі электрлік тізбектерде орнатылған өлшеуіш трансформаторларды таңдау және тексеру.

2. кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау және тексеру.

3. ЭС түрлі тізбектер үшін өлшеуіш құралдарды орналастыру.

Токтың өлшеуіш трансформаторларын таңдау келесі шарт бойынша жүргізіледі:

; ; ;

; ,

мұндағы - ток трансформаторының номиналды кернеуі, кВ;



- ток трансформаторы орнатылатын электр қондырғылардың номиналды кернеуі, кВ;

- ток трансформаторының номиналды бастапқы тогы, кА;

- электр қондырғының максималды жұмыс тогы, кА;

- ток трансформаторының электрдинамикалық және теримялық тұрақтылық тогының тізімдемелік мәні, кА;

- ток трансформаторын орнату орнындағы қысқа тұйықталудың соққы тогының мәні, кА;

- берілген дәлдік класы кезінде ток трансформаторының екіншілік тізбегінің жүктемелерінің номиналды мәні, Ом;

- екіншілік тізбек кедергісінің есептік мәні, Ом.

Егер ток трансформаторына электрэнергияның есептік есептегіштері қосылса, онда дәлдік класы 0,5 төмен болмау керек. Егер де ток трансформаторына тек қана щиттік электр өлшеуіш құралдар қосылса, онда дәлдік класы 1,0 жеткілікті.

Трансформатордың екіншілік тізбегінің есептік жүктемесі өтпелі кедергілер, біріккен өткізгіштер және өлшеуіш құралдардың жүктемелерінен құралады, яғни

.

Ток трансформаторының екіншілік тізбегіне қосылған құралдардың кедергісі жүктелген фазалар бойынша есептеледі. Құралдардың саны үшке дейін болған кезде байланыстардың өтпелі кедергісі 0,05 Ом тең деп қабылданады және үштен көп болған жағдайда құралдар саны 0,1 Ом.

Біріктірілген өткізгіштердің кедергісін есптегеннен кейін өрнек бойынша олардың қимасын анықтайды

,

мұндағы - өткізгіш материалының үлестік кедергісі:



мыс өткізгіш үшін;

алюминий өткізгіш үшін;

- ток трансформаторының сұлбасына тәуелді, біріктірілген өткізгіштің есептік ұзындығы, ; құралдарды толық жұлдызға қосу кезінде ;

- ток трансформаторының қондырғысының орнынан электр өлшеуіштік құралдарға дейінгі өткізгіш ұзындығы.

Өткізгіштердің қимасын таңдауда ПӘК басшылыққа алу керек, мыс өткізгіш қимасы 2,5 мм2 аз емес және алюминий өткізгіш қимасы 4 мм2 аз емес деп қабылдау керек. 6 мм2 артық қима қолданылмайды.

Кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау келесі шартпен жүргізіледі:

;

;

Орамаларды біріктіру сұлбалары бойынша;

дәлдік класы бойынша.

Студенттерге ескерту керек,с жұлдызға қосылған кернеудің бір фазалы трансформаторлары үшін барлық үш фазаның қуатын алу керек.

Егер екіншілік жүктеме таңдалған дәлдік класындағы кернеу трансформаторының номиналды қуатынан асатын болса, онда кернеудің қосымша трансформаторына құралдың бір бөлігін жалғау керек.

Жалғау- сөз бен сөзді байланыстыратын, сөз аралығындағы қатынастардың көрсеткіші болып табылатын, сөзге грамматикалық мағына үстейтін қосымшалар. Жалғаудың төрт түрі бар: көптік, тәуелдік, септік, жіктік (к.).

Кернеу трансформаторының тізбектеріндегі өткізгіштердің қимасы кернеудің жіберілген жоғалуларымен анықталады. ПӘК сәйкес есептегіштерге дейін кернеу трансформаторынан кернеудің жоғалуы 0,5% артық болмау керек, ал қалыпты жүктемеде щиттік өлшеуіш трансформаторларға дейін - 1,5% артық емес. .3 Тақырып Электрлік өткізгіштердің құрылысы, параметрлері мен сипаттамалары.



Әдебиет:

1) Коломиец Н.В. Электрическая часть электростанций и подстанций: учебное пособие / Н.В. Коломиец, Н.Р. Пономарчук, В.В. Шестакова- Томск: Изд-во Томского политехнического университета , 2007.-143 с.

2) Расчет коротких замыканий и выбор электрооборудования: Учебное пособие для студентов высших учебных заведений / И.П. Крючков, Б.Н. Неклепаев, В.А. Старшинов и др.; Под ред. И.П. Крючкова и В.А. Старшинова.- М.: Издательский центр «Академия», 2005.- 416с.

3) Рожкова Л.Д. Электрооборудование станций и подстанций: учебник для студ. сред. проф. образования / Л.Д.Рожкова, А.К.Карнеева, Т.В.Чиркова.- М.: Издательский центр «Академия», 2007. -488 с.

4) РД 153-34.0-20.527-98. Руководящие указания по расчету токов короткого замыкания и выбору электрооборудования /Под ред. Б.Н. Неклепаева.- М.: Изд-во НЦ ЭНАС, 2002.- 152с.

5) ГОСТ 7746-2001 Межгосударственный стандарт. Трансформаторы тока. Общие технические условия. Дата введения 2003 01 01.

6) ГОСТ 1983-2001 Межгосударственный стандарт. Трансформаторы напряжения. Общие технические условия. Дата введения 2003 01 01.
7.2 Зертханалық сабақтардың мазмұны

3 тақырып. Электрлік өткізгіштер мен оқшаулағыштардың құрылысы, параметрлері мен сипаттамалары

Жоспар:

1. Жабық таратушы құрылғылардың шиндік құрылысы.

2. Ашық таратушы құрылғылардың шиндік құрылысы.

3. Токөткізгіштер.

4. Тіректік оқшаулатқыштар.

5. Өтпелі оқшаулағыштар.



Тапсырма:

  1. Шинаның көлденең қимасының рационалды формасын қандай талаппен қанағаттандыру керек? Түсіндіріңіз, неліктен шинаның көлденең қимасының рационалды формасы жұмыс тогына тәуелді?

  2. Жабық таратушы құрылғылардың шиндік құрылысы қалай орындалады?

  3. Қандай шиналар – үш полюсті немесе корытный қима – металлдың бірдей шығынында үлкен жүктемелік қабілетке ие және неліктен?

  4. Шинаны бояу қандай мәнге ие?

  5. Қатты шиналардың байланыстық бірікпелерін орындаудың негізгі түрлері және оларды өзара салыстырыңыз?

  6. Ашық иілгіш шиндік құрылыстың ерекшелігі қандай және оларды қолдану аймағы?

  7. Қатты шиндік құрылыстың негізгі түрлерн салыңыз. Шиндік құрастырмада қолданылатын материалдар мен оқшаулағыштарды ата.

  8. Электр станциялар мен қосалқы станцияларда қолданылатын таратушы құрылғылардың оқшаулатқыш түрлерін атаңыз.

  9. Тіректік-штырлік оқшаулағыштар қайда қолданылады, олардың құрылысы мен кемшіліктері?

  10. Тіректік-стержендік оқшаулағыштардың құрылысын айту және олардың қолдану аймағын көрсету.

  11. Сыртқы және ішкі қондырғылардың өтпелі оқшаулағыштардың құрылысының ерекшеліктері.



Тапсырмаларды орындау бойынша әдістемелік ұсынымдар

Зертханалық жұмыстар «Электр станцияның электрлік бөлігі» пәнінің теориялық бөлімдерін оқу кезінде алған білімдерін бекітеді және кернеудің түрлі кластары электр қондырғыларында қолданылатын токөткізгіш бөліктердің құрастырмалық ерекшеліктері туралы негізгі мәлімет береді. Уақыттың оқу жоспарына бөлінген материалдарды игерудә жеңілдеті үшін электр станциясы зертханасының таныстыру залында электр жабдықтардың үлгілері орнатылған.

Зертханалық жұмыстарды сәтті орындаудың міндетті шарттары болып үйдегі дайындық табылады. Зертханалық жұмысты жазу басында оның мақсаты қалыптастырылған және үй жұмысы бойынша тапсырмалар берілген. Зертханалық жұмыс бойынша студенттер жеке есептерін рәсімдейді, сондай-ақ зертханалық жұмысты жазу соңында келтірілген сұрақтарға жауаптар.

Әдебиет:

1) Артюхов И.И. Электрооборудование электрических станций и подстанций: Учебное пособие/ И.И.Артюхов, В.Д.Куликова, В.В. Тютьманова. Саратов, Саратовский гос. техн. Университет,2005.-136 с.

2) Коломиец Н.В. Электрическая часть электростанций и подстанций: учебное пособие / Н.В. Коломиец, Н.Р. Пономарчук, В.В. Шестакова- Томск: Изд-во Томского политехнического университета , 2007.-143 с.

3) Рожкова Л.Д. Электрооборудование станций и подстанций: учбник для студ. сред. проф. образования / Л.Д.Рожкова, А.К.Карнеева, Т.В.Чиркова.- М.: Издательский центр «Академия», 2007. -488 с.

4) Леньков Ю.А., Кургузов Н.Н., Кургузова Л.И. Электрические станции и подстанции: Сборник лабораторных работ.- Павлодар: Изд. ПГУ им. С. Торайгырова, 2003.- 152 с.

4 Тақырып. Жоғары кернеудегі электрлік аппараттар

Жоспар


  1. Майлық ажыратқыштар, майдағы электрлік доғаны сөндіру.

  2. Көп көлемді майлық ажыратқыштар.

  3. Полюсқа бір немесе екі бөліктермен аз көлемді майлық ажыратқыштар.

Тапсырмалар

1. Ажыратқыш қандай тағайындауға ие ?



  1. Көп көлемді және аз көлемді МА май қандай жұмыс атқарады?

  2. Көп және аз МА басты артықшылықтары мен кемшіліктерін атаңыз?

4. МА негізгі техникалық берілгендерін атаңыз.

5. ВМЭ, У, ВМП, МГГ сериялы МА сипаттамалық құрылымдық ерекшеліктерін атаңыз.



  1. Сөндіргіш камерасы жоқ МА доғаны сөндіру принциптерін түсіндіріңіз.

  2. Бірнеше мәртелік бөліктер қандай мақсатпен қолданылады?

  3. У сериялы МА шунттаушы резисторлар қандай тағайындауға ие?
    Серия (латынша series - қатар) - таужыныстардың мейлінше қалың қабатын қамтитын және біртұтас шөгінділік жанартаулық немесе тектоникалық оралымға сәйкес келетін неғұрлым ірі стратиграфиялық бөлімше; бірнеше свиталарға жіктеледі.
    Резистор (ағыл. resіstor, лат. resіsto - қарсыласамын) - электр тізбегінің әртүрлі тармақтарындағы ток күшін, не кернеуді шектеу немесе реттеу үшін қолданылатын радиотех. немесе электртех. бұйым. Радиоэлектрондық құрылғылардағы барлық бөлшектердің жартысынан астамы (80%-ға дейін) Резисторлар болады.


  4. ВМП сериялы МА буферлік көлемі қандай тағайындауға ие?

  5. Көп және аз токтарды ажырату кезінде ВМП сериялы МА сөндіргіш камераларында доғаны сөндірудің қандай ерекшеліктері бар?

  6. ВМП сериялы МА майды ауыстыру қандай жолмен жүзеге асырылады?

  7. ВМП және МГГ сериялы МА майының деңгейін бақыллаау қандай жолмен жүзеге асырылады ?

  8. ВМП сериялы МА цилиндрінен газдарды шығару қандай жолмен қамтамасыз етіледі?
    Май - организмге қуат беретін астың жұғымы. Май ақуыздарды, минерал тұздарды, сондай-ақ майды ерітетін витаминдерді организмнің қалыпты сіңіруіне қажет. Тамақтық рационында майдың болуы әртүрлі тағамдардың дәмділігін жақсартып, тәбетті арттырады.
    ДЕҢГЕЙ (Уровень; layer, level) - абстракциялы дерексіздік дәреже; иерархиялық құрылым қабаты; осы желімен орындалатын белгілі бір мәселелер кешенін сипаттайтын есептеуіш желі қүрылымының логикалық қабаты,
    Газ(фр. gas, гр. chaos – бей-берекет) - заттың атомдары мен молекулалары бір-бірімен әлсіз байланысқандықтан, кез келген бағытта еркін қозғалатын және өзіне берілген көлемге толық жайылып орналасатын агрегаттық күйі.


  9. Ажырату және қосу операциялары кезінде МГГ сериялы МА жұмыстық және доғасөндіргіш байланыстарының жұмыс тәртібі қандай, мұны немен түсіндіруге болады?

  10. Қосулы тұрған жағдайдағы МГГ-10 түрдегі МА арқылы ток жолын көрсетіңіз.

Жоспар

1. Ауалық ажыратқыштардағы электр жоғаларын сөндіру принциптері.

2. Ауалық ажыратқыштардағы электр жоғаларын сөндіру ерекшеліктері.

3. Ауалық ажыратқыштардың доғасөндіргіш камераларының құрылысы.

4. Түрлі типтегі ажыратқыштардың құрылыс ерекшеліктері.

Тапсырмалар

1. Ауалық ажыратқыштардағы доға сөндіру процесі қалай жүзеге асырылады?

2. Ауа ажыратқыштарында сөндіру камераларының қандай түрлері қолданылады?

3. Ауа ажыратқыштарындағы бөлгіштер қандай тағайындауға ие?

4. Көп мәртелік айырғыштармен камера құрылысын түсіндіріңіз, олардың тағайындаулары және орындау принциптері.

5. Кернеуді активті және сыйымдылықты бөлгіштер қандай тағайындауға ие?

6. ВВН-35-2 ажыратқышы қандай құрылымға ие?

8. ВВН-35-2 ажыратқышының қосылу процесін түсіндіріңіз.

9. ВВН-35-2 ажыратқышының ажыратылу процесін түсіндіріңіз.

10. Ажыратылу процесінде байланыстардың жұмысының салдары мен ажыратқыш ролюсінің элементтерінің қосылыстарының электрлік сұлбасын түсіндіріңіз.

11. ВВН сериялы ауалық ажыратқыштардың артықшылықтары мен кемшіліктерін атаңыз.

12. ВВБ-110 ажыратқыштарының құрылыстарының ерекшеліктерін түсіндіріңіз.

13. Әр-түрлі кернеуге ВВБ сериялы ажыратқыштарды жинақтау қандай жолмен жүргізіледі?

Жинақтау (Комплектирована; complexing) - пайдаланушының мақсатына сәйкес келетін дербес компьютердің нақты түзілімін қалыптастыру; көп машиналы және көп программалы кешендерді құрастыру.

14. ВВБ-110 ажыратқыштарының қосылу процесін түсіндіріңіз.

15. Доға сөндіру мен ВВБ-10 ажыратқышының ажыратылу процесін түсіндіріңіз.

16. ВВБ сериялы ажыратқыштардың айырмашылық ерекшеліктері қандай?

17. ВНВ ажыратқыштарының құрылыс ерекшеліктері қандай? ВНВ ажыратқыштарының жұмыс процесін түсіндіріңіз.

18. Ауалық ажыртқыштардың қандай артықшылықтары мен кемшіліктері бар?

Жоспар

1. Электрмагниттік ажыратқыштардағы электрлік доғаны сөндіру принциптерін оқып-үйрену.

2. Электрмагниттік үрлеудің көмегімен электрлік доғаны сөндіру ерекшеліктері.

3. Электрмагниттік ажыратқыштардың доғасөндіргіш камералары.

4. ВЭМ-6 ажыратқышының құрылысы мен оның жұмыс істеу принципі.

Тапсырмалар

1. Электрмагниттік ажыратқыштың жұмыс істеу принципі неге негізделген?

2. ВЭМ – 6 түрдегі электрмагниттік ажыртақыштың құрылысының ерекшеліктері.

3. ВЭМ – 6 ажыратқышының доғасөндіргіш камерасының құрылысы.

4. ВЭМ – 6 ажыртқышының байланыстық жүйесінің құрылысы.

5. ВЭМ – 6 ажыратқышының электрмагниттік доғасын сөндіру процесі.

6. Аз токтардың ажыратылу процесінің ерекшелігі қандай?

7. Электрмагниттік ажыратқыштардың артықшылықтар ымен кемшіліктері.

8. Электрмагниттік ажыртақыштардың түрлері мен қолданылу аймағын түсіндіріңіз.

9. Вакуумдық ажыратқыштардағы электрлік доғаныс сөндіру принциптерін оқып-үйрену.



Жоспар

  1. Вакуумдық ажыратқыштардағы электрлік доғаны сөндіру принциптерін оқып--үйрену.

  2. Вакуумдағы электрлік доғаны сөндіру ерекшеліктері;

  3. Вакуумдық ажыртақыштардың негізгі артықшылықтар ымен кемшіліктері;

  4. ВВТЭ-10-10/630 У2 вакуумды ажыратқыштардың құрылысы мен жұмыс істеу принципі.

Тапсырмалар

1. Вакуумды ажыратқыштағы ажырату процесі?

2. Электрлік төзімділікті қалпына келтіру жылдамдығын немен түсіндіресіз?

3. Аз токтардың ажыратылу процесі немен қиындатылған?

4. Вакуумды ажыратқыштардың байланыс материалдарына қандай таоаптар қойылады?

5. Вакуумдық ажыратқыштардың артықшылықтары.

6. Вакуумдық ажыратқыштардың кемшіліктері.

7. Вакуумды ажыратқыштың доғасөндіргіш камерасы нені көрсетеді?

8. КДВ доғасөндіргіш камерасының байланысы қалай орындалған?

9. Сөндіру камерасының металдық экрандарының тағайындамасы.

10. Камерадағы жылжымалы байланыстың жүрісі неге тең?

11. Ажыратылған токтың шамасын қандай факторлар шектейді?

Фактор, экологияда - 1) процестердің қозғаушы күші немесе оларға ықпалы бар жағдай, қайсыбір процестегі, құбылыстағы мәнді жағдай; 2) факторлық талдауда зерттелетін айнымалы шамалар арасындағы корреляция өрнегінің көрінісі.

12. 10 кВ және жоғары кернеудегі вакуумды ажыратқыштар қалай орындалады?
Әдебиет:

1) Артюхов И.И. Электрооборудование электрических станций и подстанций: Учебное пособие/ И.И.Артюхов, В.Д.Куликова, В.В. Тютьманова. Саратов, Саратовский гос. техн. Университет,2005.-136 с.

2) Коломиец Н.В. Электрическая часть электростанций и подстанций: учебное пособие / Н.В. Коломиец, Н.Р. Пономарчук, В.В. Шестакова- Томск: Изд-во Томского политехнического университета , 2007.-143 с.

3) Рожкова Л.Д. Электрооборудование станций и подстанций: учбник для студ. сред. проф. образования / Л.Д.Рожкова, А.К.Карнеева, Т.В.Чиркова.- М.: Издательский центр «Академия», 2007. -488 с.

4) Леньков Ю.А., Кургузов Н.Н., Кургузова Л.И. Электрические станции и подстанции: Сборник лабораторных работ.- Павлодар: Изд. ПГУ им. С. Торайгырова, 2003.- 152 с.

5 тақырып. Өлшеуіш трансформаторлар.

Жоспар

1. Ток трансформаторының тағайындамасы мен топтастыру.

2. Ток трансформаторының қателігі мен дәлдік класы.

3. Ток трансформаторының қателіктерін қарымталаудың негізгі тәсілдері.

4. Ток трансформаторының жұмыс режимі.

5. Жабық, ашық және таратушы құрылғыларда қолданылатын ток трансформаторының құрылысын оқып-үйрену.



Тапсырмалар

1. Токтың өлшеуіш трансформаторларын тағайындау.

2. Ток трансформаторының трансформациялау коэффициенті дегеніміз не?

3. Ток трансформаторының қандай бөліктері жерлестіруге жатады, қандай мақсатпен және қалай жүзеге асырылады?

4. Ток трансформаторының құрылысын қалай топтастыруға болады?

5. Орамалық түзетулер ,олардың тағайындамасы және орындаулар.

6. Ток трансформаторының қателігін азайту тәсілдері.

7. Ток трансформаторының номиналды жүктемесі.

8. ТПОЛ түріндегі ток трансформаторы, оның құрылысы.

9. ТПШЛ түріндегі ток трансформаторының құрылымдық ерекшеліктері.

10. Тұрғызылған ток трансформаторының артықшылықтар ымен кемшіліктері.

11. Сыртқы орнатулар үшін ток трансформаторының ерекшеліктері.

12. Ток трансформаторының номиналды екіншілік токтарының мәні.

Жоспар

1. Кернеу трансформаторының тағайындамасы және топтастыру.

2. Кернеу трансформаторының қателігі және дәлдік класы.

3. Кернеу трансформаторының қателігін қарымталаудың негізгі тәсілдері.

4. Кернеу трансформаторының жұмыс режимі және қосылу сұлбасы.

5. Кернеу трансформаторының көмегімен орындалатын оқшаулама күйін бақылау, оның тағайындамасы және қолдану аймағы.

6. Жабық, ашық және жинақтық таратушы құрылғыларда қолданылатын кернеу трансформаторының құрылысын оқып-үйрену.

Тапсырмалар

1. Кернеудің өлшеуіштік трансформаторлары үшін қандай дәлдік кластары орнатылған және дәлдік класы дегеніміз не? Түрлі дәлдік кластарындағы кернеудің өлшеуіш трансформаторларының тағайындамасын түсіндіріңіз.

2. Кернеу трансформаторының номиналды екіншілік кернеуі

3. Кернеу трансформаторының номиналды және максималды қуаты.

4. НОМ, НТМК, НТМИ, НКФ кернеу трансформаторының бастапқы және екіншілік орамасының құрылысының орындалулары және өзара орналасулары.

5. Конструкции трансформаторов напряжения типов НОМ және ЗНОМ тұріндегі кернеу трансформаторының құрылысы.

6. Кернеу трансформаторының орамаларының біріктірілген сұлбалары.

7. Неліктен НТМИ түріндегі кернеу трансформаторының бастапқы орамасының бейтарабы жерлестірілген,ал НТМК түріндегі жерлестірілмейді?

8. Кернеу бойынша кернеу трансформаторының қателігін қарымталау?

9. НТМК түріндегі кернеу трансформаторындағы бұрыштық қателікті қарымталау?

10. НДЕ түріндегі кернеу трансформаторының құрылымдық орындалулары.
Тапсырмаларды орындау бойынша әдістемелік ұсынымдар

Зертханалық жұмыс «Электр станцяның электрлік бөлімі» пәнінің теориялық бөлімдерін оқып-үйрену кезінде алынған білімді бекіту керек және кернеудің әр-түрлі кластарындағы электр қондырғыларда қолданылатын электр жабдықтардың құрылымдық ерекшеліктері туралы негізгі мәліметті береді. Материалдарды жеңіл меңгеру үшін, электр станциясы зертханаларында электр жабдықтардың үлгілері орнатылған.

Зертханалық жұмыстарды сәтті орындаудың міндетті шарты болып үй тапсырмасы табылады. Зертханалық жұмысты сипаттау басында үй жұмысы бойынша тапсырмалар берілген және мақсаты қалыптастырылған. Студенттермен әрбір зертханалық жұмыста орындалған үй тапсырмалары, сондай-ақ сұрақтарға жауаптардан құралатын жеке есеп беру рәсімделеді.

Әдебиет:

1) Артюхов И.И. Электрооборудование электрических станций и подстанций: Учебное пособие/ И.И.Артюхов, В.Д.Куликова, В.В. Тютьманова. Саратов, Саратовский гос. техн. Университет,2005.-136 с.

2) Коломиец Н.В. Электрическая часть электростанций и подстанций: учебное пособие / Н.В. Коломиец, Н.Р. Пономарчук, В.В. Шестакова- Томск: Изд-во Томского политехнического университета , 2007.-143 с.

3) Рожкова Л.Д. Электрооборудование станций и подстанций: учбник для студ. сред. проф. образования / Л.Д.Рожкова, А.К.Карнеева, Т.В.Чиркова.- М.: Издательский центр «Академия», 2007. -488 с.

4) Леньков Ю.А., Кургузов Н.Н., Кургузова Л.И. Электрические станции и подстанции: Сборник лабораторных работ.- Павлодар: Изд. ПГУ им. С. Торайгырова, 2003.- 152 с.
8. Өздік жұмыс тапсырмалары

Әрбір тақырып бойынша СӨЖ тапсырмалары:



1 Тақырып. Электр станциялары туралы жалпы мәлімет

Сұрақтарды дайындау:

- Электр және жылу энергиясын өндіруге қатысатын электр станциялардың негізгі түрлері, олардың мінездемелік ерекшеліктері.

- Энергетикалық жүйеге электр станциялардың бірігу артықшылықтары.

- Қосалқы станциялардың негізгі түрлері.
2 Тақырып. Күштік трансформаторлар және автотрансформаторлар

Сұрақтарды дайындау:

- ЭС мен қосалқы станциялардағы жүктеменің тәуліктік графигі.

- ЭС мен қосалқы станциялардағы трансформаторлар орамасының жүктемесінің тәуліктік графигін жасау.

- Жүктемелік қабілеттілігі бойынша трансформаторларды тексеру мақсатымен тәуліктік графиктерді түрлендіру.
3 Тақырып. Электрлік өткізгіштер мен оқшаулағыштардың құрылысы, параметрлері мен сипаттамасы

Сұрақтарды дайындау:

- Токөткізгіш бөліктердің температуралық ұзартуларын қарымталау.

- Қатты қиманың токөткізгіш бөліктерін бекіту тәсілдері.

- Кабельдерді тағайындау және құрылысы.

4 Тақырып. Жоғары кереудегі электр аппараттары

Сұрақтарды дайындау:

- Әр-түрлі типтегі ажыратқыштардың ажыратылу қабілеттілігінің сипаттамасы.

- Әр-түрлі ажыратқыштардың артықшылықтары мен кемшіліктері.

- кернеуі 1 кВ дейінгі коммутациялық аппараттар, құрылыстың ерекшелігі, олардың тағайындамасы және жұмыс істеу принципі.

- Бөлгіштер мен қысқа тұйықтағыштардың құрылысының ерекшеліктері.



5 Тақырып. Өлшеуіш трансформаторларры

Сұрақтарды дайындау:

- Ток пен кернеу өшеуіш трансформаторларының векторлықдиаграммасы және жұмыс істеу режимі.

- Ток пен кернеудің каскадты трансформаторлары.

- Кернеудің ток трансформаторының айрықшаланатын құрылымдық ерекшеліктері.

6 Тақырып. Синхронды генераторлар мен қарымталағыштар

Сұрақтарды дайындау:



- Электр станцияда қолданылатын генераторлар мен қарымталағыштар.

- Генераторлардың құрылысы.

- Синхронды қарымталағыштың тағайындамасы мен құрылымдық ерекшеліктері.

Оқу бағдарламасының қиын сұрақтары


  1. Тарнфсорматорлардың жүктемелік қабілеттілігі. Жүйелік және апаттық асқын жүктемелер.

2. Өткізгіштердің электрдинамикалық тұрақтылығы. Электрдинамикалық тұрақтылыққа тексеру әдістемесі. Өткізгіштердің электрдинамикалық тұрақтылық шарты.

3. Әр-түрлі қимадағы өткізгіштердің механикалық есебі.

4. Ажыратқыштар мен айырғыштардың жедел мүмкіндіктері.

5. Ток трансформаторының векторлық диаграммасы және орын басудың электрлік сұлбасы.

6. Кернеу трансформаторының векторлық диаграммасы және орын басудың электрлік сұлбасы.

7. Кернеудің өлшеуіш трансформаторын қосу сұлбасы және қолдану аймағы.


9. Есептік-графикалық жұмысқа ұсынылатын тақырыптар.


Есептік-графикалық жұмыс электр станцияның электр жабдықтарын таңдау және тексеру аймағындағы есептерді шешу кезінде студенттердің өздік жұмыстарқа дағдалануын дамысту және дәрістік материалдарды бекіту үшін арналған.

Есептік-графикалық жұмыстың тақырыбы- Электр станцияларға электр жабдықтарды таңдау.

Содержание задания на расчетно-графическую работу
4 Кесте- Есептік-графикалық жұмысқа тапсырмалардың мазмұны


ЕГЖ бөлімдері

Орындауға қажетті уақыт

Энергия жүйесі бар электр сатнциялардың байланыс трансформаторларын электр станциялардың берілген түрлері үшін таңдау және олардың асқын жүктемег қабілеттілігін тексеру


6

Шиндік құрылыстар мен өлшеуіш трансформаторларды, коммутациялық аппараттарды таңдау үшін қажетті қысқа тұйықталу токтарын еесептеу

6

Таратушы құрылғылардың шиндік құрылысын таңдау (жетекшінің тапсырмасы бойынша).


6

Екі тізбектердегі айырғыштар мен ажыратқыштарды таңдау (жетекшінің тапсырмасы бойынша);


6

Ток пен кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау (жетекшінің тапсырмасы бойынша).


7

ЕГЖ рәсімдеу

9

БАРЛЫҒЫ

40 сағат

Есептік- графикалық жұмысты орындау графигі



Бөлімдер номері

Апталар, пайызбен курстық жұмыстарды орындау (%)




1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

1 бөлім
















25




























2 бөлім






















20






















3 бөлім




























15
















4 бөлім


































20










5 бөлім








































20





10. СОӨЖ кеңес беру кестесі (СОӨЖ СӨЖ 25% құрайды)

Барлық сұрақтар бойынша кеңес беру ағымдағы семестрдегі СОӨЖ кестесіне сәйкес жүзеге асырылады.


11. Оқушылардың білімін тексеру кестесі

Дәріске, практикалық, зертханалық сабақтарға (семинарлық, зертханалық, жеке, студиялық) қатысу 0 - ден 100 баллға дейін бағаланады.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.


Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру графигі



Жұмыс түрлері

Тапсырмалардың тақырыбы, мақсаты мен мазмұны

Ұсынылатын әдебиеттер

Орындау ұзақтығы

Бақылау түрі

Тапсыру мерзімі

1

конспект

Электр станциялар мен қосалқы станциялар туралы жалпы мәлімет

1,2,2д

1 апта




2-ші апта

2

конспект


Күштік трансформаторлар мен автотрансформаторлар


1,2,4,2д,6д,7д,8д

3 апта






5- ші апта

3

ЕГЖ 1


ЭС байланыс трансформаторларын таңдау және оларды асқын жүктемег қабілеттілігі бойынша тексеру

1,2,4,2д,6д,7д,8д


2 апта




6– ші апта


4

конспект

Электрлік өткізгіштер мен оқшаулағыштардың құрылысы, параметрлері мен сипаттамалары

2,6,1д,2д

3 апта




8- ші апта

5

ЕГЖ 2

Шиндік құрылыстар мен өлшеуіш трансформаторларды, коммутациялық аппараттарды таңдау үшін қажетті қысқа тұйықталу токтарын еесептеу

3, 6, 1д,2д

2 апта




8 апта

6


Межелік бақылау

1,2,3 тақырыптар






Жазбаша жауап

8- ші апта



7

ЕГЖ3


Таратушы құрылғылардың шиндік құрылыстарын анықтау

2,6,1д,2д

2 апта





10- ші апта

8

конспект


Жоғары кернеудегі электрлік аппараттар

1, 2, 5,7,2д


4 апта




12- ші апта



9

ЕГЖ 4


Екі тізбектердегі ажыратқыштар мен айырғыштарды таңдау

2, 3,6,2д, 9д

2 апта




12- ші апта



10


Конспект

Өлшеуіш трансформаторлар

1,2,5, 2д,4д,5д

2 апта




14- ші апта


11

ЕГЖ 5


Ток пен кернеудің өлшеуіш трансформаторларын таңдау

1,2,5, 2д,4д,5д



2 апта




14- ші апта


12

конспект


Синхронды генераторлар мен қарымталағыштар

1,2, 2д, 3д


1 апта




15- ші апта



13

Межелік бақылау

4, 5, 6 тақырыптар








Жазбаша жауап

15- ші апта


1   2   3   4   5

  • Тапсырмаларды орындау бойынша әдістемелік ұсынымдар
  • 7.2 Зертханалық сабақтардың мазмұны 3 тақырып. Электрлік өткізгіштер мен оқшаулағыштардың құрылысы, параметрлері мен сипаттамалары Жоспар
  • 5 тақырып. Өлшеуіш трансформаторлар. Жоспар
  • 8. Өздік жұмыс тапсырмалары
  • 2 Тақырып. Күштік трансформаторлар және автотрансформаторлар
  • 3 Тақырып. Электрлік өткізгіштер мен оқшаулағыштардың құрылысы, параметрлері мен сипаттамасы
  • 4 Тақырып. Жоғары кереудегі электр аппараттары
  • 5 Тақырып. Өлшеуіш трансформаторларры
  • 6 Тақырып. Синхронды генераторлар мен қарымталағыштар
  • 10. СОӨЖ кеңес беру кестесі (СОӨЖ СӨЖ 25% құрайды)
  • Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру графигі

  • жүктеу 0.61 Mb.