Главная страница
Контакты

    Басты бет


Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі

жүктеу 0.7 Mb.



жүктеу 0.7 Mb.
бет1/6
Дата20.03.2017
өлшемі0.7 Mb.

Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі


  1   2   3   4   5   6


Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі

Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті

Физика – математика факультеті

3 деңгейдегі СМК құжаты

ПОӘК


ПОӘК


042.14.2.02.01.20.85/03-2013

«Қолданбалы программалық жабдықтар» пәні бойынша оқу-әдістемелік материалдар

01.09.2009 ж

№1 басылым

02.09.2013 ж

№2 басылым





«Қолданбалы программалық жабдықтар»

пәнін оқыту-әдістемелік кешен
5В060200 - «Информатика» мамандығына арналған
Оқу-әдістемелік материалдар

Семей

2013.
Маман - ұйымның инженерлік-техникалық, экономикалық және басқа да жұмыстарымен айналысатын қызметкері. Маман, әдетте, жоғары немесе арнаулы орта білімді болады. Атап айтқанда, агроном, бухгалтер, геолог, инженер, математик, механик, техник, физиолог, суретші, экономист, энергетик, мұғалім, дәрігер, т.б.

МАЗМҰНЫ





Дәрістер






Машықтану сабақтары






Зертханалық сабақтар






Студенттердің өздік жұмыстарының жоспары





1. Дәрістер

1-Дәріс. «Графикалық мәліметтердің бейнелену негізі.»

Дәріс жоспары:

  1. Компьютерлік графиканың тарихы.
    Мәліметтер (данные; data) - автоматты құралдардың көмегімен, кей жағдайда адамның қатысуымен, өңдеуге I ыңғайлы түрде берілген мағлұмат. Мәліметтердің кірістік, шығыстық, басқару, проблемалық, сандық, мәтіндік, графикалық және т.б.
    Тарих (көне грек. ἱστορία -сұрастыру, зерттеу) - адамзат баласының өткенін зерттейтін қоғамдық ғылым.
    КГ түрлері.

  2. Растрлық графика ұғымы.

  3. Векторлық графика ұғымы.

  4. Фрактальды графика.

1.Компьютерлердің дамуының алғашқы кезеңдерінде онымен қатынас жасаудың бір ғана тәсілі программа құру ғана болды. Мәліметтер қағаз карталар немесе ленталар арқылы енгізілді. Кейде компьютерлер осциллографтармен машинаның электронды тізбектерін тексеру үшін жабдықталды. Мөлшермен 1950-ші жылы Англияның Кембридж университетінің белгісіз программисі “Эдсак” компьютерінің бір осциллографында билеп жүрген шотландты бейнелеген. Бір жарым жылдан кейін информатика бойынша ағылшын маманы Кристофер Стрэси Манчестер университетінде құрылған “Марк-1” компьютері үшін экранда дойбы ойнағыштың программасын жазды.

Графикалық мүмкіндіктермен жабдықталған алғашқы компьютер сервомеханизмдер лабороториясында Джей У.Форрестер жетекшілігімен МТИ тобында дайындалды. Оған “Вихрь” деген ат берілді, секундына 20 мың операцияларды орындады және оның жадысы 2048 байт болды.

Компьютерлік графиканың бірінші программасы “Блокнот” деп аталды.Оны 1963 жылы Линкольновский лабораториясының программисі Айвен Сазерланд дайындады. Сазерланд жұмысы компьютерлік графика тарихында шешуші жағдай болды.

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
Секунд - (лат. secunda dіvіsіo - екінші бөліну) (бастапқыда градустың, одан кейін сағаттың) - 1) уақыттың жүйелік бірлігі; СИ жүйесіндегі өлшем бірлігі. Белгіленуі - С; 1 с - Cs атомының (өлшемдер мен салмақтар бойынша 13-Бас конференцияның резолюциясы бойынша, 1967) аса жұқа екі деңгейінің арасынан өткен сәуле шығаруының 9 192 631 770 периодына тең.
Компьютерлік графика - 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы - Б. Н. Нұрмаханов, Д. Д. Әбілдабекова, У. Т. Қарымсақов. Беттер саны - 200.
Бұл интерактивті программа адамға экран бетінде тек сызу және өшіру ғана емес, сонымен қатар техникалық сын нәтижесін демонстрациялауға мүмкіндік берді.

“Блокнот” пайда болғанға дейін компьютерлік графиканың құралдарды көбінесе әскери мақсатта қолданды, яғни мәліметтердің мониторда графикалық түрде бейнеленуі алғаш рет 50-жылдары ғылыми және әскери зерттеулерде үлкен ЭЕМ үшін пайдаланылды.

Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.
Сазерланд жұмысынан кейін компьютерлік графика өндірістегі инженерлік және конструкторлық дайындамаларды кең турде қолданыла бастады, алдымен автомобильді және космостың, содан кейін көптеген басқа салаларда.
Дайындама- өндіріс барысында әлі өңделетін, толық дайын емес өнім немесе оның бір бөлігі (шала өнім). Дайындама - бұл пішінін, өлшемін, беткі жағын немесе материалдың физика-химиялық қасиетін өзгертіп, тетік жасалатын еңбек заты.
Инженер - инженерлік іспен айналысатын, ғылыми білімін, математиканы және өнертапқыштығын қолданып, техникалық, қоғамдық және коммерциялық проблемалардың шешімін табумен айналысатын маман. Инженерлер материалдарды (заттар), құрылымдарды және жүйелерді олардың тиімділігі, заңға сәйкестігі, қауіпсіздік мәселесі және бағасы себепті туындайтын шектеулерді ескере отырып жобалайды.
Автомобиль (гр. αὐτο - өздігінен және лат. mobilis - қозғалушы) немесе машина, өздігінен қозғалатын, жолаушыларды, сондай-ақ өз қозғалтқышын немесе моторын тасымалдауға арналған, моторлы және дөңгелекті көлік түрі.

Информатикада программалық-аппараттық есептеуіштердің көмегімен бейнелеудің әдістерін, сонымен қатар құрылу және өңдеу тәсілдерін оқытатын арнайы облыс - компьютерлік графика бар. Компьютерлік графика бейнелеудің барлық түрлерін және формаларын толық қарастырады.

Әдіс , метод (гр. 'μέθοδος',methodes зерттеу не тану жолы, бір нәрсеге жетудің жолы) - көздеген мақсатқа жетудің тәсілі, тәртіпке келтірген қызмет жүйесі. Әдіс философияда зерттелетін нәрсенің ойша нұсқасын жасау үшін қажетті таным құралы болып табылады.
Форма (Қалып; form) - 1) мәліметтерді ұсыну тәсілі; 2) мәліметтер базасын басқару жүйелеріңде (мысалы, Access-Te) - мәліметтер базасындағы ақпаратты (мәліметтерді) енгізу мен редакциялауға пайдаланылатын дисплей экранына көрнекі түрде ұсыну тәсілі.
Компьютерлік графикасыз қазіргі заманда материалды әлемді елестету мүмкін емес. Мысалы медицина компьютерлік томографияны қолданады; ғылыми зерттеулер – заттардың, векторлық өрістердің және басқа да мәліметтердің құрылуын; бұлдар мен киімдерді модельдеуде; конструкторлық жобалауда қолданылады. Бейнелердің құрылу тәсіліне байланысты компьютерлік графика үш түрге бөлінеді: растрлық, векторлық және фрактальды. Жеке пән болып үш өлшемді графика саналады (3D). Мұнда векторлық және растрлық графикалар қатар, бірігіп қолданылады.

Түс ерекшелігіне байланысты ақ-қара, және түрлі-түсті графика болып бөлінеді. Әр түрлі мамандық салаларына байланысты инженерлік графика, ғылыми графика, web графика, компьютерлік полиграфия және т.б.

Бағытталған кесінді A B → }} деп A - “бас нүктесінен” бастап екінші B - “соңғы”нүктесіне дейінгі түзу бойындағы нүктелер жиыны.
Полиграфия (поли… және …графия)- мәтіндік және графикалық материалдарды басып шығаруға арналған техникалық құралдар жиынтығы; техника саласы. Полиграфияның негізі 1440 ж. неміс өнер тапқышы И.Гутенбергтің (1406 - 1468) кітап басуды ойлап табуынан бастап қаланды.
болып бөлінеді. Компьютерлік графика тек құрал болып қызмет атқарса да, оның құрылымы және әдістері фундаментальды және қолданбалы ғылымдарға негізделген: математика, физика, химия, биология, статистика, прпограммалау және т.б..
Физика (көне грекше: φύσις - табиғат) - зат әлемді және оның қозғалысын зерттейтін ғылым. Бұл жөнінде физика күш, энергия, масса, оқтама т.б. сияқты тұжырымдамалармен шұғылданады.
Математика (гр. μάθημα - ғылым, білім, оқу; μαθηματικός - білуге құштарлық) - әлдебір әлемнің сандық қатынастары мен кеңістіктік формаларын, пішіндерін өлшейтін, оның ішінде - структуралар, өзгерістер, белгісіздік жөніндегі ғылым.
Сондықтан да компьютерлік графика информатиканың дамушы саласы болып табылады.

2. Растрлық графиканы мультимедиялық жобаларды дайындауда қолданады. Компьютерлік графика жабдықтары арқылы орындалған иллюстрациялар, көбінесе сканер арқылы компьютерге енгізіледі, содан кейін арнайы программалармен – графикалық редакторлармен өңделеді. Растрлық графика торда орналасқан, пиксельдер деп аталатын, түрлі-түсті нүктелерді қолдану арқылы бейнелерді сипаттайды. Мысалы, ағаш жапырағының бейнесі тордағы әрбір нүктенің нақты орналасуымен және түсімен сипатталады, ол бейнені мозайкадағыдай етіп құрады.

Пиксель (Pixel) - дисплей бетінде көрсетілетін ең кіші бейнесызбалық бірлік.
Жоба - жасалуға, қайта құрылуға, қалпына келтірілуге, салынуға тиісті кәсіпорындар мен ғимараттардың, қондырғылар мен жабдықтардың, аппараттардың, т.б. макеттері, есептеулері және принципті дәлелдері көрсетілген техникалық құжаттар жиынтығы.
Жапырақ (лат. folіum, гр. phyllon) - жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. Ол негізгі өркеннің жанама бұтақтарының қысқаруынан пайда болады.

Растрлық графиканы редактрлеу кезінде біз сызықтарды емес, түзулерді редактрлейміз. Бейнені сипаттайтын ақпарат тордың анықталған өлшеміне бектітілгеніне байланысты растрлық графика мүмкіншілікке байланысты. Растрлық графиканы редактрлеуде оның көріну сапасы өзгеруі мүмкін. Көп жағдайда, растрлық графиканың өлшемдерінің өзгеруі пикселдер торда қайта орналасуларына байланысты, бейне шеттерінің «жалбырап қалуына» әкелуі мүмкін. Құрылғыға растрлық графиканың өте төмен мүмкіншілікпен шығарылуы, бейненің өзінің мүмкіншілігіне қарағанда, оның сапасын төмендетеді.

Графиканың растрлы ұсынылымының негізі түсін көрсетуімен (нүкте) пиксель болып табылады. Мысалы ақ фондағы қызыл эллипсті сипаттау барысында эллипстің де сонымен қатар фонның да әрбір нүктесінің түсін көрсету қажет болады. Бейнелер нүктелердің үлкен саны түрінде көрінеді – олар көп болған сайын бейне визуальды сапалы және файл өлшемі де көп болады. Яғни, бір өлшем ұзындыққа сәйкес нүктелердің санына – мүмкіншілікке байланысты бір картинканың өзі жақсы немесе нашар сапамен болуы мүмкін. (әдетте дюмге нүктелер - dpi немесе дюмге пиксельдер – ppi).

Сонымен қатар, сапа бейненің әрбір нүктесі қабылдай алатын түстер және реңдер санымен сипатталады. Бейне реңдердің көп санымен сипатталған сайын, оларды сипаттау үшін соғұрлым разрядтар саны қажет болады. Қызыл 001 номерімен болуы мүмкін, және – 00000001 де болуы мүмкін. Сонымен, бейне сапалы болған сайын, файлдың көлемі де үлкен болады.

Файл (ағылш. File) - дерек сақтаудың негізгі бірлігі болып табылады.

Растрлық ұсынымдар әдетте көп санды бөлшектер немесе реңдермен болатын фотографиялық типтегі бейнелерде қолданылады. Өкінішке орай, мұндай картиналарды масштабтау олардың сапасын төменднтеді. Нүктелер санын азайтқанда ұсақ бөлшектер жоғалады және жазбалар деформацияланады. Пиксельдерді қосу бейненің өткірлігінің және жарықтылығының нашарлауына әкеледі, яғни жаңа нүктелерге реңдер беру керек болады. Кеңейтілген форматтары: .tif, .gif, .jpg, .png, .bmp, .pcx және т.б.

3. Векторлық графикамен жұмыс істеуге арналған программалық жабдықтар керісінше қарапайым геометриялық фигуралар арқылы илллюстрациялар құруға арналған.

Геометрия (көне грекше: γεωμετρία; көне грекше: γῆ - жер и көне грекше: μετρέω - «өлшеу») - математиканың кеңістіктік пішіндер (формалар) мен қатынастарды, сондай-ақ, оларға ұқсас басқа да пішіндер мен қатынастарды зерттейтін саласы.
Жабдық - бір нәрсеге керек механизмдер, тетіктер, әр түрлі құралғылар жинағы.
Векторлық графиканы көбінесе өңдеу жұмыстарында қолданады. Векторлық графика бейнелерді векторлар деп аталатын түзу және игілген сызықтар, сонымен қатар түстерін және орналасуын сипаттайтын параметрлерді пайдалану арқылы сипаттайды. Мысалы, ағаш жапырағы нүктелермен сипатталады, олар арқылы жапырақ контурын құратын түзулер өтеді. Жапырақ түсі контур түсімен және осы контур ішіндегі облыс түсімен беріледі.

Векторлық графика элементтерін редактрлеуде, осы элементтердің формасын сипаттайтын түзу және иілмелі сызықтарын параметрлерін өзгертесіз. Сіз элементтерді жылжыта, өлшемдерін, формаларын, түстерін өзгерте аласыз, бірақ бұл оның визуальды сапасына әсерін тигізбейді. Векторлық графика мүмкіншілігіне тәуелді емес, яғни әртүрлі шығару құрылғыларында сапасын жоғалтпай түрліше мүмкіншіліктермен көрінуі мүмкін.

Векторлық ұсынымдар бейне объектілерінің математикалық қисықтармен, олардың түстерімен және толтырылымдарымен қорытындыланады. (шеңбер мен дөңгелек әртүрлі фигуралар екенін еске алайық). Ақ фондағы қызыл эллипс тек қана екі математикалық формуламен сипатталады – тіктөртбұрыш және эллипстің сәйкес түстерімен, өлшемдерімен және орналасқан орындарымен.

Формула (Formula) - электрондық кестедегі (Excel) математикалық өрнек, оның жұмыс нәтижесі торлардағы мәндерге байланысты болады. Мысалы, D5 торына енгізілген мынадай формула =а5+b5+с5 A5, В5, С5 торындағы сандардың қосындысын D5 торына орналастырады.
Мұндай сипатталу әлдеқайда аз орын алады. Тағы бір ұтымдылық – кез-келген бағытқа сапалы масштабтау. Объектілерді үлкейту және кішірейту математикалық формуладағы сәйкес коэффициенттерді үлкейту және кішірейтумен жүргізіледі. Өкінішке орай векторлық формат өте көп түстерден немесе ұсақ бөлшектерден тұратын бейнелерді өткізу кезінде ұтымсыз болып табылады (мысалы, фотобейнелер). Себебі мұндағы әрбір кішкентай бейне осы жағдайда біртүсті нүктелердің жиынтығы болып көрінбейді, ол күрделі математикалық формула немесе әрқайсысы математикалық формулалар болатын графикалық примитивтер жиынтығы болып табылады.
Формат (фр. format - формаға келтіру) полиграфияда дайын басылымның мөлшері (мысалы 170 • 260 мм) немесе баспа қағазының мөлшері (60x90 см); полиграфияда теру форматы терілген жолдың ұзындығы мен биіктігі; басу қағазының форматы - қағаз рулонының ені немесе парақ қағаздың ені мен ұзындығы.
Жиынтық - геологияда: жарылымдармен шектеле отырып, бірқалыпты қатпарланған қат-қабаттар тобының немесе қатпарлардың бір бағытта ғана еңістенген осьтік жазықтықтарының бірлестігі.
Бұл файлдың салмағын арттырады. Сонымен қатар, бейнені растрлықтан векторлық форматқа аудару (мысалы, Adobe Strime Line немесе Corel OCR-TRACE программасынан) оны үлкейте алмайтындай жағдайға әкеледі. Сызықты өлшемдерді үлкейткеннен ұсақ бөлшектер саны немесе реңдері аудан бірлігіне үлкеймейді. Бұл шектеулер енгізу құрылғыларының (сканерлер, цифрлы фотокамералар) мүмкіншілігімен болады.

Осылайша, растрлық немесе векторлық форматтарды таңдау бейнемен жұмыстың мақсатына және міндетіне байланысты. Егер түстерді берудің фотографиялық дәлдігі қажет болса, онда растр тиімдірек. Логотиптер, сызбалар, өңдеу элементтерін векторлық форматта ұсынған ыңғайлы. Растрлық және векторлық ұсынымдарда графика (мәтін сияқты) экран маниторына немесе баспалау құрылғыларына нүктелердің жиынтығы ретінде шығады. Интернетте графика қосымша модульдерді орнатпаса да броузермен түсінілетін мынадай растрлық форматтардың бірімен ұсынылады - GIF, JPG, PNG.

Интернет (оқылуы [интэрнэ́т]; ағылш. Internet - International Network) - компьютерлік серверлердің бүкіләлемдік желісі.

4. Фрактальды көркем графиканы құру сурет салуға негізделмеген, ол программалауға негізделген. Фрактальды графикаға арналған программалық жабдықтар бейнені математикалық есептеулер арқылы автоматты түрде генерациялауға арналған. Мұнда ешқандай объект компьютер жадысында сақталмайды, кескіндер теңдеулерге қатысты құрылады.

Сурет, бөлмедегі сурет. Сурет әртүрлі бояулармен: акварельмен (қағазға немесе картон), майлы бояумен (холстқа, картонға, ағашқа), пастельмен (ерекше түрлі-түсті қарындаштармен қағазға немесе картонға) салынады.
Кескін (изображение; display image pict (picture) - 1) ақпаратты бейнелеу, мәліметтерді көзге көрінетіндей ұсыну; көзбен көру бетіне бір уақытта шығаруға болатын шығу мен сегменттер примитивтерінің жиынтығы; 2) apple фирмасының macintosh компьютерлеріне арналған мәліметтердің көлемін кішірейтіп тығыздауға мүмкіндік беретін, қозғалмайтын мультимедиа-кескіндерге арналған пішім.

Cұрақтар:

  1. Компьютерлік графиканың тарихы нешінші жылдан басталды? КГ қандай түрлерге бөлінеді?

  2. Растрлық графиканың ең кіші элементі не?

  3. Векторлық графика қай салаларда қолданылады?

  4. Фрактальды графиканың ерекшелгі неде?

Қолданылатын әдебиеттер:

Под ред. С.В. Симоновича. Информатика. Базовый курс. 2-е издание. -СПб.: Питер, 2005

Петров М.Н., Молочков В.П. Компьютерная графика: Учебник для вузов. -СПб.: Питер, 2003

Рейнбоу В. Компьютерная графика. Энциклопедия, пер. с англ.- СПб.: Питер, 2003


2-дәріс «Интерактивті машиналық графика түрлерінің классификациясы және графикалық жабдықтардың қолданылу облыстары.
Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.
Машиналық графика (Машинная графика; computer graphics) - адам әрекеттерінің нәтижесі ретінде қарастырылатын, компьютер көмегімен кұрастырылған екі өлшемді графикалық кескіндердің негізінде қолданбалы мәселелерді шешуге арналган программалық және техникалық құралдардың жиынтығы; компьютер экранында мәтінге жатпайтын графикалық объектілерді бейнелеу.
»


Дәріс жоспары:

    1. Компьютерлік графиканың қазіргі заманғы қолданыстағы түрлері.

    2. ИМГ қолдану жабдықтарымен таныстыру, графикалық файлдар фолрматтары.

1. Компьютерлік графиканы қазіргі заманғы қолдану өте жан-жақты. Әрбір бағыт үшін арнайы программалық жабдықтар қолданылады, оларды графикалық программалар немесе графикалық пакекттер деп атайды.

Ғылыми графика

Бұл бағыт ең бірінші пайда болды. Қызметі – ғылыми зерттеулер объектлерінің визуализациясы (яғни, көрнекі кескін), есептеу нәтижелерінің графикалық өңделуі, есептеу тәжірибелерін олардың нәтижелерін көрнекі көрсетумен жүргізу.



Іскер графика

Компьютерлдік графиканың бұл облысы әртүрлі мекемелер жұмыстарында жиі қолданылатын иллюстрацияларды құруға арналған. Жоспарлық көрсеткіштер, есеп құжаттары, статикалық жинақтар – яғни бұлардың барлығы іскер графика көмегімен құрылатын иллюстративті материалдар объектілері. Көбінесе бұл графиктекр, яғни дөңгелек және бағандық диаграммалар.



Конструкторлық графика

Көбінесе жаңа техниканы жасайтын инженер-конструкторлар жұмыстарында қолданылады. Компьютерлік графиканың бұл түрі Жоспарлауды автоматтандыратын жүйенің (САПР) міндетті элементі болып табылады. Жоспарлауды автоматтандыратын жүйенің графикасы жоспарланатын құрылғының техникалық чертежін дайындау үшін қолданылады. Есептеулермен үйлескен графика тиімді конструкцияны іздеуді көрнекі түрде жүргізуге, бұйымдарды әлдеқайда ұтымды жинақтауға, конструкцияда болатын өзгерісті болжауға мүмкіндік береді. Конструкторлы графика құралдарымен жазық бейнелерді (проекция, қима) және кеңістіктег, үшөлшемді бейнелерді алуға болады.



Иллюстративті графика

Иллюстративті графиканың программалық құралдары адамға компьютерді кез келген сурет салу, сызу сызу, тағы сол сияқтылар үшін мүмкіндік береді, яғни мұның бәрін қағазда қарындаш, бояу, циркуль, сызғыш және т.б. көмегімен жасағандай болады. Иллюстративті пакет графикасы қандай да бір шығармашылық бағытта болмайды, сондықтан да олар қолданбалы программалық жабдықтарға жатады.



Көркем және жарнамалық графика

Иллюстративті графиканың қарапайым құралын графикалық редактор деп атайды. Бұл салыстырмалы сала, бірақ көбінесе теледидар көмегімен танымал болған. Компьютер көмегімен жарнамалық роликтер, мультфильдер, компьютерлік ойындар, видео сабақтар, видео презентациялар және т.б.

Сабақ - бір пәнді оқытуға арналған оқу сағаты; мектептегі оқу жұмысын ұйымдастырудың негізгі түрі.
Жарнама, реклама (франц. reclame, лат. reclamo - жар саламын) - тауарлардың, қызмет көрсетудің тұтынушылық қасиеті туралы ақпарат беру және оған деген сұранысты көбейту мақсатында таратылатын хабарлама; белгілі бір адамдар, ұйымдар, әдебиет пен өнер шығармалары туралы хабар таратып, оларды әйгілеу.
Теледидар - телехабар бағдарламаларындағы бейне мен дыбыстық сүйемелдеудің радио сигналдарын күшейту мен түрлендіруге арналған теле, радиоқабылдағыш теледидар түрлі түсті, ақаласықара кескінді, стационарлы және тасымалды болып ажыратылады.
Компьютерлік ойын - ойнауға арналған компьютерлік бағдарлама. Оларға сондай-ақ видеоойындар мен мобильді ойындар да жатады.
құрылады. Графикалық пакеттер осы мақсаттар үшін жылдамдығы мен жады бойынша компьютердің жоғары ресурстарын талап етеді.
Ресурс (Resource) - процеске немесе пайдаланушыға бөлінетін есептеуіш жүйенің логикалық немесе физикалық бөлігі: орталық процессор уақыты, жедел немесе сыртқы жад аймағы, логикалық немесе физикалық сыртқы құрылғы.
Графикалық пакеттердің осы класстарының айрықшылығы болып нақты бейнені (яғни, табиғиға өте жақын) жасау, сонымен қатар «жылжымалы « картиналарды жасау болып табылады. Нақты бейнелерді графикалық пакеттерде жасау үшін әлдеқайда математикалық аппарат қолданылады. Мысалы, үш өлшемді объект суреттерін алу, олардың бұрылыстары, жақындаулары, жойылуы, дефомациялануы – осылардың барлығы геометриялық есептеулермен байланысты. Жарық көзінің орналауынан, көлеңкенің орналасуынан, бетінің фактурасынан (глянцевая, матовая, пористая и пр.) объектіге жарық берілуі оптика заңдарын есепке алатын есептеулерді қажет етеді. ЭЕМ жылжымалы бейнені алу компьютерлік аннимация деп аталады. "Анимация" сөзі «тірілу» дегенді білдіреді, (английскому animal - аңдар сөзіне жақын). Көпшіліктеріңізге художник-мультипликатор фильмдерін қалай құрады деген сұрақ келеді. Қозғалысты беру үшін, оларға бір-бірінен кқп емес ерекшеліктері бар мыңдаған суреттерді салу қажет болады. Содан кейін осы суреттер кинопленкаға қайта түсіріледі. Компьютерлік аннимация жүйесі осындай өнбейтін жұмыстардың көптеген бөлігін өзіне алады. Мысалы, мысалы худржник экранда қозғалмалы объектінің бастапқы және соңғы қалыпын құруы мүмкін, ал арасындағы қалып күйлерін компьютер есептеп және бейнелейді. Осындай жұмыс та берілген қозғалыс типінің математикалық сипатталуына сүйенетін есептеулермен байланысты. Экранға анықталған жиілікпен біртіндеп шығарылған суреттер қозғалыс иллюзиясын құрады. Мультимедиа – салыстырмалы түрде жаңа ақпараттық технологияның жас саласы.
Мультимедиа (Multimedia) - компьютерде дыбысты, ақпаратты, тұрақты және қозғалыстағы бейнелерді біріктіріп көрсету үшін жинақталған компьютерлік технология. Ол ақпаратты кешенді түрде бейнелеуді - мәліметтерді мәтіндік, графикалық, бейне-, аудио- және мультипликациялық түрде шығаруды - жүзеге асырады.
"Мультимедиа" сөзі арқылы бірнеше ақпараттық каналдар көмегімен бір уақытта қолданушыға әсер етуді түсінеді. Сонымен қатар былай да айтуға болады: мультимедиа – бұл өте сапалы бейнелерді (сонымен қатар графикалық аннимациялар мен видео кадрлар) компьютер экранында нақты дыбыстық қолдаумен біріктіру. Мультимедиа жүйесі оқытуда, жарнамада, ойын-сауық облыстарында өте көп танымал болды.


2. Жоғарыда айтылып өткендей барлық компьютерлік графика екі үлкен бұтаққа бөлінеді: векторлық және растрлық. Векторлар координаттар басының нүктесіне қарағанда объектілердің математикалық сипатын береді.
Координаттар (лат. co – бірге және ordіnatus – тәртіптелген, анықталған) - жазықтықтағы, кез келген беттегі не кеңістіктегі нүктенің орнын анықтайтын сандар. Ғылымға, ең әуелі, аспан сферасындағы не Жер шары бетіндегі нүктенің орнын (ендік пен бойлық) анықтайтын астрономиялыһ және географиялық кординаттар енді (қараңыз ).
Қарапайым сөзбен айтқанда, компьютер түзу сызу үшін, екі нүкте координаттары қажет. Осылайша, векторлық иллюстрация - бұл геометриялық примитивтердің жиынтығы. Мәліметтерді бір векторлық форматтан екіншісне көшіргендегі қиындықтар бір объектілерді салудағы әртүрлі математикалық алгоритмдердің қолдануында болып табылады.

Растрлық файл жеңілірек құрылған. Ол кішкентай шаршыларға-пиксельдерге (pixel – picture element) бөлінген тіктөртбұрышты матрицаны көрсетеді (bitmap). Әрбір шаршы дюмде пиксельдер көп болған сайын, соғұрлым файл мүмкіндігі жоғары болады. Берілген құрылым барлық растрлық файлдарға қатысты. Олар қандай да бір қосымша информацияны алып жүру, түстер санымен және басқа да мүмкіндіктерімен ерекшеленеді.


  1   2   3   4   5   6

  • «Қолданбалы программалық жабдықтар» пәнін оқыту-әдістемелік кешен 5В060200 - «Информатика» мамандығына
  • .tif, .gif, .jpg, .png, .bmp, .pcx
  • Қолданылатын әдебиеттер
  • 2-дәріс «Интерактивті машиналық графика
  • Көркем және жарнамалық

  • жүктеу 0.7 Mb.