Главная страница
Контакты

    Басты бет


Қазақ тілі тест тапсырмалары 6 сынып

жүктеу 342.91 Kb.



жүктеу 342.91 Kb.
бет1/3
Дата27.03.2017
өлшемі342.91 Kb.

Қазақ тілі тест тапсырмалары 6 сынып


  1   2   3

www.testent.ru

Қазақ тілі тест тапсырмалары

6 сынып
Тура мағыналы сөзді табыңыз.
Мағына - сөздердің ұғыммен байланысты мәні, мазмұны. Сөз мағынасының қалыптасуына ұғымнан басқа да жәйттер себеп болады, ол адамның дүниеге көзқарасын, көңіл-күйін білдіреді. Сөз ұғымы тұтас, дербес болғанымен, мағынасы әлдеқайда кең әрі бірнешеу болуы мүмкін.

А) Құлақ салды.

B) Құлақ етін жеді.

C) Баспасөз – қоғамның құлағы, тілі.

D) Құлағым ауырып жүр.

E) Ақпа құлаққа айтсаң, ағып кетеді.

Дұрыс жауап: D
Ауыспалы мағынада қолданылап тұрған сөзді табыңыз.

А) Күн сәулесі нұрын шашады.

B) Терезеден күн түсіп тұр.

C) Күнсіздерге күн болған.

D) Күнде-күнде осы жаттығуды қайталайды.

E) Күн ыстық екен.

Дұрыс жауап: С
Тура мағыналы сөзді табыңыз.

А) Бұл іс менің қолым екен.

B) Өз қолымен берді.

C) Әділ, Шалабайлар – байдың қол шоқпары.

D) Қолдың қысқалығынан бұл жолы да мардымды ештеңе бере алмады.

E) Көкеңе айтарсың, қолы ұзын адам емес пе?

Дұрыс жауап: В
Ауыспалы мағынада қолданылып тұрған сөзді табыңыз.

А) Қолымен істегенді мойнымен көтереді де...

B) Бала-шағаға мойын-сойын да тамақ.

C) Аққудың мойнындай мойын көз алдынан кетер емес.

D) Компьютер алдында көп отырғандықтан, мойным қарысып қалыпты.

Компьютер Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.

E) Күнде-күнде мойнына массаж жасатады.

Дұрыс жауап: А
Көп мағынаға ие болатын сөзді табыңыз.

Өзі бір жүзіктің көзінен өткендей пысық жігіт екен.

Бүгінгі түсінігімізде - ер жеткен, кәмелетке толған ер азамат, бозбала. «Елемес - аузынан мәйегі шығып тұрған жас жігіт» (С. Омаров, Қайырлы.). «Жігіт» сөзінің ертедегі, алғашқы мағынасы өзгешерек болған.

А) Жүзіктің.

B) Көзінен.

C) Өткендей.

D) Пысық.

E) Жігіт.

Дұрыс жауап: В


Көп мағыналы сөзді табыңыз.

Жақындаса, обаның басында жалпиған бір адам отыр.

А) Жақындаса.

B) Обаның.

C) Басында.

D) Жалпиған.

Е) Адам.

Дұрыс жауап: С


Омоним болатын қатарды көрсетіңіз.

А) Жігер, күш.

B) Сыр, шық.

C) Терезе, есік.

D) Оқтау, тұтқа.

E) Түбір, түн.

Дұрыс жауап: В
Омоним сөзді көрсетіңіз.

А) Мектепті бітіруге бір жыл қалып еді.

B) Өзің кездескеннен өзгерген жоқ.

С) Мөңкенің үйі таң атқанша кісіден құр болмады.

D) Андрей тірліктен әлі үміт үзген жоқ.

E) Жүрегі анық бір жаманшылықты сезіп алқынып барады.

Дұрыс жауап: С
Құрамында «бет» сөзінің синонимі бар мақал-мәтелді табыңыз.

А) Еңбек - өмір ажары.

B) Жақсы ұл – елдің туы.

C) Айна - айна емес, халық- айна.

D) Көпке күл шашпа.

E) Мал сақтама, ар сақта.

Дұрыс жауап: А
Синоним болатын қатарды табыңыз.

А) Еріншек, сараң.

B) Ауыл-аймақ, ағайын.

Ажар - табиғаттың, адамның, заттың көркін, кескінін, шырайын, сұлулығын білдіретін ұғым. Абай ажарды адамның жастық дәурені мағынасында қолданған: “Өткен соң базар, қайтқан соң ажар, не болады құр қу жақ”.
Синоним (гр. 'synonymos' - мағыналас, мәндес) - тұлғалары әртүрлі, мағынасы жақын сөздер.
АҒАЙЫН - туыстық жақындықты білдіретін ұғым; Бауырлас адамдар. “Туысы бірдің - уысы бір” деп бірігіп, ынтымақтасып өмір сүреді, ұсақ-түйек дау-шар, өкпе-назды елемеуге тырысады. Қазақта “Ағайын тату болса - ат көп, абысын тату болса - ас көп” деген мақалдың философиялық мағынасы осыдан шыққан.

C) Күйзелу, сүйсіну.

D) Келемеждеу, мазақтау.

E) Тоңу, шаршау.

Шаршау - қажу жағдайының дамуымен астасатын субъективтік сезінулер кешені. Босаңсу, болбырлық, дәрменсіздік сезімдерімен, физиологиялық қолайсыздық түйсігімен, психикалық процестердің өту барысында кінәраттардың ұғынуымен, жұмысқа деген ынтаның болмай қалуымен, қарекетті тоқтатуға деген түрткі себептің дендеуімен, жағымсыз эмоциялық реакциялармен сипатталады.

Дұрыс жауап: D
Антонимдері бар қатарды белгілеңіз.

А) Ар жазасы бар жазадан ауыр.

B) Малсыз болсаң да, арсыз болма.

C) Шеберден - олжа, шешеннен - сауға.

D) Еңбек – дәулет, бедел – сәулет.

E) Ағайын бір өліде, бір тіріде.

Дұрыс жауап: Е
Антонимді бар қатарды белгілеңіз.

А) Өмірдің ащысы мен тұщысын қатар көріп келе жатқан бір бейбақ.

B) Қос жирен бастарын шұлғып, қайта-қайта пысқырынады.

С) Бүгін түн бойы ол баласын бауырына қысып жатты.

D) Бірақ миына сіңіп қалған дағдыдан әлі арыла алмай жүр.

E) Сөйтіп дар мен ар арпалысқа түсті.

Дұрыс жауап: А
Тұрақты тіркесті анықтаңыз.

А) Халық мұнша жиылады деген есте жоқ.

B) Ойын басталмай-ақ жұрт қымызға бас қойып жатыр.

C) Хорымыз жамырап жақсы шықпады.

D) Сауыққа өз әлімізше жақсы даярланғанбыз.

E) Әмірқан шығысымен шапалақ шартылдады.

Дұрыс жауап: В
Мақалды табыңыз.

А) Бұл жолы Әмірқан басқа әнге салды.

B) Түркістан – ер түріктің бесігі ғой.

C) Өңім екенін, түсім екенін білмедім.

D) Ғылым таппай мақтанба.

E) Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.

Дұрыс жауап: Е
Тұрақты тіркесті анықтаңыз.

А) Немересі алдындағы асын тауысып ішті.

Жеті ата - қазақ халқының дәстүрлі салт-санасындағы адамның ата жағынан тегі таратылуының нақтылы жүйесі. Бала өзінен бастап әкесі, атасы, бабасы, т.б., жеті атасының нақтылы есімдерін кішкентайынан жаттап өседі.

B) Таяуда әкемізге ас береміз.

C) Ас дайындау – сенің міндетің.

D) Ас алдында жеңіл сусын пайдалы.

E) Бұл дәмханада ыстық ас берілмейді екен.

Дұрыс жауап: В
Диалект сөзді табыңыз.

А) Қуырдақ.

Қуырдақ - жаңа сойылған малдың өкпе-бауырынан, мойын, төстік етінен, жүрек, бүйрегінен, сондай-ақ ішек-қарнынан ұсақтан турап әзірленетін тағам. Ол үшін қазанға іш майды немесе құйрық майды турап салып шыжғырып алады да, алдымен үстіне туралған өкпе, жүректі, ішек-қарынды, мойын, төстік еттерін салып, қазанның отын қатты жағып 15-20 минут қуырады.

B) Қамыр.

С) Табақ.

D) Кәсе.

E) Қазан.

Дұрыс жауап: D
Кәсіби сөзді табыңыз.

А) Жапырақ, гүлдесте.

B) Қоза, терімші.

C) Өсімдік, жеміс-жидек.

D) Жүзім, құлпынай.

E) Сәбіз, қарбыз.

Дұрыс жауап: В

{Сложность}=В


Диалект сөзді табыңыз.

А) Нағашы.

B) Құдағай.

C) Бөле.

D) Абысын.

E) Құдаша.

Дұрыс жауап: В
Кәсіби сөзді қатарды табыңыз.

А) Қауын, қала.

Нағашы немесе нағашы жұрт - туыстық атау. Шешесінің төркіні балаларына нағашы болады. Әже төркіні немересіне түп нағашы делінеді.
Жапырақ (лат. folіum, гр. phyllon) - жоғары сатыдағы өсімдіктердің фотосинтез, газ алмасу, буландыру, қор жинау, көбею қызметтерін атқаратын өсу мүшесі. Ол негізгі өркеннің жанама бұтақтарының қысқаруынан пайда болады.
Жеміс (лат. fructus) - жабық тұқымды өсімдіктер өнімі. Жеміс ұрықтанған аналықтан дамиды, бірақ көптеген өсімдіктерде басқа бөліктерінен де (гүл кіндігі, гүл серігі, т.б.) дамиды. Аналықтан дамыған жемісті нағыз жеміс, ал басқа бөліктерінен дамыған жемісті жалған жеміс деп атайды.
Қала Қала, шаһар - тұрғындары өнеркәсіп, сауда, қызмет көрсету орындарында және ғылыми, мәдени, басқару мекемелерінде жұмыс жасайтын, халқы тығыз орналасқан ірі елді мекен. Әдетте қала Тұрғындар районы, Өнеркәсіп районы, Сауда районы, кейбірінде Әкімшілік басқару районы секілді негізгі райондарға бөлінеді.

B) Есік, қақпа.

C) Көзілдірік, дәрі-дәрмек.

D) Компьютер, монитор.

E) Әңгелек, торлама.

Дұрыс жауап: Е
Көнерген сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

А) Оңтүстікте қыс тез өтеді.

B) Кәрі тарих – кәрі шежіре.

C) Болыс сайлауы болады деген лақап жұртқа тез тарады.

D) Үйдің іші ала-көлеңке.

E) Біраздан кейін көзден біржола ғайып болды.

Дұрыс жауап: С
Көнерген сөзге жатпайтын қатарды анықтаңыз.

А) Жарық жұлдыз, қызыл қайың.

Тарих (көне грек. ἱστορία -сұрастыру, зерттеу) - адамзат баласының өткенін зерттейтін қоғамдық ғылым.
Шежіре, (арабша шаджарат - бұтақ, тармақ) - тарих ғылымының халықтың шығу тегін, таралуын баяндайтын тармағы. Ру, тайпалардың тарихын ұрпақтан ұрпаққа жеткізген, қалыптасқан ресми Шежіре барлық халықтарда кездеседі.
Қызыл қайың немесе қырғыз қайыңы (лат. Betula kirghisorum) – қайыңдар тұқымдасына жататын ағаш. Қызыл қайыңның жалғыз Отаны бар, ол - Қазақстан. Бұл сирек кездесетiн тал әлемнiң өзге бiрде-бiр елiнде өспейдi.

B) Ханша, ханшайым.

С) Қызыл отау, кебеже.

Кебеже - тамақ сақтауға арналған сандық сияқты ағаш бұйым. Кебеженің түбі қалың тақтайдан жасалады. Оның қақпағы кәдімгі сандықтың қақпағы сияқты, кейде жармалы да болып келеді. Жармалар не көлденең кергіш ағашпен, не таспамен жалғастырылады.

D) Дойыр қамшы, қалқан.

E) Мауыты, батсайы.

Дұрыс жауап: А
Көнерген сөздің қанша топқа бөлінетінін анықтаңыз.

А) 5.


В) 6.

C) 4.


D) 3.

E) 2.


Дұрыс жауап: Е
Көнерген сөзді сөйлемді көрсетіңіз.

А) Төр бөлмеде шам жағылды.

B) Кәдуілгі, ағаш арасына ықтай қыстаған ауыл.

C) Қайсар Күреңтөбелді ерттей бастады.

D) Күреңтөбел мен Көкдауылдан қасқыр құтылған емес.

Е) Қасындағы бар жолдасына қоржын тола манат, мақпал, сәлемдеме берілді.

Дұрыс жауап: Е
Көнерген сөзді қатарды анықтаңыз.

А) Ұл-қызыңның игілігін көр, жақсы ана.

B) Қолымнан домбырамды қалды тартып.

С) Жанбота, өзің болыс, әкең Қарпық.

D) Бұл екеуінің осы жолғы қонағы да өзгеше.

E) Аттар ерттелгелі де бірталай уақыт болған еді.

Дұрыс жауап: С
Кірме сөздердің қай тілден енгенін анықтаңыз.

Мектеп, тәрбие.

А) Орыс.

В) Араб.


C) Парсы.

D) Моңғол.

E) Түрік.

Дұрыс жауап: В


Моңғол тілінен енген сөзді табыңыз.

А) Емле.


B) Алматы.

C) Бәтеңке.

D) Жарлық.

Жарлық - мемлекет басшысының қабылдайтын құқықтық актісі. Құқықтық жағынан Жарлық нормативтік және нормативтік емес болып бөлінеді. Нормативтік Жарлық мемлекеттің бүкіл аумағында міндетті күші бар құқықтық нормаларды белгілейді.

E) Қарқаралы.

Дұрыс жауап: D
Араб тілінен енген сөзді табыңыз.

А) Мектеп.

B) Қарындаш.

C) Баспасөз.

D) Сөмке.

E) Оқулық.

Дұрыс жауап: А
«Жұмыртқа» сөзінің диалектілік баламасын табыңыз.

А) Ас.


B) Ауқат.

C) Тағам.

D) Өнім.

E) Тұқым.

Дұрыс жауап: Е
Орыс тілінен енген сөзді табыңыз.

А) Сөмке.

B) Пән.

C) Жарлық.



D) Емле.

E) Табиғат.

Бізді қоршаған орта: жан-жануарлар мен өсімдіктер, Жер мен Ай, Күн мен алыстағы жұлдыздар - осылардың барлығы да табиғат деген ауқымды ұғымды білдіреді.

Дұрыс жауап: А
Моңғол тілінен енген сөзді табыңыз.

А) Кәмпит.

B) Тұрба.

C) Тарих.

D) Нөкер.

E) Ұшақ.


Дұрыс жауап: D
Белгілі бір жердегі тұрғындардың сөйлеу тілінде ғана қолданылатын сөздерді қалай атайтынын
табыңыз.

А) Кәсіби сөздер.

B) Терминдер.

C) Диалект сөздер.

D) Кірме сөздер.

E) Көнерген сөздер.

Дұрыс жауап: С
Кәсіби сөздерге қатысы жоқ саланы анықтаңыз.

А) Қолөнершілік, зергерлік.

Кәмпит (лат. confectum) - шағын кесек немесе плитка тәріздес тәтті кондитерлік өнім. Кәмпиттер- түрлі-түсті пішінді, дәмі әртүрлі, құрамында 60-75% қанты бар, жұмсақ та, қатты да болып келетін кондитерлік өнім.
Зергер - алуан түрлі сәндік бұйымдар мен әшекей заттарды (сақина, сырға, білезік, қаптырма, т.б.) алтынмен аптап, күміспен күптеп, зерлеп, ажарын, сәнін кіргізіп, айшықтап жасаушы. Дәстүрлі қазақ қоғамында зергер жасайтын бұйымдардың дені қазір механикалық әдіспен шығарылады.

B) Мақташылық, диқаншылық.

C) Диқаншылық, ұсталық.

D) Ағашшылық, суретшілік.

E) Тоқымашылық, малшылық.

Дұрыс жауап: D
Қазақ тіліндегі терминдердің жасалу жолын анықтаңыз.

А) 2.


B) 3.

C) 4.


D) 5.

Е) 6.


Дұрыс жауап: А
«Комплекс» сөзінің қазақша баламасын табыңыз.

А) Құрылым.

Ұста - шебер, ісмер адам. Түрлі материалдардан тұрмысқа, күнделікті өмірге қажетті заттар, бұйымдар жасаған. Ұстаның негізгі құралдары: көрік, төс, ерітетін ожау, балғалар, көсеу, бұрғы, қашау, егеу, шеге, сым, қалыптар.
Құрылым (лат. structura - түзіліс, орналасу, тәртіп) - объектінің тұтастығын, тепе-теңдігі мен негізгі қасиеттерінің сақталуын қамтамасыз ететін байланыстар мен қатынастар жиынтығы. Құрылым жүйе және элемент ұғымдарымен тығыз байланысты.

B) Кешен.

C) Мекеме.

D) Кеден.

E) Құрылыс.

Дұрыс жауап: В
Термин сөзді қатарды табыңыз.

А) Қасым ұста іске жарайды-ау деген мүйіздерді жинады.

B) Төртінші баптың бірінші тармағында қаралады.

C) Ініміздің пәтері төртінші қабатта.

D) Сұрапыл дауылға төтеп беру қиын-ақ.

E) Қарағым, қолыңнан келеді, зерттеушілікпен айналысқаның жөн.

Дұрыс жауап: В
Кәсіби сөзді анықтаңыз.

А) Нарық.

B) Әуежай.

C) Кеден.

D) Мамандық.

E) Торлама.

Дұрыс жауап: Е
Қазақша баламасы жоқ интернационалдық терминді көрсетіңіз.

А) Глобус.

B) Космос.

C) Ракета.

Дауыл - теңізде күшті толқындар көтеретін, құрлықта бірталай апаттарға себеп болатын өте күшті жел (жылдамдығы >20 м/с). Әдетте, дауыл қарқынды циклондардың өтуімен тығыз байланыста дамиды.
Ракета, зымыран (немісше Rakete, италианша rocchetta, rocca - ұршық) - өз массасын біртіндеп бөліп шығару нәтижесінде пайда болатын реактивті күш әсерінен қозғалатын ұшу аппараты. “Ракета” термині Еуропада 15 - 16 ғ-ларда пайда болды.

D) Комплекс.

Е) Музей.

Дұрыс жауап: А
Терминдердің қандай ғылым саласына қатысты екенін табыңыз.

Аммиак, азон.

А)

  1   2   3

  • Жапырақ
  • Нағашы

  • жүктеу 342.91 Kb.