Главная страница
Контакты

    Басты бет


А. Ж. Аманқұлова Ә. Марғұлан атындағы №40 орта мектеп информатика пәні мұғалімі

жүктеу 94.15 Kb.



жүктеу 94.15 Kb.
Дата20.03.2017
өлшемі94.15 Kb.

А. Ж. Аманқұлова Ә. Марғұлан атындағы №40 орта мектеп информатика пәні мұғалімі



А.Ж.Аманқұлова d:\desktop\фото34\3 на 4 фото\безымянный 02.png

Ә.Марғұлан атындағы

40 орта мектеп



информатика пәні мұғалімі

Векторлық және растрлық графиканы құру мен өңдейтін программмалар


Пәні: Информатика Сыныбы: 7

Сабақтың тақырыбы: Векторлық және растрлық графиканы құру мен өңдейтін программмалар.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік:Оқушыларды компьютерлік графика ұғымымен таныстыра отырып, графиканың түрлері, редакторлары туралы білімдерін қалыптастыру;
Компьютерлік графика - 2011 жылы Алматы қаласы «Дәуір» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы - Б. Н. Нұрмаханов, Д. Д. Әбілдабекова, У. Т. Қарымсақов. Беттер саны - 200.


Дамытушылық: Оқушыларды компьютерлік графикамен жұмыс істеуге үйрету арқылы теориялық білімін, ой-өрісін, шапшаң ойлау қабілетін дамыту;

Тәрбиелік:Оқушыларды жан-жақты болуға, техникалық құрылғыларды пайдалану барысында жүйелілікке тәрбиелеу;

Сабақтың түрі: зерттеу сабақ.

Сабақтың әдісі: тест, тапсырмалар

Көрнекілік: компьютер, жұмыс дәптері, үлестірмелі тапсырмалар, суреттер.

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру

2.Өткен ақпаратты қайталау

3.
Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.
Жаңа сабақты баяндау. Кестемен зерттеу жұмысы


4. Сабақты бекіту

5. Сергіту сәті

6.Компьютермен жұмыс.

7. Сабақты қорыту, бағалау.

8.Үйге тапсырма беру.

І. Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесіп, оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

ІІ. Өткен ақпаратты қайталау.

  1. Компьютерлік графика дегеніміз не?

  2. Оның түрлерін ата?

  3. Тақтамен жұмыс суреттерді 4 топқа бөліңіз?



ІІІ.Жаңа сабақ.

Графикалық редакторларды екі топқа бөлуге болады: растрлық және векторлық.
Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.
Бағытталған кесінді A B → }} деп A - “бас нүктесінен” бастап екінші B - “соңғы”нүктесіне дейінгі түзу бойындағы нүктелер жиыны.
Сонымен бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Векторлық және растрлық графиканы құру мен өңдейтін


программалар». Сабақты түсіндіру барысында кестені толтырып отырасыңдар.
Кестемен зерттеу жұмысы




Растрлық графика

Векторлық графика

Басты элементі

Пиксель (нүкте)

Сызық, доға, шеңбер және тікбұрыш сияқты геометриялық объектілер

Масштабтау

Сапасын жоғалтады

Сапасын жоғалтпайды

Файлдар өлшемі

үлкен

кіші

Қолданылуы

электронды (мультимедиалық) және полиграфиялық басылымдарды жасап шығару үшін, дайын суреттерді өңдеу үшін қолданылады

кескіндерді салу үшін жарнама агенттіктерінде, дизайнерлік бюроларда, редакциялар мен баспаханаларда кеңінен қолданылады.

Артықшылығы

кескінді түзетуге, әдемілей түсуге, оның кез-келген бөлігін өзгертуге болады;

оған кескін сапасын жоғалтпай өзгеріс енгізуге, оңай кішірейтуге және үлкейтуге болатынды. ақпараттық көлемі аз.

Кемшілігі

Файлдар өлшемінің үлкендігі, масштабын өзгерткенде сапасын жоғалтады.

Шынайы бейнелерді құру,

Тұтас аймақты бейнелеу

Файлдар пішімі

BMP, PSD, GIF, PNG, TIFF, JPEG,

WMF, EPS, CDR, SVG, CGM

Графикалық редакторлар

Adobe Photoshop, Corel Photo-Paint, Paint, Adobe Image Ready, Gimp,Photofinish

Word мәтіндік редакторына құрамдас графикалық редакторды, СorelDRAW, Adobe illustrator, Inkscape

rastr

Растрлық графикада кескіндер түрлі-түсті нүктелердің жиынтығынан тұрады. Графикалық ақпараттың осындай нүктелер жиыны немесе пиксельдер түрінде ұсынылуы растрлық түрдегі ұсынылу болып табылады. Растрлық кескінді

құрайтын әрбір пиксельдің өз орны мен түсі болады және әр пиксельге компьютер жадында бір ұяшық қажет.

Пиксель (Pixel) - дисплей бетінде көрсетілетін ең кіші бейнесызбалық бірлік.
Жиынтық - геологияда: жарылымдармен шектеле отырып, бірқалыпты қатпарланған қат-қабаттар тобының немесе қатпарлардың бір бағытта ғана еңістенген осьтік жазықтықтарының бірлестігі.
Компьютерлік жады (сыртқы немесе қосалқы жады, ақпараттарды сақтауға арналған құрал, сақтағыш құрал) - белгілі бір уақытта есептеуде қолданылатын, ақпарат сақтауға арналған физикалық құрылғы немесе орта болатын, есептегіш машина бөлігі.
 Растрлық кескіннің сапасы сол кескіннің өлшеміне (тігінен және көлденең орналасқан пиксельдердің саны) және әр пиксельді бояуға қажетті түстердің санына тәуелді болады. 

Растрлық кескіндердің артықшылықтары да, кемшіліктері де бар. 

Артықшылығы: растрлық кескінді түзетуге, әдемілей түсуге, яғни оның кез-келген бөлігін өзгертуге болады; нүктелерді қажет болмаса ішінара алып тастауға немесе қоюлатуға, сондай-ақ кескіннің әр нүктесін ақ-қара немесе басқа кез келген түске өзгертуге болады. 

Кемшілігі: растрлық кескін өлшемінің масштабын өзгерткенде (бір немесе бірнеше бағытта созу немесе сығу) кескіннің сапасын жоғалтатыны.

Растрлық кескін (Растровое изображение; raster display) -айқындылығы мен түсі әр түрлі пиксельдер жиымы түрінде қалыптасатын кескін.
Мысалы, кескінді үлкейткенде, оның көрінісі дөрекіленіп кетсе, кішірейткенде – кескін сапасы өте нашарлап кетеді (нүктелерін жоғалтқандықтан). Растрлық кескіндердің тағы бір кемшілігі – файлдар өлшемдерінің өте үлкендігінде (түстері неғұрлым көп және сапасы жоғары болған сайын, олар соғұрлым үлкен болады). Бірақ бұл кемшіліктеріне қарамастан, қазіргі техникада растр өте жоғары сапалы кескін алуға мүмкіндік береді. Сондықтан растрлық кескіндер көркем графикада кеңінен қолданылады. Растрлық графика электронды (мультимедиалық) және полиграфиялық басылымдарды жасап шығару үшін де жиі қолдылады.
Полиграфия (поли… және …графия)- мәтіндік және графикалық материалдарды басып шығаруға арналған техникалық құралдар жиынтығы; техника саласы. Полиграфияның негізі 1440 ж. неміс өнер тапқышы И.Гутенбергтің (1406 - 1468) кітап басуды ойлап табуынан бастап қаланды.
Растрлық графикалық редакторлар көбінесе жаңа суреттерді салу үшін емес, дайын суреттерді өңдеу үшін қолданылады. Осы мақсатта көбінесе суретшілердің қолымен салынған дайын суреттер сканерленіп алады немесе фотосуреттер алынады. Соңғы кездері растрлық кескіндерді компьютерге енгізу үшін сандық фотокамералар мен видеокамералар кеңінен қолданылуда. 

описание: http://festival.1september.ru/articles/559338/img5.gif

Векторлық кескіндер, бұл - сызық, доға, шеңбер және тікбұрыш сияқты геометриялық объектілер жинағынан тұратын кескіндер. Бұл жерде вектор дегеніміз - осы объектілерді сипаттайтын мәліметтер жиынтығы.
(грек. photo - жарық және metre ‘о - өлшеймін) - жарық күшін, жарық энергиясын, жарықталғандықты, сәулелікті, сәулелендіруді, жарықтың экспозициясын, сонымен қатар материал дардың жарықтық сипаттамаларын - шағылыстыру, өткізу жоне жарқылдау коэффициенттердің және т.б.
Геометрия (көне грекше: γεωμετρία; көне грекше: γῆ - жер и көне грекше: μετρέω - «өлшеу») - математиканың кеңістіктік пішіндер (формалар) мен қатынастарды, сондай-ақ, оларға ұқсас басқа да пішіндер мен қатынастарды зерттейтін саласы.
Мәліметтер (данные; data) - автоматты құралдардың көмегімен, кей жағдайда адамның қатысуымен, өңдеуге I ыңғайлы түрде берілген мағлұмат. Мәліметтердің кірістік, шығыстық, басқару, проблемалық, сандық, мәтіндік, графикалық және т.б.
 Векторлық графикада кескіндердің негізгі элементі сызық болып табылады.
Векторлық графиканың басты артықшылығы оған кескін сапасын жоғалтпай өзгеріс енгізуге, оңай кішірейтуге және үлкейтуге болатындығы. Келесі артықшылығы - векторлық кескіндердің ақпараттық көлемі растрлық кескіндермен салыстырғанда әлдеқайда аз болады.

Векторлық графиканың кемшіліктері:

Шынайы бейнелерді құрудағы қиындықтар, яғни фотобейнелерді кодтау расторлық әдістен көп жады алады. Сондықтан векторлық әдісті көбіне графикалық суреттерді салуға пайдаланады.Тұтас аймақты бейнелеу мүмкіндігінің болмауы, себебі объектілер «сым» қаңқа түрінде ұсынылады.

Векторлық графикамен жұмыс істеуге арналған программалық құралдар бірінші кезекте кескіндерді өңдеу үшін емес, оларды жаңадан салу үшін қолданылады.
Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
Бұндай құралдар жарнама агенттіктерінде, дизайнерлік бюроларда, редакциялар мен баспаханаларда кеңінен қолданылады. Қарапайым геометриялық объектілер мен қаріптерді пайдалануға негізделген безендіру жұмыстары векторлық графика құралдарының көмегімен әлдеқайда оңай іске асады.


Осы кескіндерді компьютерде өңдеу үшін арнайы программалар- графикалық редакторлар пайдаланылады. Графикалық редактор- графикалық кескіндерді құруға, редакциялауға, көруге арналған программа.

Қарапайым растрлық кескіндерді салуға мүмкіндік беретін растрлық редакторлардың қатарына Paint, Adobe Image Ready . Adobe Photoshop, Corel Photo Paint, Gimp, Photofinish редакторлары фотобейнелерді өңдеу үшін пайдаланылады. Векторлық кескіндер Word мәтіндік редакторына құрамдас графикалық редакторды, СorelDRAW, Adobe Illustrator, Inkscape секілді векторлық графикалық редакторларда жасалады. 



Суретті сақтаған кезде, белгілі бір графикалық пішімде файл жасалады.

Графикалық файлдың пішімі- графикалық мәліметтерді сыртқы тасымалдаушыда көрсету мен орналастыру әдісі.

Растрлық графика файлдарының пішімі

ggg1


Векторлық графика файлдарының пішімі

SVG, EPS, WMF, WMF векторлық форматы Windows-тың форматы болып табылады. Бейнелерді алмастыру буфері арқылы жіберу үшін қолданылады.
Алмастыру - белгілі бір n элементті қандай да бір ретте (тәртіпте) қайталамай орналастыру. Берілген n элементтен барлығы әр түрлі n! = 1*2...n Алмастыруы жасалады. Алмастыруға байланысты көптеген есептер ауыстыру терминдері арқылы тұжырымдалады.
Windows-тың барлық бағдарламалары қабылдай алады.

ІҮ.Сабақты бекіту

Кестені толтырып болсаңыздар, өткізіңіздер.

ТЕСТ


  1. Растрлық кескінмен жұмыс істейтін программаны көрсетіңдер

А) CorelDRAW

В) Paint

С) Inkscape

2. Қандай кескіндер нүктелерден тұрады?

А) растрлық

В) векторлық

С) фракталдық

  1. Векторлық кескіндер қандай пішімді файлда сақталады

А) BMP

В) SVG

С) GIF

  1. Фотобейнелерді өңдегенде қандай графикалық редакторды қолданасыңдар?

А) векторлық

В) фракталдық

С) растрлық

  1. Векторлықкескінмен жұмыс істейтін программаны көрсетіңдер

А) Corel Photo Paint

В) Paint

С) Inkscape

6. Қандай кескін үлкейтіп, кішірейткенде сапасын жоғалтпайды?



А) векторлық

В) фракталдық

С) растрлық
Тест жауабы

1

2

3

4

5

6

В

А

В

С

С

А

№2 тапсырма. Топтық жұмыс.

Топтарға тапсырмалар таратылып, қандай графикалық редактормен жұмыс істегендерін айтады.
І топ ІІ топ

g:\suretter\geroi_russkih_skazok_2.jpg g:\suretter\tangram_03.jpgg:\suretter\tangram_03.jpgg:\suretter\дом.jpg
ІІІ топ ІҮ топ

g:\suretter\река.jpgg:\suretter\деда.jpgg:\suretter\рыбка.jpgg:\suretter\tangram_05.jpgg:\suretter\tangram_05.jpg

Сергіту сәті. Сөзжұмбақ шешу.



c:\documents and settings\admin\мои документы\мои рисунки\сөзжұмбақ.jpg
Сөзжұмбақ сұрақтары:

  1. Бұл редакторда түрлі қылқаламдармен (акварель, фломастер, гуаш) сурет салуға болады және салынған суретті сапасын жоғалтпай үлкейтуге болады.
    Фломастер («Flo-Master» сауда маркасының атымен аталған) - жазу және сурет салуға арналған құрал. 1960 жылы Еуропаға Жапониядан «Edding» неміс фирмасы әкелген. Түсті фломастерлер Жапонияда 1960 жылдың 17 наурызында бірінші рет сатылымға шықты.


( Photoshop)

  1. Қарапайым графикалық редактор

(Paint)

  1. Adobe Photoshop графикалық редакторының форматы

(Psd)

  1. Растрлық кескіннің стандартты форматы. Индекстелген түстерді 256-ға дейінгі және RGB-моделіндегі толық түсті бейнелерді қолдайды.

(Bmp)

  1. Фотобейнелерді сығып сақтауға арналған формат. Сығу файл өлшемін 5-15 есеге дейін азайтады.

(Jpeg)

  1. 256 түстен тұратын анимациялық бейнелерді құру үшін қолданылатын растрлық формат.

(Gif)

Ү. Компьютермен жұмыс.

Кеспе қағаздардағы суреттерді Microsoft Word бағдарламасында орындау.

Анимация (Animation) - ол қозғалыстың әр түрлі кезеңіне сәйкес кескіндер тізбегін экранда жылдамдата көрсету арқылы дене қозғалысы динамикасын бейнелеу тәсілі. Мультимедиа жүйесінде - қозғалыстың әр түрлі кезеңіне сәйкес кескіндер тізбегін жылдамдата көрсету арқылы қозғалыстағы объектіні экранда бейнелеу тәсілі.
Microsoft Office Word (күнделікті - MS Word, WinWord немесе жай ғана Word) - Macintosh компьютерлерінде және Windows, DOS ортасында жұмыс істейтін, қазіргі кезде кең таралған, ең қуатты мәтіндік процессорлардың бірі.

ҮІ. Сабақты қорытындылау, бағалау.



ҮІІ. Үйге тапсырма

§20 оқу, 5, 9 тапсырмалар.

  • Пәні
  • Сабақтың түрі
  • Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру 2.Өткен ақпаратты
  • Растрлық графикада
  • Растрлық графика файлдарының пішімі

  • жүктеу 94.15 Kb.