Главная страница
Контакты

    Басты бет


ТҰЛҒаның АҚпараттық МӘдениеті нұрмахан Д.Ә., 5В091000-«Кітапхана ісі»

жүктеу 36.87 Kb.



жүктеу 36.87 Kb.
Дата16.09.2017
өлшемі36.87 Kb.

ТҰЛҒаның АҚпараттық МӘдениеті нұрмахан Д.Ә., 5В091000-«Кітапхана ісі»



ТҰЛҒАНЫҢ АҚПАРАТТЫҚ МӘДЕНИЕТІ

Нұрмахан Д.Ә., 5В091000-«Кітапхана ісі», 1 курс студенті

Ғылыми жетекші: п.ғ.к., Нұржанова Г.И

Қазіргі уақытта білім беру жүйесіндегі өзекті мәселелердің бірі мамандардың ақпараттық құзырлығы мен ақпараттық мәдениетін қалыптастыру екені белгілі.

Маман - ұйымның инженерлік-техникалық, экономикалық және басқа да жұмыстарымен айналысатын қызметкері. Маман, әдетте, жоғары немесе арнаулы орта білімді болады. Атап айтқанда, агроном, бухгалтер, геолог, инженер, математик, механик, техник, физиолог, суретші, экономист, энергетик, мұғалім, дәрігер, т.б.

Білім беру Білім беру - тиісті оқу орны арқылы ғылыми мағлұмат беріп, адамның танымын, білімін, дағдысын, дүниеге көзқарасын жетілдіру процесі; қоғам мүшелерінің мәдениетін дамытудың негізгі шарты; мақсаты - қоғам мүшелерінің адамгершілік, интектуалды, мәдени дамуында және олардың денесінің дамуында, кәсіптік біліктілігінде жоғары деңгейге қол жеткізу болып табылатын тәрбие мен оқытудың үздіксіз процесі; жүйеге келтірілген білім, іскерлік дағды және ойлау тәсілдері көлемін меңгеру процесі мен нәтижесі. Білімділіктің басты өлшемі - білімнің жүйелілігі, ойлаудың жүйелілігі мен логикалылығы.

 Бұл мәселені зерттеуге арналған зерттеу жұмыстары да баршылық. «Тұлға» және «мәдениет» ұғымы бір-бірімен тығыз байланысты. Бүгінгі таңда мәдениет пен тұлғаның қарым-қатынасының мәселелері екі аспектіні қамтиды. Біріншісі, мәдениет анықталған тұлғаның типін қалыптастырады. Енді осы ұғымдарға талдау жасап көрейік.

Жоғары білім беру тұжырымдамасы мамандар даярлаудың негізін құзырлықты қалыптастыру ретінде анықтайды. Құзырлық деп – жеке тұлғаның өзара байланысқан сапаларының жиынтығын, білімі, іскерлігі мен дағдыларын, іс-әрекетінің тәжірбиелері, түсінігі мен еркін көрсететін интегративті сипаттама ретінде түсініледі. Бірнеше негізгі құзырлықты ерекшелеуге болады, оған ақпараттық коммуникациялық құзырлық (АКҚ) жатады.  М. В. Лебедева мен О. Н. Шилова аппараттық коммуникациялық технологиялар саласындағы құзырлықты индивидтің ақпараттық коммуникациялық технологияларды пайдалана отырып, оқу есептерін шығару, тұрмыстық, кәсіптік есептерді шығара білу қабілеті ретінде анықтайды. Авторлар ақпараттық құзырлықты қалыптастырудың базалық, жалпы және кәсіптік кезеңдерін ерекшелейді және оқу іс-әрекетінде қолданылатын ақпараттық технологиялар мен кәсіптік есептерді шығаруға технологияларды пайдалануды нақты ажыратып көрсетеді.

Қатынасу, тілдесу (communication) - қатысушының екеуіне де ақпараттың түсініктілік шарты орындалған кезде бір қатысушыдан екінші қатысушыға ақпаратты жеткізудің екі жақты процесі; екі немесе одан да көп адамдардың әлеуметтік-психологиялық өзара әрекет ету процесі.

Ақпарат технологиясы Ақпарат технологиясы (ағылш. information technology, қысқ. IT) - объектінің, процестің немесе құбылыстың күйі туралы жаңа ақпарат алу үшін мәліметтерді жинау, өңдеу, жеткізу тәсілдері мен құралдарының жиынтығын пайдаланатын процесс.

Бұл мазмұнда ақпараттық құзырлық екі құраушының: компьютерлік сауаттылық пен компьютерлік білімділіктің жиынтығы ретінде сипатталады.

Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.

Е. П. Велиховтің пікірінше, компьютерлік сауаттылық информатика саласындағы бастапқы іргелі білімдерді, компьютерді пайдалануға байланысты білім мен дағдыларды ЭЕМ-нің қолданылу саласы мен  мүмкіндіктерін, компьютерлендірудің әлеуметтік салдарлары туралы болжамды қамтиды. Компьютерлік технологияның дамуына байланысты компьютерлік сауаттылық ұғымы өзгеріп, нақтыланды. В.А.Каймин жоғары қалыптасқан ақпараттық сауаттылықтың басты белгісін – компьютерді қолданып, өз бетімен жұмыс істеу, есептеу, жазу, сурет салу, компьютерлік техниканың көмегімен ақпаратты іздеу деп ерекшелейді.

«Мәдениет» терминін қалай түсінетінін қарастырайық. Орыс тілінің академиялық сөздігінде бұл сөздің жеті мәні келтірілген.

Академия - ғылыми қоғамдардың, мекемелердің, оқу орындарының атауы. "Академия" сөзі гректің Akademos деген мифтік батырының атынан шыққан. Біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырда Афины маңындағы "қасиетті бақ" сол батырдың атымен аталып, онда Платон өз шәкірттеріне лекция оқыған.

Әлеуметтану Әлеуметтану - қоғамның қалыптасуы, жұмыс істеуі және даму заңдылықтары туралы ғылым. Әлеуметтану фактілерді, үдерістерді, қатынастарды, жеке тұлғалардың, әлеуметтану топтардың қызметін, олардың рөлін, мәртебесі мен әлеуметтану мінез-құлқын, олардың ұйымдарының институты.

Орыс тілі (өз атауы Русский язык) - орыс халқының ана тілі. Үнді-еуропа тілдерінің шығыс-славян тілдері тобына жатады. Орыс тілін зерттейтін ғылым русистика деп аталады.

Біздің жағдайда төмендегі анықтама біздің талқылауға жақын:Мәдениет – шаруашылық немесе ақыл – ой іс-әрекетінің қандай да бір саласын дамыту деңгейі, дәрежесі

Бұл күндері «ақпараттық мәдениет» ұғымының бірнеше анықтамасы бар, әлеуметтанудан қоғамдағы ақпараттық мәдениеттің рөлін қарастыруды табуға болады (А.И.Ракитов), педагогикалық әдебиеттерде бұл ұғымның құрылымы, мазмұны және өлшеу жүйесі ашылады  (В.А.

Педагогика (гр. 'παῖς', paіda - бала, гр. 'ἄγω', gogos - жетектеуші) - жеке адамды тәрбиелеп, қалыптастыру үшін белгілі мақсатқа бағытталған жүйелі тәрбие мен білім беру туралы ғылым; тәрбиені, білім беруді және оқытуды зерттейтін теориялық және практикалық ғылымдардың жиыны.

Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.

Құрылым (лат. structura - түзіліс, орналасу, тәртіп) - объектінің тұтастығын, тепе-теңдігі мен негізгі қасиеттерінің сақталуын қамтамасыз ететін байланыстар мен қатынастар жиынтығы. Құрылым жүйе және элемент ұғымдарымен тығыз байланысты.

Каймин, В.Ю.Милитарев, И.М.Яглом және т.б.), жалпы мәдениеттің құрылымындағы ақпараттық мәдениеттің рөлі, орны мен мәні анықталады (А. А. Кузнецов, С. А. Бешенков және т.б.).К.К.Колин алғашқылардың бірі боп қоғамның жаңа ақпараттық мәдениеті ұғымын енгізді: «қоғамның ақпараттық мәдениеті өзінің қызметі мен дамуын қамтамасыз ету үшін ақпараттық ресурстарды, қазіргі информатика құралдары мен ақпараттық технологияларды қалыптастыру және пайдалану қабілетін сипаттайды».И. Г. Хангельдиева оны жалпы адамдық рухани құндылықтар басым болып есептелетін ақпаратты алу, тарату, сақтау және пайдалану салсындағы адам қызметінің сапалы сипаттамасы ретінде анықтайды .Е. А. Медведеваның пікіріне сәйкес ақпараттық мәдениет – бұл адамға ақпараттық кеңістікте еркін бағдар алуға мүмкіндік беретін білімдер деңгейі, оны қалыптастыруға қатысып, ақпараттық өзра әрекеттесуді қамтамасыз ету . Э. Л.

Құндылықтар - бір заттың маңыздылығы, пайдалылығы. Сырттай құндылық зат не құбылыстың қасиеті болып анықталады. Алайда оның маңыздылығы мен пайдалылығы табиғаттан, объекттің ішкі құрылымының әсерінен емес, адам болмысына енген, адам оған құштар не қажеттілік сезетін нақты қасиеттердің субъективті бағалануынан болады.

Ресурстар (французша ressourse - құрал-жабдық, мүмкіндік), босалқы қорлар - табыс, ақшалай және басқа қаражат, құндылықтар мен олардың көздері.

Кеңістік - философия, математика және физика секілді салаларды пайдаланылатын күрделі ұғым. Күнделікті өмірде іс-қимыл алаңы, барлық нәрселерді қамтитын ортақ ыдыс, әлдебір жүйе жай-жапсары сезініп түсініледі.

 Семенюк ақпараттық мәдениет деп адамның, қоғамның немесе оның белгілі бір бөлігінде ақпаратпен мүмкін болатын жұмыс түрлеріндегі жетілдірілген дәрежесі: кез келген текті ақпаратты алу, қорландыру, өңдеу, кодтау және осы негізінде жаңа сапалы ақпарат құру, оны тарату, практикалық пайдалану .

Ақпараттың дамуы мен пайдаланылуына байланысты әртүрлі пән салаларының маңызды бөлігі бола отырып, ол білім беру процесінің негізгі элементтерінің бірі болып табылады. Сонымен бірге, ақпараттық мәдениет – бұл жеке тұлғаны сипаттайтын сапа, оның еңбегінің процессі және нәтижесі.

Педагогикалық зерттеулер мен тәжірбие ақпараттық технологиялардың дамуы мен пайдаланылуына байланысты пайда болған мәселе оның техникалық және әдістемелік жағымен қатар тағы бір маңызды аспектіні – гуманитарлық - қамтитынын көрсетеді. Маманның ақпараттық дайындығының қалыптасу деңгейін анықтау үшін ақпарттық міндеттерді екі деңгейге бөлу қажет: ақпараттық құзырлықты қалыптастыру деңгейі - оқу пәндерінің шеңберінде шешілетін міндеттер типі және ақпараттық мәдениет деңгейі – практикалық іс-әрекет кезеңінде маман шешетін міндеттер.

Әдістеме - педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.

Кезең - тау жотасы қырқаларының биік бөліктері мен кейбір төбелердің аралығында орналасқая ояң бөліктер. Олардың едәуір белігі тау жоталарының бір жағынан екінші жағына өтуге мүмкіндік туғызады. Кезең - тектоникалық немесе эрозиялық-денудациялық генезисті тау жотасы төбелерінің аралығындағы қырқалар; бар өрісіндегі жоғары қысымды екі атырап пен төмен кысымды екі атыраптың арасындағы кеңістік.

Бұл кәсіптік міндеттер жиынтығы жоғары буындағы маманның тұтастай ақпараттық іс-әрекеттін  анықтайды және маманның ақпараттық мәдениетінің құрылымын береді.

Пайдаланылған әдебиеттер:

 1. Лебедева М. В., Шилова 0. Н. Что такое ИКТ - компетентность студентов педагогического университета и как ее формировать// Информатика и образование. 2004. № 3. С. 96—100.

революция // Bестник высшей школы. 2002.№8.

2.Хангельдиева И. Г. О понятии «информационная культура»// Информационная культура личности: прошлое, настоящее, будущее: Краснодар, 1993. С. 2.

3. Медведева Е. А. Основы информационной культуры//Социс. 1994. № 11. С. 59.

4.Досумбекова А.Г., Нұржанова Г.И. Ақпараттық мәдениет.-Алматы:Библиокітап, 2012.-164б.



5.

  • Орыс тілінің академиялық
  • Пайдаланылған әдебиеттер

  • жүктеу 36.87 Kb.