Главная страница
Контакты

    Басты бет


Сабақтың тақырыбы: Балықтар жоғары класы. Сүйекті балықтар. Сабақтың мақсаты

жүктеу 50.36 Kb.



жүктеу 50.36 Kb.
Дата16.09.2017
өлшемі50.36 Kb.

Сабақтың тақырыбы: Балықтар жоғары класы. Сүйекті балықтар. Сабақтың мақсаты



Сабақтың тақырыбы: Балықтар жоғары класы.
Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.
Балықтар (лат. Pisces) - негізінен судағы тіршілікке бейімделген жануарлар. Жүзу жағынан олар өзге жануарлардан асып түседі; балықтар өкпе арқылы емес, желбезек арқылы тыныс алады. Балықтар тұзды суларда (мұхиттарда), не болмаса тұщы суларда (өзен – көлдер мен су қоймалары) тіршілік ете алады.
Сүйекті балықтар
.
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі: Оқушыларды балықтар класымен таныстыра отырып,олардың сыртқы және ішкі құрылысымен, сулы ортада тіршілік етуіне байланысты биологиялық ерекшеліктерінен мағлұмат беру.
Дамытушылығы: Оқушылардың сабаққа деген ынтасын арттыру,балықтарды өзіне тән ерекшеліктері бойынша ажырата білуге баулу.

Тәрбиелілігі: Балықтар туралы ұғым бере отырып, оларды қорғай білуге баулу


Сабақтың әдісі: Өзін — өзі тексеру, сұрақ — жауап, суретпен жұмыс т. б.
Сабақтың түрі: Жаңа тарауды меңгерту
Сабақтың көрнекілігі: компьютер, «Балықтар» суреттері, формат, маркер,стикер
Сабақтың барысы:    

 I.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.
Компьютер Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.
Ұйымдастыру.



Оқушылармен амандасу
Оқушы назарын сабаққа аудару, үй тапсырмасын пысықтауға көшу
II. Үй тапсырмасын сұрау:  

Желілілер типі
1. Желі қандай қызмет атқарады?
2. Неліктен тип желілілер деп аталған?
3. Желілілер қандай тип тармақтарға бөлінген?
4. Қандай желілілерде желі мен жүйке түтігі өмір бойы сақталады?
5. Желілі жануарларға тән белгілерді ата?
Жануарлар Жануарлар (лат. Animalia) - тірі организмдер дүниесіндегі негізгі екі топтың бірі (екіншісі – өсімдіктер); жүруге және сезінуге бейім тіршілік иесі; негізінен, дайын органикалық қосылыстармен қоректенетін гетеротрофты организмдер.

                                    III. Жаңа сабақты түсіндіру:

  1. Қызығушылықты ояту сатысы.
    Өлеңдегі жасырын сөзді табу арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашып алу
    Қанаты бар ұшпайтын
    Сусыз жерде тұрмайтын
    Желбезекпен тыныс алатын ол- ?
    Оқушылар жасырын сөздің «балық» екенін айтады.

https://im0-tub-kz.yandex.net/i?id=11093743abf5f61b54b8944ee024495e&n=33&h=215&w=473
Балықтар сулы ортада тіршілік етуге бейімделген төменгі сатыдағы жануарлар. Балықтарды зерттейтін зоология ғылымының саласы — ихтиология деп аталады.
Ғылым Ғылым (араб.: علم‎ (ілім) - білім, тану; лат. scientia - білім) - ақиқат жайлы объективті білімдерді жетілдіру мен жүйелеуге бағытталған адам іс-әрекетінің саласы. Жалпы мағынасы: жүйелік білім мен тәжірибе.
Себебі грекше «ихтис» қазақша: «балық» деген сөз.

Жаңа сабақ түсіндіріліп болған соң, оқушылардың өз бетінше меңгеруіне байланысты тапсырмалар беріледі.

                                        IV“Топтастыру” стратегиясы
ІІ мағынаны ажырату
“ЖИГСО” стратегиясы
Тапсырма №1
1.

Стратегия гр. strategia - әскер кіргізу - қоғамдық, саяси күреске басшылық өнері, оны жүргізудің қоғам (кәсіпорын, партия) дамуының нақты кезеңінің нақты жағдайларынан туындайтын жалпы жоспары, белгілі бір мақсатқа қол жеткізуге бағытталған қаражат пен ресурстарды пайдалану тәсілі.
Зоология ғылымының балықтарды зерттейтін саласы.
2. Балықтардың денесі қандай бөлімдерден тұрады.
3.Балықтарда қандай жүзбе қанаттар болады, атқаратын қызметі қандай?
Тапсырма №2
1. Сұйекті балықтардың сыртқы құрылысына қандай белгілер тән.
2. Сүйекті балықтардың қаңқасы қандай бөлімдерден тұрады.
3. Сүйекті балықтардың асқорыту, тыныс алу жүйесін сипаттаңдар.
Тапсырма №3
Қандауырша мен сүйекті  балықтардың құрылыс ерекшеліктерін көрсететін кесте толтыру.


Нені үйрендім?

Нені білгім келеді?

Нені білдім?

1. “Бекіренің басы тасқа тимей қайтпайды”, “Өзен жағалағанның өзегі талмас” деген халық мақал – мәтелдеріне талдау жасау.


2. Елімізде балық шаруашылығының маңызы қандай, өз ойыңды дәлелде.

Тапсырма №4



Сұрақтар

Шеміршекті балықтар

Сүйекті балықтар

1

Денесі (пішіні)







2

Жамылғысы (терісі)







3

Жүзбе қанаттары







4

Желбезегі







5

Торсылдағы







6

Бүйір сызығы







7

Көбеюі







8

Түрлері







Тақтаға жазылған сұрақтар бойынша эстафеталық жарыс.


     

Тапсырма №5

Биологиялық жұмбақтарды шешу.

1.Көздері бар ,қабағы жоқ,

2. Пайдаланып тұрғанда

Әсте кірпік қақапайды

Тастайсың суға лақтырып.

Ол қай жәндік суға салсақ

Пайдаланып болған соң,

Тұншықпайды, батпайды.

Арқалайсың сорғытып.

(балық) (ау)

3. Желілер ішінде,

4. Қай мүшесі балықтың,

Балықтан ғана болатын.

Су түбіне батырар.

Қандай сезім мүшесі,

Қанат болса егерде,

Көзбен шолып табатын.

Су бетіне шығарар.

(бүйір сызық) (торсылдақ)



Тапсырма №6

Қармақпен балық аулау.

1. Балықтарды зерттейтін ғылым саласы (ихтиология)

2.Сүйекті балықтарда алғаш қай мүше пайда болды (қуық)

3.Аталық безден бөлінетін сұйықтық (шоғал)

4.Шеміршекті балықтардың ми бөлігі қанша (бес бөліктен)

5.Аналық жұмыртқа жасуша не деп аталады (уылдырық)

6. Құйрық жүзбеқанаттардың үстіңгі қалағы астыңғысынана үлкен қай балық

(шеміршекті )

7.Балықтардың дене бөлігін ата (бас,тұлға,құйрық)

8. Денесін қалыпты ұстауға көмектесетін жүзбеқанаттар (арқа, аналь)

9. Балықтар бір-бірімен не арқылы байланысады (дыбыс шығару )

10.балықтардың тыныс алу мүшесі (желбезек)


Тапсырма №7

Балықтардың ішкі құрлысымен танысу.

Шеміршекті және сүйекті балықтардың ішкі құрлысының суреттерін салыстыра отырып, аттарын интерактивті тақтаға жазу.

Сурет, бөлмедегі сурет. Сурет әртүрлі бояулармен: акварельмен (қағазға немесе картон), майлы бояумен (холстқа, картонға, ағашқа), пастельмен (ерекше түрлі-түсті қарындаштармен қағазға немесе картонға) салынады.



Тапсырма №8
Балықтарды торға жинау.

Тақтадағы шеміршекті және сүйекті балықтардың тұсына барлық түрлерін жинақтау.



Тапсырма №9
Вен диаграммасын пайдалану.

Балықтардың ортақ белгілері : суда тіршілік етеді, желбезекпен тыныс алады, жүзбе қанаттары болады.

Шеміршек (cartіlage) - адам мен жануарлардың кейбір органдарын біріктіріп тұратын тірек; механикалық қозғалыс қызметіне қатысатын иілгіш серпімді тін.
Желбезек (branchіae) - суда тіршілік ететін жануарлардың тыныс алу мүшесі. Жануарлар организмінің күрделенуіне байланысты олардың жұтқыншақ қуысы қабырғаларында желбезек саңылаулары пайда болады да, желбезекпен тыныс алу түрі қалыптасады.

Шеміршекті балық : денесі плакоитпен қапталған, торсылдағы болмайды,іштей ұрықтанады.

Ұрық (грек. embryon) - адам мен жануарларда аталық және аналық жыныс жасушаларының қосылуы нәтижесінде түзілген бір жасушалы жаңа организм (зигота). Ұрықтың дамуы негізінен жұмыртқа жасушаларының қабықшаларында немесе аналық организмнің арнайы мүшелерінде өтеді (қараңыз Ұрықтың дамуы. Ұрық қабықшасы)

Сүйекті балық : денесі қабыршақпен қапталған ,торсылдағы бар, сырттай ұрықтанады.

Ой толғаныс сатысы
Осы берілген тапсырмалар бойынша әрбір топ сызбанұсқа, жоба түрінде қорғайды.
                                                    V.Қорытынды:

Рефлексия


Төмендегі кестені толтыру

        VI.Бағалау.



        VII.Үйге тапсырма беру.
        Тақырыпты  оқу, «Ойыл өзенінде кездесітін балық түрлері» туралы іздену  жұмысы.


  • Сабақтың мақсаты
  • Сабақтың әдісі
  • Оқушылармен амандасу
  • III. Жаңа сабақты түсіндіру
  • IV“Топтастыру” стратегиясы ІІ мағынаны ажырату “ЖИГСО” стратегиясы Тапсырма №1
  • Тапсырма №5
  • Тапсырма №6 Қармақпен балық аулау.
  • Тапсырма №7 Балықтардың ішкі құрлысымен танысу.
  • Тапсырма №8 Балықтарды торға жинау
  • V.Қорытынды

  • жүктеу 50.36 Kb.