Главная страница
Контакты

    Басты бет


Пайдаланушының компьютерлік жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану жөніндегі нұсқаулығы

жүктеу 87.32 Kb.



жүктеу 87.32 Kb.
Дата14.03.2019
өлшемі87.32 Kb.

Пайдаланушының компьютерлік жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану жөніндегі нұсқаулығы


Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі әкімінің 2018 жылғы «23» ақпандағы № 06 шешіміне №4-қосымша Пайдаланушының компьютерлік жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану жөніндегі нұсқаулығы Қолданылу аясы 1.
Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.
Жабдық - бір нәрсеге керек механизмдер, тетіктер, әр түрлі құралғылар жинағы.
Ақпан - қазіргі Григориан күнтізбесіндегі 2-ші келетін феурал айына сай қазақша атауы.
Ауылдық округі - Қазақстанда, үшінші деңгейдің ауылшаруашылық жерінде, ең кіші әкімшік бірлік.
 Осы Пайдаланушының компьютерлік жабдықтарды және бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану жөніндегі нұсқаулығы (бұдан әрі – Нұсқаулық) компьютерлік жабдықтарды және бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттерін және Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі әкімі аппаратының локальдік-есептеу желісінде олардың жұмыс тәртібін айқындайды. 2. Осы Нұсқаулық Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі әкімі аппараты қызметкерлеріне қолданылады және компьютерлік жабдықтарды және бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану кезінде қолдану үшін арналған. Нормативтік сілтемелер мен анықтамалар Осы Нұсқаулықта мынадай нормативтік құжаттарға сілтемелер пайдаланылған: ҚР СТ ИСОМЭК 27001-2008 «Ақпараттық технология. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету әдістері мен құралдары. Ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйлері.
Сілтеме (Ссылка; the reference, link) - 1) қандай да бір объектіге арналған нұсқағыш; 2) тілдің сипатталган элементін белгілеуге пайдаланылатын тілдік құрылма; 3) хабарланған объектіні ұқсастыру.
Қызметкер, жұмыскер - жұмысты еңбек шарты (келісімшарт) негізінде орындаушы, кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің ішкі еңбек тәртібіне бағынушы адам. Еңбек заңнамасына сәйкес азаматтық-құқықтық шарттардың кез келгені бойынша (мердігерлік шарт, тапсырма, авторлық шарт бойынша) жұмыс атқарушы адам қызметкер болып саналмайды.
Ақпараттық қауіпсіздікті басқару - 2011 жылы Алматы қаласы «Қазақ университеті» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы - У. А. Төкеев, Б. Б. Ахметов. Беттер саны - 161.
Талаптар» ҚР СТ ИСОМЭК 27002-2009 «Ақпараттық технологиялар. Қамтамасыз ету құралдары. Ақпаратты қорғауды басқару жөніндегі қағидалар жиынтығы» Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі әкімі аппараты қызметкерлерінің ақпараттық қауіпсіздікті сақтауы жөніндегі жадынама 4.
Қағида немесе принцип (лат. principim – принцип; негіз, алғы бастама) - белгілі білім жүйесінің түп-негізі, алғы бастамасы, абстрактылы түрдегі ең қысқа жалпылама мазмұны. Ғылыми танымда идея, теория, әдіс сияқты таным түрлерімен өзара байланыста тұжырымдалады.
 Осы Нұсқаулықта мынадай анықтамалар, белгілер мен қысқарған сөздер қолданылады: Әкімдік Қауысбек Тұрысбеков ауылдық округі әкімі аппараты АҚ ақпараттық қауіпсіздік АР ақпараттық ресурстар АЖ Әкімдік ақпараттық жүйесі ЛЕЖ Әкімдік локальдік-есептеу желісі ЕТҚ есептеу техникасы құралдары БҚ бағдарламалық қамтамасыз ету ЖС жұмыс станциясыкомпьютерноутбук Техқолдау Әкімдік жүйелiк-техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын ұйым Жүйелік әкімші Әкімдік компьютерлік жабдығының және бағдарламалық қамтамасыз етуінің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін Техқолдаудың өкілі СҚ санкцияланбаған қолжетімділік ЭҚАБЖ мемлекеттік органдардың электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі МОИП мемлекеттік органдардың интранет-порталы БКО мемлекеттік органдардың бірыңғай көлік ортасы БЭПЖ мемлекеттік органдардың бірыңғай электрондық пошта жүйесі АҚҚ Ақпараттық қауiпсiздiк қызметі – Әкімдіктің АҚ үшiн жауапты бөлімшесі Жалпы ережелер 5. Осы Нұсқаулықтың талаптарын сақтау ЕТҚ және БҚ тиімді пайдалануды арттыруға, олардың жұмыс істеуінде ақаулықтар мүмкіндігін төмендетуге ықпал етеді. 6. Осы Нұсқаулық талаптарының орындалуын бақылауды АҚҚ жүзеге асырады. ЖС орналастыру бойынша талаптар 7. ЖС қатты жазық жерге жайғастырыңыз. 8. ЖС орнатуда жүйелік блок пен мониторға қалыпты желдеткішті қамтамасыз ету қажет. 9. Электр желісіне қосылу үздіксіз қуаттандыру көздері арқылы немесе жерге тұйықталуы бар желі сүзгіштері арқылы («таза» қуаттандыру көзіне қосылумен жасалады) жүргізіледі. 10.
Бақылау - зерттеу не тексеру әдісі. Бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда Бақылаудың мақсаты мен міндеттері, объектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу-тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен жолдары дұрыс көрсетілуі тиіс.
Интернет (оқылуы [интэрнэ́т]; ағылш. Internet - International Network) - компьютерлік серверлердің бүкіләлемдік желісі.
 ЖС сымдары жиһаз арасындағы өтетін жерлерде жүргізілмеуі тиіс. 11. Қуаттандыру көзінің қалыпты емес, қолдан жасалған немесе ақаулы сымдарын пайдалануға тыйым салынады. Қуаттандыру көзінің сымдарында қандай да бір заттың жатуына жол бермеңіздер және қуаттандыру көзінің сымдарын адам сүрінбейтіндей етіп орнатыңыздар. 12. Егер жалюзи жоқ болса, монитордың экранын терезе жаққа қаратып орналастырмаңыздар. 13. ЖС жүйелік блогы мен мониторы орталық жылыту батареяларына және жылытқыш аспаптарына тығыз орнатуға, ЖС компоненттерінің желдету саңылауларын бітеуге немесе басқа заттармен жабуға тыйым салынады. 14. ЖС корпусында бар болатын металл және басқа заттарды саңылауға салуға тыйым салынады. 15. Жоғары температура ЖС жарамсыздығына және бұзылуына алып келуі мүмкін. Тікелей күннің жарығы түсетін жағдайда ЖС пайдаланбаңыздар және оны жылу көзінен 1 метрден кем емес қашықтықта ұстаңыздар. 16. Егер ЖС суық үй-жайда салқын температурада тұрса, онда оны ашып қосудан бұрын кем дегенде бір сағат бөлме температурасында ұстау қажет. Пайдаланушының құзыреті 17. Пайдаланушы: белгіленген тәртіпте Әкімдіктің корпоративтік ақпарат желісінде тіркелуге өтінім беруге; базалық БҚ орнатылған ЖС пайдалану үшін алуға; қызмет мақсатында ұсынылған ЕТҚ, БҚ және АР пайдалануға;
Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.
ЖС пайдалануды қиындататын жүйелік және қолданбалы БҚ қалыпты жұмыстан ауытқулар анықталған кезде, ЖС тараптары істен шыққан немесе қалыпты жұмыс істемеген жағдайда, немесе өзінен тысқары тұрған құрылғылардың (дисковод, принтер) жұмыс істеуі қалыпты болмаған жағдайда 2-27-18 телефоны бойынша Техникалық қолдауға тиісті өтінімді беруге; орнатылған БҚ жаңарту қажет болғанда жүйе әкімшісіне тиісті өтінім беруге құқылы. 18. Пайдаланушы міндетті: тек оған бекітілген ЖС, жекелеген жағдайларда өзара алмасушылықты қамтамасыз ету үшін – орнын алмастыратын қызметкердің ЖС тікелей басшысының рұқсаты бойынша жұмыс жасауға; оның ЖС орнатылған ақпаратты қорғау құралдарымен жұмыс істеу қағидаларын білуге және қатаң орындауға; Вирусқа қарсы қорғауды ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес зиянды БҚ бар ЖС көшіретін файлдарды тексеру үшін Әкімдікте пайдаланылатын вирусқа қарсы БҚ жиі пайдалануға;
Файл (ағылш. File) - дерек сақтаудың негізгі бірлігі болып табылады.
жүйе әкімшісі және ЕТҚ сұрауы бойынша дұрыс ақпаратты беруге қолданыстағы БҚ туралы, ЖС қолжетімділігі бар пайдаланушылар туралы, ЖС өңделетін ақпараттар туралы, өзінің жұмыс орнына кедергісіз қолжетімділікті қамтамасыз етуге; ЕТҚ пломбалардың (жапсырмалар) тұтастығы немесе ЖС СҚ өзге де әрекет жасау фактілері бұзушылықтары, ЖС аппараттық құралдарының, БҚ конфигурациясының немесе кез келген аппараттық құралдардың ЖС қосылуының санкцияланбаған өзгерістері, ЖС мүмкін болатын санкцияланбаған ақпараттарды көшіру фактілері болған анықталғанда АҚҚ дереу хабарлауға; аса маңызды деген ақпараттарды мұрағат түрінде сақтау, ЖС ақпаратты кезеңдік резервтік сақтауды жүргізуге;
Резерв (лат. reservo - сақтаймын, жинаймын), Сақтық қор - тауарлардың, ақшалай қаражаттың, шетелдік валютаның, т.б. қажет бола қалған жағдайға арналған қосалқы қоры; пайдалануға аса қажеттілік туған жағдайда жұмсау үшін сақталатын ресурстар алынатын бастау көз, қор.
ЕТҚ жұмысындағы барлық болған ақаулар мен істен шығуы туралы жүйелік әкімшіге уақтылы хабарлауға; егер оның жұмыс орнында ЕТҚ техникалық қызмет көрсету және жөндеу жүргізілген кезде қатысуға; металл шкафта немесе сейфте сақталатын қызмет бабындағы маңызды немесе сыни ақпараты бар тасығыштарды қағаз түрінде немесе электрондық тасығышта сақтауға (қажет болған жағдайда пайдаланылатын алмалы-салмалы тасығыштарды тіркеуді қамтамасыз ету); жұмыстарды бітіргеннен соң АЖ жұмыс сеансын аяқтауға; сыртқы ұйымдарға қолданылмайтын алмалы-салмалы ақпарат тасығыштарды берген кезде, ондағы ақпаратты кепілді түрде өшіруді қамтамасыз етуге міндетті. 19. Пайдаланушыларға мыналарға тиым салынады: басқа қызметтік үй-жайларға көшкен кезде ЛЕЖ жататын жабдықтарды (коммутаторлар, желілік кабельдер және т.с.с) тасуға; «ҚБПҮ» деген белгісі бар таратылуы шектелген қызметтік ақпаратты ашық түрдегі техникалық байланыс арналары бойынша (Интернет, жалпы пайдаланымдағы телефон және факстік байланыс, ішкі телефон байланысы, радиобайланыс, спутниктік және ұялы (жылжымалы (мобильді) байланыс) оның ішінде ЭҚАБЖ, МОИП, БЭПЖ, сондай-ақ басқа сервистерді пайдалана отырып, МО БКО байланыс арналары бойынша беруге;
Радиобайланыс - радиотолқын көмегімен ақпарат алмасу. Радиобайланыс жүйесінің ақпарат беруші жағында радиотаратқыштан және таратушы антенналардан тұратын радиотарату құрылғысы, ал қабылдаушы жағында қабылдау антенналары мен радиоқабылдагыштан тұратын радиоқабылдау құрылғысы орналасады.
Әкімдіктің ЛЕЖ пайдаланушылары мен жабдығының ЖС заңсыз енуі әрекеттерің, сондай-ақ қандай да бір БҚ жәненемесе аппараттық құралдарды қолдана отырып, сыртқы АР қолжеткізуге әрекет жасауға; БҚ жәненемесе Әкімдіктің ЕТҚ қызметтік емес мақсаттарда пайдалануға; БҚ конфигурациясына және ЖС аппараттық құралдарына өздігінен өзгерістер енгізуге; БҚ ЖС орнату және ЖС кез келген аппараттық құралдарды қосуға; серверлерде жәненемесе ЖС сақтауға және серверлерге қашықтықтан кіруді ұйымдастыру үшін БҚ пайдалануға;
Пайдаланушы (Пользователь; user, subscriber) - 1) асқа жүйенің ресурстарын пайдаланатын программа немесе жүйе; 2) терминал(пернетақта мен экран) арқылы электрондық машинамен бірлесіп әрекет жасайтын адам.
Сервер (ағылш. server) - файлдар, қалталар және компьютерлердің деректері сияқты деректерге ортақ қатынасуды, сондай-ақ желі пайдаланушыларына электрондық пошта қызметтерін қамтамасыз ететін компьютер.
қызметтік емес мақсаттарда электрондық поштаны және Интернетті пайдалануға, орынсыз деп теңестірілуі мүмкін хабарламаларды жаппай таратуын жүзеге асыруға; Әкімдіктің ЛЕЖ кіру үшін бөгде сәйкестендіргіш пен парольді пайдалануға; басқа тұлғаға Әкімдіктің ЖЕЖ кіру үшін өзінің сәйкестендіргіші мен паролін ұсынуға; ЖС дисктеріне жәненемесе файлдарына жалпы желілік қолжетімділікті ұсынуға; ЖС-дан файлдарды Әкімдіктің желілік ресурстарына көшіруге; бөгде тұлғалардың (аталған ақпаратқа рұқсат берілмеген) қатысуымен құпия ақпаратты өңдеуді жүзеге асыруға; экранды бұғаттауды жандандырмай өзінің ЖС қараусыз қосулы қалдыруға; модем немесе басқа да коммуникация жабдықтарының көмегімен АР өздігінен қосылуға; ақпараттың қауіпсіздігіне жеткілікті сенімділік болмаған жағдайда, пошта хабарламаларына бекітілген файлдарды (.
Қатынасу, тілдесу (communication) - қатысушының екеуіне де ақпараттың түсініктілік шарты орындалған кезде бір қатысушыдан екінші қатысушыға ақпаратты жеткізудің екі жақты процесі; екі немесе одан да көп адамдардың әлеуметтік-психологиялық өзара әрекет ету процесі.
Тұлға - жеке адамның өзіндік адамгершілік, әлеуметтік, психологиялық қырларын ашып, адамды саналы іс-әрекет иесі және қоғам мүшесі ретінде жан-жақты сипаттайтын ұғым. Aдамның әлеуметтік қасиеттерінің жиынтығы, қоғамның даму жемісі және белсенді қызмет ету мен қарым-қатынас орнату арқылы жеке адамды әлеуметтік қатынастар жүйесіне енгізудің жемісі.
Сенімділік - компьютердегі белгілі бір қызмет атқаратын блоктың берілген уақыт кезеңі ішінде нақты жағдайда талап етілген жұмысты орындау қабілеті. Құрылғының тоқтаусыз жұмыс істеу мүмкіндігі, оның орташа тоқтамай жұмыс істеу уақыты, істен шыққан жағдайда қайта қалпына келтірудің орташа уақыты сенімділік көрсеткіштеріне жатады.
pif,.bat,.exe,.com,.doc,.xls және басқа) ашуға немесе қосуға; БҚ немесе қорғаныс құралдарының ретке келтіруінде құжаттандырылмаған қасиеттерді және штаттан тыс жағдайлардың (осы сияқты қателіктер табылғандығы туралы жүйелік әкімшіге және АҚҚ хабарлау қажет) туындауына алып келетін қателіктерді қасақана пайдалануға; «Принтерлер» және «Жұмыс үстелі» ретке келтірулерін қоспағанда өздігінен БҚ орнатуға, қайта орнатуға және өшіруге, сондай-ақ Windows операциялық жүйесінің конфигурациясын өзгертуге; Әкімдік принтерлерінде баспадан шығару кезінде сапасыз қағаздарды пайдалануға; жүйелік папкаларда («Windows», «ProgramFiles», «ProgramFiles (x86)») немесе «С» жүйелік дискісінде («Менің құжаттарым» және «Жұмыс үстелі» папкаларын пайдалану ұсынылады) бастапқы каталогта пайдаланушы файлдарды сақтауға; бөгде тұлғаларды ЕТҚ жіберуге, өздігінен ЛЕЖ ашуға; қашықтықтан Әкімдіктің ішкі АР, сырттан Әкімдік ЛЕЖ қосылуға; Әкімдіктің ЛЕЖ жұмыс кезінде ЖС IP-мекенжайын өзгертуге қатаң тыйым салынады. ЖС жұмыс қабілеттілігін сақтау бойынша ұсынымдар 20. ЖС жұмысқа қабілеттілігін сақтау бойынша ұсынымдар: локальді дисктерді, дискеталарды және электрондық поштаның хабарламаларына салынған файлдарды вирустарға қарсы жүйелі түрде тексеру; қатты дисктердегі бос кеңістіктің көлемі 500 Мб төмендемеуін қадағалау.
Кеңістік - философия, математика және физика секілді салаларды пайдаланылатын күрделі ұғым. Күнделікті өмірде іс-қимыл алаңы, барлық нәрселерді қамтитын ортақ ыдыс, әлдебір жүйе жай-жапсары сезініп түсініледі.
Дискте бос кеңістік болмаған кеде уақытша файлдарды (C:WindowsTemp немесе C:Temp), пайдаланылмайтын және файлдардың ескі нұсқаларын, «себетті» тазарту, пошталық бағдарламалар папкаларын («Өшірілген», «Жөнелтілгендер», «Шимай қағаздар») және Интернет-браузердің уақытша файлдарын жою. Назар аударыңыз: папкалардың өздерін емес, олардың ішіндегісін өшіріңіздер. Папкадағы барлық файлдарды немесе объектілерді жылдам өшіру үшін, алдымен олардың барлығын CTRL A клавиштер комбинациясы көмегімен белгілеп, сосын өшіруге болады. маңызды файлдардың немесе құжаттардың жоғалмауы үшін резервті көшірмелер жасау қажет, сондықтан мұрағаттаушы бағдарламасымен жуйелі түрде осындай файлдарды мұрағаттау талап етіледі және өзінің ЖС D дискісінде құрылған мұрағатты сақтау қажет етіледі. Жауапкершілік 21. Әкімдіктің ЛЕЖ пайдаланушының осы Нұсқаулық талаптарын бұзуы пайдаланушының ЖС ақпараттық ресурстардан ажыратуға алып келеді. 22. Пайдаланушы Әкімдіктің ЛЕЖ жұмыс кезінде материалдық, немесе өзгеде зиян келтіргені үшін Қазақстан Республикасы заңына сәйкес жауапкершілікке тартылады.

  • Ақпараттық қауіпсіздікті басқару

  • жүктеу 87.32 Kb.