Главная страница
Контакты

    Басты бет


Мүлік түрлері: Жылжымалы және жылжымайтын мүлік

жүктеу 92.56 Kb.



жүктеу 92.56 Kb.
бет1/2
Дата02.04.2017
өлшемі92.56 Kb.

Мүлік түрлері: Жылжымалы және жылжымайтын мүлік


  1   2

Мүліктің ұғым. Римдік құқықтың классикалық уақытты мүліктің ұғымы кең түрде шығарылды. Бұл кең мағынада сыртқы материалды заты ғана емес, сонымен қатар қатынас пен құқықты қамтиды. Денелік және денелік емес зат мүліктер. Гай мүліктерді денелікке бөлді, оларды осязать етуге болады және денелік емеске бөлді, оларды осязать етуге болмайды. Мысал ретінде гай мұрагерлік атайды, узуфрукт, мондет. Гай мысал ішінде жеке меншік құқығын атамайды: римдік заңгерлер мүлікке және мүліктің өзіне жеке меншік құқығын бөлмейді.

Уақыт - өлшемдер жүйесінің оқиғаларды реттеу, олардың ұзақтығын және араларындағы интервалдарын сипаттауда, және нәрселердің қозғалысын сипаттауда пайдаланатын маңызды мүшесі. Уақыт мифология, философия және ғылымның әр салада пайдалану үшін қарама-қайшылысыз сипаттау, зерттеу нысаны болып, талай-талай ұлы ғалымдарды өмірге әкелген.

Рим немесе Рома (pronounced /rəʊm/; итал. Roma, pronounced /'roma/; лат. Roma) - Италия астанасы, Лацио әкімшілік аймағына қарасты Рим провинциясында орналасқан.



Мүлік түрлері:

Жылжымалы және жылжымайтын мүлік. Римдік құқықта мүлікті жылжымалы және жылжымайтын деп бөлу ерекше маңызға ие болған жоқ. Екеуі де бірдей заңды нормаларға жатты. Бірақта бұл табиға бөлу құл иеленушілік Рим үшін роль ойнады. Жылжымайтын болып тек жер учаскелері ғана саналған жоқ, меншік иесінің жерінде бөтен еңбекпен жасалғанның барлығы жатады. Олар жер бетінің табиғи немесе жалған бөлігі болып мойындалды. Бұған құрылыстар, егіншілік қатысты. Бұл барлық нәрселер жермен байланысты оның құрамды бөліністері болып саналады. Олар Super ficies solo cedit ережелеріне жатады.

Үйге және жерге бөлек менисон еместей көрінді. Resmodilies немесе per se moventer астарында жиһаз, үй утварь, құлдар, жануарлар ұғымы болады.

Жануарлар Жануарлар (лат. Animalia) - тірі организмдер дүниесіндегі негізгі екі топтың бірі (екіншісі – өсімдіктер); жүруге және сезінуге бейім тіршілік иесі; негізінен, дайын органикалық қосылыстармен қоректенетін гетеротрофты организмдер.

Доминат эпохасында мүлікке құқықты беру арнайы ережелермен тәртіптелінді.

Ереже - дәстүрлі халық құқығының қайнар көзі, нормативтік-құқықтық қағидалар. Ежелгі дәуірде және орта ғасырларда жөн-жосық, ата-баба жолы деп аталған. Ережелер сырт пішімі жағынан мақал-мәтелге, қанатты сөзге ұқсас болғанымен, нақтылығымен, дәйектілігімен ерекшеленеді.

Бұл уақытқа дейін мүлікке ерекше ережелер қалыптасты: оброчные жерлер, эмфиттевзис, суперфиций ХІІ кестенің заңдары бойынша ерте иеленушілік бойынша жерді және жылжымалы мүлікті иеленуге әр түрлі мерзім талап етілді: ерте жерлерді иелену үшін, жылжымалы мүлікке қарағанда (1 жыл), ұзақ уақытқа двухпольный шаруашылық жүйесімен байланысты бекітілді (2 жыл). Мүліктің барлығы бір түрдегі регламентацияға бағынған жоқ, өзінің шаруашылық деңгейіне байланысты. Олардың араласу учаскелері естелді, praedia urbana айырылды, қала үйлері үшін құрылған қала учаскелері және praedia rustica – ауыл шаруашылық учаскелері: егістік, луга, ормандар, ауыл тұрғындары, үйлері және складтар.

ДЕҢГЕЙ (Уровень; layer, level) - абстракциялы дерексіздік дәреже; иерархиялық құрылым қабаты; осы желімен орындалатын белгілі бір мәселелер кешенін сипаттайтын есептеуіш желі қүрылымының логикалық қабаты,

Ауыл шаруашылығы Ауыл шаруашылығы - материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады.



Res mancipi et res nes mancipi. Цивильный құқытық мүлікті Res mancipi немесе res nes mancipi деп ескі және батысқа бөлу империялық басына дейін сақталды. Res mancipi аймағы қысқа суреттелген. Ол ager romanus қамтиды, ал республика соңынан, римдік билік бүкіл Италияға тараған кезде, Италияда орналасқан жер учаскелері, онда үйлер және предиальные (жерлік) сервитуттар. Керісінше res nes mancip қатарына бүкіл мүліктер кірді, Res mancipi тобына кірмейтін мүліктер, соның ішінде провинциальный жерлер және барлық жылжымалы мүліктер, ұсақ малдар (шошқалар, қойлар, ешкілер), жиһаз, сауда және т.б. бұл бөліну res nes mancipi қатарына көне мүліктер қатысты болуымен анықталады және ХІІ кесте заңдар уақытында римдік жер шаруашылықтарында да құнды бөлік ретінде қарастырылды. Отбасы отағасы күшпен құлдарды және ірі үй жануарларын өзіне жасауға көндірді. Экономикалық мағынада Res mancipi заңды жағдайларының ерекшелігіне байланысты болып: жеке меншік құқығы осы мүліктерге ауыстыру тәртібінің ерекше қиындығын.

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.

Экономика (гр. Οικονομία - үй шаруашылығын жүргізу өнері) - материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және тұтыну үрдісі кезінде адамдар арасында пайда болатын өндірістік қатынастар.

Меншік Құқығы - субъектінің заң құжаттары арқылы танылатын және қорғалатын өзіне тиесілі мүлікті өз қалауынша иелену, пайдалану және оған билік ету құқығы. Меншік құқығы мәміле жасалған кезде болған барлық жүктемелерімен басқа адамға беріледі.

Сол уақытта мүліктік отчуждения үшін жай беру жеткілікті болса Res mancipi отчуждения үшін формальды және қиын әдістер қолдану талап етілді – mancipatio немесе insure cession.

Бөлінетін және бөлінбейтін мүліктер. Бөлінетін мүлік деп бөлінуден өзінің түрінде, құндылығында жоғалтпайтын мүлік; әрбір бөлек бөлігі бұрынғысын көрсетеді, тек кіші көлемде: pro parte divisa. Мүліктің материалдық бөлінуден басқа, құқықтық бөлінуі болады. Ол идеалды үлес деп аталады. Бұл жағдай мүлікке құқық, материалды бөлінбеген беруге жататындығы мойындалады, бірнеше тұлғаға бірдей жатады. Мүлікке жалпы жеке меншіктерінің тоқтатылды, яғни идуалды үлесінде бірнеше тұлғаға маңызға ие болды: тек 1 ші жағдайда оның бөлінуі бұрынғы жалпы жеке меншіктерге ғана рұқсат етілді. Екінші жағдайда олардың біреуінде ғана мүлік жеке меншігінде қалды, ал қалғандары ақшалай компенсация алды.

Бөліктік болып жер учаскелері саналды: онда құрылған құрылыстар бөлінді. Бөлудің сыртқы белгісі жарлар, шекаралар және межи болды. Бөлінетін мүлік болып жылжымалы мүлік те саналды, бір құрамдағы материалдар (руда, тастар, құм).



Қолданылатын және қолданылмайтын мүліктер. Қолданылатын мүліктерге олардың тікелей берілуіне қатысты мүліктер жатты, бірінші қолданудан кейін материалды жайылып отырды – res qual ipso usu consumuntur, tokuntur. Бұған продовольствие және ақша жатты, соңғысы сол мағынада, әрбір санауда жеке меншік үшін жоғалып отырды. Қолданылмайтын мүлік болып қолданудан ескермеген мүлік саналды (қымбат тастар немесе келе келе өзінің құндығын кетіре отырып және өзінің міндетін орындауынын мүмкіндігі кете отырып жойылды res qual usu minuntur). Қолданылатын мүліктермен қолдану оның жойылуымен байланысты, жеке меншік иесінің қолданылатын мүліктерін басқа адамға қолдану құқығын беру, оларды қайта алу ерекше кепілдікпен қамтамасыз етіп отырды.

Родовой белгілермен анықталатын мүліктер және индивидуальды (genus et spesies). Гректік жалпы систематикалық қабылдаулармен танысу республика кезеңіндегі «көне» римдік заңгерлерді мүлікке қатысты род және түр ұғымын қолдануға алып келді. Бұл мүліктің табиғи ғылыми және логикалық бөлінуі әрбір бөлек құқытық қатынасты әр жақтың ойын зерттеу талабымен толықтырылды олар мүлікті заңды келісімінің объектісі ретінде қарастырды ма, классикалық genus мүліктерін жатқызды, бір жалпы родтағы және индивидуальды айналымда жоқ.

Логика (гр. λογική - «талдауға құрылған», λόγος - «сөз», «сөйлем», «ойлау», «ақыл») - ойлау, оның формалары мен заңдылықтары туралы ғылым. Логика дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі бір әдіс-тәсілдері қаралатын ғылым теориялар жиынтығын құрайды.

Олардың меновая құндылығы олардың роды, мөлшері, көлемі, салмағы, саны бойынша анықталды, бұл мына мағынадан көрінді res qual in genere suo funcitionem suam recipient, res qual numero mensura, pondere consistent - мүліктері, олар өздерінің родымен өзінің белгілерін санымен, шарасымен, салмағымен анықтап, жүзеге асырып отырды.

Родовой мүліктерге түрлі, индивидуальды, нақты мүліктер қарсы қойылды. Егер мүлік немесе партия мүліктері родовой рет құқытық қатынасқа қатысушы болса, ол жойылуға ұшырамайтын болып заңды түрде саналады, не болмаса басқа бірдей мүлікпен ауыстырылуы мүмкін немесе бір түріндегі мүліктің басқа партиямен. Индивидуальды нақты мүліктің жойылуы жағдайында, оны апаруға міндетті тұлға, оны ауыстыру міндетінен босатылды.



Жай және күрделі мүліктер. Тұрақты философияға қарай отырып, Помпоний мүлкінің 3 түрін ажыратты: 1) жай мүлік – corpus quod uno spiritu continetur - физикалық байланысты нәрсені құратын және біртекті, құрамды бөліктерге бөлінбейді.

Тұлға - жеке адамның өзіндік адамгершілік, әлеуметтік, психологиялық қырларын ашып, адамды саналы іс-әрекет иесі және қоғам мүшесі ретінде жан-жақты сипаттайтын ұғым. Aдамның әлеуметтік қасиеттерінің жиынтығы, қоғамның даму жемісі және белсенді қызмет ету мен қарым-қатынас орнату арқылы жеке адамды әлеуметтік қатынастар жүйесіне енгізудің жемісі.

Физика (көне грекше: φύσις - табиғат) - зат әлемді және оның қозғалысын зерттейтін ғылым. Бұл жөнінде физика күш, энергия, масса, оқтама т.б. сияқты тұжырымдамалармен шұғылданады.

Пәлсапа немесе философия - адамзат баласының сонау ықылым заманнан басталған білімі, қоғамдық сананың формасы, болмыс пен танымның жалпы заңдылықтары туралы ілім. Кез-келген адамды әлем, қоршаған орта, қоғам, дін, діл, білім, саясат, мәдениет секілді мәселелер бей-жай қалдырмайтыны айдан анық.

2) күрделі мүліктер, әртүрлі мүліктерінің жалған қосылуынан тұрады, арасында материалды байланыс болады және бірдей атайға ие. Мысалы, құрылыс, кеме, шкаф. Күрделі мүліктерінің бөліктерге жалпы жоғалған жоқ, олардың қатысуына дейін бөлек мүлік болады және әр түрлі тұлғаларға жатуы мүмкін болады. Бұл тұлғалардың құқығы біріккен мүліктердің арасындағы қатынас және байланысқа тәуелді анықталады. Кейбірде басқа тұлғалардың құқығы тоқталған жоқ, олардың мүлкі басқа күрделі мүліктің бөлігі болып қалса да. Басқа жағынан біріккен бөліктер жалпыға бірдей құқыққа бағынды. 3) үшінші топты бөлек мүліктің жиынтығы құрады universitater rerum disantium, материалды байланыспаған, тек жалпы бірдей атпен байланысқан, мысалы, тобыр, легиан. Бұл уақытша шаруашылық немесе мүліктердің немесе адамдардың ұйымдасып бірігуі. Бұл жағдайда құқықтық қатынастың заты болып, жалпыға кіретін бөлек мүліктер бола алады. Алайда, айналымның талаптарына жол бере отырып, римдіктер бұл мүліктерінің құқық саласына сонымен қатар целостный көріністік әсерінде жіберіп отырды, мысалы, жеке меншік иесі бөлек жануарлардың көп бөлігіне өзінің жеке меншігін дәлелдей отырып, бүкіл тобырға истребовать етуі мүмкін.

  1   2

  • Мүлік түрлері: Жылжымалы және жылжымайтын мүлік.
  • Res mancipi et res nes mancipi.
  • Экономикалық
  • Бөлінетін және бөлінбейтін мүліктер.
  • Қолданылатын және қолданылмайтын мүліктер.
  • Родовой белгілермен анықталатын мүліктер және индивидуальды (genus et spesies).

  • жүктеу 92.56 Kb.