Главная страница
Контакты

    Басты бет


Курсы: ІІІ семестрі: V тақырыбы

жүктеу 0.9 Mb.



жүктеу 0.9 Mb.
бет1/4
Дата14.03.2017
өлшемі0.9 Mb.

Курсы: ІІІ семестрі: V тақырыбы


  1   2   3   4

emblem

ҚРДСМ «Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік фармацевтика академиясы» жанындағы техникалық және кәсіби білім беру колледжі ШЖҚ

Акушерия және гинекология курсымен АМСЖ кафедрасы

044 -50/18 К

56 беттің -беті
«Тіршілік қауіпсіздік негіздері» пәні бойынша тәжірибелік сабаққа арналған әдістемелік өңдеу



ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ФАРМАЦЕВТИКА АКАДЕМИЯСЫ

Техникалық және кәсіби білім беру факультеті

Акушерия және гинекология курсымен АМСЖ кафедрасы
ТІРШІЛІК ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ НЕГІЗДЕРІ пӘні бойынша

ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚҚА

АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК ӨҢДЕУ
Мамандығы: 0302000 «Медбикелік іс»

Біліктілігі: 0302033 «Жалпы практикадағы медбике»

Курсы: ІІІ

Семестрі: V

Тақырыбы: Модуль 6.

Академия - ғылыми қоғамдардың, мекемелердің, оқу орындарының атауы. "Академия" сөзі гректің Akademos деген мифтік батырының атынан шыққан. Біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырда Афины маңындағы "қасиетті бақ" сол батырдың атымен аталып, онда Платон өз шәкірттеріне лекция оқыған.
ТЖ ошағында індетке қарсы және

санитарлық-гигиеналық іс-шараларды жүргізуді ұйымдастыру
(жалпы сағат саны:6сағ;тәжірибе-4сағ)

ШЫМКЕНТ 2014 ж

Әдістемелік өңдеу акушерия және гинекология курсымен АМСЖ кафедра мәжілісінде талқыланды және бекітілді.

Хаттама № __ «__» _______ 2014 ж.


«Бекітемін»

Акушерлік және гинекология курсымен

АМСЖ кафедра меңгерушісі

м.ғ.к., доцент ________________________ Югай Н.В.


Құрастырған: аға оқытушы, магистр Жақсылықкеліні Ұ.А.

Сабақтың тақырыбы: Модуль 6.
Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.
ТЖ ошағында індетке қарсы және санитарлық-гигиеналық іс-шараларды жүргізуді ұйымдастыру

(сағат саны:6сағ -270 мин; тәжірибе 4сағ-180мин)

1 Сабақ: ТЖ ошағында індетке қарсы және санитарлық-гигиеналық іс-шараларды жүргізуді ұйымдастырдың қажеттілігі

1.Сағат саны: 45 мин (100%)

2.Сабақ түрі: тәжірибелік

3.Сабақтың мақсаты:


  • оқыту: ТЖ ошағында індетке қарсы және санитарлық-гигиениялық іс- шараларды жүргізуді қамтамасыз ететін және жұмыс істейтіндердің негізгі қалыптасуларын оқып-үйрену;
    Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.


  • тәрбиелік: әкімшілік аумағына тәуелді ТЖ ошағында жұмыс істеп жүрген санитарлық-эпидемиялық бригадалардың санын санауды жіті меңгеруге баулу;
    Аумақ - құрлық бетінің өзіне тән табиғи, сондай-ақ адамның карекеті нәтижесінде жасалған қасиетгері мен ресурстары бар бөлігі. Ресурстардың ерекше түрлерінің болуымен - орналасуымен (ауданымен), географиялық орнының ерекшелігімен, табиғи ландшафтының өзіндік типтерімен, шаруашылыққа игерілу дәрежесімен, "қоғам қарекетінің кеңістіктік базисі" рөлін атқару қабілеттілігімен сипатталады.


  • дамыту: қалыптасудың міндеттері мен мақсатын, топ және топтар арасындағы қарым-қатынасты дамыту.

4. Оқыту әдісі: пікірталас, бейне материалдар көру, кіші топта жұмыс істеу, тест.

5. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а)техникалық құралдар: компьютер, мультимедиялық құрылғы.

ә)көрнекі және дидактикалық құралдар: презентация, кестелер, суреттер,

кеспе қағаздары, бақылау тапсырмалары.

Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.
Бақылау - зерттеу не тексеру әдісі. Бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда Бақылаудың мақсаты мен міндеттері, объектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу-тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен жолдары дұрыс көрсетілуі тиіс.



б) оқыту орны: 116 аудитория.

6.Әдебиеттер:

Негізгі:(Н)

1. Баубеков С. Ж. Өмір қауіпсіздігі негіздерін оқытудың әдістемесі : оқу құралы: 0109000 - Тіршілік қауіпсіздік негіздері және валеология. - Алматы : Эверо, 2013.

2. Нәбиев Е. Н. Тіршілік қауіпсіздігі негіздері: оқу құралы. - Астана:Б.ж 2012.

3. Немеребаев М. Н. Тіршілік қауіпсіздігі: оқу құралы. - Алматы : Эверо, 2012.

4. Тайжанов С. Өмір қауіпсіздігі негіздері: оқу-әдістемелік құрал / С. Тайжанов. - Алматы : Эверо, 2010

5. Төтеншежағдайлардазардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету жөніндегі халыққа арналған жаднама. 1 бөлім. Болуы ықтимал апат оқиғалары (Жер сілкінісі). Бір демалыс күнінің оқиғалары(Сәтсіз сапар) = Памятка населению по оказанию первой помощи пострадавшим в чрезвычайных ситуациях. Ч. 1 : жаднама. - Алматы : Б. ж., 2006.

6. Төтенше жағдайлардан зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету жөніндегі халыққа арналған жаднама. 2-бөлім = Памятка населению по оказанию первой помощи пострадавшим в чрезвычайных ситуациях. Ч. 2 : жаднама . - Алматы : Б. ж., 2006.

7. Төтенше жағдайларда алғашқы медициналық көмек көрсетудi ұйымдастыру : оқулық / О. Д.

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.
Дайырбеков [ ж. б.]. - Шымкент : ОөмМА баспаханасы, 2000.
Баспахана, типография (гр. typos - қолтаңба және гр. graph - жазамын) - баспа өнімдерін (газет, кітап, журнал, т.б.) шығаратын өнеркәсіптік полиграфиялық кәсіпорын. Онда офсеттік баспа басым болса, әдетте, фабрика деп аталады.

8. Учебное пособие для студентов высших учебных заведений по курсу "Безопасность жизнедеятельности". Кн. 1: учеб.пособие / сост. А. А. Суровцев. - Алматы : Б. ж., 2005.

9. Учебное пособие для студентов высших учебных заведений по курсу "Безопасность жизнедеятельности.Кн. 2; учеб. пособие. - Алматы : Б. ж., 2005.

10. Фефилова, Л. К. Безопасность жизнедеятельности и медицина катастроф : учебник для студентов средних мед.учеб. заведений. - М. : Медицина, 2005.

11. АлдешевА. А. Введение в сестринское дело. Безопасная больничная среда. Инфекционная безопасность и контроль:учебное пособие / А. А. Алдешев. - Шымкент : Б. и., 2005.

12. Саудабеков К. Е. Безопасность жизнедеятельности и формирование здорового образа жизни: учебное пособие. - Алматы :КазГЮУ, 1999.

13. ҚР АҚ ұйымдастыру және жүргізу жөніндегі нұсқаулық – Алматы: 2000ж., 196 бет.

14. «Тіршілік қауіпсіздігі» курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы, І кітап, Алматы: 2003ж. 240бет

15. «Тіршілік қауіпсіздігі» курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы, ІІ кітап, Алматы: 2003ж. 240бет

16. Нәбиев Е. Н.Апат медицинасы: оқу құралы. - Астана : Б. ж., 2012.

17. ҚР Азаматтық қорғау республикалық оқу-әдістемелік орталығының тыңдаушыларына көмек ретінде ұсынылатын оқу құралы, Алматы: 2009ж.

Азамат [арабша азамат: 1. ұлылық, мәртебелілік; 2. тәкаппарлық; 3. кереметтілік; 4. ұлы мәртебелілік (сұлтандар титулы)] - 1. ел азаматы; 2. кәмелеттілік; 3. дара тұлға. Азамат ұғымын мемл. деңгейде қарастырғанда, ол қоғамның тең құқықты мүшесі мәніне ие болады.



Қосымша:(Қ)

1. ҚР ТЖМ Азаматтық қорғау республикалық оқу-әдістемелік орталығының тыңдаушыларына көмек ретінде ұсынылатын оқу құралы: оқу құралы. - Алматы : Б. ж., 2012.

2. Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс бойынша сабақтарға арналған оқу құралы: оқу құралы. - Алматы : Б. ж., 2012.

3. Төтенше жағдайлар және азаматтық қорғаныс : энциклопедиялық анықтамалық / бас ред. Б. Ө. Жақып. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2011.

4.ТЖ және Ақ саласындағы басшылық құрамының біліктілігін арттырудың Республикалық курстарының тыңдаушыларына көмек ретінде ұсынылған оқулық: оқулық.

Қорғаныс аймағы - инженерлік құрылыстармен жабдықталған жергілікті жер ауданы. Қорғаныс аймағы құрамалар (бірлестіктер) ұрыстық ретке (операцияға тізілу) жайылып, қорғаныс ұрысын (шайқасын) жүргізеді. Ұлы Отан соғысы жылдары мен соғыстан кейінгі кезенде қорғаныс аймағы тактикалык және оперативтік болып бөлінген.
Біліктілік, квалификация - адамның белгілі бір білім жүйесін тәжірибеде пайдалана алу қабілеті. Адамның өзі таңдаған қызметінде өз білімін көтеріп, нені, қалай және не үшін үйренетінін алдын-ала айқындап, білікті маман болуға бағытталуы.
- Алматы : Б. ж., 2008.

5.ТЖ-да зардапшеккендергепсихологиялықкөмеккөрсетубойыншажаднама.3-бөлім = Памятка населению по оказанию психологической помощи пострадавшим в ЧС. Ч. 3-і:жаднама. - Алматы : Б. ж., 2008.

6. Төтенше жағдайлар жүйесінде қолданылатын орысша - қазақша терминдер сөздігі = Русско - казахский словарь терминов, применяемых в системе чрезвычайных ситуаций : сөздік. - Алматы : Б. ж., 2006.

7. Қазақстан Республикасының төтенше жағдайлар саласындағы заңдары : заңдар. - Астана : Б. ж., 2005.

8.Эвакуациялық шараларын ұйымдастыру және өткізу жөніндегі нұсқаулық : нұсқаулық. - Алматы : Б. ж., 2003

9.Пособие в помощь слушателям Республиканских курсов повышения квалифиации руководящего состава в области ЧС и ГО : учеб.пособие. - Алматы : Б. ж., 2008

10.Вандышев, А. Р. Безопасность жизнедеятельности и медицина катастроф : учеб. пособие . - Ростов н/Д : Изд. центр " Март", 2006.

11. Медициналық радиобиология негізі.Оқулық. А.Жаханов, С.Садықов.-Алматы: «Эверо», 2011ж.-276б.

12. Торгаутов Б.К., Сералиева М.Ш. Жалпы гигиена: Оқулық.-Шымкент, 2009.-428бет

13. АҚ жәнеТж медицинақызметінің лауазымды тұлғаларына арналған оқу құралы, Атматы қ.

Лауазым - мемлекеттік органдарда, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында, Қарулы Күштер жүйесінде арнайы құзыреттілікпен тұрақты немесе уақытша билік өкілі қызметін не болмаса (мекеме, кәсіпорындарда) ұйымдастыру-басқару, әкімшілік-шаруашылық қызметін атқаруды жүктейтін өкілеттілік.
, 2012ж, 102бет.


7.Ұйымдастыру кезеңі: 3 мин (15%)

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.
    Кезең - тау жотасы қырқаларының биік бөліктері мен кейбір төбелердің аралығында орналасқая ояң бөліктер. Олардың едәуір белігі тау жоталарының бір жағынан екінші жағына өтуге мүмкіндік туғызады. Кезең - тектоникалық немесе эрозиялық-денудациялық генезисті тау жотасы төбелерінің аралығындағы қырқалар; бар өрісіндегі жоғары қысымды екі атырап пен төмен кысымды екі атыраптың арасындағы кеңістік.


  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  • Сабақтың мақсаты мен міндеті.

8. Тақырып бойынша білімін тексеру. 15 мин (30%)

  • Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1.Эпидемияға қарсы шараларды ұйымдастыру.

2.ЭҚТК негізгі міндеттері.

3. ТЖ кезінде және эпидемияға қарсы шараларды ұйымдастыру және атқару болып табылатын бағыттар.

4. Эпидемияға қарсы шаралар.

5. Эпидемияға қарсы шаралар топтары.

9. Жаңа сабақты түсіндіру: 7 мин (20%)

10.Ақпараттық материялмен жұмыс

Эпидемияға қарсы шараларды ұйымдастыру

Эпидемияға қарсы шараларды атқару бойынша эпидемияға қарсы төтенше комиссия (ЭҚТК) құрылады.

Қауіпті инфекциялық аурулар ошағы пайда болған ТЖ-да атқарылатын шараларға жетекшілік жасайтын Санитарлық – эпидемияға қарсы немесе эпидемияға қарсы немесе эпидемияға қарсы төтенше комиссиялар (СЭҚК немесе ЭКТК).

Санитария (лат. sanіtas - денсаулық) - санитарлық-гигиеналық және жұқпалы ауруларға қарсы шараларды белгілеп, оны жүзеге асыратын денсаулық сақтау саласы. Санитария қала, елді мекендердің тазалығын зерттеп, нақты гигиен.
Инфекция - микро және макроорганизмдердің қарым-қатынасының бір түрі. Оның негізіне инфекциялық агенттің организмге кіруі мен онда өсіп-өнуі жатады. Инфекция көп түрлі болады. Оған ауру белгісі білінбей-ақ қоздырғышты тасымалдаудан бастап ауру белгілері толық көрінетін ауруларға дейін жатады.
Олар облыстың, қаланың және аудан әкімшілігі шешімімен құрылады. Оларды Қазақстан Республикасының Үкіметі басқарады, ал төраға орынбасары ретінде аймақтағы денсаулық сақтау ұйымының жетекшісі тағайындалады. Осы комиссиялардың құрамына ІІМ, ҚМ, ҰҚК-тің және азаматтық авиация, ауылшаруашылық және басқа да қызығушылық тудыратын ұйымдардың өкілдері кіреді.

ЭҚТК негізгі міндеттеріне жатады:

  • ауыру ошағын бақылау және оның жайылуына, таралуына жол бермеу;

  • эпидемиялық жағдайда карантинді енгізу сұрақтарын шешу;

  • ауру ошағын жою бойынша жоспарды қадағалау;

  • жұқпалы аурулар ошағын жою, жауапты жұмыстарды атқару және мамандар мен әртүрлі топтар жұмыстарын қадағалау;
    Маман - ұйымның инженерлік-техникалық, экономикалық және басқа да жұмыстарымен айналысатын қызметкері. Маман, әдетте, жоғары немесе арнаулы орта білімді болады. Атап айтқанда, агроном, бухгалтер, геолог, инженер, математик, механик, техник, физиолог, суретші, экономист, энергетик, мұғалім, дәрігер, т.б.


  • қажетті ақпаратты жоғарғы ұйымдарға жедел жеткізу;

  • жалпы дүниежүзілік және әкімшілік тәжірибелік жұмыстарға шолу жасау;

  • эпидемияға қарсы жұмыстарды атқару.

Қазақстан Республикасының карантиндік қызметі ҚР ДСМ – нің карантиндік инфекция бойынша бас басқармасына жүктелген. Оның міндеті эпидемия ошағы бар ТЖ кезінде келесі бағыттағы алдын алу және эпидемияға қарсы шараларды ұйымдастыру және атқару болып табылады:

  • апат аймағы мен эпидемия ошағында жұқпалы аурулардың тарауын қадағалау;
    Карантин - ауру ошағын толық оңашалау және ондағы ауруды толық жоюды қарастыратын шаралар жүйесі.
    Ақпарат Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.
    Жұқпалы аурулар - зардапты вирустардың, микоплазмалардың, хламидийлердің, риккетсиялардың, спирохеталардың организмге еніп, онда өсіп-өну және өмір сүру салдарынан туатын аурулар. Жұқпалы аурулар бактериялардан және басқа организмдерден (жанды денелерден) пайда болады, олар организмге аса зиянды.


  • апат аймағына жұқпалы аурулардың енін алдын алу;

  • апат аймағынан жұқпалы аурулардың таралуын алдын алу.

ТЖ ошағында СЭҚК немесе ЭКТК ошақтың шекарасын қорғау, бақылау – өткізу бекеттерін (БӨБ) және санитарлық бақылау бекеттерін құру бойынша сұрақтарды шешеді.

Инфекциялық аурулардың таралуын болдырмауда сауатты түрде және уақытында жүргізілген эпидемияға қарсы шаралар өте маңызды болып саналады.

Уақыт - өлшемдер жүйесінің оқиғаларды реттеу, олардың ұзақтығын және араларындағы интервалдарын сипаттауда, және нәрселердің қозғалысын сипаттауда пайдаланатын маңызды мүшесі. Уақыт мифология, философия және ғылымның әр салада пайдалану үшін қарама-қайшылысыз сипаттау, зерттеу нысаны болып, талай-талай ұлы ғалымдарды өмірге әкелген.

Эпидемияға қарсы шаралар - инфекциялық аурулардың пайда болуын және таралуын алдын алуға және егер инфекция орын алса, оны шеттетуге бағытталған шаралар кешені.

Бағыттау (орыс. наведение) - күштерге (сүңгуір қайықтарға, авиациялык ұшу аппараттарына) немесе қаруға (ракеталарға) козғалыс параметрлері (бағыт, жылдамдық, биіктік жөне т.б.) арқылы берілетін басқару тәсілі.

Эпидемияға қарсы шаралар екі топқа бөлінеді:



  1. инфекциялық аурулардың пайда болуы және таралуын алдын алу;

  2. ТЖ ошағында эпидемиялық ошақты шеттеу, жоюға бағытталған шаралар.

Негізгі эпидемияға қарсы шараларға жатады:

  • эвакуацияланған тұрғындарды қаладан тыс, алдын ала болжанған, көшірілетін ауданға санитарлық, гигиеналық барлау жүргізу;

  • елді мекендердің санитарлық гигиеналық жағдайына зерттеу, эпидемиялық барлау жүргізу;

  • инфекциялық ауруларды уақытында анықтау, оларды оқшаулау және науқастарды ауруханаға жөнелту;

  • ауру қоздырғыштары барларды есепке алу, осындай ошақтарды санациялау;

  • инфекциялық ауруларды вакцина, сары су, антибиотиктер және химиялық дәрілермен алдын алу;
    Антибиотиктер (гр. autі - қарсы және гр. bіos - тіршілік) - микроорганизмдердің өсуін, көбеюін тежейтін немесе тоқтататын микробтар, өсімдіктер мен жануарлар жасушасынан алынатын органикалық зат; микроорганизмдермен жоғары өсімдіктермен және жануарлармен микроорганизмдерді және ісік жасушаларының дамуын басатын және жоятын заттар.


Тұрғындар арасында инфекциялық аурулардың эпидемиялық ошағы пайда болғанда күрделі жағдай туады.

Нақты эпидемиологиялық ошақ пайда болғанда орындалатын негізгі эпидемияға қарсы шаралар:



  • науқастардытіркеу және тұрғындарды хабарландыру;

  • санитарлық эпидемиологиялық барлау және тексеру жүргізу;

  • инфекциялық ауруларды анықтау, оларды оқшаулау, науқастарды ауруханаға орналастыру;

  • жаңа анықталған науқас жөнінде шұғыл хабар беру;

  • жалпы және арнайы жедел алдын алу шараларын жүргізу;

  • эпидемия ошағын залалсыздандыру (дезинфекция, дезинсекция дератизация);

  • санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу;

  • сақтандыру – шектеу (карантин және т.б.) шараларын қою, эвакуацияланған тұрғындарды қаладан тыс, алдын ала болжанған, көшірілетін ауданға санитарлық гигиеналық барлау жүргізу;

  • елді мекендердің санитарлық гигиеналық жағдайына зерттеу, эпидемиялық барлау жүргізу;

  • науқастармен қатынасты болған адамдарды анықтау, тексеру, бақылау және қажет болса оқшаулау;

  • шұғыл және спицификалық профилактика жүргізу.

Жұқпалы ауруы бар науқастармен күресудің ең тиімді әдісі – спецификалық профилактика болып табылады, яғни, алдын – ала егу жұмыстарын жүргізу, жасанды иммунитетті қалыптастыру. Алайда бұл шараның мүмкіншілігі, тек қоздырғыштың түрі анықталғанда ғана артады. Жұқпалы ошақта болған адамдарға қысқа уақыт ішінде егу жұмыстарын жүргізу қажет.

Бұл шараны жылдам өткізу үшін, вакцинді тыныс жолдары арқылы, аэрозольмен жіберу әдісі ұсынылған.

Көрсетілген әдістер тез арада вакцинация жұмысын жоғарылатады.

Бактериологиялық зақымдану ошағында суды тексеру жұмыстары жүргізіледі, ал қажет болса, оны залалсыздандырады.

Тұрғындар арасында санитарлық – ағарту жұмыстарын жүйелі түрді жүргізудің маңызы өте зор. Ерекше назар аударатын жағдай, ол карантин кезінде тұрғындардың өзін ұстай білу ережесін қадағалау.

Бактериологиялық зақымдану ошақтарын жою шараларының маңызды бөлігіне, адамдарды санитарлық өңдеуден өткізу жатады. Зақымдану түріне және қолда бар заттарға байланысты санитарлық өңдеу толық және жартылай болуы мүмкін. Жартылай санитарлық өңдеуді жұғу факторы анықталғаннан кейін, тұрғындардың өзі – өзіне көмек ретінде жүргізіледі.

Фактор, экологияда - 1) процестердің қозғаушы күші немесе оларға ықпалы бар жағдай, қайсыбір процестегі, құбылыстағы мәнді жағдай; 2) факторлық талдауда зерттелетін айнымалы шамалар арасындағы корреляция өрнегінің көрінісі.
Дезинфекциялық ерітінді ретінде жеке химиға қарсы пакеттің ерітіндісін, 2% сулы хлорамин ерітіндісін, 70% спирт, одеколонды қолдануға болады.

Бактериологиялық қарудың салдарын жою АҚ және ТЖ мүшелерінің, өндірістік ұйымдардың, халықшаруашылық бөлімдерінің, халықтың ауызбірлістігі арқасында тиімді жүзеге асады. Сонымен қатар, өткізілетін шаралар кәсіпорындар және халықшаруашылық өнімдеріне зиян келтірмеуі тиісті.
ТЖ ошағында эпидемиялық ошақты шеттеу, жоюға бағытталған шаралар
Эпидемиялық ошақ пайда болғанда инфекциялық аурулар аймағында, инфекцияның таралуын болдырмау мақсатында кешенді тәртіп орнатылады, оларға карантин және обсервация жатады.

Карантин – бұл аса қауіпті инфекциялық аурудың қоздырғышын ошақтан тыс аймаққа алып шығудың алдын алуға және инфекциялық ошақты жоюға бағытталған қатаң эпидемияға қарсы оқшаулау – шектеу шаралар жүйесі.

Карантин кезінде ошаққа кіруге және шығуға, одан мүліктерді алуға қатаң тыйым салынады, аймаққа қарулы күзет қойылады. Алдын – ала залалсыздандырылмаған заттарды ошақтан шығаруға қатал тыйым салынады. Аймақта коменданттық қызмет ұйымдастырылады. Ауыршаң адамдарды үйлерге жіберіп, ұсақ топтарға бөліп, оларға медициналық тексеріс жүргізу және эпидемияға қарсы қатаң тәртіпті ұстау керек.

Карантин АҚ және ТЖ бастығының баяндамасына сәйкес АҚ облыс бастығы бойынша енгізіледі. Карантиндік шаралар бактериологиялық қару анықталғанда ғана емес, сонымен қатар тырысқақ және сары ауру табылғанша жүргізіледі.

Бактериологиялық (биологиялық) қару (орыс. бактериологическое (биологическое) оружие) - жаппай зақымдаушы қару. Оның әсер етуі адамдарда, жануарлар мен өсімдіктерде жаппай әр түрлі ауру туғызатын микроорганизмдер мен уларды пайдалануға негізделген.

Аса қауіпті емес немесе жұқпалығы жоғары топқа жатпайтын жұқпалы ауруларда АҚ бастығы мен ТЖ (республика, облыстық, қалалық, аудандық, ауылдық) карантинді жалғастыру және оны обсервацияға ауыстыру туралы шешім қабылдайды. Тырысқақ, оба, нағыз оспа және жоғарғы контагиозды инфекциялар анықталғанда карантин сақталынады.

Обсервация – медициналық және ветеринарлық бақылауды күшейтумен қатар эпидемияға қарсы емдеу – алдын алу және ветеринарлық – санитарлық шараларды жүргізуді көздейтін оқшаулау – шектеу шаралары.

Ветеринария; (лат. veterinarius - малды бағып-қарайтын қызметкер, жануарларды емдейтін маман) - жануарлар ауруларының алдын алу, оларды емдеу, мал дәрігерлік сараптау және тексеру арқылы санитарлық тұрғыдан таза жануарлар өнімдерін өндіру нәтижесінде, адамзатты антропозооноз (адамға жұғатын) ауруларынан сақтау, сыртқы қоршаған ортаны қорғаудағы ветеринарлық-санитарлық проблемаларды шешу мәселелері туралы ғылыми ілім.

Аймақта адамдар мен ауылшаруашылық малдардың қозғалысы шектеледі, зақымдану ошағынан халықтың шығуы мен кіруі шектеледі, карантинді аймақпен шекаралас аудандарда обсервация енгізіледі. Сонымен қатар обсервация қолайсыз аудандарда, яғни контагиозды емес бірнеше инфекциялық аурулар немесе бірен – сараң контагиозды инфекция тіркелгенде енгізіледі.

Сонымен обсервация кезінде атқарылады:



  • обсервация аймағынан шығуды, оған кіруді немесе кез келген көліктің транзитті жүруін мүлдем шектеу;

  • қоршаған ортаны залалсыздандыру;

  • инфекцияланған науқастарды алдын ала табу, оқшаулау және ауруханаға орналастыру;

  • ластанған аймақтарға санитарлық өңдеу жасау;

  • жұғу қауіпті кезінде адамдарға жедел профилактика шараларын жүргізу;

  • эпидемияға қарсы және санитарлық – гигиеналық шаралардың орындалуын қадағалау;

  • ауылшаруашылық малдарын және олардан өндірілетін азық;

  • түлік өнімдерін ластанудан қорғау үшін ветеринарлық, бактериялық қадағалауды күшейту;
    Бактериялар (гр. bakterion - «таяқша») - тек микроскопта ғана көрінетін аса ұсақ жасушалар және олар көптеген әр алуан аурулар туғызады бірақ көбінесе нейтралды қызметті атқарады.


  • медициналық мекемелерде эпидемияға қарсы жұмыстардың арнайы тәртібін орнату.

Карантин мен обсервация инфекциялық аурудың масимальді инкубациялық мезгілі өткеннен кейін, науқастарға қызмет көрсететін адамдар мен тұрғындарға санитарлық өңдеуді өткізгеннен кейін және соңғы дезинфекция жасалғаннан соң алынады.

Инфекциялық аурулардың шұғыл профилактикасы (инфекцияның қоздырғышы анықталғанша) – бұл адамдарға қауіпті инфекциялық аурудың қоздырғышы жұққан кезде аурудың пайда болуын алдын алуға бағытталған медициналық шаралар. Оны ауру жұққанда немесе адамдар арасында қауіпті инфекциялық ауру тіркелгенде жүргізеді. Осы мақсатта кең спектрлі антибиотиктер, химиодәрілер және вирусқа қарсы дәрілер қолданылады.

Инфекциялық аурудың қоздырғыштары анықталмағанда жалпы, ал қоздырғыш анықталғанда арнайы шұғыл профилактика жүргізіледі.

Қоздырғыш (ағылш. doping, dope - есірткі беру) - тәнге сіңірген жағдайда тез және азғана уақытқа есірік күйге түсіріп, дене мен жүйкенің белсенділігін күшейтетін формокологиялық немесе басқа да химиялык заттар.
Жалпы шұғыл профилактиканың ұзақтығы 2 – 5 тәулік. Арнайы профилактика ретінде анықталған қоздырғышқа әсер ететін антибиотиктер қолданылады, қоздырғыштар эпидемиологиялық ошақтағы науқастардан анықталады. Емшара ұзақтығы сырқаттың түріне байланысты және микробқа қарсы қолданылатын дәрінің қасиетіне.

Науқастарды ерте анықтау және оқшаулау, бактериологиялық зақымданған ошақ территориясында тұратын және жұмыс істейтін азаматтарды тұрақты медициналық бақылауды өткізу нәтижесінде іске асады.

Медициналық бақылау халық шаруашылық нысандарын, үйлерді және пәтерлерді күнделікті тексеру арқылы жүргізіледі. Сондай – ақ адамдарды сұрастырудан басқа қызбасы бар науқастарды табу, оларды оқшаулау және ауруханаға орналастыру немесе уақытша жұқпалы ауруханаға эвакуациялау.

Науқастарды табу және жедел профилактиканы өткізуге санитарлық жасақтар қатысады. Пәтерлерді тексергенде және онда қызбасы бар науқастарға дер кезінде көмек көрсеткенде медициналық қызметкер қорғаныш көзілдірікпен, маскамен, халатпен, резенкелі етік киіммен және қолғаппен жабдықталуы керек.

Қызметкер, жұмыскер - жұмысты еңбек шарты (келісімшарт) негізінде орындаушы, кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің ішкі еңбек тәртібіне бағынушы адам. Еңбек заңнамасына сәйкес азаматтық-құқықтық шарттардың кез келгені бойынша (мердігерлік шарт, тапсырма, авторлық шарт бойынша) жұмыс атқарушы адам қызметкер болып саналмайды.
Тексеру жүргізгеннен кейін медициналық қызметкерлер міндетті түрде толық санитарлық өңдеуден өтулері керек.

Жұқпалы ауруы бар науқастарды эвакуациялау үшін жедел жәрдем көліктері, сонымен қатар арнайы жабдықталған автобустар және жүк таситын көліктер қолданылады. Жұқпалы науқастарды тасымалдағаннан кейін, көліктерді міндетті түрде дезинфекциялау қажет, ал қасында болған медициналық қызметкерлер киімін, аяқ – киімімен бірге толық санитарлық өңдеуден өтеді.

Жалпы аурушаңдық кезінде, жұқпалы ауруханада және уақытша жұқпалы ауруханада төсек орны жеткіліксіз болған жағдайда, науқастарды біраз бөлімін тұратын жерінде оқшаулайды. Оларды күту кезінде қатаң түрде гигиеналық ережелерді сақтау керек.

Автобус (француздың autos – өзі және латынша (omnі)bus, яғни баршаға арналған деген сөзінен шыққан) - жүргізушімен қоса есептегенде 9 және одан да көп адамды алып жүруге арналған, қорабы вагон түріндегі автомобиль.
Ереже - дәстүрлі халық құқығының қайнар көзі, нормативтік-құқықтық қағидалар. Ежелгі дәуірде және орта ғасырларда жөн-жосық, ата-баба жолы деп аталған. Ережелер сырт пішімі жағынан мақал-мәтелге, қанатты сөзге ұқсас болғанымен, нақтылығымен, дәйектілігімен ерекшеленеді.

Антибиотиктер және басқа дәрілер арқылы емдеу, алдын алу шараларын өткізу, аурудың өршуін тоқтатуға және науқас ағзасының инфекция қоздырғышымен күресуге көмектеседі. Айта кететін жай, бейбіт уақытында емдеу мақсатымен қолданатын антибиотиктерге кейбір адамдардың сезімталдығы төмендейді, сондықтан жедел алдын алу мақсатында басқа антибиотиктерді қолдану тиімді болады. Бактериологиялық зақымдану ошағы пайда болған факті анықталғанда тез арада жедел алдын алу шараларын (профилактиканы) өткізу керек.

Қоздырғыш түрі анықталғаннан кейін жедел алдын алу шаралары ретінде емдік сарысуды (вакцина) тағайындауға болады.

Территория, құрылымдар және техниканы, сонымен қатар пәтер ошақтарын залалсыздандыру дезинфекция, дезинсекция және дератизация жолдарымен орындалады.

Құрылымдар, конструкциялар (лат. constructіo - құрастыру, жасау), техникада - машина мен ғимараттардың немесе тораптар құрылысы мен жұмысының сұлбасы, сондай-ақ, машинаның, ғимараттың, тораптың өзі және олардың бөлшектері.
Осы мақсатта медициналық қызметпен бірге коммуникалды – техникалық қызмет, залалсыздандыру командалары және арнайы техникалық құралдар, шаруашылық коммуналды көліктері бар азаматтық қорғаныс бөлімшелері қатысады.

Дезинфекция – қоршаған ортада инфекциялық аурудың қоздырғышын жою шаралары. Оны физикалық (қайнату, ыстық бумен өңдеу, өртеу), химиялық (дезинфекциялаушы заттардан хлорлы әк, хлорамин, дихлорамин, натрий, фенол, крезол, формалин және т.б.

Физика Физика (көне грекше: φύσις - табиғат) - зат әлемді және оның қозғалысын зерттейтін ғылым. Бұл жөнінде физика күш, энергия, масса, оқтама т.б. сияқты тұжырымдамалармен шұғылданады.
қолданылады) және комбинацияланған әдістер арқылы жүзеге асыруғаболады.

Дезинфекцияны дезинсектор, дезинфектор және 2 санитардан құрылған арнайы топ жүзеге асырады.

  1   2   3   4

  • ТІРШІЛІК ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ НЕГІЗДЕРІ пӘні бойынша ТӘЖІРИБЕЛІК САБАҚҚА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК ӨҢДЕУ
  • ТЖ ошағында індетке қарсы және санитарлық-гигиеналық іс-шараларды жүргізуді ұйымдастыру (жалпы сағат саны:6сағ;тәжірибе-4сағ )
  • Сабақтың тақырыбы
  • 2.Сабақ түрі
  • 5. Материалды-техникалық жабдықталуы: а)техникалық құралдар
  • 7.Ұйымдастыру кезеңі
  • 8. Тақырып бойынша білімін тексеру.
  • 9. Жаңа сабақты түсіндіру
  • Эпидемияға қарсы шаралар
  • Негізгі эпидемияға қарсы шараларға жатады
  • Нақты эпидемиологиялық ошақ пайда болғанда орындалатын негізгі эпидемияға қарсы шаралар
  • ТЖ ошағында эпидемиялық ошақты шеттеу, жоюға бағытталған шаралар
  • Обсервация

  • жүктеу 0.9 Mb.