Главная страница
Контакты

    Басты бет


Жұмыс бағдарламасы Қр мжмбс 08. 275-2006 (Қр бжҒМ №779 23. 12. 2005 бұйрығымен енгізілген) негізінде әзірленген жұмыс оқу жоспары негізінде жасалған. Кафедра отырысында ұсынылды 201 ж. № хаттама Кафедра меңгерушісі Н.Қ. Жүсіпов 201 ж

жүктеу 108.96 Kb.



жүктеу 108.96 Kb.
Дата16.09.2017
өлшемі108.96 Kb.

Жұмыс бағдарламасы Қр мжмбс 08. 275-2006 (Қр бжҒМ №779 23. 12. 2005 бұйрығымен енгізілген) негізінде әзірленген жұмыс оқу жоспары негізінде жасалған. Кафедра отырысында ұсынылды 201 ж. № хаттама Кафедра меңгерушісі Н.Қ. Жүсіпов 201 ж



Оқу жұмыс бағдарламасының титул парағы




Нысан

ПМУ ҰС Н 18.4/17


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі



С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті
Қазақ филологиясы кафедрасы

ATG 3306 «Қазақ тілінің тарихи грамматикасы» пәнінен

5В020500 «Филология: қазақ» мамандығының студенттеріне арналған
Оқу жұмыс бағдарламасы

6-семестр

3 кредит (135сағ)

білімді бақылау түрі: тест және ауызша


Павлодар


Кегль 14, буквы строчные, кроме первой прописной


Оқу жұмыс бағдарламасын

бекіту парағы





Нысан

ПМУ ҰС Н 7.18.4/17



БЕКІТЕМІН

ОІ жөніндегі проректор

_________ Н.Э.

Тарих Тарих (көне грек. ἱστορία -сұрастыру, зерттеу) - адамзат баласының өткенін зерттейтін қоғамдық ғылым.
Пфейфер

201 ж. "___" _________

Құрастырушы: ф.ғ.д., проф. А.Қ.Тұрышев

Қазақ филологиясы кафедрасы
ATG 3306 «Қазақ тілінің тарихи грамматикасы» пәнінен

5В020500 «Филология: қазақ» мамандығының студенттеріне арналған


ОҚУ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

Жұмыс бағдарламасы ҚР МЖМБС 3.08.275-2006 (ҚР БжҒМ № 779 23.12.2005 бұйрығымен енгізілген) негізінде әзірленген жұмыс оқу жоспары негізінде жасалған.

Кафедра отырысында ұсынылды 201 ж. «___»_______ №_______ хаттама

Кафедра меңгерушісі ___________ Н.Қ.Жүсіпов 201 ж. « __ »________

ГП факультетінің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды

201 ж. «___»________________ №_______ хаттама

ОӘК төрағасы __________ С. К. Ксембаева 201 ж. « __ »______________

КЕЛІСІЛДІ

ГП факультетінің деканы_________Ж. Т. Сарбалаев 201 ж. «__»_________

МАҚҰЛДАНДЫ:

ОӘБ бастығы _________ Е. Н. Жуманкулова 201 ж. «____»______________

Университеттің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданды

201 ж. «__»________№__ хаттама



1. Оқу пәнінің төлқұжаты
Қазақ тілінің тарихи грамматикасы
Міндетті компонент пәні

Кредит саны және оқу мерзімі

Барлығы – 3 кредит

Курс: 3

Семестр: 6



Барлық дәрісханалық сағат саны – 45 сағат

Дәріс – 30 сағат

Практикалық сабақ –15 сағат

СӨЖ – 90 сағат

Соның ішінде СӨЖМ – 22,5 сағат

Жалпы еңбек сыйымдылығы – 135 сағат


Бақылау түрі:

Емтихан (тест және ауызша) – 6 семестр

Курстық жұмыс – 6 семестр
Пререквизиттер:

- Тіл біліміне кіріспе.

Сыйымдылық (Емкость; capacity) - 1) компьютер жадына, сақтау құрылғыларына жазуға болатын мәліметтердің ең көп мөлшері (өлшем бірліктері: бит, байт, сөз немесе таңба). Биттермен, байттармен (Кб, Мб, Гб), символдармен немесе сөздермен өлшенеді; 2) байланыс арнасында - мәліметтер жеткізу (өткізу) мүмкіндігі (бір секундта өткізілетін мәліметтер көлемі); 3) машиналық сөздің немесе регистрдің ұзыңдығы.

- Қазақ жазуының тарихы

- Ежелгі дәуір әдебиеті (хрестоматия)

- Қазақ әдеби тілінің тарихы

Постреквизит:

- Көне түркі тілі

- Қазіргі қазақ тілінің жай сөйлемі синтаксисі

Пән нысаны: Тарихи грамматиканың негізгі объктісі, қарайтыны – қазақтың халық болу процесі кезіндегі тіл құрылымы.

Дәуір - халықаралық дәрежеде келісілген бірегей жержылнамалық шкаланың иерархиялық бағыныштылық тұрғысынан төртінші дәрежелі бірлігі немесе бөлімшесі.
Әдебиет (араб.: асыл сөз‎) - сөз өнері, әлеуметтік мәні бар шығармалар жиынтығы.
Қазақ графикасы - қоғамдағы түрлі тарихи-әлеуметтік өзгерістерге сәйкес бірнеше жазу нұсқаларына (араб, латын, кирил жазулары) бағындырылған, фонематикалық принципке сүйенетін қазақтың дыбыстық жазуы.
Қазақ тілі (төте: قازاق ٴتىلى, латын: qazaq tili) - Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі, сонымен қатар Ресей, Өзбекстан, Қытай, Моңғолия жəне т.б. елдерде тұратын қазақтардың ана тілі.
Тіл тарихының қай мәселесі де, оның ішінде фонетикалық жұйе мен грмматикалық құрылым тарихы бүгінгі тіліміздің өз құрылымындағы тіл дамуының жаңа фазасының көрінісі мен ескі дәуір іздерін айқын ажыратып тануға негізделеді. Белгілі бір заңдылық жүйелі түрде орнықса,екінші бір тілде эпизодтық ыңғайда қалып қояды, сондықтан ескі мұралар тілі мен қазіргі қазақ тілі фактілерін ғана салыстыру әлі грамматика жүріп өткен жолды түгел көрсете алмайды. Соған байланысты туыс тілдер фактілерін салыстыру қажеттігі шығады.Түркі тілдерінің ішінде қазақ тілінің орнын анықтау үшін түркі тілдерін жіктелген ғалымдардың еңбектеріне тоқталу қажет Пәннің мақсаты осы тілдік материялдарды қарастыру.
Ғалым (араб.: عالِم‎ - а́лим) - сөзі арабтың а́лим: (дінді) оқыған, оқымысты адамдарына арнап қолданылатын сөзі.


2.Мақсат пен міндет

Пәнді оқыту мақсаты: «Қазақ тілінің тарихи грамматикасы» курсы бүгінгі тілдің фонетикалық, грамматикалық құрылымның осы күйге жету жолын, эволюциясын тарихи салыстырма әдіс негізінде түсіндіруді міндет етеді. Сондықтан тарихи грамматика курсы сөздердің грамматикалық кластарға жіктеу тарихын, жеке грамматикалық категориялардың қалыптасу эволюциясын, дыбыстар жүйесіндеболған тарихи өзгерістерді, олардың тілдің лексикалық қорына, грамматикалыққұрылымына әсері тәрізді мәселелерді тексеруі керек.
Лексика (грек. лексикос - сөздік) - тілдегі сөздердің жиынтығы, сөздік құрам. Лексикаға тілдегі барлық сөздер кіреді. Сөздер қолданылуына қарай актив және пассив болып бөлінеді. Актив сөздерге күнделікті өмірде жиі қолданылатын сөздер жатады.
Грамматикалық категория (гр. grammatike гр. gramma әріп, жазу, гр. kategoria пікір айту, пайымдау орыс. грамматическая категория) - мағынасы біртиптес грамматикалық тұлғалардын бір-бірінен өзгеше жүйесі.

Халықтардың қалыптасу дәуірінде, сондай-ақ даму барысында болып отырған әр түрлі экстралингвистикалық факторлар тарихи грамматика курсында белгілі бір грамматикалық категория әлде грамматикалық тұлғаның қалыптасу тарихын түсіндіретін қосымша дәлел ретінде қаралады.

Фактор, экологияда - 1) процестердің қозғаушы күші немесе оларға ықпалы бар жағдай, қайсыбір процестегі, құбылыстағы мәнді жағдай; 2) факторлық талдауда зерттелетін айнымалы шамалар арасындағы корреляция өрнегінің көрінісі.



Пәнді оқытудың міндеттері:

  • Қазақ халқының құрылу процесіндегі басты кезеңдер және ол процеске тікелей қатысы бар тайпалар, тайпалық одақтар бұрын-соңды зерттеулер, пікірлер қорытылып, ұзын-ырғасы анықталған материалдар қарастырылады.

  • Қазақ тілінің фонетикалық жүйесі мен грамматикалық құрылымның даму жолын тарихи тұрғыдан түсіндіруде материал беретін басты көздер - түркі

халықтарының ежелгі дәуірлерден бізге жеткен мұралар тілі, қазіргі түркі тілдері және бүгінгі қазақ тілі материалдарымен таныстыру.
3. Білім, іскерлік, дағды мен құзыреттілікке қойылатын талаптар:

Студенттер тіл тарихының қай мәселесі де, оның ішінде фонетикалық жүйе мен грамматикалық құрылым тарихы бүгінгі тіліміздің өз құрылымындағы тіл дамуының жаңа фазасының көрінісі мен ескі дәуір іздерін айқын ажыратып тануға негізделетінін білуі керек.Студенттер бұл курсты оқу барысында жинаған білімдерін алдағы кәсіби қызметінде, ғылыми-зерттеу жұмысында пайдаланады.



Пәнді оқыту мазмұны

4 Пәнді оқытудың тақырыптық жоспары

Академиялық сағаттарды сабақ түрлері бойынша бөлу


3.1 Пәннің тақырыптық жоспары



Тақырып

Сағат саны

Күндізгі бөлім







Дәр.

Тәж.

СӨЖ

СӨЖМ


1

2

3

4

5

6

1

Кіріспе. Қазақтың халық және ұлт тілдерінің жасалуы.

2

1

6

2

2

Лексика. Қазақ лексикасының көнетүркілік негізі.

2

1

6

2

3

Өлі түбірлердің пайда болуы, лексика тарихының этимологиясымен байланысы.

2

1

6

2

4

Басқа тілден енген сөздердің сипаты. Кірме сөздердің лексика,

грамматика, фонетиканы дамытуға әсері және қазақ тілінде грамматикалық, семантикалық, дыбыстық жағынан игерілу сипаты.



2

1

6

2

5

Сөз мағынасындағы өзгеріс. Тұрақты сөз тіркестерінің қалыптасу тарихы. Лексиканың толығу жолдары.

2

1

6

2

6

Фонетика.Түркі негіз тіліндегі дауысты дыбыстар жүйесі. Дифтонгтар, жеке дауыстылардың дамуындағы ерекшеліктер.

2

1

6

2

7

Дауыссыз дыбыстар. Ескі түркі тілі дауыссыздар жүйесі, оның қазіргі қазақ тіліндегі көрінісі.

2

1

6

2

8

Жеке дауыссыздардың қалыптасуындағы ерекшеліктер.

(анлаут позициясында қолданылатын, интервокал позициясындағы дауыссыздар, сингармонизм, ассимиляция дамуы)



2

1

6

1,5

9

Морфология. Морфологиялық құрылыстың дамуында ұшырасатын тілдік процестер, олардың сөздің морфологиялық құрамына әсері.

2

1

6

1

10

Сөз түбірінің дамуы. Қосымшалар.

Сөз жасаудың қалыптасқан тәсілдері.



2

1

6

1

11

Сөз таптарының шығуы мен қалыптасуы. Септеу категориясының дамуы.

2

1

6

1

12

Синтаксис.Синтаксистік құрылыстың даму ерекшеліктері.

Сөз тіркесінің дамуы.



2

1

6

1

13

Сөйлем құрамының дамуы. Жай сөйлемдердің түрлері.

2

1

6

1

14

Оқшау сөздердің құрамы мен түрлерінің дамуы.

2

1

6

1

15

Құрмалас сөйлемдердің жеке топтарының дамуында жазба тілдің рөлі.

2

1

6

1




Барлығы:

30

15

90

22,5

5. Әдебиеттер тізімі

Негізгі:

  1. Жұбанов Қ. Қазақ тiлi жөнiндегi зерттеулер / Жұбанов Қ. ; ред.: Арын, Е. М., Құдабаев А.Ж. - Павлодар : С.Торайғыров атындағы ПМУ, 2010. - 255 б - (Қазақ тiл бiлiмiнiң антологиясы/ бас ред. Е. М. Арын; құраст., жауапты ред. А.Ж.Құдабаев)

  2. Кеңесбаев I. Қазақ тiлi бiлiмi туралы зерттеулер / Кеңесбаев I.; ред.: Арын Е. М., Құдабаев А.Ж. - Павлодар: С.Торайғыров атындағы ПМУ, 2010. - 130 б. - (Қазақ тiл бiлiмiнiң антологиясы/ бас ред. Е.М.Арын; құраст., жауапты ред. А.Ж.Құдабаев)

  3. Томанов М. Қазақ тiлiнiң тарихи грамматикасы / Томанов, М.; ред.: Арын Е.М., Құдабаев А.Ж. - Павлодар: С.Торайғыров атындағы ПМУ, 2010. - 410 б. - (Қазақ тiл бiлiмiнiң антологиясы/ бас ред. Е.М.Арын; құраст., жауапты ред. А.Ж.Құдабаев)

  4. Көкенова А. Жалпы тiл бiлiмi және түркi тiлдерiнiң өзектi мәселелерi: [халықаралық ғылыми-теориялық конф. материалдары, 22.12.2010 ж., Астана қ.] / Көкенова А. - Астана: Ш. Шаяхметов атындағы Тiлдердi дамытудың респ. үйлестiру-әдiстемелiк орталығы, 2010. - 472 б

Қосымша:

  1. Ибатов А. Қазақ тiлiндегi есiмдiктердiң тарихынан / Ибатов, А. - Павлодар: С.Торайғыров атындағы ПМУ, 2008. - 83 б. - (Қазақ тiл бiлiмiнiң антологиясы ; бас ред. Е.М.Арын; құраст. А.Ж.Құдабаев)

  2. Керімұлы Ә. Түрік әдебиеті ескерткіштеріндегі сөз жасайтын жұрнақтар. –А., 1999. -240 б.

  3. Қазақ тілінің қысқаша этимологиялық сөздігі. –А., 1966. – 352 б.

  4. Қазақ тілі тарихи лексикологиясының мәселелері.- А., 1988. – 198 б.

  5. Қайдаров А. Структура односложных корней и основ в казхском языке –А., 1986. – 286 с.

  6. Қордабаев Т. Тарихи синтаксис мәселелері. – А., 1965. -396 б.

  7. Қашқари М. Түркі сөздігі. – А., 1998. – 385 б.

  8. . Мұсабаев К. Қазақ тілі мен грамматикасы тарихынан. – А., 1966. – 340 б.

  9. Салқынбай А.Б. Қазақ тілінің тарихи грамматикасы (практикалық курс). - А., 2005. – 280 б.

  • Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
  • КЕЛІСІЛДІ

  • жүктеу 108.96 Kb.