Главная страница
Контакты

    Басты бет


Жер бедері мен Өнеркәсіп

жүктеу 16.74 Kb.



жүктеу 16.74 Kb.
Дата01.04.2018
өлшемі16.74 Kb.

Жер бедері мен Өнеркәсіп


Жер бедері мен Өнеркәсіп Жылдар бойы адам табиғат қорларымен пайдаланған. Қазіргі уақытта өнеркәсіптің ең манызды қоры жер фонды, минералды ресурстар, табиғат кендеры, шахталар немесе өнеркәсіп комплекстарын салу үшін жерлер болып табылады.
Ресурстар (французша ressourse - құрал-жабдық, мүмкіндік), босалқы қорлар - табыс, ақшалай және басқа қаражат, құндылықтар мен олардың көздері.
Шахта (нем. Schacht, Schaft - дің, оқпан) - жер астынан пайдалы кен қазу жұмыстарын жүзеге асыратын тау-кен кәсіпорны. Ол жер астындағы кен қазбасынан және жер үстіндегі құрылыстардан (копер, Шахта үсті үйі, қойма, әкімшілік-тұрмыс ғимараты, т.б.)
Уақыт - өлшемдер жүйесінің оқиғаларды реттеу, олардың ұзақтығын және араларындағы интервалдарын сипаттауда, және нәрселердің қозғалысын сипаттауда пайдаланатын маңызды мүшесі. Уақыт мифология, философия және ғылымның әр салада пайдалану үшін қарама-қайшылысыз сипаттау, зерттеу нысаны болып, талай-талай ұлы ғалымдарды өмірге әкелген.
Адманың әрекетінің қолайлы әсер де бар. Адам өзі мәселені тудырып оның шешуін дер бедрдің жақсы жаққа айналдырады. Террикондар- жасанды үйгендер. Бірақ олардың үстін көгілдіріп немесе қармен жамылдырып , онда әдемі комплекстар пайда болады. КСРО уақытында террикондар көгілдірген. Әрине жер бетінің өнеркәсіпте пайдалануда артықшылықтар да кемшіліктер бар. пайдалы қазбаларды табу қшін адам жер астына тереңдірек кңре алады.
Пайдалы қазбалар - техниканың қазіргі жағдайында халық шаруашылығына табиғи күйінде немесе байытқаннан кейін пайдаланғанда жеткілікті экономикалық нәтиже бере алатын жер қойнында кездесетін табиғи минералдық заттар.
Осы әрекеттен Жер бетінің үстінгі қабаты бұрғыланған шахталармен немесе саңылаулармен кескілінген. Шұңқырлармен жер асты қуыстар тау жыныстардың қабаттарының тепетндігіне нашар әсер етеді. Осы өзгеріс жарықтардың,жылжымалардың ,жер бетінің шөгуіне және ғимараттардың бүлдіруіне әкеледі. Шахталарадың маңайында террикондар пада болады. Қазылып, кен өндіріліп алынған соң қалып кеткен, жабылмай аузы ашық қалған радиациялық қауіпті кен орындары мен карьерлер мəселесін тудырады, мысалы Қарағанды облысы Шет ауданындағы Ақшатау елді мекені, Ақтоғай ауданындағы тастап кеткен геологиялық қазба орындары (Октябрь, Майтас, Қызыларай, Қызыл, Аномалия-8, Тасарал). Тараз, Алматы, Шымкент, Балқаш,Риддер, Өскемен қалаларында лас заттардың концентрациясы жыл бойына белгіленген мөлшерден 5-10 есе артық.
Геология (гео... және logos - ілім) - Жердің қыртысын және ішкі қабаттарын, олардың құрамын, құрылысын, қозғалысын, даму тарихын, кен байлықтарының пайда болу, орналасу заңдылықтарын зерттейтін жаратылыстану ғылымдарының кешені.
Қала, шаһар - тұрғындары өнеркәсіп, сауда, қызмет көрсету орындарында және ғылыми, мәдени, басқару мекемелерінде жұмыс жасайтын, халқы тығыз орналасқан ірі елді мекен. Әдетте қала Тұрғындар районы, Өнеркәсіп районы, Сауда районы, кейбірінде Әкімшілік басқару районы секілді негізгі райондарға бөлінеді.
Қауіпті шешу үшін алынған шекіщаттан бар пайдасы алу керек. Карьерлермен немесе террикондармен бұзылған жерлерде ерекше жқмыс ұйымдастырылады- рекультивация.
Жерді қайта құнарландыру, рекультивация(лат. re - қайта не кері әсерді білдіретін қосымша және cultіvo - өңдеу) - бүлінген жерлердің құнарлылығын қайта қалпына келтіріп, оны халық шаруашылығына пайдалануға беру және қоршаған ортаны жақсарту үшін жүргізілетін кешенді жұмыс.
Үйінділерді тегістеп үстінен грунт салады , кейін ағаштар мен өсімдіктер орнатады. Аңғаралардың өсуін тоқтату үшін оларды өсімдіктермен толтырады. Германияда игерусіз шахталарды қайта жұмысқа әкеледі. Солтүстік Рейн-Вестфалиның үкіметі Проспер-Ханиэльтас көмір шахтасынан гидроаккумуляциялық стансиясын жаңадан жасайды. Қолданған сілтемелердің тізімі: http:ukrmap.suru-g6760.html https:ecotechnica.com.uaenergy2227-nemtsy-sdelayut-iz-zakrytykh-shakht-khranilishcha-zelenoj-energii.html http:062.uaarticlesanonsikuda-devat-terrikony


жүктеу 16.74 Kb.