Главная страница
Контакты

    Басты бет


Экономика, бизнес және әлеуметтік ғылымдар жоғары мектебі гуманитарлық ЖӘне жаратылыстану пәндері кафедрасы

жүктеу 1.92 Mb.



жүктеу 1.92 Mb.
бет6/14
Дата10.03.2017
өлшемі1.92 Mb.

Экономика, бизнес және әлеуметтік ғылымдар жоғары мектебі гуманитарлық ЖӘне жаратылыстану пәндері кафедрасы


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

Орталық банк

Қаржы министрлігі

Сауда банкісі

Салық инспекциясы


Инвестициялық компаниялар мен қорлар

Сақтандыру компаниялары

Кеден комитеті

Мемлекеттік зейнетақы қорлары


Мемлекеттік емес зейнетақы қорлары

Аймақтық және муниципалды қорлар

Биржалар


Сауда және қызмет көрсету саласындағы өндіріс

Көлік және байланыс


Өнеркәсіптік өндірістер

Ақпараттық технологиялар жиналған сұрақтардың ішінен көбін шешуге шақырылған. Қаржылық қызметтің негізгі субъектілері нарықта көрсетілген және олардың арасындағы қарым-қатынастар суретте келтірілген.

Төлемдер ағыны құжаттар ағыны ретінде заңды жүзеге асады. Банктік қызметтің негізгі принциптері – есеп, бақылау және сақтау – басқа қаржылық институттардың құжат айналымдары үшін де сипатталады.

Сурет, бөлмедегі сурет. Сурет әртүрлі бояулармен: акварельмен (қағазға немесе картон), майлы бояумен (холстқа, картонға, ағашқа), пастельмен (ерекше түрлі-түсті қарындаштармен қағазға немесе картонға) салынады.
Банк (италянша bankо - үстел) - ақша қаржылары мен қорларын жинақтау, беру, мемлекеттер, кәсіпорындар (фирмалар), мекемелер және жеке адамдар арасындағы өзара төлемдер мен ақшалай есеп айырысуда делдалдықты жүзеге асыру, ақшаның белгілі бір түрін айналымға қосу, ақша мен құнды қағаздар шығару, алтынмен, шетелдік валютамен түрлі операциялар жасау және басқа да қызметтер атқаратын қаржы мекемесі.
Қағида немесе принцип (лат. principim – принцип; негіз, алғы бастама) - белгілі білім жүйесінің түп-негізі, алғы бастамасы, абстрактылы түрдегі ең қысқа жалпылама мазмұны. Ғылыми танымда идея, теория, әдіс сияқты таным түрлерімен өзара байланыста тұжырымдалады.
Қаржылық қызметті автоматтандыру ең бірінші дәстүрлі қағаздық құжаттардан тыс электронды құжаттар және электронды көшірмелер енгізуді анықтайды. Бұл төлем құжаттарына жатса, сонымен қатар материалдық есеп құжаттарына да жатады.

Қазіргі өндірістер анағұрлым қаржылық ағымдар санына ие болып отыр. Қағаздық құжаттарға ие болу, жеделдетілген есеп айырысуды талап ету, қаржылық шарттардың көп қырлылығы, басқармалы есепке назар аудару бухгалтерлік қызметтің автоматтандырылуына практиктердің назар сала қарауын айтады. Бүгінгі күні бухгалтерлер негізінен жаңа ақпараттық технологияларға көшуді үйренді.

Дәстүрлі есептен компьютерлікке көшу бухгалтерлік есепте ең бірінші есептер жоспарында, бухгалтерлік желілеу жүйесі, есептемеге тәртіп жүргізуді жоспарлайды.

Бухгалтерлік есеп - кәсіпорынның қызметі туралы расталған деректер алу мақсатымен оның қаржы-шаруашылық қызметін бақылау, қорытындылау және бейнелеу әдістемесі мен жүйесі; кәсіпорынның ресурстарын және қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелерін есептеу жүйесі.
Демек, автоматтандыру барлық қызметтердің анық жұмысына қысым келтірмей, керісінше адамзаттық факторын күшейте отырып тартады.

Қазіргі кредитті-ақшалы және қаржылық шаруашылығы бар елдер маңызды құрылымдық өзгерістерді басынан кешіріп отыр. Негізінде, кредиттік-қаржылық институттардың сапалы жүйелері құрылады, экономиканың мемлекеттік және жеке секторларының динамикасында жаңа пропорциялар жинақталады.
Жинақ (Набор; set) - белгілі бір ақпараттық мазмұны бар логикалық байланыстағы объектілер жиыны.
Пропорция (латын тілінде proportіo - ара қатынас, аралық өлшем), математикада - a, b, c, d төрт шаманың екі қатынасы арасындағы теңдік: a : b = c : d , немесе басқаша жазғанда a b = c d }=}} . Мұндағы a мен d - пропорцияның шеткі мүшелері, ал b мен c - ортаңғы мүшелері деп аталады.
Банктердің дәстүрлі міндеттері мерзімді салымдарды есеп айырысу әдістеріне тарту, ақылы, мерзімді, қайтарылымды шарттар негізінде қарызға аккумуляцияланған (аккумулированный) әдістерді тарту ету, сонымен қатар өнеркәсіптер мен кәсіпорындар арасында есептеулерді жүзеге асыру.


2 ИНТЕРНЕТ РЕСУРСТАРЫН ҚОЛДАНУ ЖӘНЕ ҚҰРУ

2.1 ТЕГІН ХОСТИНГТЕРГЕ ШОЛУ. АҚПАРАТТЫ ІЗДЕУ ЖӘНЕ ФАЙЛДАРДЫ ЖҮКТЕУДІҢ ТӘСІЛДЕРІ. ФАЙЛДЫҚ МЕНЕДЖЕРЛЕР. ТЕГІН ХОСТИНГТЕРДЕ САЙТТАРДЫ ҚҰРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ.
Narod.ru

Ең танымал провайдер, өзінің танымалдылығына Яндекс компаниясына қарыздар. Бұл хостингтің ерекшелігі - қарапайымдылығы. Тіпті компьютерден алшақ жүрген қолданушы санаулы минуттарда дайын шаблондар негізінде монетизацияланған сайт құра алады.

Бетпен бірге қолданушыға үшінші деңгейдегі домен, электронды пошта және сервердегі виртуалды түрде теориялық тұрғыдан шексіз дисктен орын ұсынылады. Әйтсе, жариялыным тегін берілгендіктен көптеген шектеулері бар. Орналастырылатын файлдардың көлемі 5 мб-тан аспауы қажет, MP3 және т.б. форматтағы файлдарды жүктеп алуға рұқсат жоқ. Бәрінен бұрын сайт қатысушылары үшін жарнамалық баннердің орналасуы ыңғайсыздық туғызады.

Жарнама, реклама (франц. reclame, лат. reclamo - жар саламын) - тауарлардың, қызмет көрсетудің тұтынушылық қасиеті туралы ақпарат беру және оған деген сұранысты көбейту мақсатында таратылатын хабарлама; белгілі бір адамдар, ұйымдар, әдебиет пен өнер шығармалары туралы хабар таратып, оларды әйгілеу.



Ucoz.ru

Қолданушылар үшін өте анық, түсінікті басқару панелі ұсынылған. Кең түрде кастомизация және сайттардың үлкен көлемдегі шаблондары берілген. Бұлардың бәрі егер арнайы құнын төлесеңіз ғана қол жетімді болады.




Setup.ru

Басқа тегін хостингтерге қарағанда, едәуір кең мүмкіндіктер ашатын хостингтерге жатқызуға болады. Хостинг қолданушы үшін 7 мыңнан астам дизайн, көптеген модульдер мен кеңейтілімдер ұсынады, мысалы интернет-дүкен, онлайн-кинотеатр және т.б. арнайыландырылған ресурстар. Сонымен қатар, сыйлыққа екінші деңгейдегі домен (1 жылдық мерзімге) беріледі. Басқа хостингтер сияқты бұл хостингте де бірқатар шектеулер бар. Бұлардың бәрі премиум-мүмкіндіктерді алған кезде жойылады.




Tut.su

Тегін ұсыныстардың ішінен Tut.su рәсімделген жобасын қарастырмау мүмкін емес. Администраторлары іске қалжың жағынан келіп, басты беттің дизайнын коммунистикалық лозунгтермен және қызыл белгішелермен рәсімдеген. «біз ақша алмаймыз, біз буржуазия емеспіз» деген тек ғана әдемі сөздер ғана емес, іс жүзінде де орындалымды екендерін дәлелдеп берді.

Буржуазия– (французша bourgeoіsіe - қала тұрғындары) - елдегі капиталдың едәуір бөлігін иемденген әлеуметтік топ. Оның табыс көзін өндіріс пен саудадағы және қаржы-кредит салаларындағы кәсіпкерлік қызметі құрайды.

Кез келген қолданушы үшін дисктен 100 мегабайт орын бөлінеді, көлемді ары қарай кеңейтуге де мүмкіндік жасалған. Үшінші деңгейдегі домен беріледі, ал егер шарт сақталған жағдайда екінші деңгейде де берілуі мүмкін. Сайтта PHP и MySQL қолдаулары да қарастырылған.

Ең бастысы хостингте тизерлік және контекстік жарнамада ақша табуға шек қоймайды. Сайт қолданушыларын шошытатын өздерінің жарнамаларын да орналастырмайды. Басты бетте тек хостингті орнату талап етіледі.




3 АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК НЕГІЗДЕРІ

3.1 АҚПАРАТТЫ ҚОРҒАУДЫҢ ЖОЛЫ МЕН ҚҰРАЛДАРЫ. БҰЗУДАН, ЗАҢСЫЗ ҚОЛ ЖЕТКІЗУДЕН, БАЙҚАУСЫЗ ЖОҒАЛУДАН ҚОРҒАУ. ҚҰПИЯ СӨЗДІҢ СЕНІМДІЛІГІ, ҚОЛДАНУШЫЛАР, ҚҰЖАТТАР ҮШІН ҚҰПИЯ СӨЗДІ ОРНАТУ. ҚҰЖАТТЫ ЖАРТЫЛАЙ ҚОРҒАУ (ФОРМАТТАУДАН, ӨЗГЕРТУДЕН ЖӘНЕ КӨШІРУДЕН)
Кез-келген желілік жүйенің ерекшелігі, оның компоненттері кеңістікте орналасады, ал олардың арасындағы байланыс физикалық түрде болады және бағдарламалық түрде хабарландыру механизмі көмегімен.
Сенімділік - компьютердегі белгілі бір қызмет атқаратын блоктың берілген уақыт кезеңі ішінде нақты жағдайда талап етілген жұмысты орындау қабілеті. Құрылғының тоқтаусыз жұмыс істеу мүмкіндігі, оның орташа тоқтамай жұмыс істеу уақыты, істен шыққан жағдайда қайта қалпына келтірудің орташа уақыты сенімділік көрсеткіштеріне жатады.
Кеңістік - философия, математика және физика секілді салаларды пайдаланылатын күрделі ұғым. Күнделікті өмірде іс-қимыл алаңы, барлық нәрселерді қамтитын ортақ ыдыс, әлдебір жүйе жай-жапсары сезініп түсініледі.
Есептеуіш жүйенің объектілерінің арасындағы байланыс желілік байланыс бойынша ауыстыру пакеті ретінде жіберіледі. Желілік жүйелерге жергілікті шабуылдан басқа желілік шабуылдар да жасалады. Олардың ерекшелігі біріншіден, қарақшы шабуыл жасалатын объектіден мыңдаған километр жерде орналасуы мүмкін, екіншіден шабуыл жеке компьютерге емес, желімен берілетін ақпаратқа жасала алады. Жергілікті және ауқымды желілердің дамуына байланысты алыстан шабуыл жасау қолданылуына қарай ең жоғарғы көрсеткіштер көрсетуде.

Алыстан шабуыл деп есептеуіш жүйеге байланыс каналы бойынша бағдарламалық түрде жүзеге асатын ақпараттық зақым келтіретін әсерді айтады.

Ақпаратты қорғау – ақпаратты алып кетуден, ұрлаудан, өзгертуден, рұқсатсыз көшіру мен жоюдан қорғау мақсатында жасалатын әрекеттер жиыны.

Ақпаратқа қауіп техникалық жағынан да келетін болғандықтан, келесі жағдайларды ескеру қажет: сервер сенімділігі, винчестер жұмысының кемшіліктері, қолданылған бағдарламалық жабдықтың кемшіліктері және т.б.

Винчестер, винчестерлік диск (Винчестерский диск, винчестер; Winchester disk) - қатты магниттік дискідегі десте; бастиектер мен жетектер бөлігі және дискілер дестесі бірігіп біртұтас (ауа кірмейтіндей етіліп) жабылған модуль құрайтын сақтау құрылғысы.
Сервер (ағылш. server) - файлдар, қалталар және компьютерлердің деректері сияқты деректерге ортақ қатынасуды, сондай-ақ желі пайдаланушыларына электрондық пошта қызметтерін қамтамасыз ететін компьютер.

Дербес компьютермен жұмыстан желідегі жұмысқа өту ақпараттық қорғанысты келесі себептер бойынша қиындатады:

1. желідегі қолданушылардың саны және олардың ауысуы. Құпия сөз және атау қою желіні бөгде адамның кіруінен қорғай алмайды;

2. желінің сөзылымы және желіге енудің потенциалды каналдарының көп болуы;

3. ақпараттық және бағдарламалық жабдықтардың кемшліктері, олар қолдану кезінде анықталады.

Потенциал (потенциалдық функция) - физикалық күш өрістерінің кең көлемді тобын (электрлік, гравитациялық, т.б.) және физикалық шамалардың вектормен көрсетілген өрістерін (сұйықтық жылдамдығының өрісі, т.б.)
Жабдық - бір нәрсеге керек механизмдер, тетіктер, әр түрлі құралғылар жинағы.
Соның ішінде қуатты желілік ОЖ Windows NT немесе NetWare ақпарат қорғанысың дұрыс қондырылмауы.

Үлкен қашықтықты қамтитын желінің коаксикальды кабельді бір сегментінде проблеманың тереңдігін байқау.

Сегмент (segment) жедел жадтағы бірін-бірі жабатын бір деңгейдің тармақтарының оверлейлік құрылымды программадағы тобының бірі; теле-өндеуде - буферде орналасатын хабардың бөлігі; жазба немесе жазбаның бөлігі.
Желіде ақпаратқа енуге мүмкіндік беретін каналдардың көптігі көрінеді. Желідегі барлық құрылғы электромагниттік сәулеленудің көзі болып табылады, себебі сәйкес алаңдар нашар экрандалған.. Кабельдік желінің жерде болуы желідегі ақпаратқа енуге рұқсат береді.

Коаксикальды немесе витая пара кабельдерін пайдалану, кабельдік жүйеге физикалық түрде қосылуға мүмкіндік береді. Желіге енетін құпия сөз белгілі болып немесе табылған болса, желіге ену файл-серверден немесе жұмыс станциясынан мүмкін болады. Сонымен қатар, желіден тыс каналдардан ақпарат ағып кетуі мүмкін:



  1. Ақпарат тасымалдаушылардың қоймасы,

  2. Құрылыс конструкциялары және терезелер, микрофондық эффект көмегімен құнды ақпаратттың ағып кетуіне себеп болады.,

  3. Телефон, радио және басқа да проводты және проводсыз каналдар (соның ішінде ұялы байланыс каналдары).
    Ұялы байланыс - ☀мобильді радиобайланыстың ұялы желіге негізделген бір түрі☂.


  4. Компьютерлік желідегі ақпаратқа рұқсатсық енудің каналдары мен орындары Интернет арқылы таралатын желілік шабуылдардың классификациясы:

  5. Сниффер пакеттері – promiscuous режимінде жұмыс жасайтын желілік картаны пайдаланатын қолданбалы бағдарлама.
    Қолданбалы бағдарлама(Прикладная программа; application program) - 1) пайдаланушының қолданбалы мәселелерді шешуге арналған программасы; жұмыс істеуші адамның нақты тапсырмасын орындайтын дестелік файлдағы программа.


  6. IP-спуфинг– корпорацияда немесе одан тыс жерде бола тұрып хакер өзін рұқсатты қолданушы ретінде ақпаратқа қол жеткізуі.

  7. Парольді шабуылдар – рұқсаты бар қолданушының паролімен желіге ену мүмкіндігі.

  8. Қосымшалар деңгейіндегі шабуылдар .

  9. Вирустар және "трояндық ат".

Internet желісінің бірегейлігі қандайда бір физикалық тұлғаның немесе жекеменшік компанияның, мемлекеттің немесе жеке елдің меншігінде еместігі.
Тұлға - жеке адамның өзіндік адамгершілік, әлеуметтік, психологиялық қырларын ашып, адамды саналы іс-әрекет иесі және қоғам мүшесі ретінде жан-жақты сипаттайтын ұғым. Aдамның әлеуметтік қасиеттерінің жиынтығы, қоғамның даму жемісі және белсенді қызмет ету мен қарым-қатынас орнату арқылы жеке адамды әлеуметтік қатынастар жүйесіне енгізудің жемісі.
Меншік - жеке адамдарға немесе ұжымдарға тиесілі өндіріс құрал-жабдығы мен өнімдері, қаражат.
Сондықтанда іс- тәжірибе жүзінде оның барлық сегменттерінде орталықтан басқару және де басқа ақпараттарға бақылау жасау тәсілдері жоқ. Осының нәтижесінде тәжірибе жүзінде қылмыскерлер қолданатын кез-келген ақпаратқа кіру мүмкіндігі шектелмейді. Internet желісін тек компьютерлік қылмыстың орындалу құралы ретінде қарамай, сонымен қатар әр түрлі қылмыстық іс-әрекеттің енгізілу ортасы деп те айтуға болады.

Internet желісін қолдану кылмыстық іс-әрекетте заң бұзушылар үшін қылмыстық ақпаратты алмасуға шақырады. Бұрын бүкіл әлеммен байланысу барлық державаның тек қана арнайы қызметкерлерінің мүмкіндіктері болды, олар қажетті ғарыштық технология болды.

Қызметкер, жұмыскер - жұмысты еңбек шарты (келісімшарт) негізінде орындаушы, кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің ішкі еңбек тәртібіне бағынушы адам. Еңбек заңнамасына сәйкес азаматтық-құқықтық шарттардың кез келгені бойынша (мердігерлік шарт, тапсырма, авторлық шарт бойынша) жұмыс атқарушы адам қызметкер болып саналмайды.
Internet желісінің қылмыскерлер үшін тағыда бір ерекшелігі ауқымды масштабта адамдарға ақпаратты-психологиялық әсер ету. қылмыстық қоғам өзінің доктриндерінің және білімдерінің таралуына көңіл бөледі және қоғамдық ойларды тыңдайды, қылмыстық әлем өкілінің позициясының бекуіне және құқық қорғау органдарының беделін түсіруге жұмыс жасайды.

Бірақ та Internet желісі қылмыстық орындалу құралы ретінде айтарлықтай қызығушылық көрсетті (көбіне экономика және қаржы сферасында). Ең қарапайым нұсқауы бұл авторлық құқықты бұзумен байланысты қылмыс. Осындай қылмыс түрлеріне бірінші кезекте иемденуші компанияның серверінде орналасқан бағдарламаны заңсыз көшіру және сату жатады. Қылмыстың екінші тобына тауарды және қызметті ресми емес түрде алу, яғни әртүрлі телефон компаниялары төлейтін қызметті ақысыз пайдалану. Қызметтерді заңсыз пайдаланудың басқа тәсілдерінің негізіне, осы қызметті көрсететін компаниялардың мәліметтер қорынан осы қызмет туралы мәліметтерді модификациялау жатады. Мұндай қылмыстар түріне несиеге алынған зат туралы ақпаратты заңсыз пайдалану немесе оны жойып жіберу, не басқа төленген қызметтің орнына жіберу болып табылады.

Internet желісінде қылмыскерлердің көптеп пайда болуының алғы шарты компьютерлік желінің өсуімен ақпараттың бағалы тауарға айналуы. Әсіресе бұл банк сферасында ақша салу мен ақша салушы мәліметінде, банк пен клиенттің қаржылық жағдайы, банк саясаты аумақтарында кездеседі.

Аумақ - құрлық бетінің өзіне тән табиғи, сондай-ақ адамның карекеті нәтижесінде жасалған қасиетгері мен ресурстары бар бөлігі. Ресурстардың ерекше түрлерінің болуымен - орналасуымен (ауданымен), географиялық орнының ерекшелігімен, табиғи ландшафтының өзіндік типтерімен, шаруашылыққа игерілу дәрежесімен, "қоғам қарекетінің кеңістіктік базисі" рөлін атқару қабілеттілігімен сипатталады.
Несиелік-қаржылық субъекттің қазіргі кездегі шарттарына байланысты ақпарат алмасудың болуы, және сонымен қатар банктік алшақталған филиалдарымен байланысып отыру үшін Internet желісі қолданылады. Бұл қылмыскерлерге құпия ақпараттарға енуге нақты шанс беріп отыр.
Қылмыскер- қылмыс жасаушы адам, яғни мемлекеттің қылмыстық заңында қылмыс деп көрсетіліп, жаза белгілеу арқылы тыйым салынған әрекеттің жасалуына кінәлі адам.
қылмыскерлердің бұндай ақпараттарды жойып жіберуі мекемемен бәсекелестіктен туындайды. Internet ағымы арқылы орындалатын компьютерлік қылмыстардың қосымша сферасында электронды банктік есептердің шығуымен қылмыста күшейді. Электронды түрдегі ақпаратты алудың әр түрлі тәсілдері бар. Банктегі клиенттермен есеп айырбастайтын ақпаратты қылмыскерлердің басқаруы, электронды банктік есептегі алгоритмнің өзіне өзгеріс енгізу және т.б. Мысалы, валютаның курсын өзгерту, банк валютасын клиенттерге қымбат бағамен, ал банкке төмен бағамен жасап арасындағы ақшаны қылмыскерлердің өзіне қалып отыруы.
Валюта(итал. voluta - құн, баға) - тауарлар құнының шамасын өлшеу үшін пайдаланылатын ақша өлшемі. Халықаралық валюталық қаржы операциялары тәжірибесінде ол мынадай мәндерде қолданылады: 1) мемлекеттің ақша өлшемі және оның типі (алтын, күміс, қағаз ақша), мысалы, Қазақстанның ұлттық ақшасы - теңге, Ресейдікі - рубль; 2) шет мемлекеттердің ақшасы; 3) халықаралық (аймақтық) есеп айырысу өлшемі (вексель, чек, банкнот) және төлем құралы. 19 ғ-ға дейін күміс валюта мен биметаллизм кең тарады. 19 ғ-дың басында Ұлыбританияда, 19 ғ-дың 2-жартысынан басқа елдерде алтын валюта енгізілді. Валютаның жалпы дағдарысы кезеңінде (1-дүниежүзілік соғыс кезінде) қағаз валюта кеңінен қолданыла бастады. Алтын мен күміске айырбасталмайтын банкноттар қағаз ақша түрінде болды. Ел экономикасында ауық-ауық инфляция болғанда, қағаз валюта құнсызданып отырды. Мұндай жағдайда кейбір елдер өз валютасының номиналды алтындық баламын тұрақтандыруға тырысады. Көптеген елдерде валюта курсы валюталық шектеу арқылы реттеледі. Валюталар пайдаланылу тәртібіне қарай айырбасталымды (конверсияланатын), ішінара толық айырбасталымды және айырбасталмайтын (томаға тұйық) валюта болып үшке бөлінеді.
қаскүнемдердің корпоративтік компьютерлік желілеріне заңсыз кіруімен байланысты Интерполдық қарастырған Левин ісі деп аталатын өте маңызды транс ұлттық компьютерлік желілік қылмысы нәтижесінде американдық Сити-банк 400 мың долларынан айырылды, сондықтан бұндай қылмыстар тек компьютерлік мәліметтерді өңдеу аумағындағы мамандарды ғана емес сонымен қатар компанияның бастықтарының да назарын аударды. Соңғы кездерде кеш болса да барлық мекемелер өз компьютерлерінің бүкіл әлемдік Internet желісіне шығуға мүмкіндік алғанда қандай тәуекелге баратынын түсінді. Олар қаскүнемдердің барлық ұсталары (мамандандырылған бұзушылар және ұрылар, кекті бағынушылар немесе бәсекелестер) алдында тәуекелге барады және де оларды төмендегідей метериалдық шығынға ұшыратады. Нәтижесіде компьютерлік желілердегі ақпаратты қорғауда, нақты құралдарды таңдау негізгі роль ойнайды.



  • Компьютерлік жүйеде сақталған ақпараттың бағалылығын анықтау;

  • Қаскүнем компьютерлік жүйенің қорғанысын жеңу үшін қолданылатын уақыттың және қаржылық шығын базасы;
    Қорғаныс аймағы - инженерлік құрылыстармен жабдықталған жергілікті жер ауданы. Қорғаныс аймағы құрамалар (бірлестіктер) ұрыстық ретке (операцияға тізілу) жайылып, қорғаныс ұрысын (шайқасын) жүргізеді. Ұлы Отан соғысы жылдары мен соғыстан кейінгі кезенде қорғаныс аймағы тактикалык және оперативтік болып бөлінген.


  • Компьютерлік жүйеге шабуылдаған кездегі қаскүнем қылығының ықтималдық моделі;

  • Ұйым үшін компьютерлік жүйені адекватты қорғауға қажетті уақыттың және қаржылық шығын базасы.

Электрондық поштаны қорғау

Көптеген электронды пошталар оқуға болатын мәтіндік түрде Интернет хаттамалары немесе басқада ауқымды желілер арқылы жіберіледі. Электронды коммуникациянық конфеденциалды түрі туралы заң сіздің электронды поштаңызды қарапайым телефон қоңырауына теңейді.



Хакерлер сіздің электронды поштаңызға енуге әртүрлі тәсілдерді қолданады, ал сіздің деректеріңіз шифрленген болса, ол электронды поштаға кіргенмен оны оқи алмайды. Егер сізге құпия ақпаратты қорғау керек болса, онда жіберу алдында шифрлеу үшін PGP-ны қолданыңыз. Compaq компаниясы қол жетерлік бағадағы саусақтардың ізі бойынша қолданушылар идентификациясына негізделген бағдарламалық-аппараттық шешім шығарды. Биометрикалық ақпараттық анализ технологиясын қолданатын бұл құрылғы соңғы технологияның жетістіктерімен сәйкестендрілген және ол diskpro дербес компьютері, Armada қол компьютері және Compaq фирмасынан шыққан жұмыс станцияларымен бірлесіп жұмыс жасайды.
Дербес компьютер (қысқаша ДК) - компьютердің қазіргі уақытта ең кең тараған түрі болып табылады. Дербес компьютер бір мезгілде бір адамның пайдалануына арналған. Дербес компьютерлердің негізгі екі санаты бар: стационарлық және тасымалы компьютерлер.
Бұл шешім желідегі ақпаратты қорғау жүйесінің сенімділігін арттырады, жүйеге кіру кезіндегі қолданушының тіркелу процедурасын жеңілдетеді және ірі корпоративтік желіні басқарумен байланысты шығындарды қысқартады


  1. ЭЛЕКТРОНДЫ ҚҰЖАТПЕН ЖҰМЫС ІСТЕУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ

4.1 Іскер құжатты рәсімдеудің негізгі талаптары(ғылыми жоба, хаттама және т.б.): форматтау, кестені құру сауаттылығы, бірегей стиль. Автоматты мазмұндау, бейнелерді, диаграммаларды, кестелерді нөмірлеу. Түрлі сілтемелермен жұмыс. Бет, баспа параметрлерін баптау. Google Document-те құжаттармен бірігіп жұмыс істеу: рецензілеу, өзгертулерді қабылдау, қол жетімділікті ұйымдастыру және т.б.

Текстік процессорлар (мысалы,MSWord программасы)– текстік құжаттарды дайындау, түзету және қағазға басып шығару сияқты текстік редакторларға тән қарапайым әрекеттермен қатар, құжаттан берілген сөзді немесе фрагментті іздеу, алмастыру, текстік құжатқа макрокомандалардың көмегімен объектілер орналастыру, т.б. күрделі әрекеттерді де орындай алатын программа.

Құжат құру Word программасында екі түрлі жолмен орындалады: дайын шаблондарды (макеттерді) пайдалану және жаңа құжат (новый документ) негізінде құру.

Құжатты редакциялау терілген құжаттағы түрлі қателерді жөндеуді, текстегі фрагменттердің орындарын ауыстыру, алып тастау, қосу және т.б. қамтиды. Қате терілген символдарды жою BACKSPACE, DELETE пернелерінің көмегімен жаслады..
Перне (Клавиша; key) - 1) пернетақтадағы бір перне; оны басқанда таңбаға сәйкес код қалыптасады да, ол экранға шығады немесе белгілі бір әрекет іске асады; 2) криптографиялық кілт - ақпаратты шифрлау және кері шифрлау үшін пайдаланылатын құпия код (символдар жинағы); 3) кілт - мәліметтер файлындағы жазбаны немесе жазбалар тобын ұқсастырғыш.
Символ (грекше symbolon - танымдық белгі, таңба, рәміз, пернелеу) лингвистика, логика, математика ғылымдарында таңба ұғымын береді; өнерде, философияда нәрсенің, құбылыстың қасиетін, сыр-сипатын бейнелеп, астарлап білдіретін әмбебап эстетикалық категория.


Текстік құжаттарды форматтауды Word программасының терезесіндегі Форматирование саймандар панеліндегі батырмалар немесе негізгі мәзірдегі Форматопциясының командалары арқылы жүзеге асырады.
Формат (фр. format - формаға келтіру) полиграфияда дайын басылымның мөлшері (мысалы 170 • 260 мм) немесе баспа қағазының мөлшері (60x90 см); полиграфияда теру форматы терілген жолдың ұзындығы мен биіктігі; басу қағазының форматы - қағаз рулонының ені немесе парақ қағаздың ені мен ұзындығы.


Текстік құжатты форматтау тәсілдері:

  • Шрифт гарнитурасын таңдау және өзгерту

  • Шрифт өлшемін өзгерту

  • Шрифтің сызылымын (начертание) өзгерту

  • Тексті бетке қатысты туралау

  • Маркерленген және номерленген тізімдер жасау

  • Абзацтың параметрлерін орнату.

Құжатты сақтау. Word текстік процессорының құжаттары стандарт кеңеймесі .doc болып келетін файлдар түрінде сақталады. Құжаттарды сақтау әдісінің параметрлері, Сервис ->Параметры командасының терезесіндегі , Сохранение жапсырмасы бөлімінде көрсетіледі.

Құжаттарды ашу және жабу. Құжатты ашу, бұл бұрын даярланған және файл түрінде сақталған құжаттар үшін ғана мүмкін болады, ол Файл ->Открыть командасы көмегімен орындалады.
Команда (command, instruction) - 1) программалау тілдерінде - кез келген операцияны орындауды және оған керекті мәліметтерді (операндыны) бейнелейтін өрнек; компьютер атқаруға тиіс операция сипаты; 2) ақпаратты өңдеу процесіне байланысты атқару құрылғысында жүйенің белгілі бір операцияны орындауын талап ететін басқару сигналы; 3) программа орындау процесінің адымын анықтайтын ұйғарым.
Файл->Закрыть командасы арқылы ашылған құжатты жабуға болады , мұның басқа да тәсілдері бар.

Құжаттан фрагментті іздеу және ауыстыру келесі әрекеттерді қамтиды:

  1. Правка ->Найти (немесе Ctrl f пернелері) командасы орындалады;

  2. Найти тұсындағы терезеге ізделінетін текст фрагменті жазылады;

  3. Табылған фрагментті автоматты түрде бірден басқа текстпен ауыстыру үшін Заменить жапсырмасының элементтері қолданылады;

  4. Заменить на нұсқауының тұсына алмастырушы жаңа текст жазылады.

Word программасы терезесі саймандар панелінде орналасқан негізгі командаларға сәйкес батырмаларды алып тастауға нмесе керісінше қосуға болады. Ол үшін Сервис →Настройка командасынан кейін пайда болатын Настройка терезесінен Командыжапсырмасы іске қосылады. Әрі қарай Категориялар тізімінен қажет батырма жататын топтың аты таңдалады., сол мезетте сол терезедегі Команды тізімінде таңдалынған топқа жататын батырмалардың белгілері шығады.

Құжаттың колонтитулдары деп құжат орналасқан беттің жоғарғы және төменгі жиектеріне сәйкес обылысты айтады. Құжаттың немесе құжат бетінің колонтиулын Вид→Колонтитулы командасы арқылы орнатады. Колонтитул ретінде тексттер, суреттер (беттің номері, мекеме эмблемасы, құжаттың аты, авторы және т. б.) алынады да олар міндетті түрде, құжат беттерінің жоғарғы немесе төменгі бөлігінде басылады.

Гиперссылка – бір құжат көлемінде фрагменттен - фрагментке немесе бір құжаттан екінші бір құжатқа, Интернеттегі Web-беттерге бірден көшіп отыруды қамтамасыз ететін асты сызылған, басқа түске боялған текст немесе сурет .

Текст фрагментін гиперссылка ретінде пайдалану үшін :

  • Гиперссылка ретінде қолданылатын фрагмент белгіленіп алып,Стандартнаяпанеліндегі Вставить гиперссылку батырмасы шертіледі;

  • Пайда болған терезедегі СвязатьжапсырмасыныңНовый документ белгісі шертіледі;

  • Имя нового документа нұсқауының тұсына сілтеме жасалатын, яғни гиперссылка қызметін атқарып тұрған фрагментке шерткенде ашылатын құжаттың немесе файлдың аты (қажет жағдайларда маршрутымен қоса) жазылады;
    Сілтеме (Ссылка; the reference, link) - 1) қандай да бір объектіге арналған нұсқағыш; 2) тілдің сипатталган элементін белгілеуге пайдаланылатын тілдік құрылма; 3) хабарланған объектіні ұқсастыру.


  • ОК батырмасына шертіледі.

Word құжатында суреттер салу. Word текстік процессорында қарапайым схемаларды, чертеждер мен суреттерді Вид->Панели инструментов->Рисование командасы арқылы іске қосылатын орнатылған графиктік редактор көмегімен салуға болады.

Графиктік объектілерді біріктіру. Түрлі бөліктерден құралған чертежді немесе схеманы біртұтас сурет ретінде қарастыру үшін ол бөліктерді Shift
батырмасын баса отырып белгілейді де сол жерде контекстік мәзірден Действия->Группировать командасын орындайды. Объектілерді біріктіруді алып тастау үшін сол контекстік мәзірдегі Действия -> Разгруппировать командасы қолданылады.

Word процессорындағы графикамен жасалатын жұмыстарды үш бағытқа сәйкес қарастырады:



  1. Басқа қосымшаларда (мысалы, Paint, Ms Drawing, Paintbrush, Excel және т. б.) салынған графиктік объектілерді құжатқа кірістіру;

  2. Құжаттың өзінде Рисование панелінің құралдарын пайдаланып сурет салу;

  3. Тексті көркемдеуде Clipart коллекциясының дайын суреттерін пайдалану.

Графиктік объектінің текстегі орналасуы.

  1. Настройка изображения панелін іске қосыңыз. Ол үшін Вид->Панели инструментов->Настройка изображениякомандасы орындалады.

  2. Пайда болған панелден Обтекание текстом батырмасына шертіледі. Пайда болған мәзірден өзіңізге қажет команда таңдалынып, сол командаға шертіледі. Егер По контуру командасы таңдалса терілген текст графиктік объект контурын жағалай орналасады.

Ғылыми жобаларды рәсімдеуге қойылатын талаптар: 1)жоба мәтіні компьютерде басылуы керек (14 шрифт) және мынандай құрылымнан тұрады: - титул парағы (Қосымша 3); - мазмұны; - қазақ немесе орыс тілдерінде абстракт (жобаның қай тілде дайындалғанына байланысты), сондай – ақ ағылшын тілінде жазылады;
Ағылшын тілі (ағылш. English, English language) - Үндіеуропа тілдері жанұясының батыс герман тобына жататын тіл. Ағылшын тілі ежелгі тіл болып есептеледі, ол қазіргі Ұлыбритания аумағын ежелде басып алған Англосаксондардың тілі, бірақ жауланған кельттердің тілдері де әсерін тигізген.
- кіріспе; - зерттеу бөлімі; - қорытынды; - пайдаланған әдебиеттер тізімі. 2) титул парағында мыналар көрсетіледі: - жұмыс орындалған ұйымның толық атауы, қаласы, мектебі;
Қала, шаһар - тұрғындары өнеркәсіп, сауда, қызмет көрсету орындарында және ғылыми, мәдени, басқару мекемелерінде жұмыс жасайтын, халқы тығыз орналасқан ірі елді мекен. Әдетте қала Тұрғындар районы, Өнеркәсіп районы, Сауда районы, кейбірінде Әкімшілік басқару районы секілді негізгі райондарға бөлінеді.
- автордың (біріккен автордың) тегі, аты, сыныбы; - жұмыстың атауы; - жұмыстың дайындалған бағыты, секциясы; - жетекшінің тегі, аты, әкесінің аты; - қаласы (жарыстың өтетін жері), жылы; абстракт (аннотация), (250 сөзден артық емес) жобаның қысқаша мазмұнын, мыналарды қоса алғанда, білдіреді: - зерттеудің мақсатын; - гипотезасын;
Гипотеза (гр. ὑπόθεσις - негізгі, жорамал) - белгілі бір құбылысты түсіндіру үшін алға тартылатын және тәжірибе түрінде тексеруді және сенімді ғылыми теория болып қалыптасу үшін теориялық негізді талап ететін ғылыми болжам, дәлелденбеген тұжырымдама, жорамал.
- кезеңдерін, зерттеудің рәсімін; - эксперименттің әдістемесін; - зерттеудің жаңалығын және дербестік дәрежесін; - жұмыстың нәтижесін және қорытындысын; - нәтижелерін, практикалық қолдану салаларын. Кіріспеде (екі беттен артық емес) мыналар келтіріледі: зерттеу тақырыбының өзектілігі, жұмыстың мақсаты (міндеті), алға қойылған міндеттерді шешу әдітері қысқаша көрсетіледі. Жұмыстың зерттеу бөлімі (20 беттен артық емес) жеке бөлімдерден (параграфтардан) тұруы мүмкін және мына құрылымда: таңдап алынған жұмыстың практикалық құндылығына көз жеткізу мақсатында (міндетін) таңдалған тақырып бойынша нәтижелерге аналитикалық сараптама жасау;
Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.
Сараптама - ғылым, техника, өнер, т.б. салаларда арнайы таным, білім мен біліктілікті талап ететін қандай да бір мәселеге зерттеу жүргізу. Сараптаманың ғылыми зерттеуден айырмашылығы сол, ол құбылыстарды емес, болып кеткен жағдайды және оның себептерін анықтау мақсатында жүргізіледі.
- алға қойылған міндеттерді шешудің әдістерін сипаттау; - жұмыстың нәтижесін талқылау; - безендірілген материал (сызбалар, кестелер, фотосуреттер және суреттер т.б.
(грек. photo - жарық және metre ‘о - өлшеймін) - жарық күшін, жарық энергиясын, жарықталғандықты, сәулелікті, сәулелендіруді, жарықтың экспозициясын, сонымен қатар материал дардың жарықтық сипаттамаларын - шағылыстыру, өткізу жоне жарқылдау коэффициенттердің және т.б.
); пайдаланған әдебиетке сілтемені төртбұрышты жақшада беру керек, мысалы [2]. Мәтінде кездесетін сілтемелерге орай жүйелі нөмірленуі қажет; қорытынды (бір беттен артық емес) негізгі жұмыстың нәтижелері (1 – 5) және олардың негізінде жасалған қорытындылары мен (1 - 2) ұсыныстарды қамтиды; - жұмыс соңында жалпы тізіммен пайдаланған әдебиеттер мынандай тәртіпте беріледі: - автордың тегі және қысқартылған аты – жөні; - мақаланың және журналдың аты (журналдық мақалалар үшін); - журналдың, кітаптың аты; - басып шығарылған орны және баспа (кітаптар үшін); - басылған жылы, шығу нөмірі, беті. - әрбір жұмыста таңдалған тақырыптың өзектілігі, автордың жұмысқа сіңірген жеке еңбегі, жұмыстың кемшіліктері және нәтижелерін әрі қарай пайдалану жөніндегі ұсыныстар, жетекшінің пікірі қоса берілуі керек; - ғылыми конкурстардың екінші кезеңіне (баяндамаға) 135Х125 (см ) көлемдегі стендке орналастыратындай етіп демонстрациялық материалдарды өз қалаулары бойынша жасау ұсынылады. 3. Стендті рәсімдеуге қойылатын талаптар: стендтің жоғарғы жағына көлденеңінен абстракты, қатысушының тегін, жасын, мектебінің, қаласының атауын орналастыру қажет; стендтегі материал жұмыстың мазмұнын айқындайтын талғаммен ресімделген, нөмірленген кестелер, фотосуреттер, суреттер, диаграммалар, қорытындылар болуы тиіс; мазмұнын дайындау кезінде назарды жоба авторының алған нәтижелерін көрсетуге аудару керек. Ғылыми жоба нәтижелерінің нақтылығы мен мүлтіксіздігіне, диплом жұмыстарынан, магистрлық және кандидаттық диссертациялардан, ғылыми ұжымдардың есептерінен көшірілген нәтижелер еместігіне жауапркершілік ғылыми жетекшілеріне жүктеледі. Оқушы жаңа білім мен өз бетінше зерттеу қызмет дағдыларын ала отырып өз қолынан келетін жұмысты орындау керек.
Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.


Жұмысты рәсімдеуге қойылатын талаптар: 1) жұмыс мәтіні толық компьютерде басылып шығуы тиіс (WORD; 14 шрифт; 1,5 интервал; сол жақтан - 2 см жол қалдыру) және сондай-ақ : -титул парағы; - мазмұны; - резюме (аннотация) – қазақ және орыс тілдерінде жұмыстың негізгі бөлімінің қысқаша мазмұндамасы (жұмыстың қай тілде жазылуына байланысты); - кіріспе – жұмыстың өзектілігі және тақырыптың таңдалуы, мақсаты мен міндеттері, жұмыстың өткізілетін орнын көрсетеді; - негізгі бөлім: зерттеу материалы мен әдістері, эксперименттік бөлімі, жұмыс нәтижелері және оларды талқылау; - зерттеу проблемасы бойынша зерттеудің өзектілігіне байланысты әдебиеттерге (отандық және шетелдік) қысқаша шолу жасау; - қорытынды (нәтижелер мен ұсыныстар); - қолданылған әдебиеттер тізімі; 2) титул парағында көрсетілетіндер: -жұмыс орындалған мекемелердің атауы толық көрсету; -жұмыстың тақырыбы; -бағыты; - орындаушы (аты-жөні, сыныбы, мектебі, облысы, қаласы, ауданы); - жұмыстың жетекшісі (аты-жөні, ғылыми дәрежесі, қызметі, жұмыс орны); -жұмыстың орындалған уақыты; 21. Конкурстың қорытынды кезеңінде қатысушының зерттеу жұмысын немесе ғылыми жобасын қорғау үшін қажетті көрнекі-құралдары, сызбалары, суреттері немесе макеттері болуы керек.
1)Макет (полиграфияда) - газет-журналда немесе кітапта берілетін материалдардың, мәтіннің немесе суреттердің орналасуын алдын ала көрсететін үлгі-жоба. Макет материалдарды бетте дұрыс және дәл орналастыру әрі газеттің немесе журналдың сыртқы көрінісін тартымды ету үшін қажет.
MS word программасында кесте құру және оны өңдеу.

Жұмыстың мақсаты:

  • Текст iшiнe кесте салу, оның элементтерімен танысу;

  • Кесте бөліктерін және оның ішіндегі текстті форматтау.

Word редакторы жұмыс кезінде көптеген практикалық есептердің орындалуын жеңілдетіп, әр түрлі амалдар жиынын орындай алатын, сақталынған мәліметтерді реттеу мен форматтауға мүмкіндік беретін кестелерді ыңғайлы пайдалану жолдарын ұсынады.

Кестеларды құру және форматтау. Word программасында тексті кестелар түрінде жазудың түрлі мүмкіндіктері қарастырылған. Мұның ең қарапайым жолы табуляцияпозицияларын пайдалану болып есептеледі..

Word программасында кестеларды құру және форматтау жолдары:



  • Шағын кестеларды саймандар панеліндегі Добавить таблицу батырмасын пайдаланып жасауға болады;

  • Текстік құжатқа бағандары мен жолдарының санын алдын-ала көрсетілген кестені жоғарғы мәзірдің Таблицы -> Вставитьтаблицу командалары арқылы қояды. Бағандар мен жолдар санын Вставка таблицы диалогтық терезесіндегі счетчик-есептеуіштер көмегімен береді;

  • Таблицы и границы батырмасы, сондай-ақ Кесте -> Нарисовать таблицу командалары құжатқа қойылатын кестені қолданушының өзі сызып шығуына мүмкіндік береді;

  • Кесте -> Объединить ячейки (Разбить ячейки)командалары алдын ала белгіленіп алынған бірнеше ұяшықтарды біріктіруді немесе жекелеген ұяшықтарды бөлуді жүзеге асырады;

  • Кестелердегі ұяшықтарды бөліп тұрған сызықтарды алып тастауға немесе көрсетіп қоюға болады. Ол үшін Таблицы и границы саймандар панелінің Нарисовать таблицу и Ластикбатырмалары пайдаланылады;

  • Кесте -> Автоформат командасы көмегімен кестелар құруға арналған стандарт форматтағы дайын шаблондарды пайдалануға болады;
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   14

  • Биржалар

  • жүктеу 1.92 Mb.