Главная страница
Контакты

    Басты бет


БҰлтты есептеулер (cloud computing)

жүктеу 43.93 Kb.



жүктеу 43.93 Kb.
Дата18.04.2017
өлшемі43.93 Kb.

БҰлтты есептеулер (cloud computing)



УДК 004
БҰЛТТЫ ЕСЕПТЕУЛЕР (CLOUD COMPUTING)
Кордабаева А., Мирзакеев М.

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана
Ғылыми жұмыстың жетекшісі-Абдураимова Б.К.
Бұлтты есептеулер (ағылшынша. cloud computing ) - компьютер ресурстары және қуаты интернет-сервис сияқты қолданушыға жеткiзiлiп берiлетiн мәлiметтердi өңдеу болып табылады.
Ресурстар (французша ressourse - құрал-жабдық, мүмкіндік), босалқы қорлар - табыс, ақшалай және басқа қаражат, құндылықтар мен олардың көздері.
Бұлтты сервис ерекше қолданушы-серверлiк технология – желідегі серверлердің тобын, соның ішінде процессорлық уақытты, жедел жадыны, диск сияқты кеңiстiкті, торлық арналарды, мамандандырылған контроллерлерді, бағдарламалық қамтамасыз етуді клиенттің қолдануы болып табылады, яғни қолданушы үшiн барлық топ бiртұтас виртуалды сервер сияқты көрiнедi және де қолданушы тұтынылатын ресурстардың көлемін өз қажеттiлiгiне қарай өзгерте алады.
Сервер (ағылш. server) - файлдар, қалталар және компьютерлердің деректері сияқты деректерге ортақ қатынасуды, сондай-ақ желі пайдаланушыларына электрондық пошта қызметтерін қамтамасыз ететін компьютер.
Сондай-ақ, төлемақы арқылы белгілі бір өзгертулермен сервер қуатын жоғарлатып немесе төмендете алады.

Бiрнеше ресурстардың қолдану көзімен жұмыс істеу, бір жағынан жүктеменің жоғарылауы кезінде қолданушы-сервер жүйесімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді, ал басқа жағынан - виртуалды сервердiң кез келген серверден шығып кету нәтижесінде жұмыс жасамай қалу қаупін төмендетеді.

Бұлтты есептеулердiң бүгiнгi танымалдылығы тек технологиялардың дамуы ғана емес, ол бiрлескен программаларды әзiрлеуiнің дамуымен танымал. Егер интернет-технологияның дамуында веб-әзiрлеу «нөлдік» қосымша ретінде дұрыс деп саналса, онда өңдеушi бүгiнгі тапсырысшылардың жұмысын өзiндiк уақыты мен ақшасын үнемдеу үшін көп даяр компоненттерді қолдануға дайын. Бүгiнгi шарттарда веб-әзiрлеудi таза парақтан бастау - бұл бiле тұра жарамсыз нәтижелерге келтiретін, ресурстардың шығынына алып келу болып табылады.

Барлық әйгiлi тiлдер үшiн iс жүзiнде веб-қосымшаларды жасау үшін функционалды бай конструкторлар(frameworks) қолданылады.

Функционал - бір не бірнеше функцияға тәуелді болатын айнымалы шаманы білдіретін математикалық ұғым. Ол алғаш рет вариациялық есептеуде пайда болған. Берілген тұйық қисық сызықпен шектелген аудан, белгілі бір жол бойындағы күш өрісінің жұмысы, т.б.
Мысалға, сапасы жағынан Ruby үшін Rails, Python үшін Django, PHP үшін Zend Framework, NET үшін Web Forms және Java үшiн Spring қолданылады.

Бұның бәрi веб-қосымшалардың кемшіліктерін көрсетеді. Біріншіден – күрделiлiк жағынан бірдей веб-қосымшалар өңдеу мерзiмдерi бүгiн азайды: 10 жыл бұрын бұл жұмысты аяқтау айларды алатын болса, бүгінде санаулы апта немесе күндерді ғана алады. Екіншіден – өңдеушiлер көп базалық функционалды операцияларды орындауға уақытын кетірмегендіктен веб-қосымшаларды шығармашылық көркемдеуге мүмкіндік болды, сол себепті бес-он жыл бұрыңғы веб-сайттармен қазіргі сайттарды салыстырсақ, әлдеқайда ыңғайлылық, функционалдық жағынан да асып түседі. Үшіншіден веб-қосымшаны жұмыста өңдеушi жаңғыртуға және дамуына қатысты, веб-сайт функционалдығы жағынан қатысты емес көп есептерден қысқартылған. Яғни, әрбір өңделетін веб-сайттар екі жылдан кейін ескіреді, себебі, өңдеушілер әркім өзінің шығармашылығы бойынша жетілдіреді.

IaaS (Infrastructure as a Service немесе инфрақұрылым бұл сервис) - виртуализацияның формасы көрсетiлген компьютер инфрақұрылымы. Бұлтты деректердi өңдеу шеңберiндегі қызмет болып табылады.

PaaS (Platform as a Service немесе платформа бұл сервис) - web-бағдарламаларды жасау, тестілеу және қолдау үшiн интеграцияланған платформа.

Платформа Платформа (фр. plate – жайпақ, forme - форма) - геологияда қозғалмалығы біршама аз, жазық немесе үстірт тәрізді бедерлі, екі жікқабатты құрылымдық қабаттан – іргетастан және шөгінді тыстан тұратын жер қыртысының кең ауқымды атырабы.
Бұлтты есептеулер тұжырымдамасы негiзiнде сервис түрiнде көрсетілген. PaaSтың классының бұлтты шешiмдерi - Salesforce.comның серiктестiгi Force.comның сервисiн, ал Google-Google App Engine платформасын жариялағанда 2007 - 2008 жылдары жаңа бағыт басталған. Сондықтан PaaSтың саны кенет өстi, және өңдеушiлер бүгiнде бұлтты шешiмдердiң таңдауының еркіндігі бар. Stackato үшiн Perl, Java қолданушылары үшiн Cloudbees, Engine Yard және Heroku бойынша мамандар үшiн Ruby, PHP Fogтың бағдарламашылары үшiн PHP және тағы басқалар қолданылады. Сонымен бiрге, бiрнеше PaaSтер бар жобаларды өңдеудiң бiрнеше әйгiлi технологияларын бiр уақытта қамтуға ұмтылатын iрi вендорлар үшін, мысалы, Microsoft серіктестігінен Windows Azure(.
Microsoft Corporation (/maɪkrəˌsɒft/) - дүниежүзіндегі ең ірі компаниялардың бірі. Бағдарламалық қамсыздандыру өндірісінің және сервер мен жеке компьютерлер үшін интернет технологияларды құруы мен қызметін көрсететін АҚШ-та тіркелген көпұлтаралық компания.
Жоба - жасалуға, қайта құрылуға, қалпына келтірілуге, салынуға тиісті кәсіпорындар мен ғимараттардың, қондырғылар мен жабдықтардың, аппараттардың, т.б. макеттері, есептеулері және принципті дәлелдері көрсетілген техникалық құжаттар жиынтығы.
Net, Java, PHP, Ruby), Red Hat-тан OpenShift (Java, Ruby, PHP, Python) және Vmware-дан Cloud Foundry (Java, Ruby, Node.js) жасалған.

SaaS (Software as a service немесе бағдарлама cервис ретінде) - бойынша өңдеудi және жабдықтаушыны программалық қамтамасыз етудi қолдауды түсiнетiн лицензиялық қолданудың бизнес-моделi болады. Тапсырма берушiлерге әдеттегiдей оның ақылы қолдануының мүмкiндiгi интернет арқылы жеткiзiлiп берiледi.

DaaS (Desktop as a Service немесе жұмыс столы бұл сервис) -SaaS аздап жетiлдiрiлген үлгi болатын бағдарламалық қамтамасыз етудiң лицензиялық қолданудың бизнес-моделi, бiр мезгiлде бiрнеше сервистер қолдану негiзiне арналған бағалы жұмыс үшiн қажеттi сервистер. 2000-шi жылдар басында тұңғыш рет көрсетілген.

Таныс атау болғанымен, Office 365-ті Microsoft Officeтiң қарапайым қосымшаларының он-лайндық аналогтi пакетi сияқты қабылдауға болмайды. Office 365 қамтылатын функционалдық мүмкiндiктердiң спектрi айтарлықтай кеңiрек: ең алдымен, Office 365 - бұл бiрлескен жұмыс үшiн, яғни, документ айналым және бiрiккен коммуникациялар сияқты штаттық жүйелiк әкiмнiң ең төменгi қолдауын талап ететiн әмбебап шешiм.

Қатынасу, тілдесу (communication) - қатысушының екеуіне де ақпараттың түсініктілік шарты орындалған кезде бір қатысушыдан екінші қатысушыға ақпаратты жеткізудің екі жақты процесі; екі немесе одан да көп адамдардың әлеуметтік-психологиялық өзара әрекет ету процесі.
Және мұндай шешiм кеңсе құжаттары бар жұмыстың мүмкiндiгiн ұсынады - Microsoft Officeтiң пакетi орнатылмайтын компьютерлерде де жұмыс жасауға болады.

Барлық сервистік жоспарға кiретiн Office 365-тің базалық компоненттері – бұл электрондық поштаны ұйымдастыратын жүйе, күнтiзбе және Exchange Onlineмен байланыста болатындары, бiрiккен коммуникациялар жүйесі Lync Online (лездiк қатынастар, аудио және видеоконференция, он-лайндық қатысу) және SharePoint Online-нiң iшкi документ айналымының ұйымының жүйесi, сонымен қатар, Microsoft Office-тiң ұқсас қосымшалары: Word, Excel, OneNote және PowerPoint, Office Web Appsқа біріккен пакет. Бұл сервистердiң маңызды ерекшелiгi - оған кәдiмгi дербес компьютерлер көмегiмен ғана емес, ұялы телефондармен пайдалануға болады.

Бұлтты есептеулер түрлі АТ өңдеушілердің қарастыруы бойынша әртүрлі серіктестікке бұл үрдіс әртүрлі қарастырылады. Бірақ ең алғаш Salesforce.com және Amazon Web Services сияқты бұлтты есептеулер бағыты бизнеске, кәсіпкерлікке бағытталды. Франк Генстің болжамы бойынша бұлтты есептеулердің болашағы зор.



Қазіргі заманғы ақпараттық технологиялар жүйелерінің дамуындағы бетбұрыстардың аса елеулісі, бұл "бұлтты есептеулерге" ауысу болып табылады.
Серіктестік - коммерциялық ұйымдар қызметінің негізгі ұйымдық-құқықтық нысаны. Қатысушылардың салымдары есебінен құрылған және қызмет нәтижесінде алынған мүлік Серіктестіктің меншігі болып табылады. Мынадай түрлерге бөлінеді: жауапкершілігі шектеулі cеріктестік - өздерінің ақшалай немесе заттай нысандағы салымдарын біріктіру жолымен немесе жеке тұлғалардың келісімі бойынша құрылатын және несиегерлер алдында тек өзінің мүлкімен ғана жауап беретін, несиегерлердің талаптары cеріктестік мүшелерінің мүлкіне қолданылмайтын заңды шаруашылық ұйым түрі; қосымша жауапкершілікті cеріктестік - шаруашылық қызметті жүзеге асыру мақсатында заңды тұлғалармен немесе азаматтармен (жеке тұлғалармен) жасалған келісім бойынша олардың мүлкін біріктіру жолымен құрылған ұйым; жауапкершілігі шектеусіз cеріктестік. - міндеттемелері бойынша қатысушылары салған капиталымен ғана емес, өзінің бүкіл мүлкімен ынтымақты түрде толық жауап беретін коммерц. ұйым; толық cеріктестік. - қатысушылары өзара жасасқан шарт негізінде серіктестіктің атынан кәсіпкерлік қызметпен айналысатын және оның міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі мүлікпен жауап беретін заңды тұлғаның ұйымдық-құқықтық нысаны; сенімгерлік (коммандиттік) cеріктестік. - міндеттемелері бойынша өзінің бүкіл мүлкімен қосымша жауап беретін бір немесе одан да көп қатысушылармен қатар, салымшылардың мүлкіне өздері салған салымдардың жиынтығымен шектелетін бір немесе одан көп қатысушыларды да енгізетін және серіктестіктің кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруына қатыспайтын cеріктестік.; сауда cеріктестікгі - өнеркәсіп, а. ш. көлік салаларында, т.б саудамен және басқа кез келген шаруашылық қызметпен айналысатын заңды тұлға; шаруашылық cеріктестікгі - жарғы капиталы құрылтайшылардың (қатысушылардың) үлесіне (салымына) бөлінген коммерц. ұйым; акционерлік қоғам - жарғы капиталы құрылтайшылардың (акционерлердің) акцияларынан құралатын акционерлік ұйым.
Дербес компьютер Дербес компьютер (қысқаша ДК) - компьютердің қазіргі уақытта ең кең тараған түрі болып табылады. Дербес компьютер бір мезгілде бір адамның пайдалануына арналған. Дербес компьютерлердің негізгі екі санаты бар: стационарлық және тасымалы компьютерлер.
Ұялы телефон - радиожелі арқылы байланыс жасауға арналған құрал.
Ақпарат технологиясы Ақпарат технологиясы (ағылш. information technology, қысқ. IT) - объектінің, процестің немесе құбылыстың күйі туралы жаңа ақпарат алу үшін мәліметтерді жинау, өңдеу, жеткізу тәсілдері мен құралдарының жиынтығын пайдаланатын процесс.
Бұлтты платформалардың ыңғайлығы, икемділігімен қатар ақпараттық технологияларды қызмет ретінде қолданудың баға артықшылықтары аталған бағыттың соңғы жылдары дамуына айтарлықтай әсер етті, соған қарамастан, оның даму мүмкіндіктері әлі сарқыла қойған жоқ. Өз кезегінде, Microsoft Қазақстан қызметкерлері өз міндеттерін тапсырыс берушілерге жаңа технологиялардың мүмкіндіктерін түсінуге көмектесу және қолданушылардың "бұлтты" есептеулерге қауіпсіз түрде ауысына ықпал ету деп қарастырады.
Қызметкер, жұмыскер - жұмысты еңбек шарты (келісімшарт) негізінде орындаушы, кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің ішкі еңбек тәртібіне бағынушы адам. Еңбек заңнамасына сәйкес азаматтық-құқықтық шарттардың кез келгені бойынша (мердігерлік шарт, тапсырма, авторлық шарт бойынша) жұмыс атқарушы адам қызметкер болып саналмайды.
Бұл баршаға қолжетімді "бұлтты" жүйелерге қосылу арқылы бола ма, әлде құпия мәліметтермен жұмыс жасауға арналған жекелеген жергілікті "бұлттарды" құру нәтижесінде іске асады ма - аса маңызды емес. Ең маңыздысы - тек нәтиже.
Әдебиеттер

  1. Ред. Е. Гребнева. — М.: CNews, 2011. — 282 б.

  2. Жибинов С.Б., Тарнавский Г.А. Экономические и правовые аспекты функционирования Интернет-центра SciShop.ru по распространению научных знаний // Труды XXXIV Международной конференции IT SE’08 «Information Technologies in Science, Sociology, Economics and Business». Приложение к журналу «Открытое образование». 2008. С.150–151.


жүктеу 43.93 Kb.