Главная страница
Контакты

    Басты бет


Қазақстан Республикасында сауда саласы азаматтардың өмірінде үлкен мәнге ие. Жылдан жылға сауда орындары көбейіп келеді

жүктеу 3.48 Mb.



жүктеу 3.48 Mb.
бет1/32
Дата14.02.2020
өлшемі3.48 Mb.

Қазақстан Республикасында сауда саласы азаматтардың өмірінде үлкен мәнге ие. Жылдан жылға сауда орындары көбейіп келеді


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   32

Кіріспе


Қазақстан Республикасында сауда саласы азаматтардың өмірінде үлкен мәнге ие. Жылдан жылға сауда орындары көбейіп келеді.

Соңғы кездері үлкен сауда-ойын-сауық комплекстерін салу тенденциясы қалыптасып келеді.

Сауда-ойын-сауық комплекстер адамдар көптеп шоғырланған объектілердің қатарына жатады.

Практика жүзінде іске асырылған және түрлі нормативтік құжаттармен бекітілген өртке қарсы шаралар жүйесі жаңа құрылыс материалдарының пайда болғанына және жоспарлаудың жаңа түрлерінің пайда болғанына байланысты болашақта одан әрі жетілдірілуі қажет.

Әрі сауда дүкендеріндегі өрттер, әдетте өшірілуі қиын да күрделі болып келеді, үлкен қиындықпен өшіріледі, адам өміріне, денсаулығына үлкен қауіп төндіреді және үлкен материалдық шығын түсіреді.

Мұндау өрттерді сөндіруге ұйымдық-техникалық дайындық-өртке қарсы қызмет гарнизонының маңызды мәселелерінің бірі б.т.

Сауда орындарындағы өрттердің пайда болу және даму құбылыстарын жиналған тәжірибелерге сүйене отырып, алдын-ала болжауға және себебін түсіндіруге болады.

Қалыптасқан ғылыми тәжірибелер жүйесі дүкендердің өрт қауіпсіздігінің профилактикалық сұрақтарын ғылыми негізделген шешімдермен шешуге негіз береді.

Ауқымды мөлшерде қолданылатын тауарлардың, тамақ өнімдерінің өрт қауіптілік қасиеттері нақты зерттелген.

Дамыған сауда-ойын-сауық орындарында тұтынушыға ұсынылатын тауарлармен қатар, ойын-сауық қызмет көрсету түрлері: кинотеатр, мұз айдыны, дүкен ішіндегі автотұрақ, банктердің кассалық есептеу бөлімдері, валюта айырбастау пунктері, ресторандар, кафе, ойын автоматы залдары және т.б. қызмет түрлері ұсынылады. Осының өрт сөндірушілерге өрт сөндіру, адам құтқару, эвакуациялау жұмыстары кезінде үлкен қиындықтар туғызады.

Қазіргі кезде дамыған өр сауда орталықтарын салу үшін құрылыс материалдарының жаңа түрлері қолданылады. Ал олар өз кезегінде өртенгенде адам өміріне қауіпті улы заттар бөледі.

Жоғарыда айтылғандардың бәрі қорытындылай келе ірі сауда дүкендеріндегі өртті сәтті ликвидациялау үшін мемлекеттік өртке қарсы қызметінің жетекшілік жасайтын тобына объектінің тактика-техникалық сипаттамасын, құрылыс материалдарының өртенгенде күшінің өзгеруін білу қажет.



Өзектілік: дүкендерді арнайы салынған ғимараттарды немесе тұрғын және қоғамдық ғимараттардың бірінші қабаттарында орналастырады. Дүкен ғимараттарының негізгі конструктивты элементтері жанбайтын материалдардан жасалған. Дүкендер келесі негізгі бөлме топтарынан тұрады:

  • сауда, көрме және демонстрационды залдар;

  • тауарларды өңдеу, сақтау және қабылдау бөлмелері;

  • әкімшілік және тұрмыстық бөлмелер.

Дүкендердің негізгі бөлмелері биіктігі 3,3 м, үлкен ауданды сауда залдары, ал кейбір кездерде жарық фонарлары бар, қабаттар бойынша ашық сатылармен және лифттермен қосылған болып табылады. Сауда залдарының шкафтарында, витриналарында түрлі тауарлардың көп мөлшері болады. Тауарларды сақтау және өңдеу бөлмелерінен сауда залдары, шекті есік ойықтары бар жанбайтын материалдардан жасалған қабырғалармен бөлінген. Бұл бөлмелердің жоспарында шекті есік және терезе ойықтарымен корридорлы жүйе бар, олар өзара және сауда залымен жүк лифттерімен және жабық саты торларымен қосылған. Ірі дүкендерде тауарларды сақтау және өңдеу бөлмелері жертөлелерде орналасуы мүмкін. Бұл бөлмелердің ауданы сауда залдарының аудандарына жақын.

Қазіргі заман дүкендер ғимараттарында негізгі өрт ауыртпалығын такарлар, сөрелер және шкафтар құрайды, сауда залдарында ол 100 кг/м2 жетеді, ал жер асты және қойма бөлмелерде 2-3 есе үлкен.

Кейбір ірі дүкендердің қойма қабаттарында цехтер, шеберханалар, ателье және сатып алушыларға қызмет көрсететін басқа да бөлмелер орналастырылады.

Дүкендер ғимараттарында ішкі өрт суқұбырлары, өрт сөндірудің стационарлы және жылжымалы қондырғылары, сол сияқты ОӨБП тура байланысы бар, күзет дабылдағышының пультына қосылатын өрт туралы хабарлау және анықтау жүйелері орналастырылады.

Дүкендердегі өрттер оттың тез таралуымен, тығыз түтінденумен және жоғары температуралық режиммен сипатталады. Оттың таралу жылдамдығы көбінесе материалдық құндылықтар түріне, оларды жинау әдісіне, сол сияқты жанғыш ыдыстың бар болуына тәуелді. Осылайша, жабық бөлмелерде тоқыма бұйымдары жанған кезде оттың сызықты таралу жылдамдығы 0,3-0,4 құрайды, ал қағаз бұйымдар жанған кезде – 0,4-0,5, резинотехникалық бұйымдарда - 0,4-1 м/мин құрайды.

Материалдарды биік сөрелерге салу кезінде, көлденең бағытта от 2-4 жылдамдықпен таралады, ал тігінен 1-2 м/мин дейін.

Дүкендерде шыны тарадағы жеңіл тұтанғыш және жанғыш сұйықтықтардың бар болуы, оттың тез таралуына жағдай жасайды. Аэрозольді упаковкалардағы заттар, сол сияқты газы бар баллондар өрттер кезінде жарылуы, тұтануы және жалын лақтыруы мүмкін.

Синтетикалық заттар мен материалдардан жасалған тауарлардың жануы және олардың өрт жағдайларында ыдырауы, жоғарылатылған түтін түзілумен және улы булар мен газдардың бөлінуімен жүреді, олар өте қысқа уақыт араллығында адамдардың келуі үшін қауіпті ортаны құрады. Жану өнімдері тек өрт бөлімшелерінің жұмысын ғана қиындатпайды, сонымен қатар материалды құндылықтарды да зақымдайды. Түтіннің әсерінен, герметикалық тарада орналасқан көптеген тұтыну өнімдері жарамсыз болып қалады, ал тоқыма, галантереялық және басқа да тауарлар өз сапалығын жоғалтады.

Өрттің тез дамуы және және сауда залдарының, бөлмелердің, дүкендердің барлық қабаттарының қарқынды түтіндеуі, көшіру жолдарына бөгет жасауы және адамдарға қауіп төндіруі мүмкін.

Дүкендердегі өрттер көбінесе қызмет көрсетуші тұлғалар болмаған кезде пайда болады және өрт бөлімшелерінің келуіне дейін үлкен өлшемдерді қабылдайды. Олар сақталатын материалдардың қасиеттерін ескере отырып, сөндірудің әдістері мен құралдарын таңдауды қажет етеді. Бөлімшелердің жауынгерлік іс-қимылдары металл торларды, төзімді есіктерді ашу қажеттілігімен қиындатылады.



Мақсат: дүкендерде өрттер пайда болған кезде

  • адамдарға қауіптілігі және қажеттілік кезінде оларды құтқару мен көшіруді ұйымдастыруы;

  • жану аймағында орналасқан материалды құндылықтардың мөлшері мен орналасу орнын;

  • қос секцияларға оттың таралу жолдарын;

  • сөндіру құралдары және оларды қолдану әдістерін;

  • материалдық құндылықтарды көшіру бойынша жұмыс көлемін және өткізу тәртібін, тиеу-түсіру құралдарының және көшіруді жүргізу үшін қызмет көрсетуші тұлғаларды қолдану мүмкіндігін.

Өртке келісімен қызмет көрсетуші тұлғалармен байланысты орнатады және барлауды өткізу процессінде олармен кеңеседі. Дамыған өрттер кезінде барлауды қойма және әкімшілік бөлмелер жағынан бірнеше бағыттарда ұйымдастырады. Егер дүкендер тұрғын ғимараттардың бірінші қабаттарында орналасса, барлауды екінші қабат пәтерлерінде жүргізеді. Бұл жағдайда дүкеннің жанып жатқан бөлмелері арқылы өтетін желдету каналдары мен сантехникалық коммуникацияларды мұқият тексереді.

Қоймалық ғимараттар комплексінен тұратын, ашық сақтаулы ауданшаларды, өнеркәсіптік және сауда тауарларының мамандырылған базаларын арнайы аумақтарда орналастырады. Қазіргі заманғы қойма ғимараттары көп қабатты, есік және терезе ойықтары шекті мөлшерлі, I-II от төзімділік дәрежелі. Қоймалардағы материалдық құндылықтарды көп қабатты сөрелерде немесе штабельдерде орналастырады. Ескі құрылысты қоймалық ғимараттар мен имараттар – көбінесе бір қабатты. Материалдық құндылықтары бар үлкен ауданды қоймалық бөлмелерді 700-1500 м2 отсектерге бөледі.

Қоймалардағы өрттер кезінде барлау процесінде және қызмет көрсетуші тұлғалардан сұрау көмегімен материалдық құндылықтарды сақтау сипатын, көршілес секциялар мен жоғары орналасқан қабаттарға оттың таралу мүмкіндігін, сақталатын заттар мен материалдарды көшіру тәртібін және қажеттілігін анықтайды.

Дүкендердегі өрттер кезінде өрт автокөліктерін орналастыру және жеңдік желілерді өткізу, аула жағынан сауда залдарына оқпандарды енгізуге, қоймалар мен дүкендердің көмекші бөлмелерін қорғау үшін кедергі келтірмейтіндей етіп орналастыру қажет.

Оқпандарды енгізудің негізгі жолдары, сауда залдары жағынан кірулерге, саты торлары және терез ойықтарына енгізу болып табылады. Жеңдік желілерді өткізу үшін резеңкеленген жеңдер қолданылады. Өртті сөндіру үшін, ереже бойынша, РС-50 жабылмалы оқпандарды және шашыратқыш оқпандарды пайдаланады, ал жанғыш материалдардан жасалған конструкциялары бар ғимараттардағы дамыған өрттер кезінде- А оқпандары.

Қоймаларда өрттерді сөндіру үшін, терезе, қақпа немесе терезе арқылы енгізетін РС-70, РС-50 және оқпан-шашыратқыштарды пайдаланады. Терезелердегі торларды арнайы қайшылармен кеседі немесе өрт машиналарының көмегімен ашады.

Бөлімшелердің өртке келісімен негізгі тапсырмасы жанып жатқан дүкендер мен қойса бөлмелерінен тауарларды көшіру және уақытында қорғау болып табылады. Көшіруді ұйымдастыру үшін ӨСБ тәжірибелі командирды тағайындайды және оның басшылығына күштер мен құралдардың бөлігін бөледі. Материалдық құндылықтарды көшіру үшін қызмет көрсетуші тұлғаларды, әскери бөлімдерді және оқу орындарын жұмылдырады. Көшіру кезінде барлық транспорт механизмдерін, жүк лифттерін, көтергіштерді, электрокарларды қолданады.

Бірінші кезекте ең құнды тауарларды, сол сияқты судың тиюінен жанудың күшеюіне әкелетін және жану аймағында жарылысқа, тұтануға, улы газдар мен булардың бөлінуіне соқтыратын заттар мен материалдарды көшіреді.

Барлық тауарларды дүкендерден қауіпсіз жерде орналасқан бос бөлмелерге немесе дүкен ауласына көшіреді және күзетті қояды.

Сауда және қома бөлмелерінде өрттерді сөндіру үшін суды, суландырғышы бар суды, орташа қысқалықты ауа-механикалық көбікті және басқа да арнайы өрт сөндіру құралдарын қолданады. Сөндіру үшін су оқпандарының санын 0,2л/(м2с) тең су беру қарқындылығынан шыға анықтайды, ал орташа қысқалықты АМК генераторларының санын суда көбіктүзгіш ерітіндісін берудің 0,1 л/(м2с) тең қарқындылығынан шыға анықтайды.

Сауда залдарында және үлкен көлемді, биік бөлмелерде өрттерді сөндіру үшін судың жинақты ағыстарын, дүкен қоймаларында – шашыранды ағыстарды пайдаланады. Маталарды, киім, талшықтарды сөндіру кезінде суландырғыш ерітінділерін қолданады, ыдыстағы ЖТС, әсіресе шыны ыдыстағы, аэрозольді заттарды сөндіру кезінде – орташа қысқалықты АМК немесе шашыратылған су қолданылады.

Қойма бөлмелерінде өрттер пайда болған кезде, негізгі күштер мен құралдарды жанып жатқан бөлмелерге, ал резервті оқпандарды – сауда залдарын қорғауға енгізеді. Егер өрт тұрғын үйдің бірінші қабатындағы дүкенде пайда болса, онданегізгі күштер мен құралдарды өртті сөндіру үшін, ал резервті оқпандарды – екінші қабаттың тұрғын пәтерлерін қорғауға енгізеді. Дүкендердің қоймаларындағы өрттер кезінде, негізгі күштер мен құралдарды жертөлелерде өрттерді сөндіруге, ал резервті оқпандарды жертөледен дүкенге апаратын әрбір технологиялық ойықтарға енгізеді. Жанғыш материалдардан салынған базар дүкендеріндегі өрттерді сөндіру кезінде, бірінші оқпандарды, ереже бойынша, А және лафетті оқпандарын өрттің негізгі даму жолдарына, ал Б оқпандарын- жанып жатқан ғимарат ішіне береді.

Сулы және көбік ағыстарын сөрелер және штабельдер арасындағы өтпелер арқылы береді.

Дүкендерде өрттерді сөндіру кезінде, артық төгілген су тауарларды зақымдайтынын және үлкен материалдық шығындарға әкелетінін ескеру қажет. Сондықтан да сөндіру кезінде жабылмалы оқпандарды, шашыратылған ағыстарды қолданады. Жанбайтын сөрелер мен штабельдердегі материалдық құндылықтарды брезентпен және басқа да қол астындағы материалдармен жабады. Сөндірумен бір уақытта төгілген суды жою бойынша шаралар қабылдайды.

Дүкендердегі өрттер кезінде жауынгерлік учаскелерді сауда залдары, қоймалық бөлмелер жағынан, көп қабатты ғимараттарда саты торлары жағынан ұйымдастырады.

Түтінденген бөлмелерде өрттерді сөндіру, газтүтіннен қорғаушылар бөлімшелері және буындары көмегімен жүзеге асырылады, бұл жағдайда түтінденген аймақта жұмыс істеушілерді ауыстыру үшін бөлімшелер резервін құрады.

Сауда кәсiпорындары және тауар-материалдық құндылықтар қоймалары жобаланылуының күрделiлiгiмен, кiретiн жерлердiң және терезе ойықтарының аз санымен, адамдардың және тауар-материалдық құндылықтардың көптігімен, түрлі физика-химиялық сипаттары бар, жануы мен термикалық ыдырауы жарылыс, түтіннің қарқынды түрде пайда болуы, улы заттардың бөлінуімен қатар жүретін материалдардың болуымен сипатталады.

Сауда кәсiпорындарында және тауар-материалдық құндылықтар қоймалардағы өрттерде:

полимерлi материалдардың жануы және жаңадан жану ошағының көлденеңінен, сондай-ақ, төменгі қабаттарда туындауына әсер ететiн жанғыш ерітіндінің ағуы;

темiр конструкциялардың, стеллаждың құлауы және жолдарда үйiндiлердiң пайда болуы мүмкін.

Сауда кәсiпорындарындағы немесе тауар-материалдық құндылықтар қоймаларындағы өрттi сөндiру кезiнде ӨСБ:

адамдардың, материалдық құндылықтардың орналасқан орнын анықтауға, тиеу-түсiру құралдарын пайдалана отырып, оларды көшiру немесе құтқару тәртiбiн анықтап, шара қабылдауға;

сөндiру үшiн жабылмалы оқпандарды, шашыранды суларды, көбiктi, от сөндiргiш ұнтақтарды және инерттi газдарды беруге;

қасақана от қойған немесе басқа себептер болған жағдайда өрттiң себебiн анықтаудың шарасын қолдануға, тергеу-оперативтiк топ келгенге

дейiн заттай.



2. Сауда орындарындағы өрттерді сөндіру тактикасы

2.1 Сауда орындарындағы және қоймалардағы өрт жағдайы



Дүкендер әдетте арнайы салынған ғимараттарда немесе қоғамдық, тұрғын үй ғимараттарының бірінші қабатында орналасады. Дүкендердің негізгі конструкциялық элементтері жанбайтын материалдан жасалған. Дүкендер келесі бөлмелерден тұрады: сауда, көрме және демонстрация залдары; қабылдауға, сақтауға және тауар өңдеуге арналған бөлмелер; әкімшілік және тұрмыс бөлмелері. Негізгі бөлмелерге сауда залы жатады және ауданы өте үлкен, биіктігі 3,3 м. кем емес болып келеді. Сауда залындағы витриналарда, шкафтарда және өңдеу бөлмелерінен сауда залдары жанбайтын материалдардан жасалған және есік қуыстары шектеулі қабырғалармен бөлінген. Бұл бөлмелердің жоспары дәлізді жүйемен орындалған және сауда залдарымен, бір-бірімен жүк лифттерімен, жабық баспалдақ торларымен байланысады. Әрі дүкендерде тауар сақтайтын, өңдейтін бөлмелер ретінде подвалдар да қолданылады. Кейбір жағдайда бұл бөлмелердің ауданы, сауда залының ауданымен шамалас болып келеді.

Жаңашаланған қоймалар ғимараттары көп қабатты I-II өрт төзімділік дәрежелі және есік пен терезе қуыстары шектеулі болады. Материалдар көп ярусты стеллаждарда немесе штабельдерде сақталады. Ал ескі бұрын салынған қоймалардың ғимараттары IV-V өрт төзімділік дәрежелі бір қабатты болып келеді. Ауданы үлкен бағалы материалдары бар қойма бөлмелері 700-1500 м2 отсектерге бөлінеді.

Соңғы шыққан ғимараттарда негізгі өрт ауырлығын тауарлар, стеллаждар, шкафтар және жайма орындар құрайды және олар сауда залдарында 100 кг/м2 құрайды, ал қосымша және қойма бөлмелерде 2-3 есе жоғары болады.

Кейде жоғарғы қабаттарда цехтар, шеберханалар, ателье және басқа да сатып алушыларға қызмет көрсету орындары орналасады.

Дүкен ғимараттарында ішкі өрт су құбырлары орнатылады, стационарлы және жылжымалы өрт сөндіру қондырғылары, өрт туралы ескерткіш дабыл жүйелері (күзет дабылына қосылады, ал күзет дабылы өз кезегінде өрт байланысы орталық пунктімен тікелей байланыста болады).

Дүкендердегі өрт ала жоғары температура режімімен, жалынның жылдам таралуымен және тығыз түтінденуімен ерекшеленеді. Жалынның таралу жылдамдығы көбінесе бағалы материалдар түріне, орналастырылу тәсіліне және жанғыш ораманың бар-жоғына байланысты болады. Сәйкесінше матадан жасалған тігін заттары жабық бөлмеде жанғанда жалынның таралу жылдамдығы 0,3—0,4 м/мин құрайды, қағаз орамада сақталған заттар жанғанда — 0,4 - 0,5 м/мин, ал резеңкелі техникалық заттар жанғанда — 0,4-1 м/мин құрайды.

Материалдарды биік штабельдер мен стеллаждарға вертикаль бойынша орналастырғанда жалын 2-4 м/мин жылдамдықпен таралады, ал горизонталь бойынша 1-2 м/мин жылдамдықпен таралады.

Дүкендерде жеңіл тұтанатын және жанғыш сұйықтықтардың шиша тараларда, аэрозольді пластмассаларда және басқа орамаларда болуы жалынның жылдам таралуына әсер етеді. Аэрозольді орамалардағы заттар және газға толы баллондар өрт кезінде жарылып, одан әрі жалынның жылдам таралуына алып келеді.



Синтетикалық тауарлар мен материалдардың жануы және олардың өрт жағдайында термиялық бөлінуі адам өміріне қауіпті асқын түтінденумен және токсигенді заттардың бөлінуімен қатар жүреді. Жану өнімдері өрт сөндірушілерге жұмыс жасауға кедергі келтіріп қана қоймай, сонымен біргетауарларды да құртады. Түтіннің әсерінен герметизацияланбаған ортада сақталатын азық-түлік өнімдері жарамсыз болып қалады, ал тігін, галантерейлік және т.б. тауарлар өз сапасын жоғалтады.

Өрттің жылдам таралуы және сауда залдарының интенсивті түтінденуі эвакуация жолдарында бөгет болып, адам өміріне қауіп төндіреді.



2.2. Сауда орындарындағы және қоймалардағы өрт

сөндіру тактикасы
Өрт – дүкендерде қызмет көрсету персоналы жоқ кезде п.б. және өрт бөлімшелері жеткенше үлкен көлемді алып үлгіреді. Олар сақталатын материалдарын қажетін ескере өшіру заттарының және тәсілдерінің қатаң түрде дұрыс таңдалуын қажет етеді. Бөлімшелердің қимылдары темір есіктерді, ауыр жапқыштарды және темір торларды бұзудың қиындығына байланысты жиі-жиі үлкен кедергілерге тап болады.

Дүкендерде өрт пайда болғанда барлау жұмыстарының негізгі тапсырмаларымен қатар ӨСЖ адам өміріне қауіпті жағдайларды анықтап, қажетінде оларды құтқару, эвакуациялау жұмыстарын жүргізу қажет және өрттің таралу бағыттарын, бағалы тауарлардың эвакуациясын, оларды орналастыру орындарын, қызмет көрсету персоналының тасу құралдарының жарамдылығын анықтау қажет.



Өртке келгенде дереу қызмет көрсету персоналымен байланыс орнатады және барлау кезінде олармен міндетті түрде кеңеседі. Өрт дамуы кезінде барлауды бірнеше бағытта жүргізеді, яғни сауда залы беткейінен, әкімшілік және қосалқы бөлмелер жағынан жүргізеді. Егер дүкендер тұрғын үй ғимаратының бірінші қабатында орналасса, онда барлауды екінші қабаттағы пәтерлерде жүргізеді. Жанып жатқан дүкен бөлмелері арқылы өтіп жатқан сантехникалық коммуникация және вентиляциялық каналдарды мұқият тексереді.

Қоймада өрт болғанда барлау арқылы және қызмет көрсету персоналынан сұрастыру арқылы материалдардың сақталу қасиетін, жалынның көршілес секцияларға таралу мүмкіндігін, сақталатын заттар мен материалдардың эвакуациялау тәртібін анықтаймыз.

Өрт автомобильдерін және жеңдердің линияларын сауда залындағы өртті тез өшіретіндей және қоймаларды қорғайтындай етіп жұмылдырады.

Оқпандарды енгізетін негізгі кірістер ретінде сауда залы жағындағы терезелер, есіктер, баспалдақ торлары, ал дүкен ауласы жағынан қызмет кірістері, стационарлы өрт сатылары болады. Жең линияларын салуға резиналы жеңдер қолданылады. Өртті сөндіруге әдетте жабылмалы РСК-50 және шашыратқыш оқпандар қолданылады, ал дамыған өрт жағдайларында және шашыратқыш оқпандар қолданылады, ал дамыған өрт жағдайларында және констукция жанғыш материалдан болғанда РС-70 оқпаны қолданылады.

Қоймалардағы өртті сөндіруге есіктер, қақпалар, терезелер арқылы РС-70, РСК-50 және шашыратқыш оқпандар енгізіледі. Терезедегі темір торларды арнайы қайшымен немесе өрт машинасымен алып тастайды.

Өрт бөлімшелерінің өртке келгенде ең басты маңызды тапсырмаларына дүкендердің жанып жатқан бөлмелерінен тауарларды дер кезінде аман алып қалу б.т. Эвакуациялау жұмысын ұйымдастыру үшін ӨСЖ тәжірибелі командирі тағайындап, оның қарамағына күш пен құралдардың бір бөлігін береді. Материалдарды эвакуациялауға қызмет көрсету персоналын, жауынгерлік бөлімдерді және оқу орындарын тартады. Эвакуациялау кезінде барлық қолда бар транспорт механизмдерін, жүк лифтілерін, көтергіштерді, электрокарларды және т.б. қолданады.

Бірінші кезекте аса бағалы тауарларды, су тигенде жарамсыз блып қалатын заттар, жарылуға, токсигенді заттар бөлуге бейім материалдар эвакуацияланады.

Бүкіл тауарды дүкен ауласына немесе қауіпсіз орындарға көшіреді және басына күзет орнатады.

Сауда және қойма бөлмелеріндегі өртті сөндіруге су, сулатқышы бар су, ауа-механикалық орта жәрежелі көбік және арнайы өрт сөндіру заттары қолданылады. Су оқпандарының санын, су ағынының интенсивтілігіне қарай анықтаймыз. Ол 0,2 л/(м2с), тең. Ал ауа-механикалық генераторлар санын, көбік жасайтын ерітіндінің сумен арласқандағы көбігінің берілу интенсивтілігіне қараймыз. Ол 0,1 л/(м2с).

Сауда, көрме залдарында және басқа да биік, көлемді бөлмелерді өшіруге компактілі су ағыны, ал дүкен қоймаларында – шашыранды су ағынын қолданады. Мата, талшықты мата, тігін материалдарын өшіргенде – суалтқыштарды, ал жеңіл тұтанғыш заттарды, аэрозольді қаптамалардағы заттарды өшіргенде орта дәрежелі көбікті қолданады.

Қосымша бөлмелер жанғанда негізгі күштерді жанып жатқан бөлмелерге, ал резервтегі күшті сауда залдарын қорғауға жұмылдырылады. Ал тұрғын үй ғимаратының бірінші қабатындағы дүкен жанғанда негізгі күшті өрт сөндіруге, резервтегі күшті жоғарғы қабаттағы пәтерлерді қорғауға жұмсайды. Қоймалар жанғанда негізгі күшті оны өшіруге, қосымша күшті әрбір подвалдан пәтерге баратын технологиялық қуыстарға жұмсайды.

Су және көбік ағындарын стеллаждар, штабельдер және витриналар арасындағы өтпе жолдар бойымен шашады.



Дүкендерде өрт сөндіргенде ескеретін жайт, судан жарамсыз болып қалатын тауарлар сақталатын бөлмеге құйылған артық су үлкен материалдық шығынға алып келеді. Сондықтан сөндіру жұмыстарына жабылмалы оқпандар, шашыратқыш оқпандар қолданылады. Жанбайтын стеллаждардағы, штабельдердегі материалдарды брезенттермен, жабындармен жауып қояды. Еденге қойылған материалдар мен тауарларды суға малтпас үшін, оларды қорша ағаш үгінділерінен төбешік жасайды. Өрт сөндірумен бір мезгілде құйылған суды жинау жұмыстары да жүргізіледі.

Ұрыс алаңдарын сау залы жағынан, қойма, қосылмас бөлмелер жағынан, көп қабатты ғимараттардла баспалдақ торларынан, көршілес жатқан ғимараттар жағынан ұйымдастырады.

Қатты түтінденген бөлмелерде өртті ГТҚҚ звенолары көмегімен өшіреді және оларды ауыстырып тұруға резерв құрады. Өрт сөндіру кезінде мүмкін болатын жарылыстардан, жалын ұшқындарын, стеллаждар мен штабельдерден қорғану шараларын ойластыра білу керек.
Сауда орында өрт болғанда ӨСЖ міндетті:

– материалдарды орналастыратын орынды анықтауға, қорғауға, эвакуациялауға шаралар және тәртіп орнату;

– өрт сөндіруге жабылмалы оқпандар, шашыранды су, көбік және суалтқышы бар су беруге;

– өрттің п.б. себебін анықтауға, әдейі өртеу себептері біліне бастағанда заттардың жедел-іздестіру топтары келгенше сақталуын қадағалауға.



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   32


жүктеу 3.48 Mb.