Главная страница
Контакты

    Басты бет


Қазалы аудандық білім бөлімі бойынша 2017 жылы атқарылған жұмыстар туралы

жүктеу 178.25 Kb.



жүктеу 178.25 Kb.
Дата13.02.2020
өлшемі178.25 Kb.

Қазалы аудандық білім бөлімі бойынша 2017 жылы атқарылған жұмыстар туралы


Қазалы аудандық білім бөлімі бойынша 2017 жылы атқарылған жұмыстар туралы Білім беру мекемелері туралы жалпы ақпарат Қазалы ауданының білім бөліміне қарасты 30 мектепке дейінгі ұйымдар, 33 орта және 3 негізгі мектеп, (оның ішінде 3 мектеп-лицей, 1 гимназия және 1 санаториялық балабақша),оқушылар үйі, әуез мектебі, кешкі жастар мектебі және «Шағала» балаларды сауықтыру демалыс орталығы жұмыс жасайды.

Сауықтыру - ауыз қуысы шырышты қабығының, тістердің, пародонт ауруларының және т. б. аурулардың алдын алуға, дер кезінде емдеп жазуға - сауықтыруға бағытталған шипалық шаралар жиынтығы.

Балабақша - мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелейтін мекеме. Мұндай мекеменің ең алғашқы үлгісін неміс педагогы Фребель (1702-1852) ұйымдастырған (1837). Еліміздегі тұңғыш Балабақша Алматы қаласында 1917 жылы ұйымдастырылып, онда 100-ге тарта бала тәрбиеленді.

Облыс әкімі Қ.Е.Көшербаевтың бастамасымен облыс бойынша апатты жағдайдағы мектептердің орнына жаңа мектеп ғимаратын салу жұмыстары осы жылы аяқталып, аудан бойынша апатты мектептер мәселесі толығымен шешілді. Аудан бойынша барлық мектептер типтік ғимаратта орналасқан. Әйтеке би кентінде оқушы орнының тапшылығын жою бағытында 300 орындық жаңа мектептің ғимараты салынуда. 2017 – 2018 оқу жылын 14552 оқушы бастады, оқушылар саны өткен оқу жылымен салыстарғанда 171-ге артты. 1 сыныпқа жаңадан 1685 оқушы қабылданса, 1216-і 9 сыныптар, 796-ы мектеп бітіруші 11-сыныптар. 2.Инфрақұрылым және материалдық-техникалық база Қазалы қаласындағы №95 орта мектептің шатырына күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізуге республикалық бюджеттен 4540,0 мың теңге бөлініп, тиісті жұмыстары атқарылды.

Оқушы - белгілі бір іспен айналысатын адам. Бұл іс сабақ немесе адам қызығатын іс болуы мүмкін. Оқушы бір істі игерумен айналысады. Ол бұл істі жоғарғы деңгейге игергенге дейін оқушы деген атқа ие болады.

Қала, шаһар - тұрғындары өнеркәсіп, сауда, қызмет көрсету орындарында және ғылыми, мәдени, басқару мекемелерінде жұмыс жасайтын, халқы тығыз орналасқан ірі елді мекен. Әдетте қала Тұрғындар районы, Өнеркәсіп районы, Сауда районы, кейбірінде Әкімшілік басқару районы секілді негізгі райондарға бөлінеді.

Әйтеке би кентіндегі №266 мектеп-лицейге ағымдағы жөндеу жұмыстарына республикалық бюджеттен 14829,1 мың теңге, жергілікті бюджеттен 528,3 мың теңге, барлығы 15357,4 мың теңге бөлініп, ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді. №№16, 24, 70, 88, 90, 96, 190 мектептерге ағымдағы жөндеу жұмыстарына республикалық бюджеттен 89710,8 мың теңге, жергілікті бюджеттен 10292,3 мың теңге бөлініп, ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, №249 мектеп-лицейге 3800,0 мың теңге, №216 орта мектепке 10617,7 мың теңге бөлініп, тиісті жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2017 жылы а 4919,6 мың теңгеге 45 дана компьютер, 2064,7 мың теңгеге 41 дана принтер алынды. 2017 жылы 23 мектепке 73 дана компьютер, 589 дана парта алынып, таратылды. №225 орта мектепке балаларды тасымалдауға автокөлік сатып алынды. №16, 226, 249, 266 мектептерге физика кабинеті алынды. №216 орта мектепке материалдық техникалық базасын жаңартуға 1426,0 мың теңге қаржы бөлінді. 2017 жылы 3 мектеп-лицейді, гимназияны және оқушылар үйін робототехника кабинетімен жабдықтауға 14587,2 мың теңге бөлініп, сатып алынып берілді.

Компьютер (ағылш. computer - «есептегіш»), ЭЕМ (электрондық есептеуіш машина) - есептеулерді жүргізуге, және ақпаратты алдын ала белгіленген алгоритм бойынша қабылдау, қайта өңдеу, сақтау және нәтиже шығару үшін арналған машина.

Робототехника (робот және техника; ағылш. robotics - роботика) – роботтардың құрылысымен, жұмысы мен қолдануымен айналысатын, оған қоса олардың басқару, сезіну мен мәлімет өңдеумен айналысатын механикалық, электр және электронды инженерия мен компьютер ғылымдарының біріккен саласы.

2017 жылдың қазан айында №88 орта мектепке 2 млн 800 мың теңгегеғ №226 гимназияға 2 млн 800 мың теңгеге, №266 мектеп-лицейге 2 млн 800 мың теңгеге, №249 мектеп-лицейге 2 млн 800 мың теңгеге физика кабинеті мен оның құрал-жабдықтары алынып берілді. 2017 жылдың қараша айында №№16, 17, 95, 165, 170, 204, 216, 234, 249, 70, 226, 266, 24, 88, 92, 94, 103, 182, 190, 258 мектептерге 26 млн 461 мың 512 теңгеге интерактивті тақта алынып берілді. 2.1.Кадрмен қамтамасыз ету Білім беру мекемелеріндегі ең басты тұлға-мұғалім.  Оның өмірі мен шығармашылық еңбегі, мұғалім мамандығының мәртебесін көтеру үшін лайықты жағдайлар жасау басты міндет болып табылады.

Мұғалім немесе оқытушы - болашақ ұрпақтарды қоғамдық өмірге тез әрі жеңіл қосылу үшін және сол қоғамның сол мақсаттарды орындайтын адамдарды қамтамасыз ету қабілетін арттыру үшін тәрбиелеу мен оқыту қажеттілігі себебінен әлемдегі ең кең тараған мамандықтардың бірі.

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.

Қазіргі уақытта аудан мектептерінде 2336 мұғалім қызмет атқарады.Олардың жоғары білімдісі-2126, арнаулы орта білімдісі-210. Жоғары санатты-156, (6), І санатты–707 (27,4), ІІ санатты - 862 (39,2), Жоғары, І санатты мұғалімдердің үлесі-аудан бойынша 37 пайызды құрайды. 2.2.Оқулықпен қамтамасыз ету 2017-2018 оқу жылына 1,2,5,7,9 сыныптарға 141,0 млн теңге 10 баспаға оқулықтар мен оқу әдістемелік кешендерін сатып алуға тапсырыстар берілді, яғни «Назарбаев зияткелік мектебі» баспасына 9479 тиражға -4,5 млн теңге, Алматы кітап баспасына 11157 тиражға – 15,6 млн теңге, Мектеп баспасына 11493 тиражға – 11,5 млн теңге, Еду стрим баспасына 10895 тиражға – 11,5 млн теңге, Арман ПВ баспасына 1729 тиражға 4,9 млн теңге, Атамұра баспасына 61955 тиражға 62,2 млн теңге, Бөбек баспасына 7412 тиражға 4,7 млн теңге, Келешек баспасына 17,8 млн теңге, Көкжиек-Горизонт баспасына – 2596 тиражға – 2,9 млн теңге, Макмиллан баспасына 1331 тиражға - 5,7 млн теңге.

Әдістеме - педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді.

Оқулықтар мен оқу әдістемелік кешендер 31 тамызға дейін мектептерге таратылып берілді. 2.3.Оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету Қазалы ауданының білім бөліміне қарасты білім беру мекемелерінде оқушылардың сабақ процесі кезіндегі қауіпсіздігін қамтамасыз ету мектеп дирекциясына жүктелген.

Сабақ - бір пәнді оқытуға арналған оқу сағаты; мектептегі оқу жұмысын ұйымдастырудың негізгі түрі.

Білім беру - тиісті оқу орны арқылы ғылыми мағлұмат беріп, адамның танымын, білімін, дағдысын, дүниеге көзқарасын жетілдіру процесі; қоғам мүшелерінің мәдениетін дамытудың негізгі шарты; мақсаты - қоғам мүшелерінің адамгершілік, интектуалды, мәдени дамуында және олардың денесінің дамуында, кәсіптік біліктілігінде жоғары деңгейге қол жеткізу болып табылатын тәрбие мен оқытудың үздіксіз процесі; жүйеге келтірілген білім, іскерлік дағды және ойлау тәсілдері көлемін меңгеру процесі мен нәтижесі. Білімділіктің басты өлшемі - білімнің жүйелілігі, ойлаудың жүйелілігі мен логикалылығы.

Білім беру мекемелерінде педагог қызметкерлерден кезекшілік ұйымдастырылып, оқушылардың сабақ процесі және үзіліс кезіндегі жүріс-тұрысы бақылауға алынған. Сонымен қатар, оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу бағытында 2015 жылы 5 мектепке, 2016 жылы 8 мектепке, 2017 жылдың І жарты жылдығында қалған 23 мектепке барлығы 20 млн 753 мың теңгеге бейнебақылау камералары орнатылды.

Бақылау - зерттеу не тексеру әдісі. Бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда Бақылаудың мақсаты мен міндеттері, объектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу-тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен жолдары дұрыс көрсетілуі тиіс.

Педагогика (гр. 'παῖς', paіda - бала, гр. 'ἄγω', gogos - жетектеуші) - жеке адамды тәрбиелеп, қалыптастыру үшін белгілі мақсатқа бағытталған жүйелі тәрбие мен білім беру туралы ғылым; тәрбиені, білім беруді және оқытуды зерттейтін теориялық және практикалық ғылымдардың жиыны.

Қылмыс- қылмыстық кодекс бойынша жазалау мүмкіндігімен тыйым салынынған, қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздік.

Аудан бойынша барлығы 25 мектеп пен 1 қосымша білім беру ұйымының ғимараттарында автоматты өрт дабылы қондырғысы орнатылған. 2017 жылы барлығы 2176,0 мың теңгеге 19 мектепке (№№16, 17, 24, 70, 90, 92, 95, 96, 97, 104, 165, 170, 182, 190, 204, 216, 225, 249, 266) автоматты өрт дабылы қондырғысын орнату мен күтім жасауға, 16 мектепке (№№16, 17, 95, 96, 165, 170, 204, 216, 70, 266, 24, 104, 182, 190, 225, 97) найзағай қорғағыш орнату, 20 мектепке (№№16, 17, 95, 96, 165, 170, 204, 216, 249, 70, 266, 24, 90, 91, 92, 104, 182, 190, 225, 97) шатырды өртке қарсы сұйықтықпен өңдеу жұмыстарының жоба-сметалық құжаттары әзірленді. 2.4.

Сұйықтық - сұйық агрегаттық күйдегі зат, газ бен қатты күйлердің арасындағы аралықты алып жатыр. Сұйықтықтың басқа агрегаттық күйлерден басты айырмашылығы - көлемін түрақты түрде сақтай отырып жанама күштердің әсерінен өзінің формасын шексіз түрде өзгерте алуы.

Медициналық қызмет және ыстық тамақпен қамтамасыз ету Бөлімге қарасты білім беру мекемелерінің барлығында медициналық кабинетпен қамтамасыз етілген. Онда 53 медбике жұмыс жасайды. Оқу жылы барысында оқушылардың 100 скринингтік бақылаудан өткізіліп, денсаулығында ауытқушылығы бар балалар диспансерлік есепке алынды. Қазіргі таңда жалпы білім беретін мектептерде 10 стоматологиялық кабинет жұмыс жасайды. Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігінің 2015 жылғы 30 желтоқсандағы №717 бұйрығымен бекітілген әлеуметтік топтағы білім алушыларды тамақтандыруды ұйымдастыру туралы қағиданың және бекітілген ас мәзірінің негізінде бір мезгіл ыстық тамақпен қамтамасыз етілген.

Стоматология (көне грекше: στόμα – ауыз + λογος – ғылым) - тіс, ауыз іші, жақ сүйектері мен бет аурулары, оларды анықтау, емдеу, олардан сақтану туралы ғылым; клиникалық медицина саласы. Стоматология (грек. stoma, stomatos – ауыз және logos – ілім)

Медицина (лат. medicina: medicus - дәрігерлік, емдік) - адамдардың денсаулығын сақтау мен нығайту, сырқаттарды емдеу мен аурудың алдын алу, денсаулық және жұмысқа қабілеттілік жағдайында, адамзат қоғамында ұзақ өмір сүруге жетуді көздейтін тәжірибелік іс-әрекеттің және ғылыми білімдердің жүйесі.

Әлеуметтану - қоғамның қалыптасуы, жұмыс істеуі және даму заңдылықтары туралы ғылым. Әлеуметтану фактілерді, үдерістерді, қатынастарды, жеке тұлғалардың, әлеуметтану топтардың қызметін, олардың рөлін, мәртебесі мен әлеуметтану мінез-құлқын, олардың ұйымдарының институты.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі - Қазақстан Республикасының Үкіметі құрамына енетін орталық атқарушы органы.

Атап айтқанда 2017 жылы аталмыш қағиданың 68 тармағының негізінде конкурс қорытындысы шығарылғанға дейінгі мерзімге 3153 балаға 22 999 621,56 теңгеге жергілікті жердің 8 кәсіпкермен қызмет көрсетуге қосымша келісім шарттар жасалды. Аудан бойынша 14273 бала бір мезгіл ыстық тамақпен, яғни ақылы және тегін тамақтанса, 102- оқушы денсаулығына байланысты үйден білім алуда. Қазіргі таңда 3153 әлеуметтік қолдауды қажет ететін отбасылардан шыққан балалардың 3153-і ыстық тамақпен 100 қамтамасыз етіліп отыр. 2017 жылы жалпыға бірдей міндетті оқу қоры есебінен 112 233 984 мың теңге көлемінде қаржы қаралып, оқушыларға берілетін бір мезгіл тегін ыстық тамақтың бір балаға бір күндік тамақ құны – 267 теңгені құрайды. (2016 жылғы бір балаға бір күндік тамақ құны-169 теңге болды.) 36 мектепке ашық конкурс арқылы жеке кәсіпкерлер жеңімпаз атанып, ыстық тамақты ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуде. Қызмет көрсету үшін мектеп асханалары Аудандық қаржы бөлімі арқылы бір жыл мезгілге жалға беріледі. жалға «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Кодексіне сәйкес, жыл сайын дара кәсіпкерлер өздері жүзеге асыратын қызметіне сәйкес, шығарылатын өнімдердің қауіпсіздігі құрал-саймандық және зертханалық зерттеулерді қоса алғанда өндірістік бақылауға аккредиттелген, аттестатталған зертханалармен келісіліп, барлық мектептер бойынша келісім-шарт жасалынады. Мектептік тамақтанудың қауіпсіздігі бойынша шараларды күшейту мақсатында Білім бөлімі,  қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы және кәсіпкерлер арасында өзара ынтымақтастық жөнінде үш жақты меморандумға қол қойылды.

Басқарма - Мемлекеттік атқару және билік жүргізу органдарының құрамындағы әкімшілік бөлімше; Кәсіпорынның, ұйымның қызметіне алқа түрінде басшылық жасайтын, белгілі бір мерзімге сайланатын орган. Оны әдетте, ұжым мүшелерінің жалпы жиналысы сайлаған төраға басқарады; Ұжым басшысы.

Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.

Білім басқармасымен бірыңғай перспективалық ас мәзірі жасақталып, қоғамдық денсаулық сақтау басқармасымен келісілді. 3.Мектепке дейінгі тәрбиемен қамтамасыз ету 2016 жылдың 1 наурызында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Білім және ғылымды дамытудың 2016-2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында баланың мектепке дейінгі кезеңінің маңыздылығы  алдағы білім беру қызметіне сәтті дайындықтың негізі ретінде айқындалған.

Жарлық - мемлекет басшысының қабылдайтын құқықтық актісі. Құқықтық жағынан Жарлық нормативтік және нормативтік емес болып бөлінеді. Нормативтік Жарлық мемлекеттің бүкіл аумағында міндетті күші бар құқықтық нормаларды белгілейді.

Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.

Қазақстан Республикасының Президенті - Қазақстан Республикасының мемлекеттік басшысы және республиканың атқарушы өкімет билігінің біртұтас жүйесін басқарушысы, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстан атынан өкілдік ететін ең жоғары лауазымды тұлға; сондай-ақ республика азаматтарының құқығы мен бостандықтарының, Конституциясы мен заңдарының сақталуына кепіл болады; ҚР Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады.

Балабақшалардың құрылысы мен ашылуы, мазмұнның жаңартылуы, педагогикалық кадрларды даярлау мен біліктілігін арттыру, мемлекеттік-жеке меншік серіктестікті дамыту бойынша атқарылатын мемлекеттік шаралар 1-6 жастағы балаларды сапалы мектепке дейінгі біліммен жаппай қамтуға бағытталған.

Бағыттау (орыс. наведение) - күштерге (сүңгуір қайықтарға, авиациялык ұшу аппараттарына) немесе қаруға (ракеталарға) козғалыс параметрлері (бағыт, жылдамдық, биіктік жөне т.б.) арқылы берілетін басқару тәсілі.

Біліктілік, квалификация - адамның белгілі бір білім жүйесін тәжірибеде пайдалана алу қабілеті. Адамның өзі таңдаған қызметінде өз білімін көтеріп, нені, қалай және не үшін үйренетінін алдын-ала айқындап, білікті маман болуға бағытталуы.

Мазмұн (Оглавление; table of Contents) - 1) мәтіндік құжаттың құрылымдық элементі. Беттердің нөмірі көрсетілген тақырыптардың тізімінен тұрады; 2) объектілердің атауы мен адресінен тұратын кесте.

Аудан бойынша 30 балабақша (19 мемлекеттік, 11 жеке) және толық күн болатын шағын орталық саны-16, барлығы 46 мектепке дейінгі ұйым жұмыс жасайды. 30 балабақшада 2560 бала, 16 шағын орталықта 673 бала, мектепалды даярлықта 1540 бала барлығы 4773 бала мектепке дейінгі тәрбиемен қамтылған. Мемлекеттік бағдарламада 3-6 жас аралығындағы балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен 100 пайыз қамтуды 2019 жылға жоспарланған болса, біздің ауданымыз бұл межені 2016 жылы аяқтап отыр. Үстіміздегі жылдың желтоқсан айында 5 елді мекеннен (Бірлік, Лақалы, Майдакөл, Шакен, Шилі) барлығы 120 орынға арналған 5 шағын орталық ашылады. Оларда 3-6 жастағы 120 бала мектепке дейінгі тәрбиемен, 50 адам жұмыспен қамтылады. Бөлінген қаржы: №93 мектеп-772,0 мың теңге; №98 мектеп- 772,0 мың теңге; №102 мектеп-1536,0 мың теңге; №134 мектеп-778,0 мың теңге; №259 мектеп-772,0 мың теңге. 3.1.Жалпы орта білім беруді қамтамасыз ету Оқушылардың үлгерімі-білім беру жүйесі жұмысының басты көрсеткіші. Аудан бойынша білім сапасы 57 құрады. Атап айтар болсақ, 14351 оқушы 2016-2017 оқу жылын аяқтаған болса, оның 3322 оқушысы үздіктер қатарында, 4896 екпінділер қатарында, барлығы 8218 оқушы (57) болып отыр. Мектептегі білім деңгейі көрсеткішінің бірі 9 сынып оқушыларымен өткізілетін оқу жетістіктерін сырттай бағалау(ОЖСБ)  мен 11 сынып түлектерімен өткізілетін  ұлттық бірыңғай тестілеудің (ҰБТ)қорытындылары болып табылады. Аудан бойынша 33 орта мектептен 458 оқушы қатысып, мектептердің орташа балы 85,4 балды құрады. Ең жоғары 132 балды №249 мектеп-лицейдің оқушысы Жәли Гүлсезім Русланқызы жинады. Ұлттық бірыңғай тестілеу тапсырған оқушыларға 33 мектепте барлығы 398 мұғалім сабақ берді.

ДЕҢГЕЙ (Уровень; layer, level) - абстракциялы дерексіздік дәреже; иерархиялық құрылым қабаты; осы желімен орындалатын белгілі бір мәселелер кешенін сипаттайтын есептеуіш желі қүрылымының логикалық қабаты,

Ұлттық бірыңғай тестілеу (орыс. Единое национальное тестирование; қысқаша ҰБТ) - Қазақстан Республикасында қолданылатын мектеп бітірушілердің білімін сынау жүйесі. ҰБТ-ның нәтижесі жалпы және орта білім ұйымдары бойынша мемлекеттік аттестацияның қорытындысы ретінде есептеледі, ал қабылдау емтиханы ретінде колледждермен, ЖОО-мен есептелінеді.

2016-2017 оқу жылында ҰБТ тапсырған 458 оқушының 433-і жоғарғы оқу орындарына оқуға түссе, оның 326-ы (72) мемлекеттік білім беру грантының иегері атанды. 2017 – 2018 оқу жылында Арал ауданында орналасқан «Қамбаш» балаларды сауықтыру орталығында 11 сынып оқушыларына дайындық жұмыстарын жүргізу үшін 2017 жылдың ақпан - желтоқсан айларында 500 оқушыға 12 млн 500 мың теңге қаржы бөлініп, ауданның оқушылары дайындық жұмыстарын жүргізді.

Ақпан - қазіргі Григориан күнтізбесіндегі 2-ші келетін феурал айына сай қазақша атауы.

2018 жылғы мектеп бітірушілерді ұлттық бірыңғай тестілеуге дайындау және оны ұйымдастыру мен өткізудің іс-шаралар жоспары дайындалып жоспарға сәйкес бітірушілердің ұлттық бірыңғай тестілеуге сапалы дайындығын қамтамасыз ету үшін бірқатар ұйымдастыру жұмыстары жүргізілуде. Аудан бойынша 33 орта мектептен 796 оқушы бітіргелі отыр. Қазіргі таңда бітіруші 797 оқушының 660-і (82,8) ҰБТ-ға қатысуға тілек білдіріп отыр. Мектептер байқау сынағын ай сайын алып, дайындық жұмыстарын жүргізуде. Қыркүйек айында алынған байқау сынағының қорытындысымен бітіруші 797 оқушыдан 698 оқушы (87,6) ҰБТ тапсыруға тілек білдіріп, аудан бойынша орташа балл 63,9 балды құрап отыр. Қазан айында алынған байқау сынағының қорытындысымен бітіруші 797 оқушыдан 692 оқушы (86,9) ҰБТ тапсыруға тілек білдіріп, аудан бойынша орташа балл 73,7 балды құрап отыр. Қараша айында алынған байқау сынағының қорытындысымен бітіруші 797 оқушыдан 622 оқушы (78,1) ҰБТ тапсыруға тілек білдіріп, аудан бойынша орташа балл 77,8 балды құрап отыр. 18 мектептен 72 үміткер «Алтын белгі» белгісіне, 17 мектептен 40 үміткер «Үздік аттестатқа» барлығы 112 оқушы үміткерлікке ұсынылып отыр. Олимпиада қорытындысымен облыстық олимпиаданың іріктеу турына 10-11 сыныптардан 11 пәннен І орын алған 19 оқушы ұсынылды. Облыстық олимпиада қорытындысымен қатысқан 19 оқушының 10 оқушысы жүлделі орындарға ие болып Қазалы ауданы аудандардың арасында жоғары жетістікке жетті.

Қазалы - Қызылорда облысы Қазалы ауданындағы қала (1867 жылдан). Қазалы қалалық әкімдігі орталығы.

Олимпиаданың Республикалық кезеңіне барлығы 3 оқушы қатысып келді. Электронды оқыту жобасын енгізу Бiлiм берудi ақпараттан­ды­ру­дың негiзгi мақсаты-Қазақстан Республикасында бiртұтас бi­лiм­дiк ақпараттық ортаны құру болып табылады.

Ақпарат (лат. informatio - түсіндіру, мазмұндау) ұғымы күнделікті өмірден бастап техникалық салада пайдаланылатын көп мағыналы ұғым. Жалпы алғанда бұл ұғым шектеу, байланыс, бақылау, форма, инструкция, білiм, мағына, құрылым, бейнелеу, сезіну тағы басқа ұғымдармен тығыз байланысты.

Ол үшін білім беру ұйымдарын ақпараттандыру, атап айтқанда мектептерді жаңа бағдарламалық қамсыздандыруларды көтере алатын компьютерлік техникамен, мультимедиалық кабинеттер, интерактивті тақталармен жабдықтауды жалғастыру, барлығын кеңжолақты Интернет желісіне қосу қажет етіледі.

Мультимедиа (Multimedia) - компьютерде дыбысты, ақпаратты, тұрақты және қозғалыстағы бейнелерді біріктіріп көрсету үшін жинақталған компьютерлік технология. Ол ақпаратты кешенді түрде бейнелеуді - мәліметтерді мәтіндік, графикалық, бейне-, аудио- және мультипликациялық түрде шығаруды - жүзеге асырады.

Аудан бойынша Электрондық оқыту жүйесі бойынша №95,№234 мектептер эксперимент ретінде жұмыс жасап жатыр. Электронды оқыту жүйесі енген білім беру ұйымдары оқу процесін автоматтандыру үшін әрбір білім беру ұйымы қажетті жабдықтармен жарақтандырылатын болады: компьтердің жаңа түрлері (моноблоктар), кең жолақты интернет желісімен қамтамасыз етіледі. Болашақта білім беру ұйымдарының 90 -дан астамын кең жолақты интернет желісіне қосу көзделіп отыр. 2017 жылдан бастап «Білім беру ұйымдарының оқушыларына арналған электронды журналдар мен күнделіктердің бірыңғай ақпараттық жүйесі» пилоттық жобасын (бұдан әрі Жоба) енгізу туралы Қызылорда облыстық білім басқармасының бұйрығына сәйкес, Қазалы ауданы бойынша 15 мектеп (№100, 16, 17, 170, 182, 190, 204, 249, 70, 92, 94, 266, 165, 216, 226) жобаға еніп отыр. Жобаға қосылған білім беру ұйымдары 2016 жылдың 10 қазанынан бастап жұмыс жасап келе жатыр. Қазалы ауданы бойынша қазіргі таңда Жобаға 6685 мұғалім, ата-ана және оқушы тіркеліп отыр. Оның 1062 қолданыста. Мұғалімдер бойынша тіркелгені-1056, жобаны пайдаланғаны-134.Оқушылар, тіркелгені -4577, қолданыстағы саны -927.Ата-аналар бойынша 1060 тіркелген. 2017 жылда «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында Bilim Media Group ЖШС-нің ұсынуымен Электронды порталда BilimLand | iTest | iMektep электронды білім порталын қолдануда. BilimLand – жоғары сынып оқушыларына арналған пәндер бойынша электронды оқулықтар. iTest – мектеп бітіруші талапкерлерге арналған электронды тесттер. iMektep – бастауыш сынып оқушыларына арналған оқулықтар жинақталған. Электронды порталға Қазалы ауданы бойынша білім беру ұйымдарын қамту мақсатында бюджеттен 2017 жылға қаржы бөлініп,1 жылға онлайн және офлайн жүйесі арқылы пайдалануға мүмкіндік жасалды. Онлайн жүйесіне интернет желісінің жылдамдығы көтере алатын 17 мектеп тіркелді. Алыс орналасқан елді-мекендердегі мектептер бойынша 19 мектепке офлайн жүйесінде жұмыс жасау мақсатында контингенті аз қамтылған 7 мектепке мобилдискке (жылжымалы қатқыл диск) жинақталған электронды жинақтар, контингенті көп қамтылған 12 мектепке процессор берілді.

Қатқыл диск (немесе винчестер; ағылш. Hard Disk Drive, HDD) - дерек жазуға және сақтауға арналған құрылғы.

Инклюзивті білім беруді қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 5 ақпандағы №81 қаулысының 2 тармағын жүзеге асыру шеңберінде даму мүмкіндігі шектеулі балаларға кіріктірілген (инклюзивті) білім беру жүйесі жүзеге ұйымдастырылып, 2005-2006 жылы 1 қыркүйектен бастап Ж.Жабаев атындағы №234 мектепте арнайы түзету сыныптары жұмыс жасауда. Арнайы түзету сыныбында биылғы оқу жылында 10 сыныпта 65 оқушы білім алуда. Сабақ беретін мұғалімдер саны- 54. Облыстық және республикалық мемлекеттік қызметшілерді және бюджеттік сала қызметкерлерін қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру өңірлік орталығының арнаулы білім жетілдіру курсынан-50 мұғалім өткен.

Қызметкер, жұмыскер - жұмысты еңбек шарты (келісімшарт) негізінде орындаушы, кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің ішкі еңбек тәртібіне бағынушы адам. Еңбек заңнамасына сәйкес азаматтық-құқықтық шарттардың кез келгені бойынша (мердігерлік шарт, тапсырма, авторлық шарт бойынша) жұмыс атқарушы адам қызметкер болып саналмайды.

Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде осы сыныпты бітірген 8 оқушы арнаулы оқу орындарына түсіп, кәсіби білімдерін жалғастыруда. ҚР Білім және ғылым министрлігінің 2009 жыл 16 наурыз күнгі №4-02-4450 санды «Даму мүмкіндігі шектеулі балаларға кіріктірілген (инклюзивті) білім беруді ұйымдастыру жөніндегі әдістемелік ұсынымның» 2-бөлімі 11- пунктіне сәйкес әрбір жалпы мектепте даму мүмкіндігі шектеулі бала саны 10-нан асқан жағдайда педагог-дефектолог бірлігін ашу қажет делінген. Осы нұсқаулыққа сәйкес 2015-2016 оқу жылында Қазалы ауданы бойынша №266 мектеп-лицейіне дефектолог, №249 мектеп-лицейге дефектолог,логопед, №234 мектепке дефектолог, логопед штаттары беріліп инклюзивті білім беруге жағдай жасап отырған мектептер үлесі 8,3 пайыз құраса, 2016-2017 оқу жылында №216,70, 204 мектептерде дефектолог, №266 мектепке логопед штаты беріліп, қазіргі таңда мамандар сөйлеу тілінде бұзылысы бар және оқу үлгерімінде қиындықтар келтіріп отырған оқушылармен коррекциялық жұмыстар жүргізуде. Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде инклюзивті білім беруге жағдай жасап отырған мектептер үлесі 16,6 пайызды құрап отыр. Мектепке дейінгі балаларды инклюзивті біліммен қамту мақсатында №2 «Айгөлек» ббақшасында логопедиялық пунктте 20 бала түзеу көмегін алуда. Ауданда алғаш рет мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде 2017 жылдың 3 сәуірінен бастап «Рауан» инклюзивті оқу орталығы жұмыс жасауды бастады. Қазіргі таңда оқу орталығында 60 мүмкіндігі шектеулі бала тәрбиеленуде. Алдағы уақытта ата-аналардың ұсынысы бойынша 100 балаға М.Шоқай көшесі №245үйде орналасқан 2 қабатты 976,8 кв.м болатын ғимаратты мемлекеттік әріптестік аясында 10 жылға жалға алу мақсатында жұмыстар жүргізілуде. Аудан бойынша 573 мүмкіндігі шектеулі бала тіркелген. Оның ішінде 0-7 жас аралығында 311 бала, оның ішінде 66 бала церебралды сал ауруына шалдыққан балалар қамтылған. «Рауан» инклюзивті оқу орталығында арнайы дефектолог, логопед, психолог, әлеуметтік педагог, емдік жаттықтырушы (ЛФК) мамандар жұмыс жасайды. Алдағы қажеттілікке орай иппотерапевт,терапевт-дәрігер,травмотолог-дәрігер,невропотолог-дәрігер мамандарын ашу көзделіп отыр. Әлеуметтік қолдауды қажет ететін отбасы балаларымен жұмыс Қазалы ауданы бойынша қазіргі таңда жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар саны 97 бала, оның ішінде тұл жетімі-39, ата-анасының қамқорлығынсыз қалғаны-57.

Отбасы - бірлесіп күн көретін туыстық қатынаста тұратын адамдар тобы. Балалар тәрбиесін жүзеге асырып, басқа да қоғамдық тұрғыдан мәнді кажеттіліқтерді қанағаттандыратын некелік немесе туыстық қатынастармен байланысқан адамдар тобы.

Соның ішінде 13 бала патронаттық тәрбиеде болса, қалған 83 баланың 55-қорғаншылықта және 28-қамқоршылық тәрбиеге отбасыға орналастырылған. Патронаттық тәрбиедегі 13 балаға Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 наурыздағы №381 Патронат тәрбиешілерге берілген баланы күтіп-бағуға берілетін ақша қаражатын төлеуді жүзеге асыру қағидаларын және оның мөлшерін бекіту туралы Қаулысына сәйкес және қорғаншылық және қамқоршылықтағы 85 балаға Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 30 наурыздағы №383 Қорғаншыларға немесе қамқоршыларға жетім баланы және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы күтіп-бағуға жәрдемақы тағайындау қағидаларын және оны төлеу мөлшерін бекіту туралы Қаулысын басшылыққа ала отырып, аудандық білім бөлімінен баланы күтіп бағу үшін жәрдем ақы тағайындалған, қорғаншылыққамқоршылық тәрбиедегі әр балаға жәрдемақы ай сайын (22 690 теңге) он айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде төленеді. Сонымен қатар, ауданымызда жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары жоқ болуына байланысты, балалар патронаттық, қорғаншы және қамқоршылық тәрбиеге беріліп, туыстарының отбасыларында тәрбиеленуде. Аудандық білім бөлімі мамандарының тарапынан кемінде 6 ай да 1 рет балалардың тұрғылықты мекен-жайы бойынша білім алуы, денсаулық және материалдық жағдайын бақылау және ай сайын төленетін жәрдемақының мақсатты жұмсалуын бақылау жұмыстары жүргізіліп келеді. Жалпыға міндетті оқумен қамтамасыз ету бойынша жыл сайын оқумен қамтылмай қалған балаларды анықтау және оларды мектепке қайтару мақсатында рейдтік, аула (пәтер) аралау шаралары, «Қамқорлық», «Мектепке жол», «Түнгі қаладағы балалар» акциялары өткізіледі.

Акция (нидер. aktіe , нем. aktіe, лат. aktіү - қарамағына беру, рұқсат беру) - акционерлік қоғамды немесе кәсіпорынды дамытуға қаржы салғанын куәландыратын және оның иесіне акционерлік қоғам пайдасының бір бөлігін дивиденд түрінде алуына құқық беретін құнды қағаз.

2017-2018 оқу жылы «Мектепке жол» акциясы барысында әлеуметтік жағынан қорғалмаған отбасының 3910 балаларына 25 млн609 мың теңгеге, соның ішінде бюджеттен тыс қаражат есебінен 596 балаға 3 млн. 382 мыңтеңгеге материалдық көмек көрсетілді. Жыл сайын әлеуметтік жағынан қорғалмаған отбасы балаларына көмек қолын созып, бүлдіршіндерге қуаныш сыйлаған демеушілер қатары көбейіп келе жатқанын атап өтуге болады. Әдістемелік жұмыс және педагог кадрлардың біліктілігін арттыру Ұлт жоспары «100 нақты қадам» бағдарламасының 79 қадамын іске асыру барысында ауданымыздың білім беру ұйымдарында жоғары сыныптарда ағылшын тілінде оқытуға кезең-кезеңмен көшуге жүйелі жұмыстар атқарылуда.

Ағылшын тілі (ағылш. English, English language) - Үндіеуропа тілдері жанұясының батыс герман тобына жататын тіл. Ағылшын тілі ежелгі тіл болып есептеледі, ол қазіргі Ұлыбритания аумағын ежелде басып алған Англосаксондардың тілі, бірақ жауланған кельттердің тілдері де әсерін тигізген.

2016-2017 оқу жылында халықаралық қоғамдық KATEV қорының ұйымдастыруымен жаратылыстану бағытында сабақ беретін 32 пән мұғалімдері (информатика, физика химия және биология) пәнінен қысқа мерзімдік курстан өтіп, сонымен қатар 35 мұғалім ауданымызда ашылған “Snap English school” орталығынан өз білімдерін жетілдіруде ақылы түрде ағылшын тілінің алғашқы сатыларынан өтті.

Жаратылыстану ғылымдары - табиғатты зерттеумен айналысатын ғылымдардың жиынтық атауы; табиғат құбылыстары мен олардың дамуының жалпы заңдарын танумен шұғылданатын ғылымдар жүйесі. Еуропада қайта өрлеу кезеңінде (15 ғ-дың 2-жартысы) табиғатты жете зерттеуге байланысты қалыптасты.

Бүгінгі таңда бұл мұғалімдер күнделікті сабақтарында тілдің кіріктірілуі арқылы, ағылшын тіліндегі терминдерді кеңінен пайдалануда. Физика, информатика, химия, биология пәндері сабақатарында терминологияларды ағылшын тілінде үйрету, оқушыларға ағылшын тілін меңгерту бағытындағы  жұмыстар жүргізілуде. Бұл бағытта Қазалы ауданында жоғары сыныптарда жаратылыстану бағытындағы пәндерді ағылшын тілінде оқытуға ауданымызда инновациялық №249, 266, 16 мектеп-лицейлер мен №226 гимназияда біршама жұмыстар жүргізілуде. Сонымен қатар, инновациялық мектептер өздеріне қарасты магниттік мектептердің қатысуымен бірнеше аудандық семинарлар ұйымдастырылды. Қазалы қаласындағы М. Горький атындағы №16 мектеп-лицейде «Үш тұғырлы тіл -–заман талабы», Әйтеке би кентіндегі Б.К.Мергенбаев атындағы №226 гимназияда «Білім беруді жаңарту жағдайында оқушылардың функционалдық сауаттылығын жетілдіру жолдары», №266 мектеп-лицейде «Дарында оқушыларды анықтау, оқыту және дамыту» және №249 мектеп-лицейде  «Білім беру мазмұнын жаңартуда жаратылыстану пәндеріндегі ағылшын тілінің рөлі» тақырыбында аудандық семинарлар өткізілді. Семинардың негізгі мақсаты: желілік қауымдастық және магниттік мектептер арасындағы ынтымақтастықты қалыптастыру және қазақ , ағылшын, орыс тілін оқу-тәрбие үдерісінде енгізуде кіріктірілген сабақтар арқылы әдіс – тәсілдерді жетілдіру арқылы кәсіби біліктілікті арттыру жолында қолдау көрсету.

Функционал - бір не бірнеше функцияға тәуелді болатын айнымалы шаманы білдіретін математикалық ұғым. Ол алғаш рет вариациялық есептеуде пайда болған. Берілген тұйық қисық сызықпен шектелген аудан, белгілі бір жол бойындағы күш өрісінің жұмысы, т.б.

Орыс тілі (өз атауы Русский язык) - орыс халқының ана тілі. Үнді-еуропа тілдерінің шығыс-славян тілдері тобына жатады. Орыс тілін зерттейтін ғылым русистика деп аталады.

Аудандық– инновациялық жетекші мектептерге қарасты магниттік мектептерге әдістемелік қолдау көрсетіп, бағытын анықтап, оқу-тәрбие үдерісінде және жаратылыстану пәндеріне ағылшын тілін енгізу мақсатында проблемалардың шешу жолдары талқыланды. 2017-2018 оқу жылында Педагогикалық Шеберлік Орталығынан жаратылыстану бағытында сабақ беретін 15 мұғалім ұзақ мерзімдік курстан өтеді деп жоспарлануда. Бөлімінің жылдық жоспарына сәйкес, жалпы білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері мен оқушылары арасында түрлі бағыт пен тақырыптағы іс-шаралар ұйымдастырылды. Атап айтар болсақ, 2016-2017 оқу жылы білім бөлімінің әдістемелік кабинетінің жылдық жоспарына сәйкес 111 оқушыларға арналған танымдық және өнегелік іс-шаралар, сайыстар, мұғалімдерге тренингтер, семинарлар, байқаулар өткізілді. 2016-2017 оқу жылы барысында математика, физика, бейнелеу өнері, химия, биология, тарих, орыс тілі, өзін-өзі тану, дене тәрбиесі және алғашқы әскери дайындық, барлығы 9 пән апталығы болып өтті.

Блок тақырыбы (Заголовок блока; block header) - блоктың басында орналасып, ол жайлы мәліметтер беретін және операциялық жүйеде қолданылатын арнайы жазба. Мысалы, блок тақырыбында оған кіретін логикалық жазбалар саны көрсетілуі мүмкін.

Математика (гр. μάθημα - ғылым, білім, оқу; μαθηματικός - білуге құштарлық) - әлдебір әлемнің сандық қатынастары мен кеңістіктік формаларын, пішіндерін өлшейтін, оның ішінде - структуралар, өзгерістер, белгісіздік жөніндегі ғылым.

Қазіргі заман талабы 12 жылдық білім беруге көшу болса, оның негізі мұғалімдер мен оқушыларды жаңартылған білім беру мазмұны аясында оқыту болып табылады. Соның негізінде әрбір пән бірлестіктерінде 21 тақырыптық семинарлар, семинар-тренингтер, коучингтер және 2 педагогикалық оқу ұйымдастырылды. Педагог қызметкерлер арасында аудандық, облыстық, республикалық және халықаралық деңгейдегі 23 кәсіби байқаулар ұйымдастырылды. Нәтижесі бойынша: аудандық деңгейде: №№249, 266, 103, 17, 92, 90, 226, 234, 165, 70, 204, 216, 24, 102, 190, 225, 95, 96, 182, 16, 170, 25, 97, 94, 91, 98, 100 мектептердің мұғалімдері жақсы нәтиже көрсетсе, №№ 93, 258, 259, 134, 146, 78, 88 мектептер еш көрсеткішке ілінбеген.  2016-2017 оқу жылында жаңартылған бағдарлама бойынша Математика, Физика, Информатика, Химия , Биология, Қазақ тілі, Орыс тілі, Ағылшын тілі, Қазақстан тарихы, Дүние жүзі тарихы, География, Дене тәрбиесі, Көркем еңбек, Бастауыш класс мұғалімдері арасынан 534 мұғалім, 19 мектеп директоры, 55 мектеп директорларының орынбасарлары жаңартылған білім беру, критериалды бағалау бойынша арнайы курстардан өтті.

Қазақстан тарихы - Қазақстан аймағында адамның пайда болғаннан бастап қазіргі заманға дейінгі болған оқиғалар.

Сонымен қатар инновациялық мектептен 19 информатика пәні мұғалімдері «робототехника» бойынша курстан өткізілді. Оқу жылы барысында 65 мұғалім, оның 12-і мектеп директорлары деңгейлік курстардан, 76 мұғалім тренерлік курстар бойынша оқып келді. Жаратылыстану бағыты бойынша курс одан әрі жалғасуда. Әлеуметтік жеңілдіктер Қазалы ауданы бойынша 2017 жылдың жазғы демалыс кезінде 100-ге жуық білім саласының қызметкерлері түрлі курорттық санаториялар мен шипажайларға жеңілдікпен демалып келді. Атап айтар болсақ, Көкшетау қаласындағы «Жұмбақтас» шипажайына-4, Алматы қаласы «Алтынқарғалы» шипажайына-6, Оңтүстік Қазақстан облысы «Манкент» шипажайына-16, «Сарыағаш» шипажайына-10, «Мерке» шипажайына-10, Жаңақорған ауданы «Жаңақорған» шипажайына-40, «Қамбаш» демалыс оррталығына-15 педагог қызметкерлер демалды.

Жеңілдіктер - қоғамдағы кейбір әлеуметтік топтардың, жеке азаматтардың көпшілікке арналған заңды міндеттердің кейбіреуінен ішінара босатылуы, не оларға мемлекет тарапынан түрлі артықшылықтардың берілуі.

Санаторий (лат. sano - емдеймін, айықтырамын) - науқасты негізінен табиғи шипалы емдермен (минералды су, емдік балшық, климат), физиотерапия, диета, емдік дене шынықтырумен және режиммен емдейтін емдеу-сауықтыру мекемесі.

Жаңақорған ауданы - Қызылорда облысының оңтүстік-шығысындағы әкімшілік бөліктік, 1928 ж. құрылған.

Білім беру мекемелерінің құрылысы туралы Ауданда апаттық жағдайдағы мектептерді жою бойынша 2016 жылы облыстық бюджеттен тиісті қаржы бөлініп, 5 апаттық мектеп құрылысы басталған болатын. 2017 жылдың мамыр айында 2 мектеп, атап айтқанда Лахалы ауылындағы 100 орындық мектеп пен Бірлік ауылындағы 140 орындық мектеп ғимараты пайдалануға берілді, 2 мектеп, яғни, Майдакөл ауылындағы 200 орындық мектеп, Шилі ауылындағы 20 орындық балабақшасымен 50 орындық мектеп ғимараттары жаңа оқу жылы қарсаңында тамыз айында пайдалануға берілді. Шәкен ауылындағы 100 орындық мектептің және 30 орындық интернаттың жаңа ғимараты 2017 жылдың желтоқсан айында ашылады деп жоспарлануда. Сонымен қатар, жаңадан ашылған №№93, 98, 102, 134 мектептердің жанынан шағын орталықтар ашу жоспарлануда. Әйтеке би кентінде оқушы орнының тапшылығын жою бағытында 300 орындық жаңа мектептің ғимараты салынуда. Қаржының игерілуі Аудандық білім бөлімі бойынша 2017 жылдың 11 айына 6168718,9 мың теңге қаралып, қаралған қаржы 6107835,1 мың теңгеге, яғни 99,0 пайызға орындалды. Қазалы ауданының білім бөлімі басшысының міндетін қоса атқарушы Ә.Жөлекешов Орындаған.М.Әбубәкір Тел: 21-9-18

  • Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен
  • Ұлттық бірыңғай тестілеу

  • жүктеу 178.25 Kb.