Главная страница
Контакты

    Басты бет


Апат медицинасы пәні бойынша дәрістік жинақ Мамандығы: 0306000-

жүктеу 0.98 Mb.



жүктеу 0.98 Mb.
бет4/7
Дата14.03.2017
өлшемі0.98 Mb.

Апат медицинасы пәні бойынша дәрістік жинақ Мамандығы: 0306000-


1   2   3   4   5   6   7

5. ӘРЕКЕТ. ПОЛИГОН. ӨРТ & ЖОЛ АПАТЫ

· Өрт, жол апаты және құрылымдардың опырылуындағы әрекет алгоритмі.

Құрылымдар, конструкциялар (лат. constructіo - құрастыру, жасау), техникада - машина мен ғимараттардың немесе тораптар құрылысы мен жұмысының сұлбасы, сондай-ақ, машинаның, ғимараттың, тораптың өзі және олардың бөлшектері.

· Өрттің шығуын алдын-алу

· Жеке және айналадағылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.

· Арнайы қызметті сауатты шақыру

· Құтқарушылар, дәрігерлер, өрт сөндірушілер келгенге дейінгі әрекет

· Өрт сөндіргіштерді қолдану.

· Құтқаратын құралдардың қолданылуы

· Эвакуацияны ұйымдастыру

БІЛІМ. АЛДЫН-АЛУ ДАЙЫНДЫҒЫ. NEW!

· Таңдап алынған аймақтағы қауіпті факторлардың талдануы

· Қауіп-қатердің автономдық дәрежесіне байланысты бағалау.

· ТЖ болу мүмкіндігіне байланысты іс-шараларды қамтамасыз етуді жоспарлау.

· Таңдалған аймақтағы шұғыл шақырудың қызметі.

· Тіршілік тынысының автономдық аспектілері



ТЕКСЕРУ.ТЕКСЕРУ ҚАУІПСІЗДІГІ

· Security&Safety қауіпсіздік форматы

· Кәсіпорын, офис, пәтерлер, саяжайлардағы тексеру қауіпсіздігі.

· Құтқарушылар, өрт сөндірушілер, дәрігерлер,яғни кәсіби мамандар арқылы жүзеге асырылады.

· Анықталған қауіп-қатерге байланысты кепілдеме (ұсыныстар) беріледі.

Бағдарламаның негізгі артықшылықтары

· Бағдарламаны барлық жастағы және әлеуметтік топтардың меңгеру мүміншілігінің барлығы.

· Біртұтас үлгіқалыптағы ақпараттық блоктардан тұратын бағдарлама, топтардың немесе мамандардың қызығушылықтарына байланысты кеңейтіп, қысқартуға болады.

· Санитарлық нормаларға сай орындарда, Қазақстан республикасының кез келген қалаларында өткізуге болатын мүмкіншілігі мен жинақы материалдық-техникалық негізі бар жоба.

· Оқу күндері 2-5 күн.

· Нұсқаушыларды жоғары деңгейде мамандандыру қалыптасқан.

Нұсқаушылар — кәсіби құтқарушылар .

· Бағдарлама тыңдаушыға заңдық, сараптамалық, психологиялық қорғанысты қамтамасыз етеді.



11. Жаңа тақырыпты бекіту 20 минут

1. Төтенше жағдай кезіндегі психологиялық бұзылыстар.

2. Девиантты мінез- құлықтың талдау негізі (қияңқы,өзіне-өзі қол жұмсау)

3. Девиантты мінез- құлықтың белгілерін анықтау: түр сипаты, сөзі, тәртібі.

4. Алдын- алу шаралары, даулы жағдайларды болдырмаудың әдіс-тәсілдері

12. Сабақты қорытындылау 15 минут


  • Оқушылардың білім деңгейін бағалау.

  • Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау.

13. Үйге тапсырма беру 10 минут

1.Негізгі және қосымша әдебиеттерден алу


7 дәріс

  1. Дәрістің тақырыбы: ТЖ-ошағында эпидемияға қарсы шаралар және санитарлық гигиеналық ұйымдастырулар. ТЖ-ошағында халыққа әртүрлі факторлардың әсер етуіне арналған дәрігерлік көмек.

  2. Сағат саны: 2 сағат (120 минут)

  3. Сабақ түрі: дәрістік

  4. Сабақтың мақсаты:

  • оқыту: төтенше жағдай кезіндегі санитарлық-гигиеналық шараларды ұйымдастыру

  • тәрбиелік: организмге келер қауіп қатердің алдын алу

  • дамыту: алғашқы дәрігерлік көмекті және реанимациялық шараларды тез арада ұйымдастыра білу

  1. Оқыту әдісі: Оқушылардан сабақ сұрау.

  2. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: компьютерлер, интерактивті тақта, мультимедиялық құрылғы.

б) көрнекі және дидактикалық құралдар: плакат, тест тапсырмалары.

в) оқыту орны: кафедра бөлмесі.

7. Әдебиеттер:

Негізгі :

  1. Левчук И.П., Третьяков Н.В. Медицина катастроф. Курс лекций.-М.,2010-248 с.

  2. Сергеев В.С «Защита населения и территории в чрезвычайных ситуациях».-М., «Академ проект», 2010

  3. Хван Т.А., Хван П.А. Основы безопасности жизнедеятельности. Учебник.-«Феникс» Ростов на-Дону. «Феникс»-2010.

  4. Кошелев А.А. «Медицина катастроф».-Санкт-Петербург. «Паритет»-2003

5. ҚР Азаматтық қорғанысын ұйымдастыру және жүргізу жөнінде нұсқаулық. Алматы. 2002.

6.Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс бойынша сабақтарға арналған оқу құралы. Алматы. 2002.

7. Рябочкин В.М., Назаренко Г.И. Медицина катастроф. Москва. 1996.
Қосымша әдебиеттер:

1. Әбдірахманов Е. Хирургия. Алматы. «Жетіжарғы». 1997.

2. Гордиенко Е.А., Крылов А.А. Руководство по интенсивной терапии. Ленинград. Медицина. 1986.

3. Информационно-методический сборник материалов по ЧС ГО.

4. Принципы организации, структура, управление и обеспечение экстренной службы в ЧС от 21 ноября 2001 г. Казахский фармацевтический вестник.

5. Приказ «О мерах по совершенствованию скорой и неотложной медицинской помощи населению РК». Астана. 2001.

6. Постановление кабинета министров РК от 27 сентября 1994 г. №1068 «О создании службы экстренной медицинской помощи РК и в ЧС».

  1. Информационно-методический сборник материалов по Чрезвычайным ситуациям и Гражданской обороне. Ежеквартальное специализированное издание Агентства РК по чрезвычайным ситуациям.

  2. Сборник материалов для подготовки руководящего состава по вопросам Чрезвычайных ситуаций и Гражданской обороне. Агентство РК по чрезвычайным ситуациям.

  3. «Медицина катастроф», А.А.Кошелев, Санкт-Петербург, «Паритет», 2000г.

  4. «Медицина катастроф», Учебное пособие под редакцией проф. В.М.Рябочкина и Г.И.Назаренко, Москва, «ИНИ Лтд», 1996г.

  5. «Основы безопасности жизнедеятельности», под редакцией В.А.Алексеенко и И.Ю.Матасовой, Ростов-на-Дону, «Феникс», 2001г.


8. Ұйымдастыру кезеңі: 15 минут

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  • Сабақтың мақсаты мен міндетін хабарлау.

9. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру 30 минут

  • Тест сұрақтары және ауызша сұрақ – жауап арқылы білімін тексеру



10. Жаңа сабақты түсіндіру 30 минут

Қандай соғыс болмасын халықтың жағдайын, елдің тұрмыс тіршілігін қиындатып, ушықтырып жібеоеді. Сондай-ақ санитарлық жағдайда күрт нашарлап кетеді. Әртүрлі індет ошақтары ашылып, жан-жаққа тарауы мүмкін. Оған тарихта болған әртүрлі соғыстар куә. Көптеген індеттердің тарауына себепкер болған. Соның ішінде, бактериологиялық қару қолданған жағдайда тұрғындардың арасында тікелей, жаппай жұқпалы аурулар, үлкен індетке айналады.

Тарих (көне грек. ἱστορία -сұрастыру, зерттеу) - адамзат баласының өткенін зерттейтін қоғамдық ғылым.

Бактериологиялық (биологиялық) қару (орыс. бактериологическое (биологическое) оружие) - жаппай зақымдаушы қару. Оның әсер етуі адамдарда, жануарлар мен өсімдіктерде жаппай әр түрлі ауру туғызатын микроорганизмдер мен уларды пайдалануға негізделген.

Сондықтан, АҚМҚ-нің негізгі міндеті тұрғындардың арасында жұқпалы аурулардың жаппай тарауына мүмкіндік бермей, оның алдын алу, індетке қарсы шараларды жүргізу болып табылады.

Соғыс жағдайында санитарлық-эпидемиологиялық жай-күйдің нашарлауына м ына төмендегі жағдайлар әсер етеді:



  • тұрғындардың бір жерге шоғырлануы, тамақтанудың нашарлауы, монша, басқа да жуыну-шайыну орындарының бұзылуы;

  • су құбырларының, қалдық-шайынды су тасымалдау құбырларының жарылуы, ауыз судың ластануы, су тапшылығы;

  • емдеу мекемелерінің індетке қарсы күресу мекемелерінің бұзылуы, істен шығуы;

  • тұрғындардың арасында жаппай індеттердің таралуы, адамдардың өлімге ұшырауы, зақым шегуі;

  • жан-жануарлардың арасында шығынның көп болуы, жұқпалы аурулардың атрауы;

  • азық-түлік, ауыз су, киім кешектердің радиоактивті, улы, бастериологиялық заттармен зарарсыздануы;

  • ионды сәленің, улы заттың, жұқпалы аурудың әсерлерінің арқасында адамдардың иммунитеті нашарлауы, әлсіреуі мүмкін.

Осындай санитарлық жағдайдың күрт нашарлауы, басқа да келеңсіз жағдайлар АҚМҚ-нің жалпы жұмыс көлемін айқындайды.

Бейбіт уақытта және жау қаупі алдында жүргізілетін індетке қарсы шаралар

Санитарлық-гигиеналық және індетке қарсы шаралар бейбіт уақытта да үнемі, біріңғай жүргізіліп отырады. Тұрғындардың денсаулығын қорғауға, сақтауға бағытталған және індеттің алдын алуға бағытталған шаралар ұдайы жүргізіліп, дамып отырады. Бейбіт уақытта да әртүрлі төтенше жағдайлар, атап айтқанда табиғи апаттар, техногенді апаттар да жиі болып тұрады.

Тілсіз қияпат немесе табиғат апаттары (Стихийное бедствие) - алапат табиғи құбылыс: дауыл, дауылды қарақүйын, қүйынды дауыл, су басу, жер сілкінісі, жанартаудың атқылауы, кенеттен қалың кар жауу, цунами, қар кешкіні, құрғақшылық, тағы басқа.

Осындай жағдайда АҚМҚ-і осы айтылған шараларды жүргізеді.

Қалада, елді меендерде, шаруашылық нысандарда сантарлық-гигиеналық және індетке қарсы шараларды ұйымдастыру оған басшылық жасау өз деңгейіне сәйкес АҚ-тың бастығы атқарады. Ал тікелей осы шараларды жүргізу АҚМҚ- тың бастығына жүктеледі.

Бейбіт уақытта жүргізілетін шараларға мыналар жатады:



  • жұқпалы аурулардың табиғи ошағын үнемі зерттеу, оның заңдылығын, үрдісін, таралу, жұғу себептерін зерттеу, оған қарсы шараларды дайындау;

  • тұрғындарды қорғау үшін індетке қарсы шараларды жүргізу, әрі үнемі оны жетілдіру;

  • тұрғындарға жоспарлы түрде жұқпалы ауруларға қарсы егу;

  • медициналық құрал-саймандардың, дәрі-дәрмектердің қорын дайындау;

  • тұрғындарды өзін қорғауға оқып үйрету;

  • медициналық індетке қарсы күресу құрамаларын, жасақтарын құру, оларды жабдықтау, үйрету;

  • жаудың бактериологиялық қаруды қолданғандағы жұқпалы аурулардың қоздырғыштарын зерттеу, оған қарсы дәрі-дәрмек ойлап шығару;

  • бүкіл АҚМҚ ның жеке құрамаларын үнемі дайындаудан өткізу, жаттығу жүргізу.

Тұрғындарды қорғауда індетке қарсы шараларды жетілдіру үшін, әр уақытта бақылауда тұру үшін, қоршаған ортаны, суды азық түлікті, жұмысшылардың еңбек орнында тазалықты сақтау үшін денсаулық сақтау органдары әр уақытта қадағалап отыруы қажет.

Төтенше жағдайда бұл айтылған шаралар жеткіліксіз. Сондықтан жау қаупі төнген жағдайда жүргізілетін қосымша жағдайлар. Атап айтқанда:



  • қалада, елді мекенде, шаруашылық нысанда санитарлық-гигиеналық және індетке қарсы шаралар күшейтіледі;

  • қоршаған ортадағы нысандарға бактериологиялық бақылау мен лабораториялық қадағалау ұдайы жүргізіледі;

  • АҚМҚ-ның барлық құрамалары мен күшт ерінің дайындығын күшейтеді, әрі тұрғындарды қорғауға жұмылдырады;

  • Тұрғындарға жұқпалы ауруларға қарсы егу жүргізіледі;

  • Жергілікті жерлерде эпидемиологиялық жағдайды зерттеп, мәліметтер жинайды.

    Мәліметтер (данные; data) - автоматты құралдардың көмегімен, кей жағдайда адамның қатысуымен, өңдеуге I ыңғайлы түрде берілген мағлұмат. Мәліметтердің кірістік, шығыстық, басқару, проблемалық, сандық, мәтіндік, графикалық және т.б.



Тұрғындар арасында белсенді түрде санитарлық-ағарту жұмысын жүргізеді.

Осы жоғарыда айтылған шаралар бейбіт уақытта және жау қаупі төнген уақытта дұрыс жүргізілсе, онда АҚМҚ-тың жұмысы соғыс уақытында өте тиімді жүргізеді, әрі адамдардың арасында шығын әлде қайда аз болады.



Бактериологиялық зақымдану ошағында жүргізілетін шаралар

Бактериологиялық қару қолданған жағдайда індетке қарсы жүргізілетін шаралар өте қиын жағдайда, әрі ауыр өтеді. Бактериологиялық зақымдану ошағын залалсыздандыру, оны жою үлкен күшті қажет етеді. Мұндай жағдайда бүкіл қала, ауыл медицина қызметкерлерін жұмылдыруды қажет етеді. Бірінші кезекте жергілікті АҚ-тың күштері жұмылдырады, жетпеген жағдайда сырттан басқада күштерді таратады. АҚ-тың қызметтері мен штабтарының жұмысы жалпы жүргізілген барлау жұмыстарының мәліметтеріне сүйенеді. Барлау жұмысын бақылау посттары, барлау отрядтары, мекемелер, лабораториялық бақылаулар жүргізеді. Атап айтқанда, радиациялық, химиялық барлау приборлары арқылы улы заттардың, радиациялық заттардың қолданған, қолданбағанын анықтап алады. Сондай-ақ басқа да белгілердің бар жоғын анықтайды, мысалы, кенеттен шыбын-шіркейдің, құрт-құмырсқаның, яғни жәндіктердің көбейіп кетуін анықтайды. Күндіз, ыстық күндері жапырақтарда шықтың пайда болуы, тышқандардың өлекселелері жиі қолданғаны жөнінде мәлімет береді.

Барлау жасағы зерттеу нәтижесін дереу АҚ-тың штабына жеткізеді. Бұл мәселелер АҚМҚ-ның қызметкерлері талқылап, шешім шығарады да, АҚ-тың бастығына індетке қарсы шараларды жүргізудің жоспарын ұсынады. АҚ бастығы шешім шығарғаннан кейін бактериологиялық зақымдану ошағын залалсыздандыру шаралары кешенді түрде жүргізіледі.

Тұрғындарды хабарландыру

Бактериологиялық қару қолданғаны жөнінде барлау жасағы анықтағаннан кейін тұрғындарға «Химиялық қауіп» деген сигнал жібереді. Сигналды естігеннен кейін тұрғындар жедел жеке және ұжымжық қорғану құралдарын, баспаналарды қолдану керек. Яғни жқұпалы ауруды жұқтырып алмау үшін барлық мүмкіндікті қолдану керек.



  1. Бактериологиялық барлау жұмысын жүргізу

Бактериологиялық қаруды қолданғаны жөнінде жалпы барлау жасағаннан кейін, арнайы бактериологиялық барлау жұмысы жүргізіледі. Бактериологиялық барлау жасағанда мына міндеттерді орындайды: эпидемиологиялық тексеру жұмысы; ауа, су, топырақ, азық-түлік, кеміргіштер, жәндіктер басқа да заттардан сынамалар алып лабораторияда зерттеу. Зерттеу жұмысы бактериологиялық зертханларда жүргізіледі. Зерттеу жұмысы жылдам және классикалық 2 жолмен жүргізіледі. Зерттеу арқылы жұқпалы аурулардың қоздырғыштары қолданылады, қай жерде қолданылды, оның шекарасы анықтайды.

  1. Карантин және обсервация ұйымдастыру

Бактериологиялық қару қолданғаны жөніндегі дерек расталса, онда АҚ бастығының шешімімен карантин мен обсервация ұйымдастырылады. Карантин дегеніміз бактериологиялық зақымдану ошағын залалсыздандыруға, жоюға бағытталған қатаң оқшаулау мен індетке қарсы жүргізілетін шараларды айтамыз.

Карантиннің мақсаты- жұқпалы ауруларды таратпау.

Бактериолгиялық зақымдану ошағында карантин шарасын жүргізу үшін біраз әкімшілік, ұйымдастыру, шаруашылық және медициналық шараларды жүргізуді қажет етеді.

11. Жаңа тақырыпты бекіту 20 минут

1. Төтенше жағдай кезіндегі індетке қарсы шараларды ұйымдастыру.

2. Карантин және обсервацияны ұйымдастыру.

3. Эпидемияға қарсы санитарлық-гигиеналық шараларды ұйымдастыру.



12. Сабақты қорытындылау 15 минут

  • Оқушылардың білім деңгейін бағалау.

  • Келесі сабақтың тақырыбын хабарлау.

13. Үйге тапсырма беру 10 минут

1.Негізгі және қосымша әдебиеттерден алу


8 дәріс

  1. Дәрістің тақырыбы: ТЖ-ошағындағы хирургиялық профильдің емдеу әсері және диагностиканың ерекшелігі.

  2. Сағат саны: 2 сағат (120 минут)

  3. Сабақ түрі: дәрістік

  4. Сабақтың мақсаты:

  • оқыту: төтенше жағдайларда алғашқы медициналық көмекті көрсете білу.

  • тәрбиелік: өмірлік жолды таңдау және мақсатқа жету

  • дамыту: негізгі жарақаттар, хирургиялық профилде жарақат алу және зақымдану, емханаға дейінгі этаптағы диагностиканың ерекшелігін дамыту

  1. Оқыту әдісі: Оқушылардан сабақ сұрау.

  2. Материалды-техникалық жабдықталуы:

а) техникалық құралдар: компьютерлер, интерактивті тақта, мультимедиялық құрылғы.

б) көрнекі және дидактикалық құралдар: плакат, тест тапсырмалары.

в) оқыту орны: кафедра бөлмесі.

7. Әдебиеттер:

Негізгі :

  1. Левчук И.П., Третьяков Н.В. Медицина катастроф. Курс лекций.-М.,2010-248 с.

  2. Сергеев В.С «Защита населения и территории в чрезвычайных ситуациях».-М., «Академ проект», 2010

  3. Хван Т.А., Хван П.А. Основы безопасности жизнедеятельности. Учебник.-«Феникс» Ростов на-Дону. «Феникс»-2010.

  4. Кошелев А.А. «Медицина катастроф».-Санкт-Петербург. «Паритет»-2003

5. ҚР Азаматтық қорғанысын ұйымдастыру және жүргізу жөнінде нұсқаулық. Алматы. 2002.

6.Ұйымдардағы төтенше жағдайлар және Азаматтық қорғаныс бойынша сабақтарға арналған оқу құралы. Алматы. 2002.

7. Рябочкин В.М., Назаренко Г.И. Медицина катастроф. Москва. 1996.
Қосымша әдебиеттер:

1. Әбдірахманов Е. Хирургия. Алматы. «Жетіжарғы». 1997.

2. Гордиенко Е.А., Крылов А.А. Руководство по интенсивной терапии. Ленинград. Медицина. 1986.

3. Информационно-методический сборник материалов по ЧС ГО.

4. Принципы организации, структура, управление и обеспечение экстренной службы в ЧС от 21 ноября 2001 г. Казахский фармацевтический вестник.

5. Приказ «О мерах по совершенствованию скорой и неотложной медицинской помощи населению РК». Астана. 2001.

6. Постановление кабинета министров РК от 27 сентября 1994 г. №1068 «О создании службы экстренной медицинской помощи РК и в ЧС».

  1. Информационно-методический сборник материалов по Чрезвычайным ситуациям и Гражданской обороне. Ежеквартальное специализированное издание Агентства РК по чрезвычайным ситуациям.

  2. Сборник материалов для подготовки руководящего состава по вопросам Чрезвычайных ситуаций и Гражданской обороне. Агентство РК по чрезвычайным ситуациям.

  3. «Медицина катастроф», А.А.Кошелев, Санкт-Петербург, «Паритет», 2000г.

  4. «Медицина катастроф», Учебное пособие под редакцией проф. В.М.Рябочкина и Г.И.Назаренко, Москва, «ИНИ Лтд», 1996г.

  5. «Основы безопасности жизнедеятельности», под редакцией В.А.Алексеенко и И.Ю.Матасовой, Ростов-на-Дону, «Феникс», 2001г.


8. Ұйымдастыру кезеңі: 15 минут

  • Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

  • Сабақтың мақсаты мен міндетін хабарлау.

9. Оқушылардың өтілген тақырып бойынша білімін тексеру 30 минут

  • Тест сұрақтары және ауызша сұрақ – жауап арқылы білімін тексеру



10. Жаңа сабақты түсіндіру 30 минут

Жарақатар –бұл адам ұлпалары мен органдарының зақымдануы, сыртқы себептердің аяқ-қолдың сынуы мен буынның шығуынан, жұмсақ ұлпаның жаралануы мен дененің сыдырылуынан, органдардың зақымдануынан және көптеген басқа жәйттардың әсерінен ұлпалары мен органдары тұтастығы мен қызметінің бұзылуы. Әсер механикалық, техникалық, химиялық спецификалық болуы мүмкін. Балалар жарақатының көпшілігі механикалық әсерлерден болады, сіңірдің созылуы, буынның шығуы, аяқ-қолдың шығуы.

Механикалық жарақаттар ашық және жабық болуы мүмкін. Жабық зақымдану- бұл тері жамылғылары мен кілегей қабықтар тұтастығы бұзылмайтын зақымдану түрлері. Бұған терінің сыдырылуы, сіңірдің созылуы, жұмсақ ұлпалардың ажырауы, буын мен сүйектің зақымдануы жатады.

Ашық зақымдану бұл органдар ұлпаларының зақымдалуы, артынша тері жамылғылардың кілегейлі қабықтардың тұтастығы бұзылады (жарақаттар, сүйектің ашық сынуы). Организм ұлпасында бір сәтте, кездейсоқ, қатты әсер ету нәтижесінде пайда болған зақымдану қатты жарақат деп аталады, аз күштің көп мәрте және тұрақты әсеріненпайда болған жарақат созылмалы жарақат деп аталады.

Созылмалы - бұл бірден жазылып кете коймайтын, емдік шараларды қолданып үнемі сақталып жүруді қажет ететін ауруларға қолданылатын термин.

Кез-келген жарақат бір орындағы ұлпалардың бұзылуымен қатар организмде басқа да белгілі бір жалпы өзгерістерді тудырады (жүрек-тамыр қызметінің, тыныс алудың, зат алмасуының бұзылуы).Бұл құбылыстар орталық нерв жүйесінің тітіркенуінен, қанның кетуінен, өмірлік маңызды органдардың зақымдалуынан, уланудан пайда болады. Қатты сырқырататын және қан көп кеткен ауқымды зақымдану кезінде сырқаттың жалпы жағдайы өте жедел және күрт нашарлайды.



Талықсу-адам миының қансыздануы нәтижесінде естен кенеттен уақытша айрылу. Талықсу көбінесе психикалық жарақат деп аталады (қорқу, қанның түрі, дененің аяқ асты сырқырауы).

Барлық механикалық зақымданулар ашық және жабық болып бөлінеді. Ашық зақымданулар немесе жарақаттанулар, барлық уақытта тері жамылғысының немесе кілегей қабаттың бүтіндігінің бұзылуымен жүреді, сыртқы, кейде ішкі қан кетулер, құрсақ, кеуде, бас қуысына.



Жарақаттардың жіктелуі. Жарақаттаушы зат пен қарудың түріне байланысты кесілген, тесілген, жыртылған, езілген, тістелген, атылған жарақаттануларды ажыратады.
Жаралану инфекциясы.

Микробтар жараға жаралаушы затпен бірге кіреді, киімдер бөліктерімен, ағаштар бөліктерімен, топырақпен, ауамен, сонымен қатар жараны әрқашан да көп мөлшерде микробтар бар қолмен ұстағанда. Микробтармен залалданған жаралар инфекцияланған деп аталады, ал бұдан шыққан ауру-жаралы инфекция. Әсіресе, ауа болмаған жағдайда дамыған инфекциялар өте қауіпті болады- анаэробтар.

Анаэробтар, анаэробты микроорганизмдер - қоршаған ортада бос оттегі жоқ кезде өмір сүруге және көбеюге қабілетті микроорганизмдер; атмосфералық оттегі болмайтын жерде тіршілік етуге бейім микроағзалар.

Олар жерде, нәжісте, мал нәжісінде көп. Олардың көбеюіне қолайлы жағдайлар аяқтар мен жамбас бұлшықеттерінің жыртылған-езілген жарақаттануларда туады. Бірнеше сағат не күннен соң өте ауыр ауру дамиды- анаэробты немесе газды гангрена, столбняк. Газды гангрена, столбняк- жұқпалы аурулар. Алдын-алу шараларына дер кезінде таңу қою және алғашқы 12 сағат ішінде ерте хирургиялық ңдеу жүргізу.



Антисептика және асептика.

Жаралардың микробтар жұғуымен күресуде антисептика және асептика маңызды роль атқарады.



Антисептика- жараға түскен микробтарды антисептиктер деп аталатын антибиотиктер, химиялық және заттарды қолдану арқылы бактерияларды жою.

Антибиотиктер (гр. autі - қарсы және гр. bіos - тіршілік) - микроорганизмдердің өсуін, көбеюін тежейтін немесе тоқтататын микробтар, өсімдіктер мен жануарлар жасушасынан алынатын органикалық зат; микроорганизмдермен жоғары өсімдіктермен және жануарлармен микроорганизмдерді және ісік жасушаларының дамуын басатын және жоятын заттар.

Бактериялар (гр. bakterion - «таяқша») - тек микроскопта ғана көрінетін аса ұсақ жасушалар және олар көптеген әр алуан аурулар туғызады бірақ көбінесе нейтралды қызметті атқарады.


1   2   3   4   5   6   7


жүктеу 0.98 Mb.