Главная страница
Контакты

    Басты бет


«Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңы жобасының (жаңа редакция) ТҰжырымдамасы

жүктеу 353.02 Kb.



жүктеу 353.02 Kb.
бет1/3
Дата21.03.2017
өлшемі353.02 Kb.

«Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңы жобасының (жаңа редакция) ТҰжырымдамасы


  1   2   3


«Ақпараттандыру туралы»

Қазақстан Республикасы Заңы жобасының

(жаңа редакция)

ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

1.

Редакция (фр. redaction, лат. redactus - орыс. приведенный порядок) - қалыпқа келтірілген.

Жоба - жасалуға, қайта құрылуға, қалпына келтірілуге, салынуға тиісті кәсіпорындар мен ғимараттардың, қондырғылар мен жабдықтардың, аппараттардың, т.б. макеттері, есептеулері және принципті дәлелдері көрсетілген техникалық құжаттар жиынтығы.

Заң жобасының атауы

«Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.


2. Заң жобасын әзірлеу қажеттігінің негіздемесі

Ақпараттандыру – бұл ақпараттық технологияларды, қазіргі заманғы есептеуіш және коммуникациялық техниканы пайдалану негізінде құрылған, жасалған ақпараттық жүйелерді, желілерді, ресурстарды құру, дамыту, пайдалану негізінде ақпараттық қажеттіліктерді қанағаттандыру, азаматтар мен қоғамның құқықтарын іске асыру үшін жағдайлар жасауға бағытталған өзара байланысты ұйымдастырушылық, құқықтық, саяси, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми-техникалық, өндірістік процестердің жиынтығы.

Бағыттау (орыс. наведение) - күштерге (сүңгуір қайықтарға, авиациялык ұшу аппараттарына) немесе қаруға (ракеталарға) козғалыс параметрлері (бағыт, жылдамдық, биіктік жөне т.б.) арқылы берілетін басқару тәсілі.

Қатынасу, тілдесу (communication) - қатысушының екеуіне де ақпараттың түсініктілік шарты орындалған кезде бір қатысушыдан екінші қатысушыға ақпаратты жеткізудің екі жақты процесі; екі немесе одан да көп адамдардың әлеуметтік-психологиялық өзара әрекет ету процесі.

Ресурстар (французша ressourse - құрал-жабдық, мүмкіндік), босалқы қорлар - табыс, ақшалай және басқа қаражат, құндылықтар мен олардың көздері.

Азамат [арабша азамат: 1. ұлылық, мәртебелілік; 2. тәкаппарлық; 3. кереметтілік; 4. ұлы мәртебелілік (сұлтандар титулы)] - 1. ел азаматы; 2. кәмелеттілік; 3. дара тұлға. Азамат ұғымын мемл. деңгейде қарастырғанда, ол қоғамның тең құқықты мүшесі мәніне ие болады.

Қоғамның ақпараттандырылуы деңгейі әрбір елдің мемлекеттік институттарының жұмыс істеу процесіне, экономикасы мен қорғаныс қабілетіне тікелей әсер етеді.

Қазақстан халқына 2012 жылғы 27 қаңтардағы «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту Қазақстан дамуының басты бағыты» атты жыл сайынғы жолдауында Қазақстан Республикасының Президенті: «...

ДЕҢГЕЙ (Уровень; layer, level) - абстракциялы дерексіздік дәреже; иерархиялық құрылым қабаты; осы желімен орындалатын белгілі бір мәселелер кешенін сипаттайтын есептеуіш желі қүрылымының логикалық қабаты,

Жағдай - адам әрекетінің , жан-жануарлар тіршілігінің, табиғат пен қоғамдағы өзгерістің, оқиғаның, т.б. айналадағы ортаның ықпалына тәуелділігін білдіретін философиялық ұғым. Табиғаттағы, қоғамдағы белгілі бір өзгерісті тудырушы алғышарт есебінде де қарастырылады.

Экономика (гр. Οικονομία - үй шаруашылығын жүргізу өнері) - материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және тұтыну үрдісі кезінде адамдар арасында пайда болатын өндірістік қатынастар.

Мемлекет - белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы.

Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасының Президенті - Қазақстан Республикасының мемлекеттік басшысы және республиканың атқарушы өкімет билігінің біртұтас жүйесін басқарушысы, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстан атынан өкілдік ететін ең жоғары лауазымды тұлға; сондай-ақ республика азаматтарының құқығы мен бостандықтарының, Конституциясы мен заңдарының сақталуына кепіл болады; ҚР Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас Қолбасшысы болып табылады.

Электронды үкіметті дамыту керек. 2012 жылдың аяғына дейін әлеуметтік маңызы бар мемлекеттік қызметтердің 60 пайызы, соның ішінде лицензиялардың барлық түрлері, тек қана электронды түрде болуға тиіс.

Әлеуметтану - қоғамның қалыптасуы, жұмыс істеуі және даму заңдылықтары туралы ғылым. Әлеуметтану фактілерді, үдерістерді, қатынастарды, жеке тұлғалардың, әлеуметтану топтардың қызметін, олардың рөлін, мәртебесі мен әлеуметтану мінез-құлқын, олардың ұйымдарының институты.

2013 жылдан бастап мемлекеттен барлық рұқсат етушілік құжаттарды да қазақстандықтар электронды түрде немесе Халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы алуға тиіс» - деп атап өтті.

Қазақстан Республикасының Президенті халықтың компьютерлік сауатын арттыру, онның ішінде әртүрлі ынталандыру бағдарламалары есебінен арттыру қажеттігін көрсетті.

Қазақстан Республикасының ақпараттандыру мәселелері Қазақстан Републикасының мынадай нормативтік құқықтық актілернде көрініс тапты:

1) «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» 2003 жылғы 7 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы;

2) «Ақпараттандыру туралы» 2007 жылғы 11 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – Ақпараттандыру туралы Заң);

3) «Сәйкестендiру нөмiрлерiнiң ұлттық тiзiлiмдерi туралы» 2007 жылғы 12 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңы;

4) Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі 2010 - 2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір жарлықтарының күші жойылды деп тану туралы» 2010 жылғы 19 наурыздағы № 958 Жарлығы;

Жарлық - мемлекет басшысының қабылдайтын құқықтық актісі. Құқықтық жағынан Жарлық нормативтік және нормативтік емес болып бөлінеді. Нормативтік Жарлық мемлекеттің бүкіл аумағында міндетті күші бар құқықтық нормаларды белгілейді.

5) Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасы ақпараттық қауіпсіздігінің 2016 жылға дейінгі тұжырымдамасы туралы» 2011 жылғы 14 қарашадағы № 174 Жарлығы;

6) Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасының біртұтас ақпараттық кеңістігінің тұжырымдамасы және оны іске асыру жөніндегі шаралар туралы» 1998 жылғы 29 шілдедегі № 715 қаулысы;

7) Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасында ақпараттық және коммуникациялық технологияларды дамыту жөніндегі 2010 - 2014 жылдарға арналған бағдарламаны бекіту туралы» 2010 жылғы 29 қыркүйектегі № 983 қаулысы.

Аталған нормативтік құқықтық актілерге сәйкес ақпараттандырудың негізгі міндеттері мен бағыттары:

- қазіргі заманғы отандық ақпараттық технологиялар құралдарының өндірісін құру және дамыту;

Кеңістік - философия, математика және физика секілді салаларды пайдаланылатын күрделі ұғым. Күнделікті өмірде іс-қимыл алаңы, барлық нәрселерді қамтитын ортақ ыдыс, әлдебір жүйе жай-жапсары сезініп түсініледі.

Құрал (Инструмент; лат. instrumentum - құрал, қару) - 1)адам еңбегінің құралы немесе өнеркөсіптік кәсіпорын жағдайындағы жұмысқа арналған машинаның атқарушы механизмі.

Ақпарат технологиясы Ақпарат технологиясы (ағылш. information technology, қысқ. IT) - объектінің, процестің немесе құбылыстың күйі туралы жаңа ақпарат алу үшін мәліметтерді жинау, өңдеу, жеткізу тәсілдері мен құралдарының жиынтығын пайдаланатын процесс.

- шет елдерде қолданылатын қоғамды ақпараттандырудың оң мысалдарын зерделеу және Қазақстанда ендіру;

- қазіргі заманғы ақпараттық технологиялар құралдарын әзірлеу мен жасау жөніндегі іргелі және қолданбалы зерттеулерді дамыту;

- ақпараттандыру саласындағы жұмысқа білікті кадрлар даярлау;

- ақпараттық ресурстар, қызмет көрсетулер, ақпараттық жүйелер, технологиялар, оларды қамтамасыз ету құралдары нарығын қалыптастыруға жәрдемдесу, ақпараттандыру саласындағы кәсіпкерлік қызметті көтермелеу;

- мемлекеттік ақпараттандыру ресурстарын қалыптастыру және қорғау;

- мемлекеттік ақпараттық ресурстар негізінде азаматтарды, мемлекеттік билік органдарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдарын, ұйымдар мен қоғамдық бірлестіктерді сапалы әрі тиімді ақпараттық қамтамасыз ету үшін жағдайлар жасау;

- ақпараттандыру саласында ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, ақпараттандыру жағдайларында азаматтардың, ұйымдардың құқықтары іске асырылуын қамтамасыз ету;

- ақпараттық технологиялардың қазіргі заманғы әлемдік даму деңгейін ескере отырып, ақпараттандыру саласында бірыңғай ғылыми-техникалық және өнеркәсіптік саясатты қалыптастыру мен жүзеге асыру;

- ақпараттандыру жобаларын әзірлеу мен іске асыруға инвестициялар тарту жүйесін және оны ынталандыру тетігін жасау мен жетілдіру;

- ақпараттық процестер, ақпараттандыру және ақпаратты қорғау саласындағы заңнаманы дамыту болып табылады.

Қазіргі кезде ақпараттандыру саласында Қазақстан Республикасының заңнамасын өзгерту арқылы мемлекеттік саясатты өзгертуді қажет ететін бірқатар проблемалар бар.


Оларға:

1) мемлекеттік ақпараттық жүйелерді әзірлеу, сүйемелдеу және олардың тиімділігі мониторингі процестерінің жетілмегендігі, оның ішінде ақпараттық жүйелер функцияларының қайталануы жатады.

Осы проблемалардың туындауына Ақпараттандыру туралы Заңмен (қолданыстағы редакцияда) мемлекеттік органдарға ақпараттық жүйелерді құру мен пайдалану тәртібіне қойылатын ең төменгі талаптарды белгілемей, аталған тәртіпті дербес айқындау құқығының берілуі, сондай-ақ Ақпараттандыру туралы Заңда мемлекеттік органдарды «электронды үкіметті» қалыптастыру кезінде өзара және жергілікті атқарушы органдармен ақпараттық жүйелерді ықпалдастыру жүргізуді міндеттейтін тікелей нормалардың болмауы негіз болды.

Осының нәтижесінде мемлекеттік органдар қызметін автоматтандыру, «электрондық үкіметті» қалыптастыру және электрондық мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі жұмыс жүйелі тәртіппен жүзеге асырылмай жатыр және созылып кетеді.

Мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерін көбінесе әрбір мемлекеттік орган бұрын өздерінде ұқсас ақпараттық жүйелерді енгізген өзге мемлекеттік органдардың бағдарламалық өнімдері мен басқа да әзірлемелерін пайдаланбай, дербес әзірлейді. Нәтижесінде бюджет қаражаты мемлекеттік органдар ақпараттық жүйелерді бірлесіп әзірлеуі кезінде пайдаланатын көлемнен көп жұмсалады.

Бұдан басқа, мемлекеттік органдардың бір-бірінен тәуелсіз құрған ақпараттық жүйелері жекелеген функциялар бойынша бір-бірін қайталайды.

Осыған жекелеген жергілікті атқарушы органдардың ақпараттық жүйелерімен болған жағдай мысал бола алады: Шығыс Қазақстан облысында 2007 жылы ол арқылы жергілікті атқарушы орган халыққа қызметтер көрсететін «Электрондық қызметтер орталығы» атты ақпараттық жүйе құрылған болатын, сонымен қатар Батыс Қазақстан облысында Шығыс Қазақстан облысы ақпараттық жүйесінің функцияларымен бірдей функцияларды іске асыратын «Батыс Қазақстанның электрондық порталы» деген аұпараттық жүйе әзірленген.

Батыс Қазақстан облысы - Қазақстан Республикасының солтүстік-батысындағы әкімшілік-аумақтық бөлік. Шығысында Ақтөбе, оңтүстігінде Атырау облыстарымен, батысында Ресейдің Астрахан, Волгоград, солтүстік-батысында Саратов, Самара, солтүстігінде Орынбор облыстарымен шектеседі.

Жергілікті атқарушы органдардағы электрондық құжат айналысының жүйесі тағы бір мысал бола алады, бұл жүйелер бюджет қаражаты есебінен құрылады және олардың бірдей функциялары бар, бұл бюджет қаражатының артық шығындалатыны туралы айғақтайды.

Мемлекеттік қызметтер көрсетуге тартылған орталық мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері де мемлекеттік қызметтерді тікелей көрсететін жергілікті атқарушы органдар деңгейіне дейін жетпей қалады.

2) ақпараттандыру саласындағы әртүрлі мәселелерді заңнамалық реттеудің болмауы немесе олардың ақпараттандыру саласында қолданыстағы заңнамамен жеткілікті дәрежеде нақты реттелмеуі жатады.

Мысалы, «электронды үкімет» құрылымының нақты анықтамасы жоқ, мемлекеттік органның мемлекеттік функцияларын автоматтандырудың ортақ тәртібі регламенттелмейді, мемлекеттік қолдау табатын әртүрлі индустриялық-инновациялық жобалардың өндірістік және әкімшілік процестерін міндетті түрде автоматтандыру жөнінде талаптар жоқ.

Құрылым (лат. structura - түзіліс, орналасу, тәртіп) - объектінің тұтастығын, тепе-теңдігі мен негізгі қасиеттерінің сақталуын қамтамасыз ететін байланыстар мен қатынастар жиынтығы. Құрылым жүйе және элемент ұғымдарымен тығыз байланысты.

Ақпараттық ресурстар мен жүйелерді қорғау мәселелері жеткілікті дәрежеде нақты регламенттелмеген, ақпараттандыру саласында бірыңғай мемлекеттік техникалық саясат, білім беру саясаты жоқ, азаматтардың ақпараттандыру ресурстары құрамындағы жеке деректерін пайдалану мен қорғау мәселелері жеткілікті дәрежеде нақты регламенттелмеген.

Білім беру Білім беру - тиісті оқу орны арқылы ғылыми мағлұмат беріп, адамның танымын, білімін, дағдысын, дүниеге көзқарасын жетілдіру процесі; қоғам мүшелерінің мәдениетін дамытудың негізгі шарты; мақсаты - қоғам мүшелерінің адамгершілік, интектуалды, мәдени дамуында және олардың денесінің дамуында, кәсіптік біліктілігінде жоғары деңгейге қол жеткізу болып табылатын тәрбие мен оқытудың үздіксіз процесі; жүйеге келтірілген білім, іскерлік дағды және ойлау тәсілдері көлемін меңгеру процесі мен нәтижесі. Білімділіктің басты өлшемі - білімнің жүйелілігі, ойлаудың жүйелілігі мен логикалылығы.

Ақпараттандыру саласындағы заңнаманы бұзғаны үшін әкімшілік және қылмыстық жауаптылық мәселелерінде кейбір олқылықтар бар, сондай-ақ электрондық мемлекеттік қызметтер көрсету стандарттары мен регламенттерін, мемлекеттік қызметтер көрсетуді электрондық мемлекеттік қызметтер көрсетуге көшіру мерзімдерін бұзғаны үшін мемлекеттік қызметшілердің тәртіптік жауаптылығын белгілеу туралы нормалар жоқ.

Халықтың компьютерлік сауаттылығы, квазимемлекеттік және мемлекеттік емес сектордың электрондық қызметтер көрсету (билеттерді брондау және сатып алу, әлеуметтік-тұрмыстық сала қызметтеріне, білім беру, медициналық қызметтерге ақы төлеу және басқалары) тәртібі мәселелері заңнамалық актілер деңгейінде регламенттелмеген; ақпараттандыру саласындағы дамытуды мемлекеттік қолдау шараларын айқындайтын, ақпараттандыру саласындағы халықаралық ынтымақтастыққа және, ең алдымен, Кеден одағы шеңберіндегі халықаралық ынтымақтастыққа, компьютерлік ойындар саласындағы мемлекеттік бақылауға қатысты және басқа да нормалар жоқ.

Бақылау - зерттеу не тексеру әдісі. Бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда Бақылаудың мақсаты мен міндеттері, объектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу-тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен жолдары дұрыс көрсетілуі тиіс.

Медицина (лат. medicina: medicus - дәрігерлік, емдік) - адамдардың денсаулығын сақтау мен нығайту, сырқаттарды емдеу мен аурудың алдын алу, денсаулық және жұмысқа қабілеттілік жағдайында, адамзат қоғамында ұзақ өмір сүруге жетуді көздейтін тәжірибелік іс-әрекеттің және ғылыми білімдердің жүйесі.

Компьютерлік ойын - ойнауға арналған компьютерлік бағдарлама. Оларға сондай-ақ видеоойындар мен мобильді ойындар да жатады.

3) бұлттық есептеулер технологиясын пайдаланып және отандық өнім берушілерді міндетті түрде қолдаумен ақпараттық жүйелерді әзірлеу және мемлекеттік органдарға ақпараттық қызмет көрсету жөніндегі функцияларды мемлекеттік органдар ІТ-аутсорингке бере отырып, мемлекеттік органдарды ақпараттандырудың жаңа үлгісіне көшу қажет етіледі.

Қазақстан Республикасында ақпараттандыруды дамыту саласындағы сыни жағдай мемлекеттік органдардың жекеменшік сектормен және бұқаралық ақпарат құраларымен өзара іс-қимылын үйлестіретін бірыңғай саясаттың болмауына байланысты болып отыр. Атап айтқанда, компьютерлік техника мен отандық бағдарламалық өнімдер өндірісіне мемлекеттік тапсырыстарды орналастыру жөніндегі ғылыми-техникалық саясат жеткілікті дәрежеде әзірленбеген.

Қазіргі кезде отандық ақпараттық сектор өнімін беруге бірлі-жарым мемлекеттік тапсырыстар ғана бар. Мемлекеттік те және коммерциялық құрылымдарды да ақпараттандыру негізінен шетелдік бағдарламалық қамтылым базасында жүзеге асырылады. Шетелдік бағдарламалық қамтылымды, оның ішінде вирусқа қарсы қамтылымды пайдалану үлесі ҚР мемлекеттік органдарында 99%-ды құрайды. Бұл үрдіс келеңсіз болып табылады, өйткені ол мемлекет үшін технологиялық тәуелділік қатерін төндіреді.

Тәуелділік (Зависимость; dependence) функция мен оның аргументгері арасындағы қатынас; мәліметгер базасындағы мәліметтер ассоциациясы. Мәліметтер тәуелділігі (Зависимость данных (по данным); data dependence) - мәліметтер мен программаның өзара өсер етуі.

Атап айтқанда, ақпараттандыру мен телекоммуникациялардың базалық құралдары ретінде шет елдік техника мен технологияны ендіре отырып, Қазақстан шетелдік бағдарламалық қамтылым өндірушілерге тәуелді болады.

Мемлекеттік органдар есептеу техникасы құралдарын (оның ішінде серверлерді) сатып алуға, персонал еңбегіне ақы төлеуге және мемлекеттік органдардың ақпараттық-коммуниациялық бөлімшелерінің әкімшілік шығыстарына жыл сайын едәуір бюджет қаражатын жұмсайды.

Бұл ретте мемлекеттік органдардың ақпараттық-коммуникациялық активтерінің теңгерімсіздігі бар (шағын көлемде функциялар орындайтын және мемлекеттік қызметтердің аз спектрін көрсететін мемлекеттік органдарда артық активтердің болуы және үлкен көлемде функциялар орындайтын және мемлекеттік қызметтердің кең спектрін көрсететін мемлекеттік органдарда есептегіш қуаттардың жетіспеуі), сатып алынатын техникалық құралдардың көп бөлігі толық қуатында пайдаланылмайды әрі ақпараттандыру саласындағы техникалық прогреске байланысты тез ескіреді.

Есептегіш, электр есептегіш - тұтынылған электр энергиясын есептеуге арналған өлшеуіш құрал. Тұрмыста жиілігі I 50 Гц, бір фазалы 220 В немесе 127 В айнымалы кернеуге арналған есептегіш пайдаланылады. Электр энергиясы киловатт-сағатпен өлшенеді.

Актив, активтер (латынша actіvus) - заңды тұлға меншігіндегі жылжымалы және жылжымайтын мүлік, игілік, дәулет, ақшалы қаржы, құнды қағаздар, патенттер, банктегі салымдар, авторлық құқықтар, негізгі және өндірістік қорлар, яғни экономикалық қызметте пайданың көзі ретінде табысқа иелік ететін субъектіні пайдаланатын не пайдалануға жарайтын қоғамдық байлықтың барлық түрлері.

Көптеген мемлекеттік органдарда және квазимемлекеттік секторда лицензиялық емес бағдарламалық қамтылым пайдаланылады, бұл Қазақстан Республикасының зияткерлік меншікті қорғау саласындағы халықаралық міндеттемелерін бұзу болып табылады.

Осы проблемаларды шешу үшін виртуалдандыру технологиясына негізделген бұлттық есептеулер технологиясына және ақпараттық жүйелерді әзірлеу жөніндегі ІТ-аутсоринг функцияларына көшу жоспарлануда.

Бұлттық есептеулер кезінде пайдаланушы билігіне мүмкіндіктері бойынша физикалық серверден кем түспейтін толық функционалды виртуалды сервер беріледі.

Пайдаланушы (Пользователь; user, subscriber) - 1) асқа жүйенің ресурстарын пайдаланатын программа немесе жүйе; 2) терминал(пернетақта мен экран) арқылы электрондық машинамен бірлесіп әрекет жасайтын адам.

Функционал - бір не бірнеше функцияға тәуелді болатын айнымалы шаманы білдіретін математикалық ұғым. Ол алғаш рет вариациялық есептеуде пайда болған. Берілген тұйық қисық сызықпен шектелген аудан, белгілі бір жол бойындағы күш өрісінің жұмысы, т.б.

Сервер (ағылш. server) - файлдар, қалталар және компьютерлердің деректері сияқты деректерге ортақ қатынасуды, сондай-ақ желі пайдаланушыларына электрондық пошта қызметтерін қамтамасыз ететін компьютер.

Физика (көне грекше: φύσις - табиғат) - зат әлемді және оның қозғалысын зерттейтін ғылым. Бұл жөнінде физика күш, энергия, масса, оқтама т.б. сияқты тұжырымдамалармен шұғылданады.

Нәтижесінде мемлекеттік органдарда физикалық жабдық сатып алу, оған қызмет көрсету және персонал жұмысына ақы төлеу жөнінде шығындар жұмсау қажеттігі болмайды.

Бұлттық есептеулер арқасында барлық мемлекеттік органдардың бар есептеуіш ресурстары неғұрлым тиімді пайдаланылады, бұл ретте ресурстар барлық мемлекеттік органдарға қолжетімді болып, олардың арасында жүктеменің өзгеруіне қарай ұтымды бөліне алады. Мемлекеттік органдардың ақпараттық-коммуникациялық активтерінің теңгерімді болуына қол жеткізіледі.

Бұдан басқа, киловатт-сағатқа есептегенде есептеуіш қуаттарын пайдаланудың тиімділігі артады, бұл мемлекеттік сектор жұмысының экологиялық жағынан таза болу деңгейін арттыруға алып келеді.

Отандық өнім берушілерді міндетті түрде қолдаумен ақпараттық жүйелерді әзірлеу және мемлекеттік органдарға ақпараттық қызмет көрсету жөніндегі функцияларды ІТ-аутсорингке берген кезде, мемлекеттік органдар бейінсіз функциялар мен активтерден босайды, бағдарламалық қамтылым әзірлеушілері мен сервистік компаниялардан зияткерлік меншікті пайдалану құқығымен сапалы қорытынды нәтиже алады, ақпараттандыру саласындағы жекеменшік секторда бәсекелестік ұлғаяды, сатып алуда мемлекеттік қамту үлесі артады, мемлекет ауқымында бюджет қаражатын үнемдеуге қол жеткізіледі.

Ауқым (Диапазон; ағылш. band) - берілген шектерде жатқан спектрдің бір болігі. L-, S, С-, Кu және Кa әріптерімен "band" терминінің үйлесімділігі жер үстілік және ғарыштық телекоммуниканиялық қызметтерді атқаратын, қысқа жиілік жолағын корсету мақсатында қолданылады.

Осылайша, қазіргі кезде туындаған проблемаларды Қазақстан Республикасының ақпараттандыру саласындағы заңнамасын өзгерту жолымен шешу қажеттігі пісіп-жетілді.

ҚР Үкіметінің 2010 жылғы 29 қыркүйектегі № 983 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында ақпараттық және коммуникациялық технологияларды 2010-2014 жылдарда дамыту бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарының 21 тармағында «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының тұжырымдамасын әзірлеу көзделген. Заң жобасының тұжырымдамасын талқылау кезінде оның негізгі міндеті – ІТ секторын дамытуды іске асыру үшін қолданыстағы «Ақпараттандыру туралы» Қазақстан Республикасы Заңына ағымдағы көлемінің 50%-нан асатын өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажеттігі туындады. 1998 жылғы 24 наурыздағы «Нормативтік құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 21 бабының 8 тармағында белгіленгеніндей, нормативтік құқықтық актінің мәтініне нормативтік құқықтық акті мәтінінің жарты көлемінен артық мөлшерде өзгерістер және/немесе толықтырулар енгізілген кезде оның жаңа редакциясы қабылданады. Осыған байланысты Әзірлеуші ақпараттандыру туралы осы заң жобасының тұжырымдамасын жаңа редакцияда әзірледі.

Ұсынылып отырған заң жобасы жоғарыда көрсетілген проблемаларды шешуге бағытталған, оның негізгі ережелері (олардың бірқатары ілеспе заң жобасында дамыту үшін құқықтық негіз болып табылады) мыналар болып табылады:

1) экономика салаларында, әлеуметтік салада ақпараттандырудың біркелкі, қазіргі заманғы, үйлесімді дамуын қалыптастыру мақсатында мемлекеттік функциялардың, мемлекеттік органдар қызметінің негізгі бағыттары бойынша мемлекеттік саясатты айқындау:

2) бюджет қаражатының қосымша ысыраптарын, ақпараттық жүйелер функцияларының қайталануын немесе техникалық шешімдер қақтығысын болдырмау үшін ақпараттық жүйелерді құру, пайдалану, кіріктіру мәселелері жөнінде барлық деңгейдегі мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылы тетігін бекіту;

Мақсат - белгілі бір межеге қол жеткізуге бағытталған әрекеттің ой-санадағы көрінісі. Мақсат ойлау нәтижесінде болашақты алдын ала болжау арқылы туатын мұрат, ішкі қозғаушы күшті білдіреді. Мақсатқа жету үшін әр түрлі іс-әрекеттер мен қимылдар жасалады.

3) мемлекеттік органдар қызметін тиімді ұйымдастыру, мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылын оңтайландыру, төрешілдікті және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарты азайту мақсатында компонентттерін, сәлетін, технологиясын ақындау жолымен «электрондық үкіметті» бекіту және одан әрі дамыту;

Жемқорлық (лат. corruptio - сатып алу) - мемлекеттік басқару құрылымдарындағы лауазымды қызметкерлердің өздеріне тапсырылған қызмет мүмкіндіктерін жеке бастарының пайдасы мен мүддесі үшін пайдалану мақсатында жасаған қоғамға қауіпті қылмыстық іс-әрекеттері.

4) деректер өңдеу орталықтары мен ақпараттық басқаруды оңтайландыруға, иеленудің жиынтық құнын төмендетуге және қауіпсіздік деңгейін, қызмет көрсету сапасын және сервистердің «икемділігін» қажет етілетін деңгейге дейін арттыруға мүмкіндік беретін «электрондық үкіметтің» техникалық шешімі ретінде бұлттық есептеулерді ендіру мен дамытудың құқықтық негіздерін белгілеу. «Бұлттық» үлгі қажетті ақпаратқа кез келген жерде және кез келген уақытта пайдаланушының қолжетімділігін қамтамасыз етеді;

5) құқық қатынастарының санауландығына және олардың туындау негіздерін, әрбір субъектінің құқықтары мен міндеттерін айқындауға сәйкес ақпараттандырудың сбъектілік құрамын кеңейту;

6) электрондық қызметтер көрсетуді дамыту саласындағы қатынастарды реттеу; мемлекет қатысатын компанияларды қызметтерді электрондық нысанда көрсетуге көшіруге бағдарлау (билеттерді брондау және сатып алу, әлеуметтік-тұрмыстық сала қызметтеріне, білім беру, медициналық қызметтерге ақы төлеу және басқалары);

БАҒДАРЛАУ, ориентация (франц. orіentatіon - шығысқа қарай бағыттау, лат. orіens - шығыс сөзінен алынған) - 1) бақылаушының өзі тұрған жерін айналасына, көкжиек тұстарына және жер бедері элементтерінің кейбір өзгешеліктеріне қарап анықтауы.

7) қазақстандың ІТ-компаниялар әзірлеген (жетілдірген) ақпараттық жүйелерді мемлекеттік органдардың орталықтандырылған сатып алуы мен орнатуы тетігін әзірлеу;

8) ақпараттандыру саласын дамытуды мемлекеттік ынталандыру шараларын: инновациялық және өзге де гранттарды, кепілдендірілген тапсырысты, «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағын қолдану жолымен ІТ-өнімі өндірісінде жергілкті қамту деңгейін арттыру;

9) баланың қалыпты психикалық және имандылық дамуы мен денсаулығына залал келтіре алатын, қатыгездік, зорлық-зомбылық, өзге де жағымсыз мазмұндағы элементтері (насихаты) бар интернет-ресурстарға балалардың қолы жетуін шектеу үшін құқықтық негіз;

10) Қазақстан Республикасының аумағында сатылатын компьютерлік ойындар мазмұнына мемлекеттік бақылауды енгізу;

Мазмұн (Оглавление; table of Contents) - 1) мәтіндік құжаттың құрылымдық элементі. Беттердің нөмірі көрсетілген тақырыптардың тізімінен тұрады; 2) объектілердің атауы мен адресінен тұратын кесте.

Бала - әке-шешенің перзенті, ұрпағы. Жыныс ерекшелігіне қарай ұл, қыз, жас шамасына қарай: нәресте, сәби, бөбек, балдырған, жеткіншек, жасөспірім болып жіктеледі. Ұл-қыздың жарық дүниеге келген сәтінен бастап кәмелетке толғанға дейінгі кезеңі Бала ұғымына сияды.

Психика (гр. psychikos - ішкі сезім, көңіл-күй) жинақтайтын рухани бірлестігі. Психика биологиялық эволюцияның жемісі және жалғасы. Психика сыртқы құбылыстар мен заттардың көрінісін белсенді және озық түрде бейнелейді.

Аумақ - құрлық бетінің өзіне тән табиғи, сондай-ақ адамның карекеті нәтижесінде жасалған қасиетгері мен ресурстары бар бөлігі. Ресурстардың ерекше түрлерінің болуымен - орналасуымен (ауданымен), географиялық орнының ерекшелігімен, табиғи ландшафтының өзіндік типтерімен, шаруашылыққа игерілу дәрежесімен, "қоғам қарекетінің кеңістіктік базисі" рөлін атқару қабілеттілігімен сипатталады.

11) ақпараттандыру саласындағы бақылау мәселелері жөнінде тікелей қолданылаты нормалар (стандарттау, сертификаттау, аудит және басқалары) енгізу, оның ішінде ақпараттық жүйелерді әзірлеу, қызметтер көрсетуді электрондық нысанға көшіру кезінде техникалық сараптаманың міндетті болуы;

12) бюджет қаражаты есебінен әзірленген ақпараттық жүйеге айрықша (мүліктік) құқықтарды тапсырыс берушіге және (немесе) уәкілетті органға (ұйымға) беру;

13) ақпараттық ресурстар, ақпараттық жүйелер қауіпсіздігін қамтамасыз ету тетігін бекіту;

14) ақпараттандыру саласындағы құқық бұзушылық үшін мемлекетті органдар, ұлттық компаниялар басшыларының, жеке және заңды тұлғалардың әкімшілік, қылмыстық жауаптылығының құқықтық негіздерін белгілеу;

Тұлға - жеке адамның өзіндік адамгершілік, әлеуметтік, психологиялық қырларын ашып, адамды саналы іс-әрекет иесі және қоғам мүшесі ретінде жан-жақты сипаттайтын ұғым. Aдамның әлеуметтік қасиеттерінің жиынтығы, қоғамның даму жемісі және белсенді қызмет ету мен қарым-қатынас орнату арқылы жеке адамды әлеуметтік қатынастар жүйесіне енгізудің жемісі.

15) алынған дағдылар деңгейлерін стандарттау жолымен халықтың компьютерлік сауаттылығын арттыру;

Стандарттау, үлгіқалыптау (ағылш. standardization) - есептеуіш техниканың аппараттық және программалық құралдарын ерекшелігі бойынша өндіру мен пайдалану тұрғысында қабылданған келісім; стандарттарды, нормалар мен ережелерді және т.б.

16) ақпараттандыру саласындағы дамытуды ғылыми, кадрлық және өзге де қамтамасыз етуде мемлекеттік саясатты қалыптастыру;

17) Қазақстан Республикасының ақпараттандыру саласында шет мемлекеттермен, халықаралық ұйымдармен халықаралық ынтымақтастығының құқықтық негіздерін белгілеу.

  1   2   3

  • 2. Заң жобасын әзірлеу қажеттігінің негіздемесі
  • Қазақстан Республикасының Президенті
  • Батыс Қазақстан облысында

  • жүктеу 353.02 Kb.